ოჯახში ძალადობაში ბრალდება

რა უნდა გააკეთოთ

1. რა ედებათ ბრალად: ოჯახის წევრის მიმართ ძალადობა, სისტემატური შეურაცხყოფა, შანტაჟი ან დამცირება, რამაც ტკივილი ან ტანჯვა გამოიწვია (სისხლის სამართლის კოდექსის 126¹ მუხლი), თავისუფლების აღკვეთა 2 წლამდე (სისხლის სამართლის კოდექსის 126¹ მუხლი); არასრულწლოვნის თანდასწრებით, განმეორებით და სხვ. — 3 წლამდე (სისხლის სამართლის კოდექსის 126¹ მუხლი); ოჯახის წევრად ითვლება ყოფილი მეუღლეც და ყოფილი თანამცხოვრებელიც (სისხლის სამართლის კოდექსის 11¹ მუხლი); ნებისმიერი წინა ოჯახური დანაშაული ახალ დანაშაულს განმეორებითად აქცევს (სისხლის სამართლის კოდექსის 11¹ მუხლი). დაკავებულის უფლებები და ადვოკატი — ისევე, როგორც ნებისმიერ სისხლის სამართლის საქმეში.

2. ორდერი: ოჯახში ძალადობის ან/და ჯანმრთელობის დაზიანების გამოძიებისას ორდერი სავალდებულოა (ქალთა მიმართ ძალადობის ან/და ოჯახში ძალადობის აღკვეთის, ძალადობის მსხვერპლთა დაცვისა და დახმარების შესახებ კანონის მე-10 მუხლი); საცხოვრებელიდან გაძევება, მესაკუთრის შემთხვევაშიც (ამავე კანონის მე-10 მუხლი); ვადა — 1 თვემდე (ამავე კანონის მე-12 მუხლი). გასაჩივრება: ორდერის გასაჩივრება — გადაცემიდან 3 დღეში (ამავე კანონის მე-10 მუხლი); სარჩელი სასამართლოში მსხვერპლის საცხოვრებელი ადგილის მიხედვით, გადაწყვეტილება 3 დღეში (ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 21¹⁴ მუხლი); ამ დროს ორდერი მოქმედებს (ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 21¹⁴ მუხლი).

3. მთავარი რისკი: შემაკავებელი ან დამცავი ორდერის მოთხოვნების შეუსრულებლობა სისხლის სამართლის კოდექსით გათვალისწინებული დანაშაულია და არა ადმინისტრაციული სამართალდარღვევა (სისხლის სამართლის კოდექსის 381¹ მუხლი); ორდერის დარღვევა ცალკე დანაშაულია, თავისუფლების აღკვეთა 1 წლამდე (სისხლის სამართლის კოდექსის 381¹ მუხლი); განმეორებით — 3 წლამდე (სისხლის სამართლის კოდექსის 381¹ მუხლი). არ დარეკოთ, არ მისწეროთ, არ მიხვიდეთ — მსხვერპლის მოწვევის შემთხვევაშიც.

4. სასჯელი და აღკვეთის ღონისძიება: ჯარიმა ძირითადი სასჯელი ვერ იქნება (სისხლის სამართლის კოდექსის 42-ე მუხლი); ოჯახური დანაშაულისთვის შინაპატიმრობა არ ინიშნება (სისხლის სამართლის კოდექსის 47¹ მუხლი); აღკვეთის ღონისძიებასთან ერთად სასამართლო პრიორიტეტულად ადგენს იარაღის ჩამორთმევას და დაზარალებულთან მიახლოების აკრძალვას (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 199-ე მუხლი). სისხლისსამართლებრივი დევნის დაწყებას ან შეწყვეტას პროკურორი თავისი შეხედულებით წყვეტს საჯარო ინტერესის გათვალისწინებით და არა დაზარალებულის სურვილით (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის მე-16 მუხლი). ალტერნატივა: დივერსია ძალადობრივი ქცევის შეცვლის სავალდებულო კურსით (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 168¹ მუხლი).

5. დაცვა გაზვიადების შემთხვევაში: ჩვენების მიცემა მხოლოდ ადვოკატთან ერთად; სამედიცინო მონაცემები, მიმოწერა, მოწმეები, ვიდეო.

6. სად მივმართოთ: ადვოკატი; პირველი ინსტანციის სასამართლო — ორდერის გაუქმება; მაგისტრატი მოსამართლე — აღკვეთის ღონისძიება.

7. მტკიცებულებები: ორდერის ასლი გადაცემის თარიღით, სამედიცინო დოკუმენტები, მიმოწერა, ჩანაწერები, მოწმეები.

8. ხაფანგები: ორდერის გასაჩივრების ვადის გაშვება; „შერიგება“ და სახლში დაბრუნება მოქმედი ორდერის პირობებში — ახალი დანაშაულია; იმის მოლოდინი, რომ ცოლი „განცხადებას გაიტანს“ — დევნა საჯაროა.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• ოჯახში ძალადობის შემადგენლობა და ვინ ითვლება ოჯახის წევრად
• შემაკავებელი ორდერი — ვადა, საცხოვრებლიდან გაძევება მესაკუთრის შემთხვევაშიც, გასაჩივრება 3-დღიან ვადაში
• ორდერის დარღვევა ცალკე დანაშაულია, განმეორებით — უფრო მკაცრი სასჯელი
• სასჯელისა და აღკვეთის ღონისძიების თავისებურებები (არ არის ჯარიმა და შინაპატიმრობა, მიახლოების აკრძალვა, იარაღი)
• დაცვა — მხოლოდ ადვოკატთან ერთად, მტკიცებულებების შეგროვება