„ბუნებრივი გაზის ქსელის წესების“ დამტკიცების შესახებ

[1. ბუნებრივი გაზის ქსელის წესები (შემდგომში – წესები) განსაზღვრავს ტრანსპორტირების სისტემის მართვისა და ამ სისტემით სარგებლობის (მათ შორის, მიერთების) პროცედურებს, პირობებსა და პრინციპებს და ამ ნაწილში განსაზღვრავს შესაბამის ლიცენზიატებსა და მათი მომსახურებით მოსარგებლე სუბიექტებს შორის ურთიერთობებს. (ამოქმედდეს  2025 წლის 1 იანვრიდან)].

2. ამ წესების მოქმედება ვრცელდება:

ა)    განაწილების ლიცენზიატებზე;

ბ)    საცალო და პირდაპირ მომხმარებლებზე;

[ბ) პირდაპირ მომხმარებლებზე;  (ამოქმედდეს  2025 წლის 1 იანვრიდან)].

გ)    მაძიებლებზე;

დ)   ტრანსპორტირების ლიცენზიატზე;

ე)    სისტემითა და ქსელით მოსარგებლეებზე;

[ე) სისტემით მოსარგებლეებზე;  (ამოქმედდეს  2025 წლის 1 იანვრიდან)].

ვ)    მოპოვებული ბუნებრივი გაზის გადამზიდებზე.

3. ეს წესები არ ვრცელდება საქართველოს ტერიტორიის გავლით ბუნებრივი გაზის ტრანზიტზე.

4. ამ წესებით გათვალისწინებული ვადები გამოითვლება კალენდარული დღეების მიხედვით, თუ პირდაპირ არ არის გათვალისწინებული ვადის სამუშაო დღით განსაზღვრის ვალდებულება.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2022 წლის 18 ნოემბრის დადგენილება №53 - ვებგვერდი, 25.11.2022 წ.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2023 წლის 23 ივნისის დადგენილება №26 - ვებგვერდი, 29.06.2023 წ.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2023 წლის 28 დეკემბრის დადგენილება №82 - ვებგვერდი, 29.12.2023 წ.

ა) ავარია – ტრანსპორტირების სისტემის ან გამანაწილებელი ქსელის მოწყობილობასთან დაკავშირებული სისტემური გაუმართაობა, რამაც შეიძლება საფრთხე შეუქმნას ადამიანის სიცოცხლესა და ჯანმრთელობას ან/და დააზიანოს ქონება ან სხვა სახის ზეგავლენა იქონიოს ტრანსპორტირების სისტემის ან გამანაწილებელი ქსელის გარკვეული მონაკვეთების მეშვეობით ბუნებრივი გაზის მიწოდებაზე;

[ა) ავარია – ტრანსპორტირების სისტემასთან დაკავშირებული სისტემური გაუმართაობა, რამაც შეიძლება საფრთხე შეუქმნას ადამიანის სიცოცხლესა და ჯანმრთელობას ან/და დააზიანოს ქონება ან სხვა სახის ზეგავლენა იქონიოს ტრანსპორტირების სისტემის გარკვეული მონაკვეთების მეშვეობით ბუნებრივი გაზის მიწოდებაზე;  (ამოქმედდეს  2025 წლის 1 იანვრიდან)].

ბ) არასტანდარტული ბუნებრივი გაზი – ბუნებრივი გაზი, რომლის ხარისხობრივი მახასიათებლები არ შეესაბამება ამ წესების დანართი №2-ით განსაზღვრულ მაჩვენებლებს;

გ) აღრიცხვის ანგარიში – ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ აღრიცხვის კვანძში გაზომილი და დადასტურებული მონაცემების შემაჯამებელი დოკუმენტი;

დ) აღრიცხვის კვანძი – მოწყობილობა ან მოწყობილობათა ერთობლიობა, რომელთა მეშვეობითაც ხორციელდება ბუნებრივი გაზის ოდენობის გაზომვა;

ე) გაზომვის მოწყობილობა – საზომი მოწყობილობა, რომლებიც გამოიყენება ბუნებრივი გაზის გაზომვისთვის;

ვ) ბუნებრივი გაზის გაცემა – მიწოდების პუნქტიდან ბუნებრივი გაზის გაცემა;

ზ) ბუნებრივი გაზის მიღება – მიღების პუნქტში ბუნებრივი გაზის მიღება;

თ) ბუნებრივი გაზის ოდენობა – ბუნებრივი გაზის ოდენობა, რომელიც გაზომილია სტანდარტულ კუბურ მეტრებში;

ი) ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების ხელშეკრულება (გაზის ტრანსპორტირების ხელშეკრულება) – ხელშეკრულება, რომელიც გაფორმებულია ტრანსპორტირების ლიცენზიატსა და სისტემით მოსარგებლეს შორის, ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების შესახებ;

კ) ბუნებრივი გაზის ხარისხობრივი მახასიათებლები – ამ წესების  დანართი №2-ით განსაზღვრული ბუნებრივი გაზის მახასიათებლები;

ლ) (ამოღებულია - 09.09.20, №47) ; 

მ) (ამოღებულია - 09.09.20, №47) ;

ნ) (ამოღებულია - 09.09.20, №47) ; 

ო) დადასტურებული აღრიცხვის მონაცემი – აღრიცხვის მონაცემი, რომელიც ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა დაადასტურა ანგარიშსწორების მიზნით;

პ) დაკავშირების წერტილი – მიერთების წერტილი, რომლის მეშვეობითაც ტრანსპორტირების სისტემა დაკავშირებულია გამანაწილებელ ქსელთან, გადამზიდის გაზსადენთან ან სხვა ქვეყნის სისტემასთან, ასევე წერტილი, რომელიც ერთმანეთთან აკავშირებს გამანაწილებელ ქსელებს;

[პ) დაკავშირების წერტილი – მიერთების წერტილი, რომლის მეშვეობითაც ტრანსპორტირების სისტემა დაკავშირებულია გამანაწილებელ ქსელთან, გადამზიდის გაზსადენთან ან სხვა ქვეყნის სისტემასთან;  (ამოქმედდეს  2025 წლის 1 იანვრიდან)].

ჟ) დაკავშირებული სისტემა – ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების (მათ შორის, მეზობელი ქვეყნის) სისტემა, გამანაწილებელი ქსელი ან გადამზიდის გაზსადენი, რომელიც დაკავშირებულია ერთმანეთთან ერთი ან რამდენიმე დაკავშირების წერტილის მეშვეობით;

რ) დაკავშირებული სისტემის ოპერატორი – პირი, რომელიც ახორციელებს დაკავშირებული სისტემის ოპერირებას;

ს) მაძიებელი – პირი რომელსაც სურს ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების სისტემაზე მიერთება ან არსებული მიერთების ცვლილება და შესაბამისი განაცხადით მიმართავს ტრანსპორტირების ლიცენზიატს;

ტ) მაქსიმალური ტექნიკური სიმძლავრე  – მიღების ან მიწოდების პუნქტის მაქსიმალური გამტარუნარიანობა, რომლის გამოყენების საშუალება აქვთ ამ პუნქტით მოსარგებლეებს;

უ) მიერთების წერტილი – მოწყობილობა-დანადგარების ერთობლიობა, რომლის მეშვეობით ამ წესების მოთხოვნების შესაბამისად ხორციელდება მიღების პუნქტში ბუნებრივი გაზის მიღება ან მისი გაცემა მიწოდების პუნქტიდან;

ფ) მიერთებული სუბიექტი – პირი (პირდაპირი მომხმარებელი, განაწილების ლიცენზიატი, გადამზიდი), რომელიც მიერთებულია ტრანსპორტირების სისტემაზე;

ქ) მიწოდების ვირტუალური პუნქტი – მიწოდების პუნქტების ერთობლიობა, რომელიც ტექნიკური მიზანშეწონილობიდან გამომდინარე დაჯგუფებულია ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ;

ღ) მოპოვებული ბუნებრივი გაზის გადამზიდი (გადამზიდი) – პირი, რომელიც „ნავთობისა და გაზის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად გაცემული ტრანსპორტირების ლიცენზიის საფუძველზე და მის მფლობელობაში არსებული გაზსადენების მეშვეობით ახორციელებს საქართველოში მოპოვებული ბუნებრივი გაზის გადაზიდვას ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების სისტემის მიღების პუნქტებამდე;

ყ) ნომინაცია – ტრანსპორტირების სისტემაში მისაღები და სისტემიდან გასაცემი ბუნებრივი გაზის სასურველი ოდენობების სისტემით მოსარგებლის მიერ ტრანსპორტირების ლიცენზიატისათვის წინასწარი შეტყობინება;

შ) საანგარიშო დღე – დღე, რომელიც იწყება დღის 11:00 საათზე და სრულდება მომდევნო კალენდარული დღის 11:00 საათზე;

ჩ) სიმძლავრე – კუბური მეტრით დროის ერთეულში გამოხატული ბუნებრივი გაზის ნაკადი;

ც) სისტემით მოსარგებლე – განაწილების ლიცენზიატი (დანაკარგების დაფარვის მიზნით ბუნებრივი გაზის შესყიდვის ნაწილში), მიმწოდებელი ან პირდაპირი მომხმარებელი, რომელსაც გაფორმებული აქვს გაზის ტრანსპორტირების ხელშეკრულება ტრანსპორტირების ლიცენზიატთან;

ძ) სისტემით მოსარგებლეთა რეესტრი – ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ წარმოებული რეესტრი, სადაც დარეგისტრირება სავალდებულოა ყველა სისტემით მოსარგებლისათვის; 

წ) ტრანსპორტირების სისტემის ტექნიკური მომსახურება (ტექნიკური მომსახურება) – ტრანსპორტირების სისტემის შემადგენელი ნაწილის ნებისმიერი შემოწმება/ინსპექტირება, მოდიფიცირება, შეკეთება, შეცვლა, აღდგენა, განახლება, ასევე ნებისმიერი სხვა სამუშაო, რომელიც ზეგავლენას ახდენს ან შესაძლოა ზეგავლენა მოახდინოს ბუნებრივი გაზის მიღებასა და გაცემაზე ტრანსპორტირების სისტემის მიღების ან მიწოდების პუნქტებში;

წ^​1) ურთიერთდაკავშირების პუნქტი – დაკავშირების წერტილი, რომლის მეშვეობითაც ტრანსპორტირების სისტემა დაკავშირებულია ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელი მხარის სისტემასთან; 

ჭ) ფორსმაჟორი – ნებისმიერი გაუთვალისწინებელი სიტუაცია, ან ქმედება, რომელიც არ ექვემდებარება ამ წესებით განსაზღვრული პირების გავლენასა და კონტროლს და რომლის თავიდან აცილება შეუძლებელი იქნებოდა ამ პირების მიერ უკიდურესად ფრთხილი ზომების გატარებისა და მაქსიმალური გულმოდგინების გამოჩენის შემთხვევაშიც კი და რომელიც ხელს უშლის ამ პირებს მათი მოვალეობების შესრულებაში. სავარაუდო ფორსმაჟორული მოვლენებია: სტიქიური უბედურებები, გაფიცვები, ომი, აჯანყება, არეულობები, მეწყერი, ხანძარი, წყალდიდობა, მიწისძვრა, აფეთქებები ან უბედური შემთხვევები ტრანსპორტირების სისტემის ან გამანაწილებელი ქსელის შემადგენელ ნებისმიერ მოწყობილობაში ან სხვა ობიექტებში რომელიც აუცილებელია შესაბამისი მომსახურების გაწევისათვის, ან ქმედების განხორციელებისათვის და რომელთა ხარისხი და მასშტაბი შეუძლებელს ხდის შესაბამისი მომსახურების გაწევას ან ქმედების განხორციელებას;

[ ჭ) ფორსმაჟორი – ნებისმიერი გაუთვალისწინებელი სიტუაცია, ან ქმედება, რომელიც არ ექვემდებარება ამ წესებით განსაზღვრული პირების გავლენასა და კონტროლს და რომლის თავიდან აცილება შეუძლებელი იქნებოდა ამ პირების მიერ უკიდურესად ფრთხილი ზომების გატარებისა და მაქსიმალური გულმოდგინების გამოჩენის შემთხვევაშიც კი და რომელიც ხელს უშლის ამ პირებს მათი მოვალეობების შესრულებაში. სავარაუდო ფორსმაჟორული მოვლენებია: სტიქიური უბედურებები, გაფიცვები, ომი, აჯანყება, არეულობები, მეწყერი, ხანძარი, წყალდიდობა, მიწისძვრა, აფეთქებები ან უბედური შემთხვევები ტრანსპორტირების სისტემის შემადგენელ ნებისმიერ მოწყობილობაში ან სხვა ობიექტებში რომელიც აუცილებელია შესაბამისი მომსახურების გაწევისათვის, ან ქმედების განხორციელებისათვის და რომელთა ხარისხი და მასშტაბი შეუძლებელს ხდის შესაბამისი მომსახურების გაწევას ან ქმედების განხორციელებას; 

(ამოქმედდეს  2025 წლის 1 იანვრიდან)].

ხ) ქსელით მოსარგებლე – მიმწოდებელი

[ხ) (ამოღებულია - 18.11.2022, №53).  (ამოქმედდეს  2025 წლის 1 იანვრიდან)].

ჯ) ხელშეკრულება დაკავშირებული სისტემის ოპერატორთან (დაკავშირების ხელშეკრულება) – ამ წესების შესაბამისად დაკავშირებულ სისტემის ოპერატორებს შორის გაფორმებული ხელშეკრულება, რომელიც ადგენს ბუნებრივი გაზის ნაკადის კონტროლის, ნომინაციის და მიკუთვნების პროცესის წესებს, კომუნიკაციების პროცედურებს და მონაცემთა გაცვლის პირობებს.

2. ამ წესებში გამოყენებულ სხვა ტერმინებს აქვთ „ელექტროენერგეტიკისა და ბუნებრივი გაზის შესახებ“ საქართველოს კანონითა და სხვა მოქმედი კანონმდებლობით განსაზღვრული მნიშვნელობები.

[1. ამ წესების შესაბამისად ტრანსპორტირების ლიცენზიატის, ასევე სისტემით მოსარგებლეების მიერ განხორციელებულ საქმიანობასთან დაკავშირებული ნებისმიერი ინფორმაცია, მხარეთა შორის მონაცემთა ელექტრონული გაცვლის შედეგად მიღებული ნებისმიერი ინფორმაციის ჩათვლით, არის კონფიდენციალური და არ შეიძლება გამოყენებულ იქნეს მხარეების, მათი თანამშრომლების ან/და  მათ მიერ დაქირავებული პირების მიერ ამ წესებით განსაზღვრულ ფარგლებს მიღმა. ასევე დაუშვებელია აღნიშნული ინფორმაციის გამჟღავნება მესამე მხარისათვის, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც არსებობს იმ პირის წერილობითი თანხმობა, რომელსაც ეხება აღნიშნული ინფორმაცია.   (ამოქმედდეს  2026 წლის 1 იანვრიდან)].

2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული მოთხოვნების მიუხედავად, ინფორმაცია არ ჩაითვლება კონფიდენციალურად, თუ:

ა) ინფორმაცია მხარეს გამჟღავნებამდე ჰქონდა ან მიიღო კანონით გათვალისწინებული სხვა საშუალებებით, ან ეს ინფორმაცია სხვაგვარად მოხვდა საჯარო სივრცეში, ისე, რომ ადგილი არ ჰქონია მხარის მიერ ამ წესებით გათვალისწინებული კონფიდენციალობის დაცვის ან სხვა ვალდებულების პირდაპირ ან არაპირდაპირ დარღვევას;

ბ) ინფორმაციის გასაჯაროება სავალდებულოა საქართველოს კანონმდებლობით, მათ შორის, ამ წესებით.

3. კონფიდენციალურობის შესახებ მოთხოვნები ძალაშია ამ წესებით განსაზღვრული შესაბამისი ვალდებულებების შეწყვეტიდან 3 წლის განმავლობაში.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2022 წლის 18 ნოემბრის დადგენილება №53 - ვებგვერდი, 25.11.2022 წ.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2023 წლის 23 ივნისის დადგენილება №26 - ვებგვერდი, 29.06.2023 წ.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2023 წლის 28 დეკემბრის დადგენილება №82 - ვებგვერდი, 29.12.2023 წ.

ა) სათანადო საშუალების გამოყენებით დაუყოვნებლივ აცნობებს ფორსმაჟორით გამოწვეული შემთხვევის ზეგავლენის ქვეშ მოქცეულ ხელშემკვრელ მხარეს ან ნებისმიერ შესაბამის პირს ფორსმაჟორული მდგომარეობის შესახებ და მიაწვდის ინფორმაციას ფორსმაჟორის სავარაუდო ხანგრძლივობისა და გასატარებელი აუცილებელი ზომების შესახებ;

ბ) ფორსმაჟორით გამოწვეული შემთხვევის ზეგავლენის ქვეშ მოქცეულ ხელშემკვრელ მხარეს ან ნებისმიერ შესაბამის პირს აცნობებს იმ ზომების შესახებ, რომლებიც გატარებული იქნა ფორსმაჟორით გამოწვეულ ავარიებზე რეაგირებისათვის, ასევე, ფორსმაჟორის სავარაუდო ხანგრძლივობასა და მისი დასრულების ვადას;

გ) უზრუნველყოფს ფორსმაჟორით გამოწვეული შემთხვევის ზეგავლენის ქვეშ მოქცეული ხელშემკვრელი მხარის ან ნებისმიერი შესაბამისი პირის ან მათი წარმომადგენლების დაშვებას ფორსმაჟორული მდგომარეობის ადგილზე, თუ დაშვების უფლების მინიჭება მიეკუთვნება ამ პირის უფლებამოსილებას. ამ შემთხვევაში, პირმა, რომელიც ითხოვს შემოწმების ჩატარებას, უნდა დაფაროს შემოწმების პროცესში გაღებული ნებისმიერი ხარჯი;

დ) მოამზადებს ფორსმაჟორული შემთხვევის შესახებ ანგარიშს, რომელიც მოიცავს შექმნილ ვითარებაზე რეაგირებისათვის განხორციელებულ ქმედებებსა და მის შედეგებს და აღნიშნულ ანგარიშს ფორსმაჟორის დასრულებიდან 10 (ათი) დღის განმავლობაში გაუგზავნის ფორსმაჟორით გამოწვეული შემთხვევის ზეგავლენის ქვეშ მოქცეულ ხელშემკვრელ მხარეს ან ნებისმიერ შესაბამის პირს.

2. დაკავშირების ხელშეკრულება სულ მცირე უნდა მოიცავდეს:

ა) ბუნებრივი გაზის ნაკადის კონტროლის წესებს;

ბ) ბუნებრივი გაზის ოდენობის ნომინაციის და მიკუთვნების პროცესის წესებს;

გ) ფორსმაჟორულ შემთხვევებში კომუნიკაციების პროცედურებს;

დ) საკონტაქტო პირების შესახებ ინფორმაციას;

ე) მონაცემთა გაცვლის პირობებს;

ვ) ავარიულ სიტუაციებში გაზის ნაკადის შეწყვეტის/შეზღუდვის და კომუნიკაციის საკითხებს.

3. დაკავშირების ხელშეკრულება უნდა შედგეს ორ ეგზემპლარად და ხელმოწერილი უნდა იყოს ორივე დაკავშირებული სისტემის ოპერატორის მიერ.

ა) გამანაწილებელ ქსელსა და ტრანსპორტირების სისტემას, გაზის ნაკადის კონტროლზე პასუხისმგებელია ტრანსპორტირების ლიცენზიატი;

ბ) გადამზიდის გაზსადენს და ტრანსპორტირების სისტემას, გაზის ნაკადის კონტროლზე პასუხისმგებელია ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების ლიცენზიატი;

გ) გამანაწილებელ ქსელებს, გაზის ნაკადის კონტროლზე პასუხისმგებელია გამცემი განაწილების ლიცენზიატი, თუ დაკავშირების ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის განსაზღვრული.

[1. დაკავშირების წერტილებისთვის, რომლებიც ტრანსპორტირების სისტემას აკავშირებენ გამანაწილებელ ქსელთან ან გადამზიდის გაზსადენთან გაზის ნაკადის კონტროლზე პასუხისმგებელია ტრანსპორტირების ლიცენზიატი.  (ამოქმედდეს  2025 წლის 1 იანვრიდან)].

2. დაკავშირების წერტილის ოპერირება, ექსპლუატაცია და მოდიფიცირება უნდა განხორციელდეს მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად. თუ არსებობს დაკავშირებული სისტემის ოპერატორის ბუნებრივი გაზის დანადგარებისთვის ზიანის მიყენების საფრთხე, დაკავშირებული სისტემის ოპერატორის ბუნებრივი გაზის დანადგარზე სამუშაოს წარმოების შესახებ უნდა ეცნობოს მეორე დაკავშირებული სისტემის ოპერატორს, სამუშაოების დაწყებამდე სულ მცირე სამი სამუშაო დღით ადრე. ნებისმიერი ასეთი სამუშაო უნდა შესრულდეს უსაფრთხოების ნორმების დაცვით და კანონმდებლობით განსაზღვრული კვალიფიკაციის მქონე პირების მიერ.

3. დაკავშირებული სისტემების ოპერატორები ვალდებულნი არიან ერთმანეთს შეუთანხმონ მათ მფლობელობაში არსებული ტექნიკური აღჭურვილობისა და მოწყობილობების საექსპლუატაციო და სამშენებლო სამუშაოები.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2022 წლის 18 ნოემბრის დადგენილება №53 - ვებგვერდი, 25.11.2022 წ.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2023 წლის 23 ივნისის დადგენილება №26 - ვებგვერდი, 29.06.2023 წ.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2023 წლის 28 დეკემბრის დადგენილება №82 - ვებგვერდი, 29.12.2023 წ.

2. მონაცემთა გაცვლის პერიოდები, ვადები და გრაფიკები უნდა განისაზღვროს მხარეთა მიერ ისე, რომ მოხდეს ბუნებრივი გაზით უსაფრთხო, საიმედო და ეფექტიანი მომარაგების გამარტივება ორივე დაკავშირებული სისტემის ოპერატორისთვის.

ა) ტრანსპორტირების სისტემის განვითარების გეგმის შემთხვევაში –  ინფორმაციას ტრანსპორტირების სისტემის იმ ძირითადი ინფრასტრუქტურის შესახებ, რომელიც უნდა აშენდეს ან გაუმჯობესდეს მომდევნო 10 წლის განმავლობაში, მათ შორის ინფორმაციას გადაწყვეტილი ინვესტიციების შესახებ, რომლებიც უნდა განხორციელდეს მომდევნო სამი წლის განმავლობაში;

ბ) გამანაწილებელი ქსელის განვითარების გეგმის შემთხვევაში –  ინფორმაციას გამანაწილებელი ქსელის იმ ძირითადი ინფრასტრუქტურის შესახებ, რომელიც უნდა აშენდეს ან გაუმჯობესდეს მომდევნო 5 წლის განმავლობაში, მათ შორის, ინფორმაციას გადაწყვეტილი ინვესტიციების შესახებ, რომლებიც უნდა განხორციელდეს მომდევნო სამი წლის განმავლობაში.

[1. ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ვალდებულია ყოველწლიურად შეიმუშაოს ტრანსპორტირების სისტემის განვითარების გეგმა (საინვესტიციო პროგრამა), რომელიც უნდა მოიცავდეს ინფორმაციას ტრანსპორტირების სისტემის იმ ძირითადი ინფრასტრუქტურის შესახებ, რომელიც უნდა აშენდეს ან გაუმჯობესდეს მომდევნო 10 წლის განმავლობაში, მათ შორის ინფორმაციას გადაწყვეტილი ინვესტიციების შესახებ, რომლებიც უნდა განხორციელდეს მომდევნო სამი წლის განმავლობაში.  (ამოქმედდეს  2025 წლის 1 იანვრიდან)].

2. (ამოღებულია - 09.09.20, №47).

3. (ამოღებულია - 09.09.20, №47).

4. საინვესტიციო პროექტების განსაზღვრის მიზნით, ლიცენზიატი ვალდებულია დაეყრდნოს დასაბუთებულ  დაშვებებს სამომავლო მიერთებებთან, ბუნებრივი გაზის წლიურ მოხმარებასთან, პიკურ საათობრივ მოხმარებასა და სხვა შესაბამის მაჩვენებლებთან დაკავშირებით.

[4. საინვესტიციო პროექტების განსაზღვრის მიზნით, ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ვალდებულია დაეყრდნოს დასაბუთებულ  დაშვებებს სამომავლო მიერთებებთან, ბუნებრივი გაზის წლიურ მოხმარებასთან, პიკურ საათობრივ მოხმარებასა და სხვა შესაბამის მაჩვენებლებთან დაკავშირებით.  (ამოქმედდეს  2025 წლის 1 იანვრიდან)].

5. ამ მუხლის მე-4 პუნქტით გათვალისწინებული ყველა დაშვება უნდა:

ა) იყოს სახელმწიფო ენერგეტიკულ პოლიტიკასთან შესაბამისობაში;

ბ) იყოს განსაზღვრული სულ მცირე ამ მუხლის პირველი პუნქტში მოცემული პერიოდის თითოეულ წელზე;

გ) განსხვავდებოდეს მომხმარებელთა სულ მცირე  ისეთი ჯგუფების მიხედვით, როგორიცაა: საყოფაცხოვრებო მომხმარებლები, ელექტროენერგიის მწარმოებლები, ავტოგაზგასამართი სადგურები და სხვა არასაყოფაცხოვრებო მომხმარებლები.

6. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა უნდა ითანამშრომლოს ელექტროენერგიის გადაცემის ლიცენზიატთან, რათა განვითარების გეგმებში ორივე ლიცენზიატის მიერ გამოყენებული დაშვებები იყოს თანხვედრაში.

7. ლიცენზიატები ვალდებულნი არიან ითანამშრომლონ მასთან დაკავშირებული სისტემების ოპერატორებთან, მათი ქსელის განვითარების გეგმების თანხვედრის უზრუნველყოფის მიზნით. მოთხოვნის შემთხვევაში განაწილების ლიცენზიატი ვალდებულია ტრანსპორტირების ლიცენზიატს მიაწოდოს ტრანსპორტირების სისტემის განვითარების გეგმის შემუშავებისათვის საჭირო ინფორმაცია. ტრანსპორტირების ლიცენზიატს უფლება აქვს ინფორმაციის ეფექტიანი დამუშავების მიზნით, გასცეს ინსტრუქციები მისაწოდებელი ინფორმაციის განსაზღვრასთან, სტრუქტურასა და ფორმატთან დაკავშირებით.

8. განვითარების გეგმების შინაარსი, მიზნები, კომისიაში წარდგენისა და კომისიის მიერ მათი განხილვის წესი და ვადები განისაზღვრება კომისიის მიერ დამტკიცებული ინვესტიციების შეფასების წესით.

9. (ამოღებულია - 09.09.20, №47).

10. კომისიასთან შეთანხმებული განვითარების გეგმა უნდა გამოქვეყნდეს შესაბამისი ლიცენზიატის ვებგვერდზე.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2020 წლის 9 სექტემბრის დადგენილება №47 - ვებგვერდი, 17.09.2020 წ.
საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2022 წლის 18 ნოემბრის დადგენილება №53 - ვებგვერდი, 25.11.2022 წ.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2023 წლის 23 ივნისის დადგენილება №26 - ვებგვერდი, 29.06.2023 წ.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2023 წლის 28 დეკემბრის დადგენილება №82 - ვებგვერდი, 29.12.2023 წ.

2. (ამოღებულია - 09.09.20, №47).

3. განვითარების გეგმის პროექტთან ერთად ლიცენზიატმა კომისიას უნდა წარუდგინოს მოცემული დროისთვის შეთანხმებული გეგმით გათვალისწინებულ სამუშაოთა მიმდინარეობის წლიური ანგარიში. ლიცენზიატმა უნდა დაასაბუთოს ბიუჯეტში და გეგმა-გრაფიკში არსებული გადახვევები, შეაფასოს მათი ზეგავლენა და აღწეროს მათი უარყოფითი გავლენის შემცირების მიზნით გატარებული ზომები.

[ მუხლი 9. განვითარების გეგმის განხორციელების მონიტორინგი

1. ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ვალდებულია მიიღოს ყველა აუცილებელი ზომა, რათა უზრუნველყოს განვითარების გეგმით გათვალისწინებული თითოეული პროექტის განხორციელების გეგმა-გრაფიკებისა და მათი ბიუჯეტის ეფექტიანად შესრულება.

2. განვითარების გეგმის პროექტთან ერთად ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა კომისიას უნდა წარუდგინოს მოცემული დროისთვის შეთანხმებული გეგმით გათვალისწინებულ სამუშაოთა მიმდინარეობის წლიური ანგარიში. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა უნდა დაასაბუთოს ბიუჯეტში და გეგმა-გრაფიკში არსებული გადახვევები, შეაფასოს მათი ზეგავლენა და აღწეროს მათი უარყოფითი გავლენის შემცირების მიზნით გატარებული ზომები.

(ამოქმედდეს  2025 წლის 1 იანვრიდან)].

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2020 წლის 9 სექტემბრის დადგენილება №47 - ვებგვერდი, 17.09.2020 წ.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2022 წლის 18 ნოემბრის დადგენილება №53 - ვებგვერდი, 25.11.2022 წ.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2023 წლის 23 ივნისის დადგენილება №26 - ვებგვერდი, 29.06.2023 წ.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2023 წლის 28 დეკემბრის დადგენილება №82 - ვებგვერდი, 29.12.2023 წ.

2. საიდენტიფიკაციო კოდები გამოყენებული უნდა იყოს შესაბამის პუნქტებთან დაკავშირებით ტრანსპორტირების ლიცენზიატსა და სისტემით მოსარგებლეებს შორის კომუნიკაციის დროს, შესაბამის პუნქტებზე მითითების მიზნით.

2. ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ვალდებულია კომისიასთან შეათანხმოს თითოეული ვირტუალური მიწოდების პუნქტის შექმნა ან არსებულის ცვლილება, რაც შეიძლება გამოწვეული იყოს მისი შემადგენელი მიწოდების პუნქტების ცვლილებით.

2. ტრანსპორტირების ლიცენზიატს და სისტემით მოსარგებლეებს/მიერთებულ სუბიექტებს შორის ნებისმიერი კომუნიკაცია, რომელიც დაკავშირებულია ამ წესებით განსაზღვრული ვალდებულებების შესრულებასთან, უნდა განხორციელდეს ელექტრონული საინფორმაციო სისტემის მეშვეობით, თუ ამავე წესებით სხვა რამ არ არის განსაზღვრული.

2. ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ვალდებულია ფლობდეს მიერთების წერტილებს ყველა მიწოდებისა და მიღების პუნქტში, გარდა მეზობელი ქვეყნების და სატრანზიტო სისტემებიდან მიღების პუნქტისა და უზრუნველყოს ამ მიერთების წერტილების მართვა ისე, რომ მუდმივად პასუხობდეს მოქმედი კანონმდებლობით, მათ შორის, ამ წესებით განსაზღვრულ ფუნქციურ მოთხოვნებს.

3. მიერთების წერტილის მესაკუთრე ვალდებულია უზრუნველყოს მიერთების წერტილის ტექნიკური გამართულობა (შეკეთება-შეცვლა), დაცულობა და არასანქცირებული ჩარევისაგან გამოწვეული დაზიანების აღმოფხვრა, თუ სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული ტრანსპორტირების ლიცენზიატსა და მიერთების წერტილის მესაკუთრეს შორის გაფორმებული შეთანხმებით.

4. მიერთების წერტილის ტექნიკური მოთხოვნები, სქემები და ნახაზები უნდა იყოს დოკუმენტირებული და ინახებოდეს ტრანსპორტირების ლიცენზიატთან და იმ პირთან, ვის საკუთრებაშიც არის მოცემული მიერთების წერტილი.

5. მიერთების წერტილთან დაკავშირებული ტექნიკური სამუშაოები შეიძლება განხორციელდეს მხოლოდ კანონმდებლობით განსაზღვრული კვალიფიკაციის მქონე პირების მიერ.

6. შესრულებული სამუშაოების შესახებ ჩანაწერის შეტანა უნდა განხორციელდეს შესაბამის საქაღალდეში. აღნიშნული ჩანაწერი უნდა მოიცავდეს სამუშაოს შესრულების თარიღს, სამუშაოს ტიპს, სამუშაოს შემსრულებელი პირის სახელს და გვარს, შემოწმების შედეგებს და სხვა მახასიათებლებს. შესაბამისი საქაღალდის ჩანაწერები ხელმისაწვდომი უნდა იყოს ტრანსპორტირების ლიცენზიატისათვის.

2. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა სისტემით მოსარგებლეებს უნდა გაუწიოს ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების მომსახურება, რომელიც მოიცავს:

ა) სისტემით მოსარგებლის მიერ მოწოდებული ბუნებრივი გაზის მიღებას ერთ ან მეტ მიღების პუნქტში;

ბ) ტრანსპორტირების სისტემის მეშვეობით ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირებას;

გ) სისტემით მოსარგებლისათვის ბუნებრივი გაზის გაცემას მიწოდების ერთ ან მეტ პუნქტში;

დ) მიღებისა და მიწოდების პუნქტებში ყველა აუცილებელი გაზომვის განხორციელებას, ამ წესების შესაბამისად.

3. ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ ძირითადი მომსახურების გაწევისათვის გაწეული ხარჯების ანაზღაურება ხდება ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების ტარიფის მეშვეობით, შესაბამისი სატარიფო მეთოდოლოგიის შესაბამისად.

2. ტრანსპორტირების ლიცენზიატს შეუძლია შესთავაზოს დამხმარე მომსახურებები, თუ ეს მომსახურებები:

ა) არ წარმოადგენს ძირითად მომსახურებას და არ ანაზღაურდება ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების ტარიფით;

ბ) ემყარება ტრანსპორტირების ლიცენზიატის ვებგვერდზე გამოქვეყნებულ გამჭვირვალე და არადისკრიმინაციულ პირობებს;

გ) არ არის დამყარებული სისტემით მოსარგებლეების ან სხვა მხარეების კონფიდენციალურ ინფორმაციაზე,მათი თანხმობის გარეშე.

3. ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ დამხმარე მომსახურებების მიწოდებისათვის გაწეული ხარჯების ანაზღაურება ხდება შესაბამისი მომსახურების მიმღები პირის მიერ.

4. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა დამხმარე მომსახურებები უნდა შესთავაზოს მათი სახეების და საფასურის (ან მისი გაანგარიშების მეთოდოლოგიის) კომისიასთან შეთანხმების პირობით. ამავდროულად, ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ვალდებულია თითოეულ დამხმარე მომსახურებასთან დაკავშირებით დაუსაბუთოს კომისიას ამ მუხლის მე-2 პუნქტით განსაზღვრული ყველა მოთხოვნის დაკმაყოფილება.

5. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა, მის ვებგვერდზე უნდა გამოაქვეყნოს ყველა დამხმარე მომსახურების (რომელიც მოიცავს აგრეთვე სხვის მფლობელობაში არსებული მიერთების წერტილების ოპერირებას) ჩამონათვალი და შესაბამისი საფასურები ან მეთოდოლოგია მათ გასაანგარიშებლად.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2019 წლის 27 მარტის დადგენილება №6 - ვებგვერდი, 04.04.2019 წ.

ა) არ ანაზღაურდება ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების ტარიფით;

ბ) არ ემყარება სისტემით მოსარგებლეების ან სხვა მხარეების კონფიდენციალურ ინფორმაციას, მათი თანხმობის გარეშე.

2. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა საკუთარ ვებგვერდზე უნდა გამოაქვეყნოს შეთავაზებული მომსახურებების ნუსხა.

2. გაზის ტრანსპორტირების ხელშეკრულების გაფორმების უფლება აქვთ:

ა) ბუნებრივი გაზის მიმწოდებლებს;

ბ) განაწილების ლიცენზიატებს (დანაკარგების დაფარვის მიზნით ბუნებრივი გაზის შესყიდვის ნაწილში);

გ) პირდაპირ მომხმარებლებს.

3. ტრანსპორტირების ლიცენზიატსა და სისტემით მოსარგებლეს შორის შეიძლება არსებობდეს მხოლოდ ერთი მოქმედი გაზის ტრანსპორტირების  ხელშეკრულება.

4. გაზის ტრანსპორტირების ხელშეკრულება სისტემით მოსარგებლეს ანიჭებს უფლებამოსილებას, განახორციელოს მოქმედი კანონმდებლობით, მათ შორის, ამ წესებით განსაზღვრული ქმედებები და ავალდებულებს სრულად გადაიხადოს ამ წესებითა და კომისიის მიერ დამტკიცებული შესაბამისი სატარიფო მეთოდოლოგიით გათვალისწინებული გადასახდელები.

5. გაზის ტრანსპორტირების ხელშეკრულების სტანდარტული ფორმით სულ მცირე უნდა განისაზღვროს:

ა) გაზის ტრანსპორტირების პირობები, სისტემით მოსარგებლის უფლებები და მოვალეობები;

ბ) ხელშეკრულების მხარეთა სახელშეკრულებო პასუხისმგებლობის ზღვარი, გაწეული მომსახურებისათვის ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ ინვოისის წარდგენასთან და სისტემით მოსარგებლის მიერ ამ მომსახურების საფასურის გადახდასთან დაკავშირებული  პროცედურები;

6. გაზის ტრანსპორტირების ხელშეკრულების სტანდარტული ფორმა და მასში ნებისმიერი ცვლილება ტრანსპორტირების ლიცენზიატის წარდგინებით უნდა დაამტკიცოს კომისიამ. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა გაზის ტრანსპორტირების ხელშეკრულების სტანდარტული ფორმის რედაქტირებადი ვერსია უნდა გამოქვეყნოს მის ვებგვერდზე.

7. გაზის ტრანსპორტირების ხელშეკრულების გაფორმების მიზნით სისტემით მოსარგებლემ ელექტრონული საინფორმაციო სისტემის მეშვეობით ტრანსპორტირების ლიცენზიატს უნდა წარუდგინოს „გაზის ტრანსპორტირების ხელშეკრულების გაფორმების შესახებ“ განაცხადის სტანდარტული ფორმა.

8. „გაზის ტრანსპორტირების ხელშეკრულების გაფორმების შესახებ“ განაცხადის სტანდარტული ფორმით უნდა განისაზღვროს გაზის ტრანსპორტირების ხელშეკრულების გაფორმებისთვის წარსადგენი დოკუმენტების ჩამონათვალი და იგი ტრანსპორტირების ლიცენზიატის წარდგინებით უნდა დამტკიცდეს კომისიის მიერ. განაცხადის სტანდარტული ფორმა გამოქვეყნებული უნდა იყოს ტრანსპორტირების ლიცენზიატის ვებგვერდზე.

9. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა „გაზის ტრანსპორტირების ხელშეკრულების გაფორმების შესახებ“ განაცხადის და თანდართული დოკუმენტების მიღებიდან 5 (ხუთი) სამუშაო დღის ვადაში უნდა შეამოწმოს წარდგენილი დოკუმენტების სრულყოფილება. ხელშეკრულების განაცხადში ხარვეზის დადგენის შემთხვევაში ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა ხარვეზის დადგენის მიზეზის შესახებ უნდა აცნობოს განმცხადებელს და მისცეს 10 (ათი) სამუშაო დღის ვადა ხარვეზის გამოსასწორებლად. თუ განმცხადებელი განსაზღვრულ ვადაში არ აღმოფხვრის ხარვეზს, ტრანსპორტირების ლიცენზიატი არ დაამტკიცებს განაცხადს და არ გააფორმებს ხელშეკრულებას.

10. „გაზის ტრანსპორტირების ხელშეკრულების გაფორმების შესახებ“ განაცხადის სტანდარტული ფორმის სრულყოფილად წარდგენიდან ან ამ მუხლის მე-9 პუნქტით გათვალისწინებული ხარვეზის აღმოფხვრიდან 10 (ათი) სამუშაო დღის ვადაში ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ვალდებულია, დაამტკიცოს განაცხადი და გააფორმოს გაზის ტრანსპორტირების ხელშეკრულება.  

11. „გაზის ტრანსპორტირების ხელშეკრულების გაფორმების შესახებ“ განაცხადის სტანდარტულ ფორმასთან ერთად სისტემით მოსარგებლის მიერ წარდგენილი დოკუმენტები წარმოადგენს გაზის ტრანსპორტირების ხელშეკრულების განუყოფელ ნაწილს. წარდგენილი დოკუმენტების მუდმივ განახლებაზე პასუხისმგებლობა ეკისრება სისტემით მოსარგებლეს.

12. გაზის ტრანსპორტირების ხელშეკრულებას დანართის სახით უნდა დაერთოს ბუნებრივი გაზის მიღებისა და მიწოდების იმ პუნქტების ჩამონათვალი, რომელთა მეშვეობითაც ხელშეკრულების შესაბამისად უნდა განხორციელდეს ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირება.

2. (ამოღებულია - 09.09.20, №47) ; 

3. ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების ხელშეკრულების გაფორმებისთანავე ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ვალდებულია შესაბამისი სისტემით მოსარგებლე დაარეგისტრიროს სისტემით მოსარგებლეთა რეესტრში. 

4. სისტემით მოსარგებლე, რომელიც ამ წესების მე-17 მუხლის მე-2 პუნქტით განსაზღვრული კატეგორიებიდან მიეკუთვნება ერთზე მეტს, თითოეული კატეგორიისთვის  რეგისტრირდება ცალ-ცალკე.

5. (ამოღებულია - 09.09.20, №47) ; 

6. (ამოღებულია - 09.09.20, №47) ; 

7. ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ წარმოებული სისტემით მოსარგებლეთა რეესტრი თითოეული რეგისტრირებული პირისათვის უნდა მოიცავდეს სულ მცირე შემდეგ ინფორმაციას:

ა) რეგისტრირებული პირის რეგისტრაციის ნომერი;

ბ) რეგისტრირებული პირის საიდენტიფიკაციო მონაცემები;

გ) რეგისტრირებული პირის მისამართი;

დ) ამ წესების მე-17 მუხლის მე-2 პუნქტით განსაზღვრული კატეგორიები, რომლის ფარგლებშიც მოხდა რეგისტრაცია;

ე) (ამოღებულია - 09.09.20, №47) ;

ვ) (ამოღებულია - 09.09.20, №47) ;

ზ) (ამოღებულია - 09.09.20, №47) ;

თ) (ამოღებულია - 09.09.20, №47).

8. სისტემით მოსარგებლეთა რეესტრში რეგისტრირებული პირის შესახებ ამ მუხლის მე-7პუნქტით განსაზღვრული ინფორმაციის ცვლილების შემთხვევაში რეესტრში უნდა შევიდეს შესაბამისი ცვლილება; რეგისტრირებული პირი ვალდებულია, ამ ინფორმაციის ცვლილებიდან 5  (ხუთი) დღის ვადაში აღნიშნულის შესახებ შეატყობინოს ტრანსპორტირების ლიცენზიატს და გაუგზავნოს მას საჭირო დოკუმენტები. ტრანსპორტირების ლიცენზიატი უფლებამოსილია, მოითხოვოს დამატებითი დოკუმენტები ან უკვე მიწოდებულ დოკუმენტებთან დაკავშირებული განმარტებები.

9. სისტემით მოსარგებლეთა რეესტრი უნდა იყოს ელექტრონული საინფორმაციო სისტემის შემადგენელი ნაწილი და მასზე წვდომა უნდა ჰქონდეს კომისიას. რეესტრში რეგისტრირებულ პირთა ჩამონათვალი ასევე უნდა გამოქვეყნდეს ტრანსპორტირების ლიცენზიატის ვებგვერდზე.

10. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა სისტემით მოსარგებლეთა რეესტრიდან უნდა ამოშალოს რეგისტრირებული პირი, თუ ის აღარ არის მოქმედი ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების ხელშეკრულების მხარე. 

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2020 წლის 9 სექტემბრის დადგენილება №47 - ვებგვერდი, 17.09.2020 წ.
 

2. ტრანსპორტირების სისტემის მეშვეობით თვის განმავლობაში გადასაცემი ბუნებრივი გაზის ოდენობების დაგეგმვის მიზნით, თითოეულმა სისტემით მოსარგებლემ ტრანსპორტირების ლიცენზიატს ამ თავის შესაბამისად უნდა წარუდგინოს ყოველთვიური ნომინაცია და საჭიროების შემთხვევაში დღიური რენომინაცია, სადაც განსაზღვრავს ტრანსპორტირების სისტემაში მისაღები და სისტემიდან გასაცემი ბუნებრივი გაზის ოდენობებს.

3. სისტემით მოსარგებლემ, რომელიც ამ წესების მე-17 მუხლის მე-2 პუნქტით განსაზღვრული კატეგორიებიდან მიეკუთვნება ერთზე მეტს, ნომინაცია უნდა წარადგინოს თითოეული საქმიანობისათვის ცალ-ცალკე.

4. სისტემით მოსარგებლეს უფლება აქვს ბუნებრივი გაზის მიღებისა და გაცემის ნომინაცია წარადგინოს მხოლოდ იმ მიღების და მიწოდების პუნქტებისათვის, რომლებიც შესულია ტრანსპორტირების ლიცენზიატთან გაფორმებულ გაზის ტრანსპორტირების ხელშეკრულებაში.

5. სისტემით მოსარგებლე, შესაბამისი უფლებამოსილების მინიჭების შემთხვევაში, უფლებამოსილია ნომინაცია წარადგინოს სისტემით მოსარგებლეთა რეესტრში რეგისტრირებული მესამე მხარის საშუალებით. ამ შემთხვევაში, სისტემით მოსარგებლის მიმართ ამ თავით დადგენილი რეგულაციები შესაბამისად გავრცელდება რეგისტრირებული მესამე მხარის მიმართ და ამ თავით განსაზღვრული ყველა შესაბამისი შეტყობინება უნდა გაეგზავნოს როგორც სისტემით მოსარგებლეს, ასევე მესამე მხარეს.

6. სისტემით მოსარგებლის მიერ გაგზავნილ საბოლოო ყოველთვიურ ნომინაციად და დღიურ რენომინაციად ჩაითვლება შესაბამისი ნომინაციის/რენომინაციის წარდგენის ბოლო ვადამდე შესაბამისი სისტემით მოსარგებლის ან მესამე მხარის მიერ გაგზავნილი უკანასკნელი ნომინაცია.

7. თუ ნომინაცია ეხება მიწოდების ვირტუალურ პუნქტს, რომელიც აერთიანებს ორ ან მეტ პირდაპირ მომხმარებელს, სისტემით მოსარგებლემ უნდა მიუთითოს თითოეული პირდაპირი მომხმარებლისთვის მისაწოდებელი ბუნებრივი გაზის ოდენობა.

8. ტრანსპორტირების ლიცენზიატისთვის ნომინაციის წარდგენა უნდა მოხდეს ელექტრონული საინფორმაციო სისტემის მეშვეობით, ამავე სისტემაში გამოქვეყნებული ნომინაციის/რენომინაციის შესაბამისი სტანდარტული ფორმების მიხედვით.

9. ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ვალდებულია აწარმოოს ნომინაციების უარყოფისა და დადასტურების აქტების, ასევე დადასტურებული ნომინაციების აღრიცხვა ელექტრონულ ფორმატში, მათი წარდგენიდან სულ მცირე 5 (ხუთი) წლის განმავლობაში.

2. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა უნდა უარყოს სისტემით მოსარგებლის მიერ წარმოდგენილი ყოველთვიური ნომინაცია ან დღიური რენომინაცია, თუ:

ა) ყოველთვიური ნომინაციით ან  დღიური რენომინაციით განსაზღვრული რომელიმე დღისათვის სისტემით მოსარგებლის მიერ ყველა მიღების პუნქტში ჯამურად მისაღები ბუნებრივი გაზის ნომინირებული/განცხადებული ოდენობა არ არის მის მიერ ყველა მიწოდების პუნქტიდან ჯამურად მისაწოდებელი ბუნებრივი გაზის განცხადებული ოდენობის ტოლი;

ბ) ყოველთვიური ნომინაცია ან  დღიური რენომინაცია არ შეესაბამება საქართველოს ენერგეტიკის მინისტრის 2006 წლის 29 დეკემბრის №114 ბრძანებით დამტკიცებული „ბუნებრივი გაზის ბაზრის წესების“ შესაბამისად დამტკიცებულ ბუნებრივი გაზის ბალანსს;

გ) ყოველთვიური ნომინაცია ან  დღიური რენომინაცია არ შეესაბამება ამ წესების მოთხოვნებს;

დ) ყოველთვიური ნომინაციით ან დღიური რენომინაციით ნომინირებული/განცხადებული ბუნებრივი გაზის მიღების ან მიწოდების ოდენობების დაკმაყოფილება შეუძლებელია შესაბამის პუნქტებში ფორსმაჟორის ან ტექნიკური მომსახურების გამო, ამ წესების მე-4 მუხლის და XII თავების შესაბამისად;

3. წარდგენილი ნომინაციის ან რენომინაციის  უარყოფის შესახებ სისტემით მოსარგებლეს უნდა ეცნობოს „ნომინაციის უარყოფის აქტის“ სტანდარტული ფორმის მეშვეობით, რომელშიც ყოველთვიური ნომინაციის ან დღიური რენომინაციის უარყოფის დასაბუთების გარდა სულ მცირე აღნიშნული უნდა იყოს ნომინირებული/განცხადებული ოდენობები, რომელთა მიღებასა და მიწოდებას მოითხოვდა სისტემით მოსარგებლე მისი გაზის ტრანსპორტირების ხელშეკრულებაში გათვალისწინებული მიღებისა და მიწოდების პუნქტების მეშვეობით.

4. თუ ტრანსპორტირების ლიცენზიატი სისტემით მოსარგებლის ყოველთვიურ ნომინაციას ან დღიურ რენომინაციას უარყოფს ამ მუხლის მე-2 პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტში განსაზღვრული მიზეზით, მან სისტემით მოსარგებლეს უნდა შესთავაზოს ბუნებრივი გაზის ნომინირებული/განცხადებული ოდენობის ცვლილება.

5. ყოველთვიური ნომინაციისა და დღიური რენომინაციის დადასტურებისა და უარყოფის შესაბამისი აქტების სტანდარტული ფორმები გამოქვეყნებული უნდა იყოს ელექტრონულ საინფორმაციო სისტემაში.

2. სისტემით მოსარგებლემ ყოველთვიური ნომინაცია უნდა წარადგინოს შესაბამისი საანგარიშო თვის დაწყებამდე 5 (ხუთი) სამუშაო დღით ადრე, ამავე დღის 10:00 საათამდე (ყოველთვიური ნომინაციის წარდგენის ბოლო ვადა). სისტემით მოსარგებლე უფლებამოსილია წარდგენილ ნომინაციაში შეიტანოს ცვლილება ყოველთვიური ნომინაციის წარდგენის ბოლო ვადის გასვლამდე.

2. „დადასტურებული ნომინაციის აქტის“ სტანდარტულ ფორმაში სულ მცირე აღნიშნული უნდა იყოს გაზის ტრანსპორტირების ხელშეკრულებით გათვალისწინებული მიღებისა და მიწოდების თითოეული პუნქტისთვის დადასტურებული ნომინაცია (ნომინაციის შესაბამისი ბუნებრივი გაზის ოდენობები, რომელიც სისტემით მოსარგებლემ უნდა მიიღოს ან მიაწოდოს კონკრეტული მიღების ან მიწოდების პუნქტების მეშვეობით) თვის თითოეული დღისათვის.

3. ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ სისტემით მოსარგებლის ყოველთვიური ნომინაციის უარყოფის შემთხვევაში:

ა) ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა აღნიშნულის შესახებ ამ წესების 21-ე მუხლის მე-2 პუნქტით განსაზღვრული ყოველთვიური ნომინაციის წარდგენის ვადის ამოწურვიდან ერთი დღის ვადაში „ნომინაციის უარყოფის აქტის“ სტანდარტული ფორმის მეშვეობით უნდა აცნობოს შესაბამის სისტემით მოსარგებლეს.

ბ) სისტემით მოსარგებლე უფლებამოსილია წარადგინოს მოდიფიცირებული ყოველთვიური ნომინაცია ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ თავდაპირველი ყოველთვიური ნომინაციის უარყოფიდან 1 (ერთი) სამუშაო დღის ვადაში. აღნიშნული ვადის ამოწურვიდან 1 (ერთი) სამუშაო დღის ვადაში ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა უნდა დაადასტუროს ან უარყოს მოდიფიცირებული ნომინაცია ამ წესების მე-20 მუხლის მე-2 პუნქტის შესაბამისად და აღნიშნულის შესახებ სისტემით მოსარგებლეს აცნობოს „დადასტურებული ნომინაციის აქტით“ ან „ნომინაციის უარყოფის აქტით“.

4. თუ ტრანსპორტირების ლიცენზიატი უარყოფს სისტემით მოსარგებლის მიერ წარდგენილ ყოველთვიურ ნომინაციას და სისტემით მოსარგებლე აღარ წარადგენს მოდიფიცირებულ ნომინაციას ან ტრანსპორტირების ლიცენზიატი უარყოფს მოდიფიცირებულ ყოველთვიურ ნომინაციას, იგულისხმება, რომ შესაბამისი საანგარიშო თვის თითოეული დღისათვის ამ სისტემით მოსარგებლის ნომინაცია არის ნულის ტოლი.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2019 წლის 27 მარტის დადგენილება №6 - ვებგვერდი, 04.04.2019 წ.

2. დღიური რენომინაციის წარდგენა უნდა მოხდეს საანგარიშო დღის წინა დღის 12:30 საათამდე. სისტემით მოსარგებლე უფლებამოსილია აღნიშნულ რენომინაციაში შესწორებები შეიტანოს ზემოაღნიშნული ვადის ამოწურვამდე.

3. სისტემით მოსარგებლემ დღიური რენომინაციით უნდა განსაზღვროს ბუნებრივი გაზის ოდენობა, რომელსაც იგი თვის დარჩენილი ერთი ან მეტი დღის განმავლობაში გაზის ტრანსპორტირების ხელშეკრულების შესაბამისად მიიღებს მიღების პუნქტში და მიაწოდებს მიწოდების პუნქტიდან.

4. თვის დარჩენილი ნებისმიერი დღისთვის, რომელზეც სისტემით მოსარგებლე არ წარადგენს დღიურ რენომინაციას, ძალაში დარჩება ამ წესების 21-ე და 22-ე მუხლების შესაბამისად დადასტურებული ნომინაციები.

2. „დადასტურებული ნომინაციის აქტის“ სტანდარტულ ფორმაში თვის დარჩენილი ყოველი დღისთვის სულ მცირე აღნიშნული უნდა იყოს დადასტურებული რენომინაციები, (ნომინაციის შესაბამისი ბუნებრივი გაზის ოდენობები, რომელიც სისტემით მოსარგებლემ უნდა მიიღოს ან მიაწოდოს კონკრეტული მიღების ან მიწოდების პუნქტის მეშვეობით) იმ მიღებისა და მიწოდების პუნქტებისათვის, რომლებიც გათვალისწინებულია გაზის ტრანსპორტირების ხელშეკრულებაში.

3. ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ სისტემით მოსარგებლის დღიური რენომინაციის უარყოფის შემთხვევაში:

ა) ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა აღნიშნულის შესახებ ამ წესების 23-ე მუხლის მე-2 პუნქტით განსაზღვრული ვადის ამოწურვიდან საათნახევრის (1 საათი და ოცდაათი წუთი) განმავლობაში უნდა აცნობოს შესაბამის სისტემით მოსარგებლეს, „ნომინაციის უარყოფის აქტის“ სტანდარტული ფორმის მეშვეობით.

ბ) სისტემით მოსარგებლე უფლებამოსილია წარადგინოს მოდიფიცირებული დღიური რენომინაცია ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ თავდაპირველი დღიური რენომინაციის უარყოფიდან 1 (ერთი) საათის განმავლობაში. აღნიშნული ვადის ამოწურვიდან 1 (ერთი) საათის განმავლობაში ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა უნდა დაადასტუროს ან უარყოს მოდიფიცირებული დღიური რენომინაცია ამ წესების მე-20 მუხლის მე-2 პუნქტის შესაბამისად და აღნიშნულის შესახებ სისტემით მოსარგებლეს აცნობოს „დადასტურებული ნომინაციის აქტით“ ან „ნომინაციის უარყოფის აქტით“.

4. თუ ამ მუხლის მე-3 პუნქტის შესაბამისად, ტრანსპორტირების ლიცენზიატი უარყოფს სისტემით მოსარგებლის მიერ წარდგენილ დღიურ რენომინაციას და სისტემით მოსარგებლე აღარ წარადგენს მოდიფიცირებულ დღიურ რენომინაციას, ან ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ასევე უარყოფს მოდიფიცირებულ დღიურ რენომინაციას, ჩაითვლება, რომ სისტემით მოსარგებლე კონკრეტული მიღების/მიწოდების პუნქტის მეშვეობით თვის განმავლობაში მიიღებს/მიაწოდებს ბუნებრივ გაზს ყოველთვიური დადასტურებული ნომინაციის შესაბამისად.

2. დამატებითი დღიური რენომინაციის წარდგენა უნდა მოხდეს საანგარიშო დღის წინა დღის 17:00-დან 21:00 საათამდე პერიოდში. ზემოაღნიშნული ვადის ამოწურვამდე სისტემით მოსარგებლე უფლებამოსილია შესწორებები შეიტანოს აღნიშნულ რენომინაციაში.

3. სისტემით მოსარგებლემ დამატებითი დღიური რენომინაციით უნდა განსაზღვროს ბუნებრივი გაზის ოდენობა, რომელსაც მომდევნო დღის განმავლობაში მიიღებს შესაბამის მიღების პუნქტში და მიაწოდებს შესაბამისი მიწოდების პუნქტიდან.

2. „დადასტურებული ნომინაციის აქტში“ სულ მცირე აღნიშნული უნდა იყოს მომდევნო დღისთვის დადასტურებული დამატებითი დღიური რენომინაციები (ნომინაციის შესაბამისი ბუნებრივი გაზის ოდენობები, რომელიც სისტემით მოსარგებლემ უნდა მიიღოს ან მიაწოდოს კონკრეტული მიღების ან მიწოდების პუნქტის მეშვეობით) იმ მიღებისა და მიწოდების პუნქტებისათვის, რომლებიც გათვალისწინებულია გაზის ტრანსპორტირების ხელშეკრულებაში.

3. ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ სისტემით მოსარგებლის დამატებითი დღიური რენომინაციის უარყოფის შემთხვევაში:

ა) ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა აღნიშნულის შესახებ ამ წესების 25-ე მუხლის მე-2 პუნქტით განსაზღვრული ვადის ამოწურვიდან საათნახევრის (1 საათი და ოცდაათი წუთი) განმავლობაში უნდა აცნობოს შესაბამის სისტემით მოსარგებლეს, „ნომინაციის უარყოფის აქტის“ სტანდარტული ფორმის მეშვეობით.

ბ) სისტემით მოსარგებლე უფლებამოსილია წარადგინოს მოდიფიცირებული დამატებითი დღიური რენომინაცია ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ თავდაპირველი დამატებითი დღიური რენომინაციის უარყოფიდან 1 (ერთი) საათის განმავლობაში. აღნიშნული ვადის ამოწურვიდან ნახევარი საათის განმავლობაში ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა უნდა დაადასტუროს ან უარყოს მოდიფიცირებული დღიური რენომინაცია ამ წესების მე-20 მუხლის მე-2 პუნქტის შესაბამისად და აღნიშნულის შესახებ სისტემით მოსარგებლეს აცნობოს „დადასტურებული ნომინაციის აქტით“ ან „ნომინაციის უარყოფის აქტით“.

4. თუ, ამ მუხლის მე-3 პუნქტის შესაბამისად, ტრანსპორტირების ლიცენზიატი უარყოფს სისტემით მოსარგებლის მიერ წარდგენილ დამატებით დღიურ რენომინაციას და სისტემით მოსარგებლე აღარ წარადგენს შესაბამის მოდიფიცირებულ დღიურ რენომინაციას, ან ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ასევე უარყოფს მას, ჩაითვლება, რომ სისტემით მოსარგებლე კონკრეტული მიღების/მიწოდების პუნქტის მეშვეობით მომდევნო დღის განმავლობაში მიიღებს/მიაწოდებს ბუნებრივ გაზს ამ წესების 22-ე და 24-ე მუხლების შესაბამისად.

ა) ფორსმაჟორული გარემოებების მოქმედების გამო სისტემით მოსარგებლეს საანგარიშო დღის განმავლობაში არ შეუძლია მიიღოს ან მიაწოდოს ბუნებრივი გაზი შესაბამისი მიღების ან მიწოდების პუნქტის მეშვეობით;

ბ) საანგარიშო დღის განმავლობაში სისტემით მოსარგებლემ უარი განაცხადა არასტანდარტული ბუნებრივი გაზის მიღებაზე ამ წესების 33-ე და 38-ე მუხლების შესაბამისად;

გ) საანგარიშო დღის განმავლობაში ელექტროენერგეტიკული სისტემის დისპეტჩერიზაციის მიზეზით თბოელექტროსადგურმა მოიხმარა ამ დღისთვის ნომინირებულისგან განსხვავებული ოდენობის ბუნებრივი გაზი და  დისპეტჩერიზაციის ლიცენზიატის მოთხოვნის შესახებ არ იყო მისთვის ცნობილი ამ დღისათვის ამ წესების 25-ე მუხლის მე-2 პუნქტით განსაზღვრული დამატებითი დღიური რენომინაციის ვადის განმავლობაში.

2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრულ შემთხვევებში, შესაბამისი სისტემით მოსარგებლე უფლებამოსილია მოითხოვოს დადასტურებული ნომინაციის კორექტირება ტრანსპორტირების ლიცენზიატისთვის „დღიური დადასტურებული ნომინაციის კორექტირების“ სტანდარტული ფორმის გაგზავნით. „დღიური დადასტურებული ნომინაციის კორექტირების“ სტანდარტული ფორმა გამოქვეყნებული უნდა იყოს ელექტრონულ საინფორმაციო სისტემაში.

3. ამ მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრული შემთხვევის დადგომისას, „დღიური დადასტურებული ნომინაციის კორექტირების“ სტანდარტული ფორმა ტრანსპორტირების ლიცენზიატს უნდა გაეგზავნოს საანგარიშო დღის შემდგომი დღის 22:00 საათამდე.

4. სისტემით მოსარგებლემ უნდა დაასაბუთოს იმ მოვლენების არსებობა, რომლებმაც გამოიწვია დადასტურებული ნომინაციის შეცვლის საჭიროება და უნდა მიუთითოს მათ აღმოსაფხვრელად აუცილებელი სავარაუდო დრო.

5. ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ვალდებულია შეძლებისდაგვარად სწრაფად აცნობოს შესაბამის სისტემით მოსარგებლეს კონკრეტული დღისთვის დადასტურებული ნომინაციის კორექტირებაზე მისი განაცხადის დადასტურების ან უარყოფის თაობაზე. კორექტირების მოთხოვნის დადასტურების შემთხვევაში ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა შესაბამის სისტემით მოსარგებლეს შეტყობინება უნდა გაუგზავნოს „დადასტურებული ნომინაციის აქტის“ სტანდარტული ფორმის შესაბამისად, ხოლო უარყოფის შემთხვევაში - „ნომინაციის უარყოფის აქტის“ სტანდარტული ფორმის შესაბამისად.

6. ტრანსპორტირების ლიცენზიატი უარყოფს დადასტურებული ნომინაციის კორექტირების თაობაზე განაცხადს, თუკი ადგილი აქვს ამ წესების მე-20 მუხლის მე-2 პუნქტით განსაზღვრულ გარემოებათაგან ერთ-ერთს, ან თუ სისტემით მოსარგებლის მიერ წარმოდგენილი ცვლილების საჭიროება არასათანადოდაა დასაბუთებული.

7. დადასტურებული ნომინაციის კორექტირების თაობაზე განაცხადის დადასტურების შემთხვევაში ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა შესაბამისად უნდა შეცვალოს ამ დღისთვის დადასტურებული ნომინაცია.

2. პირგასამტეხლოს ოდენობა გამოითვლება თითოეული სისტემით მოსარგებლისთვის და თითოეული მიღებისა და მიწოდების (მათ შორის ვირტუალური) პუნქტისათვის და წარმოადგენს ბუნებრივი გაზის ჭარბი ან ნაკლული ოდენობისა (ოდენობა, რომელიც აჭარბებს ამ მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრულ დონეს) და დღიური ნომინაციის ერთეულის საფასურის ნამრავლს.

3. დღიური ნომინაციის ერთეულის საფასურის სიდიდეს განსაზღვრავს ტრანსპორტირების ლიცენზიატი და იგი უნდა დამტკიცდეს კომისიის მიერ ყოველი წლის დაწყებამდე სულ მცირე 3 (სამი) თვით ადრე.

4. არასწორი ნომინაციისთვის დაკისრებული პირგასამტეხლოს სახით მიღებული შემოსავლები ითვლება ტრანსპორტირების ძირითადი მომსახურებიდან (ტრანსპორტირების საქმიანობიდან) მიღებულ შემოსავლებად და ის უნდა აისახოს ტრანსპორტირების ლიცენზიატის შესაბამის ანგარიშზე.

5. სისტემით მოსარგებლეს არ შეიძლება დაეკისროს პირგასამტეხლო არასწორი ნომინაციისთვის გადაუდებელი ტექნიკური მომსახურების და გაცემის მინიმალური წნევის უზრუნველყოფის შეფერხების დროს, ამ წესების 39-ე მუხლის შესაბამისად.

6. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა „არასწორი ნომინაციის პირგასამტეხლოს  ფორმა“ შესაბამის ინვოისთან ერთად ყოველთვიურად უნდა გაუგზავნოს იმ სისტემით მოსარგებლეს, რომელსაც ამ მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად ეკისრება არასწორი ნომინაციისთვის პირგასამტეხლოს გადახდის ვალდებულება. ყოველი დღისთვის, რომელზედაც ხდება პირგასამტეხლოს დაკისრება, „არასწორი ნომინაციის პირგასამტეხლოს ფორმა“ უნდა შეიცავდეს სულ მცირე შემდეგ ინფორმაციას:

ა) მიღების ან/და მიწოდების პუნქტები, რომელსაც ეხება პირგასამტეხლო;

ბ) მოცემულ პუნქტებში დადასტურებული ნომინაციები და ამ პუნქტებში სისტემით მოსარგებლისთვის მიკუთვნებული ბუნებრივი გაზის ოდენობები;

გ) დღიური არასწორი ნომინაციის პირგასამტეხლოს ოდენობა თითოეული პუნქტისათვის.

2. ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ვალდებულია მიიღოს სისტემით მოსარგებლის მიერ მიწოდებული ბუნებრივი გაზი და არ დატვირთოს იგი რაიმე სახის ვალდებულებით.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2019 წლის 27 მარტის დადგენილება №6 - ვებგვერდი, 04.04.2019 წ.

ა) ბუნებრივი გაზის ხარისხობრივ მახასიათებლებს;

ბ) ბუნებრივი გაზის მიღების მაქსიმალურ და მინიმალურ წნევას;

გ) მიღების პუნქტში ბუნებრივი გაზის ნაკადის მაქსიმალურ და მინიმალურ მნიშვნელობას, ისევე როგორც აღნიშნულ პუნქტში ნაკადის გაზრდასთან ან შემცირებასთან დაკავშირებულ ნებისმიერ შეზღუდვას;

დ) მიღების პუნქტში ბუნებრივი გაზის მიღების წესსა და პირობებს, რომელიც გამომდინარეობს კონკრეტულ პუნქტთან დაკავშირებით გაფორმებული დაკავშირების ხელშეკრულებიდან(ასეთის არსებობის შემთხვევაში).  

2. ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ვალდებულია მიიღოს ყველა საჭირო ზომა, რათა დაადასტუროს, რომ ბუნებრივი გაზის მიღების პირობები დაცულია.

2. თუ დღის განმავლობაში რამდენიმე სისტემით მოსარგებლემ  მიიღო ბუნებრივი გაზი ერთსა და იმავე მიღების პუნქტში, იგულისხმება, რომ:

ა)    აღნიშნულ პუნქტში მიღებულ ბუნებრივ გაზს ჰქონდა ერთი და იგივე მახასიათებლები ყველა სისტემით მოსარგებლისათვის;

ბ)    თითოეულმა სისტემით მოსარგებლემ აღნიშნულ პუნქტში ბუნებრივი გაზი მიიღო მოცემული დღისთვის დადასტურებული ნომინაციის პროპორციულად, თუ ამ სისტემით მოსარგებლეებს შორის გაფორმებული შეთანხმებით ან დაკავშირების ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.

2. ბუნებრივი გაზის მიღებაზე უარის თქმის შემთხვევაში, ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ვალდებულია აღნიშნულის შესახებ დაუყოვნებლივ აცნობოს შესაბამის სისტემით მოსარგებლეებს. 

3. ტრანსპორტირების ლიცენზიატი გათავისუფლებულია მიღების პუნქტში ბუნებრივი გაზის სრულად ან ნაწილობრივ მიღების ვალდებულებისგან, როდესაც:

ა) ტრანსპორტირების სისტემაში არსებული (ქვედა დინების) და სისტემაში მისაღები (ზედა დინების) ბუნებრივი გაზის წნევათა თანაფარდობა არ იძლევა აღნიშნული პუნქტის მეშვეობით ბუნებრივი გაზის მიღების საშუალებას, ამ მიღების პუნქტში არსებული გაზომვის მოწყობილობების მინიმალური ნაკადის შეზღუდვის გათვალისწინებით;

ბ) ტექნიკური მომსახურების სამუშაოების ან ფორსმაჟორის გამო ტრანსპორტირების ლიცენზიატი მოკლებულია ბუნებრივი გაზის მიღების შესაძლებლობას.

4. ტრანსპორტირების ლიცენზიატი არ არის ვალდებული დაკავშირებული სისტემიდან ბუნებრივი გაზის მიღების უზრუნველყოფის მიზნით მოახდინოს ტრანსპორტირების სისტემის მინიმალური საოპერაციო წნევის ცვლილება.

2. თითოეულმა სისტემით მოსარგებლემ, რომლისთვისაც ცნობილია, რომ მის მიერ მიღების პუნქტში მისაღები ბუნებრივი გაზი წარმოადგენს არასტანდარტულ ბუნებრივ გაზს, აღნიშნულის შესახებ დაუყოვნებლივ უნდა აცნობოს ტრანსპორტირების ლიცენზიატს.

3. თუ ტრანსპორტირების ლიცენზიატისთვის ცნობილი გახდება, რომ მიღებისთვის განკუთვნილი, მიღების პროცესში მყოფი ან მიღებული ბუნებრივი გაზი არის არასტანდარტული, იგი ვალდებულია შესაბამის სისტემით მოსარგებლეებს, დაუყოვნებლივ აცნობოს:

ა) ბუნებრივი გაზის ხარისხის ის მაჩვენებლები, რომლებიც არ შეესაბამება ამ წესების  დანართი №2-ით განსაზღვრულ ხარისხობრივ მახასიათებლებს და შესაბამისი პროცენტული განსხვავება;

ბ) ბუნებრივი გაზის ხარისხის მახასიათებლების ნორმებთან შესაბამისობის აღდგენისათვის საჭირო სავარაუდო დრო.

4. ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ვალდებულია, ამ მუხლის მე-2 პუნქტით განსაზღვრულ ინფორმაციასთან ერთად, შესაბამის სისტემით მოსარგებლეს მიაწოდოს ინფორმაცია არასტანდარტული ბუნებრივი გაზის მიღების შემთხვევაში ამ მუხლის მე-12 პუნქტით გათვალისწინებული ხარჯების დაკისრების თაობაზე.

5. ბუნებრივი გაზის ხარისხის მახასიათებლების ამ წესების დანართი №2-ით განსაზღვრულ ხარისხობრივ მახასიათებლებთან შესაბამისობის აღდგენის შემდეგ, ტრანსპორტირების ლიცენზიატი შესაბამის ინფორმაციას დაუყოვნებლივ უგზავნის შესაბამის სისტემით მოსარგებლეებს.

6. ტრანსპორტირების ლიცენზიატს არ ეკისრება სისტემით მოსარგებლეებისათვის ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული შეტყობინების ვალდებულება, თუ მიღების პუნქტში მიღებისათვის განკუთვნილი, მიღების პროცესში მყოფი ან მიღებული ბუნებრივი გაზის ხარისხობრივი მახასიათებლების ამ წესების  დანართი №2-ით განსაზღვრულ ხარისხობრივ მახასიათებლებთან შესაბამისობა აღდგენილ იქნება არასტანდარტული ბუნებრივი გაზის იდენტიფიცირებიდან 1 (ერთ) საათის განმავლობაში.

7. სისტემით მოსარგებლეები, რომელთაც ეცნობათ, რომ მათთვის მიღებისათვის განკუთვნილი, მიღების პროცესში მყოფი ან მიღებული ბუნებრივი გაზი არის არასტანდარტული, უფლება აქვთ ტრანსპორტირების ლიცენზიატს მოსთხოვონ მათთვის არასტანდარტული ბუნებრივი გაზის მიღების შეზღუდვა ან შეწყვეტა.

8. არასტანდარტული ბუნებრივი გაზის მიღების შემთხვევაში, ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ვალდებულია ბუნებრივი გაზის ხარისხის ამ წესების დანართი №2-ით განსაზღვრულ ხარისხობრივ მახასიათებლებთან შესაბამისობის უზრუნველსაყოფად მიიღოს ტექნიკურად განხორციელებადი და ეკონომიკურად გამართლებული ყველა ზომა, იმის გათვალისწინებით, რომ აღნიშნული ზომების განხორციელება შესაძლებელია ეფექტიანად და ეს ზიანს არ მიაყენებს ტრანსპორტირების სისტემის უსაფრთხო, საიმედო და ეფექტიან (ოპტიმალური ხარჯებით) ოპერირებას. 

9. თუ ტრანსპორტირების ლიცენზიატი მოკლებულია ბუნებრივი გაზის მახასიათებლების ამ წესების  დანართი №2-ით განსაზღვრულ ხარისხობრივ მახასიათებლებთან შესაბამისობის უზრუნველყოფის შესაძლებლობას, მან  უნდა:

ა) მიიღოს არასტანდარტული ბუნებრივი გაზი, თუ ის რისკის ქვეშ არ აყენებს გადამცემი სისტემის უსაფრთხო, საიმედო და ოპტიმალური ხარჯებით ოპერირებას; ან

ბ) შეამციროს არასტანდარტული ბუნებრივი გაზის მიღების ნაკადი ან უარი თქვას  ასეთი გაზის მთლიანად ან ნაწილობრივ მიღებაზე/მიღების გაგრძელებაზე. 

10. ამ მუხლის მე-9 პუნქტით განსაზღვრული შემთხვევის დადგომისას ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა აღნიშნულის შესახებ უნდა აცნობოს შესაბამის სისტემით მოსარგებლეებს და ასევე წარუდგინოს მის მიერ მიღებული გადაწყვეტილების დასაბუთება.

11. ამ მუხლის მე-9 პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში, ასევე როდესაც სისტემით მოსარგებლე უარს განაცხადებს არასტანდარტული ბუნებრივი გაზის მიღებაზე, სისტემით მოსარგებლე, რომელსაც შესაბამის მიღების პუნქტთან დაკავშირებით ტრანსპორტირების ლიცენზიატთან გაფორმებული აქვთ ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების ხელშეკრულება, არ თავისუფლდება ამ წესების დანართი №4-ით უბალანსობასთან დაკავშირებით გათვალისწინებული ვალდებულებისაგან. 

12. არასტანდარტული ბუნებრივი გაზის მიღების გამო ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ გაწეული ხარჯები მოიცავს იმ ხარჯებს, რომლებიც დაკავშირებულია: 

ა) ტრანსპორტირების სისტემის ან მისი ნაწილის გაწმენდასთან, ასევე, არასტანდარტული ბუნებრივი გაზის მიღებით გამოწვეული სხვა დაზიანების აღდგენასთან;

ბ) არასტანდარტული ბუნებრივი გაზის დადგენილ ნორმებთან შესაბამისობაში მოყვანისათვის ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ მიღებულ ზომებთან.

13. თუ ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა და შესაბამისმა სისტემით მოსარგებლეებმა თანხმობა განაცხადეს მიღების პუნქტიდან არასტანდარტული ბუნებრივი გაზის მიღებაზე ან მიღების გაგრძელებაზე, ტრანსპორტირების ლიცენზიატს უფლება აქვს ამ მუხლის მე-12 პუნქტით განსაზღვრული ხარჯები დააკისროს შესაბამის სისტემით მოსარგებლეებს.

14. არასტანდარტული ბუნებრივი გაზის მიღებისთანავე ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა უნდა გაიანგარიშოს მიღებული არასტანდარტული გაზის ხარისხობრივი მახასიათებლების ამ წესების  დანართი №2-ით განსაზღვრულ ხარისხობრივ მახასიათებლებთან შესაბამისობის აღდგენის მიზნით მიღებულ ზომებთან დაკავშირებული ამ მუხლის მე-12 პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტით განსაზღვრული ფაქტობრივი ხარჯები და შეაფასოს ამ მიზეზით სხვა განხორციელებული ან განსახორციელებელი ქმედებები. თითოეულ შესაბამის სისტემით მოსარგებლეზე დასაკისრებელი ხარჯის სიდიდე განისაზღვრება მიღების პუნქტში აღნიშნული მოსარგებლისათვის მიკუთვნებული ბუნებრივი გაზის პროპორციულად იმ დღეების განმავლობაში, როდესაც მიღების პუნქტში განხორციელდა არასტანდარტული ბუნებრივი გაზის მიღება. 

15. თუ არასტანდარტული ბუნებრივი გაზის მიღების შედეგად დაზიანდება ტრანსპორტირების სისტემა, ტრანსპორტირების ლიცენზიატი უფლებამოსილია დამატებითი, მათ შორის თანმდევი, ზიანისთვის შესაბამისი სისტემით მოსარგებლეებისაგან მოითხოვოს კომპენსაცია. თითოეულ სისტემით მოსარგებლეზე დასაკისრებელი კომპენსაციის სიდიდე განისაზღვრება მიღების პუნქტში აღნიშნული მოსარგებლისათვის მიკუთვნებული ბუნებრივი გაზის პროპორციულად იმ დღეების განმავლობაში, როდესაც მიღების პუნქტში განხორციელდა არასტანდარტული ბუნებრივი გაზის მიღება. ამ პუნქტის შესაბამისად თითოეულ სისტემით მოსარგებლეზე დაკისრებული კომპენსაცია არ უნდა აღემატებოდეს შესაბამისი გაზის ტრანსპორტირების ხელშეკრულებით განსაზღვრული პასუხისმგებლობის მაქსიმალურ ზღვარს.

16. ამ მუხლის მე-14 და მე-15 პუნქტით  გათვალისწინებული კომპენსაციის უფლების გამოყენების უზრუნველსაყოფად, ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა სისტემით მოსარგებლეებს შეძლებისდაგვარად მოკლე დროში  უნდა წარუდგინოს მოთხოვნა, რომელიც სულ მცირე განსაზღვრავს:

ა) მიღების პუნქტსა და დღეებს, რომლის განმავლობაშიც ტრანსპორტირების სისტემაში მიღებული იქნა არასტანდარტული ბუნებრივი გაზი;

ბ) თითოეულ მიღების პუნქტში მიღებული არასტანდარტული ბუნებრივი გაზის მთლიან ოდენობას და სხვა საჭირო მონაცემებს იმის დასადასტურებლად, რომ მიღებული ბუნებრივი გაზის იყო არასტანდარტული;

გ) იმ ხარჯების ანალიზსა და დამადასტურებელ დოკუმენტებს, რომელთა კომპენსაციის უფლებაც ტრანსპორტირების ლიცენზიატს სისტემით მოსარგებლეებისგან აქვს ამ წესების მე-12 პუნქტის შესაბამისად;

დ) ტრანსპორტირების სისტემაში არასტანდარტული ბუნებრივი გაზის მიღების მიზეზების დასაბუთებას, თუ ტრანსპორტირების ლიცენზიატისთვის ხელმისაწვდომი ტექნიკური ინსტრუმენტები და მოწყობილობები საკმარისი იყო არასტანდარტული მახასიათებლების აღმოსაჩენად.

17. ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ვალდებულია, მიღების პუნქტში არასტანდარტული ბუნებრივი გაზის მიღებასთან დაკავშირებით  ხელმისაწვდომი ნებისმიერი ინფორმაცია მოთხოვნის შემთხვევაში გადასცეს იმ პირებს, რომლებზეც არასტანდარტული ბუნებრივი გაზის მიღებამ ზეგავლენა იქონია.

18. არასტანდარტული ბუნებრივი გაზის მიღებისთვის ამ მუხლის მე-14 და მე-15 პუნქტების შესაბამისად ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ მიღებული ანაზღაურება მიჩნეულია ტრანსპორტირების ძირითადი საქმიანობიდან მიღებულ შემოსავლად და აისახება ტრანსპორტირების ლიცენზიატის შესაბამის ანგარიშზე.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2020 წლის 9 სექტემბრის დადგენილება №47 - ვებგვერდი, 17.09.2020 წ.
 

2. მიღების პუნქტში მიღების მინიმალური წნევის მოთხოვნის დარღვევის შემთხვევაში ტრანსპორტირების ლიცენზიატი უფლებამოსილია მიიღოს შემდეგი გადაწყვეტილებები:

ა) მთლიანად ან ნაწილობრივ თქვას უარი აღნიშნულ პუნქტში ბუნებრივი გაზის მიღების გაგრძელებაზე;

ბ) შეამციროს აღნიშნული პუნქტის მეშვეობით ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების სისტემაში ბუნებრივი გაზის მიღების ნაკადი;

გ) ამ წესების დანართი №4-ის შესაბამისად მიიღოს ტექნიკურად განხორციელებადი და ეკონომიკურად გამართლებული ყველა ზომა მიწოდების პუნქტიდან ბუნებრივი გაზის გაცემის პირობების დარღვევის თავიდან აცილების მიზნით. 

3. ამ მუხლის მე-2 პუნქტით განსაზღვრული გადაწყვეტილების მიღების შემთხვევაში, სისტემით მოსარგებლეები, რომლებსაც შესაბამის მიღების პუნქტთან დაკავშირებით ტრანსპორტირების ლიცენზიატთან დადებული აქვთ ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების ხელშეკრულება, არ თავისუფლდებიან ამ წესების დანართი №4-ით უბალანსობასთან დაკავშირებით გათვალისწინებული ვალდებულებისაგან. 

4. თუ ადგილი აქვს მიღების პუნქტში მინიმალური მიღების წნევის მოთხოვნების დარღვევას, ტრანსპორტირების ლიცენზიატს უფლება აქვს ბუნებრივი გაზის წნევის ტექნიკურად დასაშვებ დონემდე აღდგენისათვის გაწეული ხარჯები დააკისროს შესაბამის სისტემით მოსარგებლეებს. მიღების პუნქტში მინიმალური მიღების წნევის მოთხოვნის დარღვევისთანავე ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა უნდა გაიანგარიშოს წნევის აღდგენისათვის გასაწევი ღონისძიებების ფაქტობრივი ხარჯები.  თითოეულ სისტემით მოსარგებლეზე დასაკისრებელი ხარჯის სიდიდე განისაზღვრება მიღების პუნქტში აღნიშნული მოსარგებლისათვის მიკუთვნებული ბუნებრივი გაზის პროპორციულად იმ დღეების განმავლობაში, როდესაც მიღების პუნქტში განხორციელდა დაბალი წნევის მქონე გაზის მიღება. 

5. მიღების მინიმალური წნევის დარღვევისთვის ამ მუხლის მე-4 პუნქტის შესაბამისად ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ მიღებული კომპენსაცია წარმოადგენს ტრანსპორტირების ძირითად საქმიანობიდან მიღებულ შემოსავალს და აისახება ტრანსპორტირების ლიცენზიატის შესაბამის ანგარიშზე.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2020 წლის 9 სექტემბრის დადგენილება №47 - ვებგვერდი, 17.09.2020 წ.
 

ა) ბუნებრივი გაზის ხარისხობრივ მახასიათებლებს;

ბ) ბუნებრივი გაზის გაცემის მაქსიმალურ და მინიმალურ წნევას;

გ) მიწოდების პუნქტში ბუნებრივი გაზის ნაკადის მაქსიმალურ და მინიმალურ მნიშვნელობას, ისევე როგორც აღნიშნულ პუნქტში ნაკადის გაზრდასთან ან შემცირებასთან დაკავშირებულ ნებისმიერ შეზღუდვას;

დ) მიწოდების პუნქტიდან ბუნებრივი გაზის გაცემის წესსა და პირობებს, რომელიც გამომდინარეობს კონკრეტულ წერტილთან დაკავშირებით გაფორმებული დაკავშირების ხელშეკრულებიდან (ასეთის არსებობის შემთხვევაში).  

2. ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ვალდებულია მიიღოს ყველა საჭირო ზომა რათა დაადასტუროს, რომ ბუნებრივი გაზის გაცემის პირობები დაცულია.

2. თუ დღის განმავლობაში ერთსა და იმავე მიწოდების პუნქტიდან ბუნებრივი გაზის გაცემა ხორციელდება რამდენიმე სისტემით მოსარგებლისთვის, იგულისხმება, რომ:

ა) აღნიშნული პუნქტიდან გაცემულ ბუნებრივ გაზს ჰქონდა ერთი და იგივე მახასიათებლები ყველა სისტემით მოსარგებლისათვის;

ბ) თითოეული სისტემით მოსარგებლისთვის აღნიშნულ პუნქტში გაიცა ბუნებრივი გაზი მოცემული დღისთვის მისთვის დადასტურებული ნომინაციის პროპორციულად, თუ ამ სისტემით მოსარგებლეებს შორის გაფორმებული შეთანხმებით ან დაკავშირების ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.

2. ტრანსპორტირების ლიცენზიატი უფლებამოსილია, უარი თქვას მიწოდების პუნქტიდან ბუნებრივი გაზის სრულად ან ნაწილობრივ გაცემაზე, თუ სისტემით მოსარგებლისთვის დღის განმავლობაში მიწოდების პუნქტში გასაცემი ბუნებრივი გაზის ჯამური ოდენობა აღემატება გაზის ტრანსპორტირების ხელშეკრულებით განსაზღვრულ გაცემის მაქსიმალურ ოდენობას და ტრანსპორტირების ლიცენზიატის შეფასებით, აღნიშნული ზიანს მიაყენებს ტრანსპორტირების სისტემის უსაფრთხო, საიმედო და ეფექტიან ფუნქციონირებას ან უარყოფით გავლენას მოახდენს სხვა სისტემით მოსარგებლეებისათვის გაწეულ/გასაწევ მომსახურებაზე.

3. თუ მიერთების წერტილის გაუმართაობის გამო ტრანსპორტირების ლიცენზიატს არ აქვს შესაძლებლობა შეასრულოს სისტემით მოსარგებლისათვის მიწოდების პუნქტში ბუნებრივი გაზის გაცემის ვალდებულება, ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ვალდებულია გაატაროს სათანადო ღონისძიებები და არაუმეტეს 5 (ხუთი) საათის განმავლობაში მოახდინოს სისტემით მოსარგებლისთვის ბუნებრივი გაზის გაცემის აღდგენა იმ შემთხვევაში, თუ კონკრეტული მიწოდების პუნქტში მიერთების წერტილი არის ტრანსპორტირების ლიცენზიატის საკუთრებაში ან შესაბამისი ხელშეკრულების საფუძველზე მას ეკისრება ამ წერტილთან დაკავშირებული სარემონტო სამუშაოების წარმოების ვალდებულება. ზემოაღნიშნული ვადის დარღვევის შემთხვევაში, ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა სისტემით მოსარგებლეს უნდა გადაუხადოს კომპენსაცია იმ ზიანისთვის, რომელიც მას მიადგა მიწოდების პუნქტის გაუმართაობის გამო. ტრანსპორტირების ლიცენზიატისთვის დაკისრებული კომპენსაცია არ უნდა აღემატებოდეს  შესაბამისი გაზის ტრანსპორტირების ხელშეკრულებით განსაზღვრულ ზედა ზღვარს.

2. თითოეულმა სისტემით მოსარგებლემ, რომლისთვისაც ცნობილი გახდება რომ მისთვის გაცემის პროცესში მყოფი ბუნებრივი გაზი არის არასტანდარტული, ამის თაობაზე უნდა შეატყობინოს ტრანსპორტირების ლიცენზიატს. 

3. თუ ტრანსპორტირების ლიცენზიატისთვის ცნობილი გახდება, რომ მიწოდების პუნქტიდან გასაცემად ხელმისაწვდომი, გაცემის პროცესში მყოფი ან  გაცემული ბუნებრივი გაზი არის არასტანდარტული, იგი ვალდებულია შესაბამის სისტემით მოსარგებლეებს დაუყოვნებლივ აცნობოს:

ა) ბუნებრივი გაზის ხარისხის ის მაჩვენებლები, რომლებიც არ შეესაბამება ამ წესების დანართი №2-ით განსაზღვრულ ხარისხობრივ მახასიათებლებს და შესაბამისი პროცენტული განსხვავება;

ბ) ბუნებრივი გაზის ხარისხის მახასიათებლების ნორმებთან შესაბამისობის აღდგენისათვის საჭირო სავარაუდო დრო.

4. ბუნებრივი გაზის ხარისხის მახასიათებლების დადგენილ ნორმებთან შესაბამისობის აღდგენის შემდეგ, ტრანსპორტირების ლიცენზიატი შესაბამის ინფორმაციას დაუყოვნებლივ უგზავნის შესაბამის სისტემით მოსარგებლეებს.

5. ტრანსპორტირების ლიცენზიატს არ ეკისრება სისტემით მოსარგებლეებისათვის შეტყობინების ვალდებულება, თუ გასაცემად ხელმისაწვდომი, გაცემის პროცესში მყოფი ან გაცემული ბუნებრივი გაზის ხარისხის მახასიათებლების დადგენილ ნორმებთან შესაბამისობა აღდგენილ იქნება არასტანდარტული ბუნებრივი გაზის იდენტიფიცირებიდან 1 (ერთი) საათის განმავლობაში.

6. არასტანდარტული ბუნებრივი გაზის გაცემის შესახებ ტრანსპორტირების ლიცენზიატის შეტყობინების მომენტიდან იმავე პუნქტში გასაცემად ხელმისაწვდომი ბუნებრივი გაზის ხარისხობრივი მაჩვენებლების დადგენილ ნორმებთან შესაბამისობის აღდგენის მომენტამდე სისტემით მოსარგებლეს უფლება აქვს:

ა) მიწოდების პუნქტიდან მიიღოს ან გააგრძელოს არასტანდარტული ბუნებრივი გაზის მიღება;

ბ) შეამციროს ან შეწყვიტოს მიწოდების პუნქტიდან არასტანდარტული მახასიათებლების ბუნებრივი გაზის მიღება.

7. სისტემით მოსარგებლეებმა ტრანსპორტირების ლიცენზიატს დაუყოვნებლივ უნდა შეატყობინონ ამ მუხლის მე-6 პუნქტით განსაზღვრული გადაწყვეტილების შესახებ.  

8. თუ სისტემით მოსარგებლეებისთვის მიწოდების პუნქტიდან გაიცა არასტანდარტული ბუნებრივი გაზი და მათ, აღნიშნულის შესახებ, ამ მუხლის მოთხოვნების შესაბამისად ტრანსპორტირების ლიცენზიატისგან შეტყობინება არ ჰქონდათ მიღებული, ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ვალდებულია გადაუხადოს კონპენსაცია ზემოხსენებულ სისტემით მოსარგებლეებს ნებისმიერი ზიანისთვის. ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ თითოეული მოსარგებლისთვის გადახდილი კომპენსაციის ოდენობა არ უნდა აღემატებოდეს შესაბამისი გაზის ტრანსპორტირების ხელშეკრულებით განსაზღვრულ ზედა ზღვარს.

9. სისტემით მოსარგებლის მიერ ტრანსპორტირების ლიცენზიატისგან კომპენსაციის მიღების უფლების უზრუნველყოფის მიზნით, სისტემით მოსარგებლემ უმოკლეს ვადაში უნდა წარუდგინოს ტრანსპორტირების ლიცენზიატს მოთხოვნა, რომელშიც მოცემული უნდა იყოს, სულ მცირე, შემდეგი საკითხები:

ა) მიწოდების პუნქტები და დღეები, რომლის განმავლობაშიც ტრანსპორტირების სისტემიდან გაცემულ იქნა არასტანდარტული ბუნებრივი გაზი;

ბ) თითოეული მიწოდების პუნქტიდან გაცემული არასტანდარტული ბუნებრივი გაზის ოდენობა და სხვა საჭირო მონაცემები იმის დასადასტურებლად, რომ გაცემული ბუნებრივი გაზი იყო არასტანდარტული;

გ) ხარჯების ანალიზი და დასაბუთება, რომლის თანახმადაც მას აქვს უფლება მოითხოვოს ტრანსპორტირების ლიცენზიატისგან კომპენსაცია.

10. ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ვალდებულია მოთხოვნის შემთხვევაში სისტემით მოსარგებლეს მიაწოდოს მის ხელთ არსებული ყველა ინფორმაცია, რომელიც საჭიროა სისტემით მოსარგებლის მიერ ამ მუხლის მე-9 პუნქტით გათვალისწინებული მოთხოვნის უზრუნველსაყოფად.

2. ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ვალდებული არ არის შეინარჩუნოს გაცემის მინიმალური წნევა, როდესაც:

ა) მიწოდების პუნქტიდან გაცემული ბუნებრივი გაზის ოდენობა აღემატება გაზის ტრანსპორტირების ხელშეკრულებით განსაზღვრულ გაცემის მაქსიმალურ ოდენობას;

ბ) ადგილი აქვს ბუნებრივი გაზის გაცემის პირობებით განსაზღვრული გაზომვის მოწყობილობების საოპერაციო შეზღუდვების დარღვევას.

3. ტრანსპორტირების ლიცენზიატი არ არის ვალდებული, მიწოდების პუნქტში სისტემით მოსარგებლისთვის გასცეს ბუნებრივი გაზი, როდესაც ბუნებრივი გაზის წნევა მიერთებულ სისტემაში ან მომხმარებლის კუთვნილ ქსელში (მიერთების წერტილის შემდეგ)  აღემატება ამ მიწოდების პუნქტისთვის განსაზღვრულ მინიმალურ გაცემის წნევას.  

4. სისტემით მოსარგებლე, ამ მუხლის მე-2და მე-3 პუნქტების გათვალისწინებით, თავისუფლდება ამ წესების 28-ე მუხლით განსაზღვრული პირგასამტეხლოს გადახდის ვალდებულებისგან, თუ მიწოდების პუნქტში მისთვის მიკუთვნებული ბუნებრივი გაზის ოდენობა ნაკლებია ამ პუნქტში სისტემით მოსარგებლის დადასტურებულ ნომინაციაზე და ეს გამოწვეულია ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ აღნიშნული პუნქტიდან გაცემის მინიმალური წნევის შენარჩუნების ვალდებულების შეუსრულებლობით.

2. (ამოღებულია - 09.09.20, №47) ; 

3. სისტემით მოსარგებლე უფლებამოსილია ყოველი თვის მე-7 (მეშვიდე) სამუშაო დღის ჩათვლით, ტრანსპორტირების ლიცენზიატს წარუდგინოს დასაბუთებული პრეტენზია წინა თვის ნებისმიერი დღის პირველად მიკუთვნებასთან დაკავშირებით.

4. სისტემით მოსარგებლეები შეიძლება შეთანხმდნენ წინა თვის ნებისმიერი დღის პირველადი მიკუთვნებისგან განსხვავებულ მიკუთვნებაზე. ეს შეთანხმება უნდა იყოს წერილობითი ფორმით დადებული და უნდა მიეწოდოს ტრანსპორტირების ლიცენზიატს ყოველი თვის მე-9 (მეცხრე) სამუშაო დღის ჩათვლით. ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ვალდებულია გაითვალისწინოს აღნიშნული შეთანხმება, თუ:

ა) უცვლელია ჯამურად მიკუთვნებული ბუნებრივი გაზის ოდენობა კონკრეტული მიღების ან/და მიწოდების პუნქტისათვის;

ბ) შეთავაზებული მიკუთვნება არ არის დისკრიმინაციული სხვა სისტემით მოსარგებლეებისათვის და არ ახდენს უარყოფით გავლენას ტრანსპორტირების სისტემის მუშაობაზე.

5. ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ვალდებულია მოახდინოს საბოლოო მიკუთვნება, პირველადი მიკუთვნების, პირველად მიკუთვნებაზე სისტემით მოსარგებლეების პრეტენზიებისა და სისტემით მოსარგებლეებს შორის შეთანხმებების გათვალისწინებით.

6. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა სისტემით მოსარგებლეებს ყოველი თვის მე-10 (მეათე) სამუშაო დღეს უნდა გაუგზავნოს წინა თვის თითოეული დღის საბოლოო მიკუთვნების შედეგები.

7. ბუნებრივი გაზის ოდენობა, რომელიც მიკუთვნების შესაბამისად სისტემით მოსარგებლემ მიიღო ყველა მიღების პუნქტში ჯამურად, წარმოადგენს მის დღიურ მიღებას, ხოლო ბუნებრივი გაზის ოდენობა, რომელიც სისტემით მოსარგებლისთვის გაიცა ყველა მიწოდების  პუნქტიდან, წარმოადგენს მისთვის დღიურ გაცემას.

8. სისტემით მოსარგებლისთვის დღიური გაცემა (შესაბამისი ოდენობა) წარმოადგენს მისთვის ბუნებრივი გაზის დღიურად ტრანსპორტირებულ ოდენობას.

9. ამ მუხლის მე-6 პუნქტით გათვალისწინებული შეტყობინებები სისტემით მოსარგებლეს უნდა გაეგზავნოს იმ მიღებისა და მიწოდების პუნქტების მიხედვით, რომლებიც შეტანილია ტრანსპორტირების ლიცენზიატსა და სისტემით მოსარგებლეს შორის გაფორმებულ ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების ხელშეკრულებაში. ამასთან, აღნიშნული შეტყობინებები სისტემით მოსარგებლეს უნდა გაეგზავნოს ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ ელექტრონულ საინფორმაციო სისტემაში გამოქვეყნებული სტანდარტული ფორმების მიხედვით და, სულ მცირე, უნდა მოიცავდეს შემდეგ ინფორმაციას:

ა) სისტემით მოსარგებლის მიერ მიღებისა და მიწოდების თითოეული პუნქტისთვის ბუნებრივი გაზის დადასტურებულ ნომინაციას;

ბ) თითოეულ მიღებისა და მიწოდების პუნქტში გაზომილი ბუნებრივი გაზის ოდენობას;

გ) თითოეული მიღებისა და მიწოდების პუნქტისათვის ყველა სისტემით მოსარგებლის დადასტურებულ ნომინაციათა ჯამს;

დ) ბუნებრივი გაზის ოდენობას, რომელიც თითოეულ მიღებისა და მიწოდების პუნქტში მიკუთვნებულია სისტემით მოსარგებლისათვის;

ე) სისტემით მოსარგებლის დადასტურებულ ნომინაციასა და მასზე მიკუთვნებულ ბუნებრივი გაზის ოდენობებს შორის სხვაობას;

ვ) სისტემით მოსარგებლისთვის ყველა მიღების პუნქტში მიკუთვნებული ბუნებრივი გაზის ჯამურ ოდენობას (დღიური მიღება);

ზ) სისტემით მოსარგებლისთვის ყველა მიწოდების პუნქტში მიკუთვნებული ბუნებრივი გაზის ჯამურ ოდენობას (დღიური გაცემა);

თ) ამ წესების დანართი №4-ის შესაბამისად განსაზღვრულ სისტემით მოსარგებლის დღიურ უბალანსობას;

ი) ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ ამ წესების დანართი №4-ის შესაბამისად განხორციელებული დამაბალანსებელი ქმედებების შესახებ დასაბუთებულ ინფორმაციას.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2020 წლის 9 სექტემბრის დადგენილება №47 - ვებგვერდი, 17.09.2020 წ.
 

ა) ბუნებრივი გაზის ოდენობა, რომელიც გამოიყენება ტრანსპორტირების სისტემის ოპერირებისათვის (ბუნებრივი გაზის საკუთარი მოხმარება);

ბ) ბუნებრივი გაზის ოდენობა რომელიც დაიკარგა ტრანსპორტირების სისტემის ოპერირებისას (ბუნებრივი გაზის დანაკარგები სისტემაში).

2. საოპერაციო გაზის ანაზღაურების ვალდებულება ეკისრება ტრანსპორტირების ლიცენზიატს. საოპერაციო გაზის ანაზღაურების მიზნით ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ სისტემაში ბუნებრივი გაზის მიღება არ განიხილება დამაბალანსებელ ქმედებად.

3. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა უნდა მიიღოს ყველა აუცილებელი ზომა საოპერაციო გაზის საჭიროების  შემცირებისათვის.

4. საოპერაციო გაზის შესყიდვის ხარჯი წარმოადგენს მის ძირითად მომსახურებასთან (ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირებასთან) პირდაპირ დაკავშირებულ ხარჯს და მისი ანაზღაურება უნდა მოხდეს შესაბამისი სატარიფო მეთოდოლოგიის მიხედვით.

2. საოპერაციო გაზის ანაზღაურების გეგმა უნდა მოიცავდეს შემდეგ ინფორმაციას:

ა) ტრანსპორტირების სისტემაში საოპერაციო გაზის გამოთვლის მეთოდს;

ბ) მომავალ წელს საოპერაციო გაზის ანაზღაურებისთვის საჭირო ბუნებრივი გაზის ოდენობის პროგნოზს;

გ) საოპერაციო გაზის შესყიდვის შესახებ ხელშეკრულების გაფორმების პროცესსა და ხელშეკრულების შესახებ დეტალებს (სულ მცირე ინფორმაციას ხელშეკრულების  ხანგრძლივობისა და ბუნებრივი გაზის მაქსიმალური ოდენობის მოთხოვნის შესახებ).

3. საოპერაციო გაზის ანაზღაურების გეგმის შემუშავებისას ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა უნდა გაითვალისწინოს შესაბამისი ისტორიული მონაცემები, საერთაშორისო გამოცდილება და მეთოდოლოგია საოპერაციო გაზის შეფასებასთან, ტრანსპორტირების სისტემის ცალკეული ტიპის მოწყობილობის დანაკარგების კოეფიციენტების ან სისტემის მუშაობისათვის საჭირო ბუნებრივი გაზის გაანგარიშებასთან დაკავშირებით.  ზემოაღნიშნული გეგმის შემუშავებისას ასევე, გათვალისწინებული უნდა იქნეს ტრანსპორტირების სისტემის ტექნიკური მომსახურების გეგმების გავლენა.

2. საოპერაციო გაზის ხელშეკრულებების გაფორმება ხდება:

ა) საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული შესყიდვის წესების შესაბამისად ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ ჩატარებული ღია ტენდერის საშუალებით; ან

ბ) საქართველოს კანონმდებლობით განსაზღვრული შესყიდვის წესების შესაბამისად მიმწოდებელთან პირდაპირი ხელშეკრულების გაფორმების გზით.

3. ამ მუხლის მე-2პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში, ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა ტენდერის ყოველ მონაწილეს უნდა აცნობოს ღია ტენდერის ინდივიდუალური შედეგები და ტენდერის საბოლოო შედეგები გაასაჯაროოს საკუთარ ვებგვერდზე, კომერციული საიდუმლოების დაცვის პირობით.

4. საოპერაციო გაზის ანაზღაურების მიზნით ბუნებრივი გაზის შესყიდვა შეიძლება განხორციელდეს საბალანსო ბუნებრივ გაზთან ერთად, ერთიანი ხელშეკრულებით. ამ შემთხვევაში, ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ დაბალანსების და საოპერაციო გაზის ანაზღაურების მიზნით შესყიდული ბუნებრივი გაზის ოდენობა და შესაბამისი ფასი განცალკევებულად უნდა იყოს განსაზღვრული.

5. ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ვალდებულია კომისიას წარუდგინოს საოპერაციო გაზის ყველა ხელშეკრულების ასლი მათი გაფორმებიდან 30 (ოცდაათი) დღის ვადაში, მაგრამ არაუგვიანეს 1 სექტემბრისა.

2. ბუნებრივი გაზის უსაფრთხოდ და უწყვეტად მიწოდებასთან დაკავშირებით ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ვალდებულია, სულ მცირე:

ა) უზრუნველყოს 24-საათიანი ცხელი ხაზის ფუნქციონირება და შესაბამისი ნომრის განთავსება მის ვებგვერდზე;

ბ) შეიმუშაოს საგანგებო რეაგირებისა და უსაფრთხოების შიდა პროცედურები;

გ) ავარიებთან დაკავშირებულ სატელეფონო შეტყობინებებზე მოახდინოს რეაგირება ამ წესების 54-ე მუხლის შესაბამისად.

2. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა,  მის ვებგვერდზე დაუყოვნებლივ უნდა გამოქვეყნოს ინფორმაცია ნებისმიერ ავარიასთან დაკავშირებით. ინფორმაცია უნდა მოიცავდეს ავარიის ზოგად აღწერილობას და მისი აღმოფხვრის სავარაუდო დროს. ავარიის შესახებ გამოქვეყნებული ინფორმაციის განახლება უნდა მოხდეს გონივრული პერიოდულობით.

3. ავარიის აღმოფხვრიდან 1 (ერთი) თვის განმავლობაში ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა კომისიას უნდა წარუდგინოს ანგარიში, რომელიც სულ მცირე, უნდა მოიცავდეს:

ა) ავარიისა და მისი გამომწვევი მიზეზების აღწერას;

ბ) ტრანსპორტირების ლიცენზიატისა და სხვა მხარეების მიერ ავარიის აღმოფხვრის მიზნით გატარებულ ღონისძიებებს;

გ) ავარიის დროს დაუკმაყოფილებელი მოთხოვნის შეფასებას;

დ) ავარიის შედეგად დაკარგული ბუნებრივი გაზის რაოდენობის შეფასებას;

ე) ავარიის აღმოფხვრის მიზნით გატარებული ღონისძიებების შედეგად ტრანსპორტირების ლიცენზიატის ფინანსური ვალდებულებების შეფასებას.

2. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა უნდა მოამზადოს ამ წესების 56-ე მუხლით გათვალისწინებულ გეგმები, რა დროსაც მხედველობაში უნდა მიიღოს ტრანსპორტირების სისტემის ტექნიკურ მომსახურებასთან დაკავშირებული მოთხოვნები,  დაკავშირების ხელშეკრულებები, ასევე, სისტემით მოსარგებლეების, დაკავშირებული სისტემების ოპერატორების ან კანონიერი ინტერესის მქონე სხვა ფიზიკური თუ იურიდიული პირების მიერ მოწოდებული ნებისმიერი შესაბამისი ინფორმაცია.

3. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა შეძლებისდაგვარად უნდა მოახდინოს ტექნიკური მომსახურების კოორდინირება და შესაბამისობა დაკავშირებული სისტემის ოპერატორებისა და მომხმარებლების დანადგარების მუშაობის სპეციფიკაციებთან.

4. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა შეძლებისდაგვარად უნდა უზრუნველყოს ტექნიკური სამუშაოების ჩატარება ტექნიკური მომსახურების გეგმის შესაბამისად. ტრანსპორტირების ლიცენზიატი უფლებამოსილია განახორციელოს გადაუდებელი ტექნიკური მომსახურება ამ წესების 57-ე მუხლის მოთხოვნების გათვალისწინებით.

5. ტრანსპორტირების სისტემაში ტექნიკური მომსახურების სამუშაოების მიმდინარეობისას, ტრანსპორტირების ლიცენზიატი თავისუფლდება ამ წესებიდან და გაზის ტრანსპორტირების ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ვალდებულებებისაგან, თუ ვალდებულებების შეუსრულებლობა განპირობებულია ტექნიკური მომსახურების სამუშაოების წარმოებით.

2. ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ვალდებულია, არაუგვიანეს ყოველი წლის 15 ნოემბრისა, მოამზადოს და მის ვებგვერდზე გამოაქვეყნოს სულ მცირე ყოველთვიურად გაწერილი მომდევნო წლის ტექნიკური მომსახურების გეგმა. აღნიშნული გეგმა მოიცავს დაგეგმილი ტექნიკური მომსახურების სამუშაოების ჩამონათვალს, მათი განხორციელების განსაზღვრულ ვადებსა და ტრანსპორტირების სისტემის გამტარუნარიანობაზე გავლენის სავარაუდო გაანგარიშებას. ტექნიკური მომსახურების წლიური გეგმა არის საორიენტაციო და არასავალდებულო.

3. ტექნიკური მომსახურების წლიური გეგმის განახლება ხდება არაუგვიანეს შესაბამისი წლის 15 აპრილისა. განახლებული წლიური ტექნიკური მომსახურების გეგმა არის საორიენტაციო და არასავალდებულო.

4. ყოველი თვის დაწყებამდე 5 (ხუთი)  დღით ადრე, ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ამზადებს და საკუთარ ვებგვერდზე აქვეყნებს ტექნიკური მომსახურების ყოველთვიურ გეგმას. აღნიშნული გეგმა მოიცავს თვის განმავლობაში განსახორციელებელი ტექნიკური მომსახურების სამუშაოების ჩამონათვალს, მათი დაწყებისა და დასრულების ვადებს, სისტემის იმ ნაწილს, რომელზეც აღნიშნული სამუშაოები იქონიებს ზეგავლენას და მოსალოდნელ ზეგავლენას ტრანსპორტირების სისტემაში ხელმისაწვდომ ოდენობებზე. ყოველთვიური ტექნიკური მომსახურების გეგმა არის საორიენტაციო და არასავალდებულო.

5. თუ ტექნიკური მომსახურება ორი ან მეტი დღის განმავლობაში მოახდენს ზეგავლენას  მიღების ან მიწოდების პუნქტების გამტარუნარიანობაზე, ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა შესაბამისი სამუშაოების დაწყებამდე სულ მცირე 5 (ხუთი) დღით ადრე უნდა აცნობოს კომისიას.

6. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა უნდა განახორციელოს ყველა შესაძლო ქმედება, რათა მინიმუმამდე დაიყვანოს ტექნიკური მომსახურების სისტემით მოსარგებლეებსა და მომხმარებლებზე ზეგავლენა.

7. ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ვალდებულია, აუცილებელი სამუშაოების სახეობისა და შედეგების, ასევე მათი სავარაუდო ხანგრძლივობის შესახებ ინფორმაცია ტექნიკური მომსახურების სამუშაოების დაწყებამდე, სულ მცირე ერთი თვით ადრე, წერილობით მიაწოდოს სისტემით მოსარგებლეებსა და იმ მიერთებულ სუბიექტებს, რომლებზეც ზეგავლენას მოახდენს აღნიშნული სამუშაოები (პირველი შეტყობინება). ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ვალდებულია, წერილობით, განმეორებით აცნობოს სისტემით მოსარგებლეებსა და მიერთებულ სუბიექტებს დაგეგმილი ტექნიკური მომსახურების სამუშაოების შესახებ სამუშაოების დაწყებამდე 2 (ორი) სამუშაო დღით ადრე (მეორე შეტყობინება).

2. ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ვალდებულია გადაუდებელი ტექნიკური მომსახურების სამუშაოების განხორციელებამდე სულ მცირე 2 (ორი) სამუშაო დღით ადრე წერილობით აცნობოს  სისტემით მოსარგებლეებსა და იმ მიერთებულ სუბიექტებს, რომლებზეც ზეგავლენას მოახდენს აღნიშნული სამუშაოები, აუცილებელი სამუშაოებისა და მისი შესაძლო შედეგების, ასევე სამუშაოების სავარაუდო ხანგრძლივობის შესახებ.

3. გადაუდებელი ტექნიკური მომსახურების სამუშაოების შესრულების დროის განსაზღვრისათვის, ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა უნდა გაითვალისწინოს სისტემით მოსარგებლეების, დაკავშირებული სისტემების ოპერატორების და კანონიერი ინტერესების მქონე სხვა ფიზიკური ან იურიდიული პირების მოსაზრება, იმ პირობით, რომ საფრთხე არ შეექმნება ტრანსპორტირების სისტემის უსაფრთხო და საიმედო ოპერირებას.

2. ტრანსპორტირების ლიცენზიატი უფლებამოსილია ტექნიკური მომსახურების სამუშაოების პერიოდში დააწესოს ნებისმიერი აუცილებელი შეზღუდვა მიღებისა და მიწოდების პუნქტების გამოყენებასთან დაკავშირებით. ნებისმიერი ასეთი შეზღუდვა მიღების ან მიწოდების პუნქტებში უნდა განაწილდეს სისტემით მოსარგებლეების მიხედვით შესაბამის პუნქტში მიღების ან გაცემის დადასტურებული ნომინაციების პროპორციულად და ასეთი შეზღუდვის შესახებ სისტემით მოსარგებლეებს  უნდა ეცნობოთ ელექტრონული საინფორმაციო სისტემის მეშვეობით.

3. ტექნიკური მომსახურების მიმდინარეობის პერიოდში სისტემით მოსარგებლეები და მიერთებული სუბიექტები ვალდებულნი არიან შეასრულონ ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მითითებები.

2. აღრიცხვა უნდა განხორციელდეს უფლებამოსილი ორგანოს მიერ დამოწმებული გაზომვის მოწყობილობ(ებ)ის საშუალებით.

3. ბუნებრივი გაზის ოდენობის (სტ.მ³) და თბოუნარიანობის გაზომვა უნდა განხორციელდეს სტანდარტულ პირობებისთვის. ამ მიზნებისთვის ტემპერატურის და წნევის სტანდარტული მნიშვნელობებია 20°C ტემპერატურა და 0.101325 მგპა წნევა.

2. ბუნებრივი გაზის აღრიცხვის მიზნით ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ვალდებულია უზრუნველყოს გაზომვის მონაცემების აღება, შეგროვება და დადასტურება  გაზის აღრიცხვის ავტომატიზებული სისტემის საშუალებით.

3. ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ვალდებულია შექმნას გაზომვის მოწყობილობების მონაცემთა ბაზა და განახორციელოს მისი მართვა. მონაცემთა ბაზა უნდა შეიცავდეს შემდეგ ინფორმაციას:

ა) გაზომვის მოწყობილობების დასახელებას, ტიპს/მოდიფიკაციას, საქარხნო ნომერს, სიზუსტის კლასსა და საიდენტიფიკაციო კოდს;

ბ) გაზომვის თითოეული მოწყობილობის მონტაჟის თარიღს;

გ) გაზომვის თითოეული მოწყობილობის ექსპლუატაციაში მიღების/გაშვების თარიღსა და შესაბამის დოკუმენტებს;

დ) იმ მიერთებული სუბიექტის დასახელებას, რომლის ანგარიშსწორებაშიც მონაწილეობს აღნიშნული გაზომვის მოწყობილობა;

ე) გაზომვის თითოეული მოწყობილობის დაზიანების, შეკეთებისა და ტექნიკური მომსახურების ისტორიას;

ვ) შესაბამისი აკრედიტებული ორგანოს მიერ გაცემულ გაზომვის მოწყობილობების ყველა დამოწმების დამადასტურებელ დოკუმენტს;

ზ) გაზომვის მოწყობილობების შემოწმების აქტებს.

4. ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ვალდებულია შეინახოს გაზომვის ელექტრონული ან მატერიალური ჩანაწერები.

5. ყველა ოპერაცია, რომელიც გავლენას ახდენს გაზომვის მონაცემებზე, უნდა განხორციელდეს დაინტერესებული მხარეების ჩართულობით.

6. აღრიცხვის კვანძის ან მისი ნაწილის დემონტაჟის შემთხვევაში, ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ვალდებულია შეინახოს აღნიშნული კვანძის კალიბრაციის სერტიფიკატები სულ მცირე 1 წლის განმავლობაში. შესაბამისი მხარეების მოთხოვნის შემთხვევაში, ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა, 15 სამუშაო დღის ვადაში უნდა მიაწოდოს მათ ზემოაღნიშნული დოკუმენტები.

ა) გაზის გამზომი მოწყობილობა ან მოწყობილობების კომპლექსი;

ბ) გაზის მოცულობის გარდამქმნელი მოწყობილობა შესაბამის მონაცემთა შენახვისა და გადაცემის ფუნქციით.

2. გაზის მოცულობის გარდამქმნელი მოწყობილობა შეიძლება იყოს:

ა) მოცულობის ელექტრონული კორექტორი - მოცულობითი კვანძებისთვის;

ბ) ნაკადის გამომთვლელი - ხარჯმზომი კვანძებისთვის.

3. გაზის მოცულობის გარდამქმნელი მოწყობილობა უნდა დამონტაჟდეს სათავსოში/კარადაში და უზრუნველყოფილი უნდა იყოს მუდმივი ელექტროენერგიის წყაროთი.

4. გაზომვის მონაცემების განახლება გაზის მოცულობის გარდამქმნელ მოწყობილობაში უნდა განხორციელდეს ავტომატურად, ქრომატოგრაფიდან უწყვეტად მიღებული მონაცემებით ან ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ, წინასწარ დადგენილი ინტერვალებით, შესაბამისი მხარის ან მისი წარმომადგენლის თანდასწრებით.

5. გაზის მოცულობის გარდამქმნელ მოწყობილობას უნდა ჰქონდეს საათური გაზომვის მონაცემების არანაკლებ ერთი კალენდარული თვის განმავლობაში შენახვის ფუნქცია (მონაცემთა რეგისტრატორში).

6. ბუნებრივი გაზის ოდენობის განსაზღვრისთვის შეიძლება გამოყენებულ იქნეს შემდეგი გაზომვის მეთოდები და შესაბამისი მოწყობილობები:

ა) წნევის, ტემპერატურის და კუმშვადობის კოეფიციენტის (ptz) მეთოდის (მოცულობითი კვანძი) გამოყენების შემთხვევაში აღრიცხვის კვანძი უნდა მოიცავდეს გაზის მოცულობით მრიცხველს, ტემპერატურის გადამწოდს, წნევის გადამწოდს და მოცულობის ელექტრონულ კორექტორს ;

ბ) სიმკვრივის მეთოდის (მოცულობითი კვანძი) გამოყენების შემთხვევაში აღრიცხვის კვანძი უნდა მოიცავდეს გაზის მოცულობით მრიცხველს, საოპერაციო პირობებისთვის სიმკვრივის გამზომ უჯრედს, სტანდარტული პირობებისთვის სიმკვრივის გამზომ უჯრედს და მოცულობის ელექტრონულ კორექტორს ;

გ) წნევათა სხვაობის მეთოდის (ხარჯმზომი კვანძი) გამოყენების შემთხვევაში აღრიცხვის კვანძი უნდა მოიცავდეს ხარჯშემავიწროებელ მოწყობილობას, დიფერენციალურ წნევის გადამწოდს, აბსოლუტური ტემპერატურის გადამწოდს, აბსოლუტური წნევის გადამწოდს და ნაკადის გამომთვლელს.

7. წნევათა სხვაობის მეთოდით ბუნებრივი გაზის აღრიცხვა შეიძლება შესრულდეს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ერთდროულად აქვს ადგილი შემდეგ გარემოებებს:

ა) მაქსიმალური მოთხოვნილი ნაკადი (Qero) ≥ 3000 მ³/სთ;

ბ) აღრიცხვის კვანძის დატვირთვა სამუშაო რეჟიმში Qmin : Qmax – იქნება 1:10 დიაპაზონში (აღნიშნული პირობა ჩაითვლება დაცულად, თუ დიაპაზონიდან გასვლის ჯამური ხანგრძლივობა ბოლო 30 დღის განმავლობაში არ აჭარბებს ამ პერიოდში მთლიანი ნამუშევარი დროის 10%-ს);

გ) გამზომი სექციის დიამეტრი ≥ 100 მმ.;

დ) გამზომი სექციის წნევა ≥ 0.2 მგპა.

8. აღრიცხვის კვანძის მახასიათებლების განსაზღვრის ძირითადი კრიტერიუმებია:

ა) საანგარიშსწორებო აღრიცხვის კვანძი უნდა იყოს ავტომატიზებული და გააჩნდეს ელექტრონული მონაცემთა დამუშავების მოწყობილობები (გაზის მოცულობის გარდამქმნელი მოწყობილობები). კომერციული მიზნებისთვის საჭირო საათური და დღიური მონაცემები ტელემეტრიის საშუალებით უნდა იგზავნებოდეს აღრიცხვის ავტომატიზირებული სისტემის აღრიცხვის მონაცემთა ბაზაში და აღნიშნული მონაცემები ბოლო ერთი თვისთვის უნდა ინახებოდეს უშუალოდ მოწყობილობაში;

ბ) თუ გამზომი მოწყობილობა მაქსიმალური ნაკადით (Qmax) ვერ ახერხებს მინიმალური ხარჯების განსაზღვრას (სეზონური გავლენის გამო) აუცილებელია მოეწყოს დამატებითი მრიცხველი უფრო დაბალი მაქსიმალური ნაკადით (Qmax) პირველი მრიცხველის დამოუკიდებლად და პარალელურად;

გ) თუ Qero ≥ 5 000 (მ³/სთ), სარეზერვოდ  უნდა მოეწყოს იდენტური პარამეტრების მეორე გამზომი მოწყობილობა ერთმანეთის დამოუკიდებლად და პარალელურად (ერთი აქტიური, მეორე სარეზერვო);

დ) Qero ≥ 60 000 მ³/სთ ხარჯმზომ კვანძებზე ავტომატური გაზომვის ჯაჭვი (გადამცემები, ნაკადის გამომთვლელი) უნდა იყოს დუბლირებული.

9. ყველა აღრიცხვის კვანძს უნდა მიენიჭოს სპეციალური საიდენტიფიკაციო ნომერი (კოდი).

10. სარემონტო სამუშაოების დროს მომხმარებლის გაზით უწყვეტი მომარაგების მიზნით აღრიცხვის კვანძს ამ წესებით განსაზღვრულ ან/და დაინტერესებული მხარის მოთხოვნის შემთხვევებში, მთავარი აღრიცხვის ხაზისგან დამოუკიდებელად და პარალელურად უნდა ჰქონდეს იგივე პარამეტრების მეორე აღრიცხვის ხაზი.

11. აღრიცხვის კვანძის აღრიცხვიანობის ზედა ზღვარი უნდა აღემატებოდეს მიერთების სიმძლავრეს.

12. აღრიცხვის კვანძი უნდა მოეწყოს იმგვარად, რომ გაზომვის მოწყობილობაში გაიაროს მშრალმა და გასუფთავებულმა გაზმა ლამინარული (არა ტურბულენტური) დინებით.

13. აღრიცხვის კვანძის სწორი მონაკვეთების სიგრძეები გაზის მრიცხველამდე და მრიცხველის შემდეგ უნდა შეესაბამებოდეს გაზომვის მოწყობილობების ქარხანა-დამამზადებლის მოთხოვნებს.

14. აღრიცხვის კვანძის კარადების/სათავსოების მახასიათებლები უნდა შეესაბამებოდეს გაზომვის მოწყობილობების ქარხანა დამამზადებლის მიერ მითითებულ პარამეტრებს, უზრუნველყოფდეს მათ დაცვას დაზიანების, ტემპერატურული რეჟიმის დარღვევის, ტენიანობის, მტვრისა და სხვა არასასურველი ეფექტებისგან.

15. აღრიცხვის კვანძის გეომეტრიული ზომების შემოწმება/დადასტურემა უნდა განხორციელდეს შესაბამისი აკრედიტებული ორგანიზაციის მიერ.

16. აღრიცხვის კვანძი უნდა იყოს ისეთი მოწყობის (დიზაინის), რომ მაქსიმალურად იყოს დაცული არასანქცირებული ჩარევისაგან.

17. აღრიცხვის კვანძი და მის შემადგენელი ნაწილები, რომლებმაც შესაძლებელია გავლენა იქონიონ ბუნებრივი გაზის აღრიცხვის სისწორეზე, უნდა იყოს დალუქული.

18. ბუნებრივი გაზის ოდენობის აღრიცხვისთვის გამოყენებული მრიცხველები უნდა აკმაყოფილებდეს შემდეგ მოთხოვნებს:

სადაც:

Qr: გადატვირთვის ნაკადი (ყველაზე მაღალი ნაკადი, რომლის დროსაც, ხანმოკლე პერიოდის განმავლობაში, მრიცხველი მუშაობს გაუარესების გარეშე) (კუბ.მ/სთ);

Qmin: ნაკადის ყველაზე დაბალი მნიშვნელობა, სადაც გაზის მრიცხველი აკმაყოფილებს მოთხოვნებს მაქსიმალურ დასაშვებ შეცდომასთან დაკავშირებით (MPE) (კუბ.მ/სთ);

Qmax: მაქსიმალური ნაკადი;

Qt: გარდამავალი ნაკადი, რომელიც მოქმედებს მაქსიმალურ და მინიმალურ ნაკადებს შორის, სადაც ნაკადის სიდიდე ორ, ზედა და ქვედა ზონად იყოფა. თითოეულ ზონას აქვს მაქსიმალური დასაშვები შეცდომა (კუბ.მ/სთ).

19. წნევის გამზომი გარდამქმნელის მიერთება უნდა განხორციელდეს სამსვლიანი ონკანის გავლით.

20. აღრიცხვის სიზუსტისა და კონტროლის მიზნით, აღრიცხვის კვანძში მოწყობილი უნდა იყოს ორი დამცავი მასრა (ჰილზა) (შენადუღი მილისი ½"NPT) გაზის მოცულობის გარდამქმნელი მოწყობილობის ტემპერატურის გადამწოდისთვის და საკონტროლო ტემპერატურის გაზომვისთვის.

21. გაზის აღრიცხვის ავტომატიზირებული სისტემის და გაზომვის მოწყობილობების დამიწება უნდა მოხდეს უსაფრთხო გარემოში იმგვარად რომ არ გამოიწვიოს გამზომი და საკომუნიკაციო მოწყობილობების გაუმართაობა.

22. გამზომი მოწყობილობა აღჭურვილი უნდა იყოს ბეჭდით და ფირნიშით ყველა მონაცემით (Qmax, Qmin, Pmax, იმპულსები/მ³, ა.შ.).

23. აღრიცხვის კვანძი უნდა იყოს თავსებადი გაზის აღრიცხვის ავტომატიზებულ სისტემასთან და უნდა გააჩნდეთ მონაცემთა ავტომატურ რეჟიმში გაცემის შესაძლებლობა.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2019 წლის 27 მარტის დადგენილება №6 - ვებგვერდი, 04.04.2019 წ.

2. აღრიცხვის კვანძების შემოწმება ასევე შეიძლება განხორციელდეს კონკრეტული მოთხოვნის საფუძველზე.

3. აღრიცხვის კვანძის ვიზუალური შემოწმებისას უნდა განხორციელდეს შემდეგი სამუშაოები:

ა) გაზომვის მოწყობილობების ვიზუალური დათვალიერება;

ბ) გაზომვის მოწყობილობების მთლიანობის შემოწმება;

გ) გაზომვის მოწყობილობების და მომჭერების ხუფზე ლუქების მთლიანობის შემოწმება;

დ) გაზომვის მოწყობილობების მიერთების სქემის შემოწმება;

ე) გაზომვის მოწყობილობების პასპორტის არსებობის შემოწმება;

ვ) აღრიცხვის ჟურნალის წარმოების შემოწმება.

4. ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ვალდებულია განახორციელოს აღრიცხვის კვანძის და მათში დამონტაჟებული მოწყობილობის სათანადო ფუნქციონირების შემოწმება სულ მცირე შემდეგი მეთოდებით:

ა) მიწოდებული ბუნებრივი გაზის ოდენობის არსებითი ცვლილებების შემოწმება სტატისტიკური ანალიზის გამოყენებით;

ბ) ავტომატიზებული გაზომვის შემოწმება, ავტომატიზებული გაზომვებისა და დროთა განმავლობაში გეგმიური (ვიზუალური წაკითხვით აღებული) გაზომვების მონაცემების შედარებით;

გ) გაზომვის საშუალებით გამოვლენილი დიაგნოსტიკური შეტყობინებების ანალიზი.

დ) მოცულობითი კვანძისთვის:

დ.ა) მრიცხველის გამტარუნარიანობის შემოწმება არანაკლებ 5-წუთიანი პერიოდულობით;

დ.ბ) წნევისა და ტემპერატურის მნიშვნელობების მყისიერი შემოწმება, კონტროლისა და სარეზერვო მოწყობილობების მიერ გაზომილ მნიშვნელობებთან შედარება.

ე) ხარჯმზომი კვანძისთვის:

ე.ა) წნევის, ტემპერატურისა და დიფერენციალური წნევის მყისიერი მნიშვნელობების შემოწმება და საკონტროლო და სარეზერვო მოწყობილობების მნიშვნელობებთან შედარება;

ე.ბ) სიმკვრივის მზომი მოწყობილობის მიერ გაზომილი საათობრივი ჩანაწერების შემოწმება და მისი შედარება ბოლო დღის მანძილზე სისტემაში დაფიქსირებულ მნიშვნელობებთან.

5. აღრიცხვის კვანძის გეგმური შემოწმება და გამზომი მოწყობილობების კალიბრაცია უნდა განხორციელდეს ახალი აღრიცხვის კვანძის ექსპლუატაციაში მიღებისას და არსებულ აღრიცხვის კვანძებზე ისეთი ცვლილების განხორციელებისას, რომელიც ზეგავლენას მოახდენს გაზის აღრიცხვის სიზუსტეზე.

6. არსებული აღრიცხვის კვანძის გეგმური ვიზუალური შემოწმება და გამზომი მოწყობილობების კალიბრაცია უნდა განხორციელდეს წელიწადში სულ მცირე ერთხელ.

7. ტრანსპორტირების სისტემაზე მიერთებული სუბიექტი, თუ ფლობს ინფორმაციას გაზომვის მოწყობილობის დაზიანების შესახებ, იგი ვალდებულია, დაუყოვნებლივ შეატყობინოს აღნიშნულის შესახებ ტრანსპორტირების ლიცენზიატს.

8. ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ვალდებულია აღრიცხვის კვანძის შემოწმება განახორციელოს დაინტერესებულ მხარეებთან ერთად. ამ მიზნით ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ვალდებულია დაინტერესებულ მხარეებს შეატყობინოს შემოწმების ადგილი და დრო. დაინტერესებულ პირთა გამოუცხადებლობა ვერ დააბრკოლებს ტრანსპორტირების ლიცენზიატს, რომ განახორციელოს შემოწმება.

2. ტრანსპორტირების ლიცენზიატი უზრუნველყოფს აღრიცხვის მონაცემების დადასტურებას პრიორიტეტულობის მიხედვით. თანაბარი პრიორიტეტულობის შემთხვევაში, უპირატესობა ენიჭება იმ მონაცემების დადასტურებას, რომელზეც ბოლო 12 თვეში ფიქსირდება მოხმარების შემცირება.

3. აღრიცხვის მონაცემების სისრულისა და დიაგნოსტიკური შეტყობინების (შეტყობინება რომლის საფუძველზეც ეჭვქვეშ დგება მონაცემების სისწორე) არარსებობის დროს, გაზის აღრიცხვის ავტომატიზებული სისტემის მეშვეობით უნდა მოხდეს გაზომილი მონაცემების ავტომატური დადასტურება.

4. თუ გარკვეული მიზეზების გამო შეუძლებელია გაზომვის მონაცემების ავტომატური დადასტურება, შეიძლება გამოყენებული იყოს ნახევრად ავტომატიზებული დადასტურება.

5. ბუნებრივი გაზის აღრიცხვის ანგარიში არის დოკუმენტი, რომელიც აჯამებს საანგარიშო თვის თითოეული დღისთვის განმავლობაში დადასტურებულ გაზომვის მონაცემებს, თითოეული აღრიცხვის კვანძისთვის.

6. ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა მიერთებულ სუბიექტებს უნდა წარუდგინოს პირველადი გაზომვის მონაცემები ყოველდღიურად და აღრიცხვის ანგარიში ყოველთვიურად.

7. აღრიცხვის ანგარიში ხელმოწერილი უნდა იყოს მიერთებული სუბიექტის მიერ. მიერთებული სუბიექტი უფლებამოსილია, უარი განაცხადოს ხელმოწერაზე, თუ იგი არ ეთანხმება წარდგენილ აღრიცხვის ანგარიშს. ხელმოწერაზე უარი ვერ დააბრკოლებს ტრანსპორტირების ლიცენზიატს, მასზე დაკისრებული უფლება-მოვალეობების შესრულების მიზნით დაეყრდნოს აღნიშნულ აღრიცხვის ანგარიშს.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2019 წლის 27 მარტის დადგენილება №6 - ვებგვერდი, 04.04.2019 წ.

2. გაზომვის არასწორი მონაცემების შესწორების შემდეგ განაწილების ლიცენზიატმა უნდა შეცვალოს აღრიცხვის ანგარიშ(ებ)ი და გაუგზავნოს შესაბამის მხარეებს.

[2. გაზომვის არასწორი მონაცემების შესწორების შემდეგ ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა უნდა შეცვალოს აღრიცხვის ანგარიშ(ებ)ი და გაუგზავნოს შესაბამის მხარეებს.

(ამოქმედდეს  2025 წლის 1 იანვრიდან)].

3. გაზომვის შეცდომის შემთხვევაში გაზომვის მონაცემები უნდა განისაზღვროს შემდეგნაირად:

ა) თუ გაზომვის მოწყობილობის ერთ ან რამდენიმე ხელსაწყო (რომლებიც ერთად ქმნიან გაზომვის ჯაჭვს) გაუმართავად მუშაობს ან დისტანციურად გამზომი სისტემებიდან მიღებული მონაცემები დაიკარგა, გაზის ოდენობასთან დაკავშირებული ინფორმაციის მიღება უნდა მოხდეს სარეზერვო სისტემებიდან/მოწყობილობიდან (ასეთის არსებობის შემთხვევაში).

ბ) იმ შემთხვევაში, როდესაც სარეზერვო სისტემა/მოწყობილობა არ არსებობს, მიღებული/გაცემული ბუნებრივი გაზის ოდენობა უნდა განისაზღვროს შემდეგნაირად:

ბ.ა) თუ გაზომვის შეცდომის შემოწმებისას შესაბამისი თვის პერიოდისათვის არსებობს მიღებული/გაცემული ბუნებრივი გაზის ოდენობის ზუსტი აღრიცხვის მონაცემები, ამ შემთხვევაში მოცემულ თვისთვის დაითვლება დღიური საშუალო და აღნიშნული გამოყენებული იქნება არაზუსტი ან გამოტოვებული მონაცემის ნაცვლად;

ბ.ბ) თუ ამ პუნქტის „ბ.ა“ ქვეპუნქტით განსაზღვრული ბუნებრივი გაზის ოდენობის ზუსტი აღრიცხვის მონაცემები არ არსებობს, მიწოდებული ბუნებრივი გაზის ოდენობის განსაზღვრა უნდა განხორციელდეს წინა წლის ანალოგიური პერიოდში მიწოდებული ბუნებრივი გაზის ოდენობის ნამრავლით ცვლილების კოეფიციენტზე. ცვლილების კოეფიციენტი გამოითვლება გაზომვის შეცდომამდე 90 დღით ადრე საშუალო დღიური ოდენობის (მ³/დღეში) შეფარდებით წინა წლის შესაბამისი პერიოდის საშუალო დღიურ ოდენობასთან. საშუალო დღიური ოდენობის გაანგარიშებისას ნულოვანი მონაცემები მხედველობაში არ მიიღება;

ბ.გ) თუ მიერთებულ სუბიექტებს შეუძლიათ გაზის ნაკადთან დაკავშირებული ისეთი მონაცემების უზრუნველყოფა, რომელიც დადასტურებულად მუდმივ თანაფარდობაშია ბუნებრივი გაზის აღრიცხულ მაჩვენებლებთან, შესაძლებელია ამ თანაფარდობის გამოყენება გამოტოვებული პერიოდის მონაცემების (თუ შესაძლებელია დღიური) განსასაზღვრად.

გ) თუ წნევათა სხვაობის მეთოდის პრინციპზე მოწყობილ აღრიცხვის კვანძზე დაფიქსირდა დასაშვები ნაკადის გადამეტება და არ არსებობს სხვა გზა, რის მიხედვითაც მოხდებოდა ფაქტობრივად გადინებული გაზის ოდენობის განსაზღვრა, ჩაითვლება, რომ იგი დასაშვები ნაკადის 30%-ით გაზრდილი მნიშვნელობის ტოლია.

4. იმ შემთხვევაში თუ გაზომვის შეცდომა დაკავშირებულია ტელემეტრიის მოწყობილობის გაუმართაობასთან და ვერ მოხდა მონაცემების ავტომატური გადაგზავნა, მონაცემების შესწორება უნდა განხორციელდეს უშუალოდ გაზომვის მოწყობილობებიდან ან სარეზერვო მოწყობილობებიდან (ასეთის არსებობის შემთხვევაში) აღებული მონაცემების საფუძველზე.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2022 წლის 18 ნოემბრის დადგენილება №53 - ვებგვერდი, 25.11.2022 წ.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2023 წლის 23 ივნისის დადგენილება №26 - ვებგვერდი, 29.06.2023 წ.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2023 წლის 28 დეკემბრის დადგენილება №82 - ვებგვერდი, 29.12.2023 წ.

ა) შესამოწმებელი აღრიცხვის კვანძის საიდენტიფიკაციო კოდს;

ბ) სადავო მონაცემებსა და შესამოწმებელი დროის მონაკვეთს;

გ) ტექნიკურ ინფორმაციას, რითაც ასაბუთებს მოთხოვნას.

2. ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა, ამ მუხლის პირველ პუნქტში მითითებული და სხვა საჭირო მონაცემების საფუძველზე, უნდა განახორციელოს შესაბამისი შემოწმებები ამ წესების 62-ე მუხლის შესაბამისად.

3. თუ შემოწმების შედეგად დადგინდა მოთხოვნის საფუძვლიანობა, ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ვალდებულია მოახდინოს ბუნებრივი გაზის ოდენობის კორექტირება და გამოსცეს გაზომვის განახლებულ ანგარიში.

4. ამ მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრული მოთხოვნის მიღებიდან 30 (ოცდაათი) სამუშაო დღის განმავლობაში, ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა მოთხოვნის წარმდგენ პირს უნდა გაუგზავნოს ანგარიში, რომელიც შეიცავს:

ა) შემოწმების ჩატარების შესახებ მოთხოვნის მიღების თარიღს და მოთხოვნის ყველა საჭირო დოკუმენტაციას;

ბ) ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების ლიცენზიატის საკონტაქტო პირების სახელს, გვარსა და საკონტაქტო ინფორმაციას;

გ) განხორციელებული ქმედებების აღწერილობას;

დ) თუ დასტურდება მოთხოვნის საფუძვლიანობა, სადავო პერიოდის განახლებულ გაზომვის ანგარიშს;

ე) თუ მოთხოვნის საფუძვლიანობა არ დასტურდება, უარის დასაბუთებას.

5. იმ შემთხვევაში თუ  მოთხოვნის საფუძვლიანობა არ დასტურდება, შემოწმებისთვის გაწეული ხარჯები ანაზღაურება ეკისრება მომთხოვნ მხარეს.

2. გაას-ი უნდა უზრუნველყოფდეს აღრიცხვის კვანძებში აღრიცხული ბუნებრივი გაზის მნიშვნელობების ავტომატურ მიღებას ერთსაათიანი პერიოდულობით, დროის ნებისმიერი მონაკვეთისათვის (დღე-ღამე, კვირა, თვე და ა.შ.).  

3. გაას-ის შემადგენლობაში შედის:

ა) მონაცემთა შეკრებისა და გადაცემის მოწყობილობები;

ბ) საკომუნიკაციო მოწყობილობები;

გ) საკომუნიკაციო ქსელები;

დ) ბუნებრივი გაზის გაზომვის მოწყობილობები.

4. გაას-ი ბუნებრივი გაზის აღრიცხვის მონაცემებს იღებს:

ა) მონაცემთა შეკრებისა და გადაცემის მოწყობილობებისგან;

ბ) ბუნებრივი გაზის გაზომვის მოწყობილობებიდან.

5. გაას-ი აღჭურვილი უნდა იყოს ზუსტი მერიდიანული დროის სისტემით და გარანტირებული ელექტრო კვებით.

6. გაას-ი მართვის ყველა დონეზე დაცული უნდა იყოს ინფორმაციის არასანქცირებული ჩარევისა და მისი თვითნებური ცვლილებისგან როგორც ცალკეული ელემენტების დალუქვის გზით, ასევე პროგრამული საშუალებებით.

7. კომისიას მასზე დაკისრებული ფუნქციის ჯეროვნად შესასრულებლად უნდა გააჩნდეს წვდომა გაას-თან.

2. გაზომვის მოწყობილობების ტესტირების ან მათზე სხვა მოქმედების ჩატარებამდე, ვიდრე გაიხსნება ლუქები, მონაწილე მხარეებმა უნდა შეამოწმონ მათი მთლიანობა და შეადარონ თითოეული ლუქის სერიული ნომერი მის ჩანაწერებში არსებულ ნომერს.

3. თითოეული ლუქის დადება ან მოხსნა უნდა განხორციელდეს ტრანსპორტირების ლიცენზიატისა და ყველა სხვა უფლებამოსილი მხარის თანდასწრებით (სისტემით მოსარგებლეები და ტრანსპორტირების სისტემაზე მიერთებულ სუბიექტები), რომელთაც უნდა ეცნობოთ ლუქის დადების/მოხსნის დრო და ადგილი გონივრული პერიოდით ადრე, მაგრამ მათი გამოუცხადებლობა ვერ დააბრკოლებს ლუქის დადებას/მოხსნას. ლუქის დადების/მოხსნის შემთხვევაში უნდა გაფორმდეს აღრიცხვის კვანძის შემოწმების აქტი შესაბამისი ლუქის დადების/მოხსნის მიზეზის მითითებით. აღნიშნული აქტის ასლი უნდა გადაეცეს თითოეულ მხარეს და უნდა შეიცავდეს:

ა) ლუქის ნომერს;

ბ) ლუქის დადების/მოხსნის თარიღს;

გ) ობიექტის დასახელებას;

დ) აღრიცხვის კვანძის კომპონენტის/კომპონენტების  დასახელებას;

ვ) ლუქის დადების/მოხსნის პროცესში მონაწილე და დამსწრე პირების ვინაობასა და თანამდებობას.

4. ავარიის შემთხვევაში ტრანსპორტირების ლიცენზიატი უფლებამოსილია ამ მუხლის მე-3 პუნქტით გათვალისწინებულ სუბიექტთა დაუსწრებლად მოხსნას ლუქი, რის თაობაზეც დაუყოვნებლივ უნდა აცნობოს მათ.

2. პირი უფლებამოსილია მიერთდეს ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების სისტემაზე თუ:

ა) მიწოდების პუნქტისათვის:

ა.ა) იგი არის ბუნებრივი გაზის განაწილების ლიცენზიატი;

ა.ბ) სურს გახდეს პირდაპირი მომხმარებელი და მისაერთებელი ობიექტის, ბუნებრივი გაზის მომხმარებელი შესაბამისი დანადგარების ტექნიკური პარამეტრებიდან გამომდინარე (მოთხოვნილი სიმძლავრის, წნევისა და სხვა ტექნიკური პარამეტრების გათვალისწინებით), გამანაწილებელ ქსელზე მიერთება შეუძლებელია.

ბ) მიღების პუნქტისათვის – მიერთება ხდება ბუნებრივი გაზის გადამზიდის მოთხოვნით.

ბ.ბ) (ამოღებულია - 27.03.19 №6).

3. მიერთების წერტილში ყველა მოწყობილობა-დანადგარი უნდა აკმაყოფილებდეს საქართველოში მოქმედი კანონმდებლობის, მათ შორის, ამ წესების, მოთხოვნებს.

4. მიერთების წერტილი უნდა მოეწყოს იმგვარად, რომ უზრუნველყოს ბუნებრივი გაზის მექანიკური მინარევებისა და კონდენსატისგან გასუფთავება და მისი აღრიცხვა XIIIთავის შესაბამისად.

5. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა მის ვებგვერდზე უნდა განათავსოს ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების სისტემაზე მიერთებასთან დაკავშირებული ინფორმაცია.

6. ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების სისტემაზე მიერთებისა და არსებული მიერთების ცვლილების სამუშაოებს ახორციელებს მხოლოდ ტრანსპორტირების ლიცენზიატი.

7. ამ მუხლის მე-2 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული მიერთების შემთხვევებში მიერთება ხდება ამ წესების 69-ე – 73-ე მუხლებით დადგენილი წესით, ხოლო ამავე პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში – მხარეთა ურთიერთშეთანხმების საფუძველზე.

2. მიერთების განაცხადის სტანდარტული ფორმა სულ მცირე უნდა მოიცავდეს:

ა) განმცხადებელის დასახელებას, სამართლებრივ ფორმას, საბანკო რეკვიზიტებს, მისამართსა და საკონტაქტო ინფორმაციას (ტელეფონის ნომერს და ელექტრონული ფოსტის მისამართს);

ბ) ტექნიკური ინფორმაციის მიმღები პირის საკონტაქტო ინფორმაცია;

გ) საპროგნოზო დღიური დატვირთვის გრაფიკს;

დ) მოთხოვნილი ახალი მიერთების ან არსებული მიერთების ცვლილების, აგრეთვე მაძიებლის ობიექტზე არსებული ბუნებრივი გაზის მომხმარებელი მოწყობილობა‑დანადგარების ტექნიკურ აღწერილობას (მათ შორის, მოწყობილობა‑დანადგარის მწარმოებლის მიერ გაცემულ შესაბამის ტექნიკურ მონაცემებს - ტექნიკურ პასპორტსა და ინსტრუქციებს);

ე) მიერთების სამუშაოების დაწყების, ბუნებრივი გაზის მოწყობილობა-დანადგარების ტრანსპორტირების სისტემაზე მიერთებისა და ექსპლუატაციაში გაშვების სასურველ თარიღებს;

ვ) მიერთების მინიმალურ და მაქსიმალურ სიმძლავრეს (კუბ.მ/სთ);

ზ) მინიმალურ და მაქსიმალურ სამუშაო წნევას (მგპა);

თ) წლიური საპროგნოზო მოხმარებას (კუბ.მ);

ი) ოდორიზაციის კვანძის საჭიროების შესახებ ინფორმაცია;

კ) მაძიებლის ობიექტის საქმიანობის ტიპის (სფეროს) შესახებ ინფორმაციას.

3. მიერთების განაცხადს თან უნდა დაერთოს:

ა) 1000 ლარის ოდენობით დეპოზიტის გადახდის დამადასტურებელი დოკუმენტი, მაძიებლის რეალური ინტერესის დასადასტურებლად;

ბ)  მაძიებლის ობიექტის განთავსების მუნიციპალიტეტში არსებული ბუნებრივი გაზის განაწილების ლიცენზიატის (ასეთის არსებობის შემთხვევაში) ტექნიკური ხასიათის დასაბუთებული უარი აღნიშნული ობიექტის გამანაწილებელ ქსელზე მიერთებასთან დაკავშირებით - ამ წესების 68-ე მუხლის მე-2 პუნქტის „ა.ბ“ ქვეპუნქტითა და 76‑ე მუხლის მე-8 პუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევებში;

გ) განმცხადებლის კუთვნილი ობიექტის მდებარეობის შესახებ ინფორმაცია, მისი განლაგების გეგმის, საკადასტრო რუკის და საჯარო რეესტრიდან შესაბამისი ამონაწერის ჩათვლით.

4. მაძიებელმა, ტრანსპორტირების სისტემაზე მიერთების ან არსებული მიერთების ცვლილების მიზნით, ამ მუხლით განსაზღვრული მიერთების განაცხადი და ყველა საჭირო დოკუმენტი უნდა წარუდგინოს ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების ლიცენზიატს. მიერთების განაცხადი უნდა იყოს ხელმოწერილი უფლებამოსილი პირის მიერ.

5. ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ვალდებულია დაარეგისტრიროს მაძიებლის მიერ წარდგენილი განაცხადი და მიანიჭოს მას რეგისტრაციის ნომერი.

2. თუ განაცხადის რეგისტრაციიდან 5 (ხუთი) სამუშაო დღის განმავლობაში განმცხადებელს არ ეცნობება ხარვეზის თაობაზე, განაცხადი ითვლება დამტკიცებულად და ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ვალდებულია იმოქმედოს ამ თავის მოთხოვნების შესაბამისად.

3. თუ პირს სურს გახდეს პირდაპირი მომხმარებელი და ამ მიზნით წარადგენს სრულყოფილ მიერთების განაცხადს, ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ვალდებულია, აღნიშნული განაცხადი თანდართულ დოკუმენტებთან ერთად მისი მიღებიდან 7 (შვიდი) სამუშაო დღის ვადაში გაუგზავნოს კომისიას, რომელიც შეისწავლის ბუნებრივი გაზის გამანაწილებელ ქსელთან მიერთებაზე განაწილების ლიცენზიატის უარის დასაბუთებას. ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ მაძიებლის განაცხადის დამტკიცება ან მასში ხარვეზის დადგენა უნდა მოხდეს კომისიის დასკვნის მიღებიდან 5 (ხუთი) სამუშაო დღის ვადაში, რის შესახებაც დაუყოვნებლივ უნდა აცნობოს მაძიებელს.

2. ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ვალდებულია დასაბუთებული უარი განაცხადოს მიერთებაზე ან არსებული მიერთების ცვლილებაზე, თუ:

ა) აშკარა უარყოფით გავლენას იქონიებს ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების სისტემის ეფექტიან, უსაფრთხო და საიმედო ფუნქციონირებაზე ან/და ტრანსპორტირების ლიცენზიატის შესაძლებლობაზე, გაუწიოს სათანადო მომსახურება სხვა მომხმარებლებს;

ბ) ტრანსპორტირების სისტემაზე მისაერთებელ წერტილთან უკვე არსებობს ტრანსპორტირების სისტემასთან მიერთება ან სხვა ბუნებრივი გაზის გამანაწილებელი ქსელი, რომელსაც შეუძლია დააკმაყოფილოს განაცხადით მოთხოვნილი პირობები (ახალი მიერთების მოთხოვნის შემთხვევაში).

3. იმ შემთხვევაში თუ ტრანსპორტირების ლიცენზიატი უარს განაცხადებს მიერთებაზე ან არსებული მიერთების ცვლილებაზე მან დასაბუთებული უარი განაცხადის დამტკიცებიდან 10 (ათი) სამუშაო დღის ვადაში წერილობითი ფორმით უნდა აცნობოს განმცხადებელს. პასუხი უნდა მოიცავდეს ინფორმაციას ან/და სხვა ტექნიკურ გადაწყვეტას მოთხოვნილი მიერთების ან არსებული მიერთების ცვლილების რეალიზებისათვის.

4. ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების ლიცენზიატს არ აქვს უფლება უარი განაცხადოს ბუნებრივი გაზის განმცხადებლის მიერთებაზე მომავალში სიმძლავრის შესაძლო უქონლობის ან ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების სისტემის ნაწილის გადატვირთვის მიზეზით, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც ამ მიერთებამ შეიძლება საფრთხე შეუქმნას ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების სისტემის უსაფრთხოებასა და საიმედოობას, რაც ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა უნდა დაადასტუროს ტექნიკური კრიტერიუმებით.

5. იმ შემთხვევაში, თუ ამ წესების მე-8 მუხლით განსაზღვრული ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების სისტემის განვითარების გეგმა ითვალისწინებს ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების სისტემის იმგვარად განვითარებას, რომ განმცხადებლისთვის შეიძლება შეთავაზებული იყოს მოცემული პერიოდისათვის არსებული მიერთების წერტილზე უფრო ახლო მიერთების წერტილი ან სისტემის განვითარების შემდეგ შესაძლებელია მოთხოვნილი მიერთების ან არსებულ მიერთებაში ცვლილების განხორციელება, ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ვალდებულია სისტემის განვითარების და შესაბამისი ვადის შესახებ აცნობოს განმცხადებელს.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2019 წლის 27 მარტის დადგენილება №6 - ვებგვერდი, 04.04.2019 წ.

2. მიერთების შეთავაზება გულისხმობს მაძიებლისათვის მიერთების ან არსებული მიერთების ცვლილების შესახებ ხელშეკრულების (მიერთების ხელშეკრულების) ხელმოწერილი ორი ეგზემპლარის გაგზავნას. მიერთების ხელშეკრულებ(ებ)ის სტანდარტულ ფორმას შეიმუშავებს ტრანსპორტირების ლიცენზიატი და ამტკიცებს კომისია. კომისიის მიერ დამტკიცებული მიერთების ხელშეკრულება ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა უნდა გამოაქვეყნოს მის ვებგვერდზე.

3. მაძიებელმა ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების ლიცენზიატისგან შეთავაზების მიღებიდან 20 (ოცი) სამუშაო დღის ვადაში წერილობით უნდა აცნობოს თავისი თანხმობა, წინააღმდეგ შემთხვევაში შეთავაზება ავტომატურად უქმდება და განაცხადი დარჩება განუხილველი. აღნიშნული ვადის გასვლამდე განმცხადებლის დასაბუთებული მოთხოვნით შესაძლებელია ამ ვადის ერთჯერადად გაგრძელება არაუმეტეს 20 (ოცი) სამუშაო დღით.

4. მაძიებელი მიერთების შეთავაზებაზე თანხმობას გამოხატავს ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ წარდგენილ ხელშეკრულებაზე ხელმოწერით და მისი ერთი ეგზემპლარის ტრანსპორტირების ლიცენზიატისთვის მიწოდებით.

5. მიუხედავად იმისა, დაეთანხმება თუ არა განმცხადებელი ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ წარდგენილ მიერთების შეთავაზებას განსაზღვრულ ვადაში, გადახდილი დეპოზიტი მაძიებელს უკან არ უბრუნდება.

6. მიერთების ხელშეკრულებაში შესაძლებელი უნდა იყოს სპეციფიკური პირობების, ტექნიკური მახასიათებლებისა და საფასურის გამოყოფა. მიერთების ხელშეკრულება არ უნდა ახდენდეს მაძიებლის დისკრიმინაციას და ის არ უნდა განსხვავდებოდეს ერთი და იგივე კატეგორიის პროექტებისათვის.

7. მიერთების ხელშეკრულება უნდა ასახავდეს შემდეგ ძირითად მოთხოვნებს:

ა) მაძიებლის დასახელება და საიდენტიფიკაციო ნომერი, ორგანიზაციული ფორმა, საბანკო რეკვიზიტები, მისამართი, ტელეფონის ნომერი, ელ. ფოსტის მისამართი;

ბ) კომპენსაციის ოდენობა მიერთების ვადის დარღვევის შემთხვევაში;

გ) მიერთების განაცხადის საიდენტიფიკაციო ნომერი;

დ) მაძიებლის ობიექტის  და ამ ობიექტზე არსებული ბუნებრივი გაზის მომხმარებელი დანადგარების ტექნიკური მახასიათებლები (სამუშაო წნევის, საათობრივი სიმძლავრის და დღიური სიმძლავრის მინიმალური და მაქსიმალური მნიშვნელობები ტექნიკური პასპორტის შესაბამისად);

ე) ინფორმაცია მიერთების წერტილის შესახებ;

ვ) მიერთების საფასური;

ზ) მიერთების სამუშაოების განხორციელების პერიოდი, დაყოფილი შემდეგ ეტაპებად:

ზ.ა) ნებართვებისა და თანხმობების მოპოვებისათვის განსაზღვრული პერიოდი;

ზ.ბ) მიერთების სამუშაოებისათვის, მათ შორის, ოდორიზაციის სისტემის მოწყობისათვის (მოთხოვნის არსებობის შემთხვევაში) განსაზღვრული პერიოდი, ყველა საჭირო ნებართვისა და თანხმობის მოპოვების შემდეგ;

თ) მაძიებლის ობიექტის საქმიანობის ტიპი (სფერო).

8. კანონით გათვალისწინებული შემთხვევების გარდა, ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების ლიცენზიატს უფლება აქვს შეწყვიტოს მიერთების ხელშეკრულება:

ა) როდესაც ხელშეკრულების პირობები ირღვევა იმგვარად, რომ ის საფრთხეს უქმნის მისი პირობების ეფექტიანობას ან/და შესრულებას;

ბ) თუ ცნობილი გახდება, რომ მიერთების წერტილის მოწყობამდე განმცხადებელის ობიექტი მიერთდა სხვა გაზის ქსელზე;

გ) თუ შეუძლებელია სახელმწიფო სტრუქტურიდან ნებართვის ან/და თანხმობის მოპოვება ტრანსპორტირების ლიცენზიატისგან დამოუკიდებელი მიზეზის გამო;

დ) თუ მაძიებლის მიმართ დაწყებულია გადახდისუუნარობის ან ლიკვიდაციის პროცედურები.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2019 წლის 27 მარტის დადგენილება №6 - ვებგვერდი, 04.04.2019 წ.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2020 წლის 12 ნოემბრის დადგენილება №56 - ვებგვერდი, 18.11.2020 წ.

1^​​1. ამ მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული მიერთების ცვლილების საფასურის გადახდის ვალდებულება არ ვრცელდება იმ შემთხვევებზე, როდესაც არსებული მიერთება განხორციელებულია ამ წესების მოთხოვნების შესაბამისად და მისი ცვლილება არ იწვევს მიერთების წერტილის რეკონსტრუქციას.

2. მიერთების სამუშაოების დასრულების ვადა განისაზღვრება მხარეთა შეთანხმებით, მათ შორის, დადებული მიერთების ხელშეკრულებით.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2019 წლის 27 მარტის დადგენილება №6 - ვებგვერდი, 04.04.2019 წ.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2020 წლის 12 ნოემბრის დადგენილება №56 - ვებგვერდი, 18.11.2020 წ.

2. მიერთების წერტილი უნდა შედგებოდეს შემდეგი ნაწილებისგან:

ა) მილსადენი (განშტოება მაგისტრალური გაზსადენიდან გაზომვის და რედუცირების სადგურამდე);

ბ) მთავარი ჩამკეტი ონკანი (საონკანო კვანძი განშტოებაზე);

გ) ავარიული ჩამკეტი ონკანი ავტომატიზებული მართვით;

დ) გაზის მომზადების კვანძი (გასუფთავება, წნევის რეგულირება  და საჭიროების შემთხვევაში  წინასწარი გათბობა);

ე) აღრიცხვის კვანძი;

ვ) ოდორიზაციის ავტომატიზირებული კვანძი (საჭიროების შემთხვევაში);

ზ) მართვისა და დაცვის ავტომატიზებული სისტემა;

თ) მიერთების წერტილის დაცვის საშუალებები;

3. მიერთების წერტილის ადგილმდებარეობა უნდა განისაზღვროს იმგვარად, რომ:

ა) შესაძლებელი იყოს მისასვლელი გზის მოწყობა მძიმე ტექნიკისთვის;

ბ) იყოს საკმარისი სივრცე მიერთების წერტილის მოწყობილობა-დანადგარების განთავსებისათვის;

გ) მოპოვებული იყოს საჭირო ნებართვები ან შესაძლებელი იყოს მათი მოპოვება.

4. მიერთების წერტილის სქემები და ნახაზები მომზადებული უნდა იყოს შესაბამისი ტექნიკური რეგლამენტების და სტანდარტების მოთხოვნების დაცვით.

5.  ამ წესების შესაბამისად შექმნილი მიერთების წერტილი   წარმოადგენს ტრანსპორტირების ლიცენზიატის საკუთრებას.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2019 წლის 27 მარტის დადგენილება №6 - ვებგვერდი, 04.04.2019 წ.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2020 წლის 12 ნოემბრის დადგენილება №56 - ვებგვერდი, 18.11.2020 წ.

2. მაძიებელმა უნდა უზრუნველყოს მიერთების მის მხარეს არსებული გაზსადენების და მოწყობილობა-დანადგარების გამოყოფა (დემარკაცია) ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების სისტემისგან, საჯარო რეესტრის შესაბამისი ჩანაწერით.

3. მიერთების წერტილის ექსპლუატაციაში მიღებამდე, მაძიებელმა ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების ლიცენზიატს უნდა წარუდგინოს ამ მუხლის პირველი და მეორე პუნქტებით განსაზღვრული ვალდებულებების შესრულების დამადასტურებელი დოკუმენტები.

4. ბუნებრივი გაზის მიწოდების დაწყების წინ აუცილებელია, მაძიებელმა ჩაატაროს მისი მოწყობილობა-დანადგარების წინასწარი ტესტირება და მისი შედეგები წარუდგინოს ტრანსპორტირების  ლიცენზიატს. ტესტირების შედეგები უნდა მოიცავდეს ინფორმაციას მაძიებლის ქსელის მზადყოფნის შესახებ და მას უნდა დაერთოს:

ა)  ძირითადი მოწყობილობა-დანადგარების დაზუსტებული სპეციფიკაციები, ნახაზები და სქემები;

ბ) მაძიებლის ბუნებრივი გაზის მოწყობილობა-დანადგარების უსაფრთხოების წესებისა და ინსტრუქციების ასლები და პასუხისმგებელი პირების სია;

გ) მაძიებლის მიერ მიერთების მის მხარეს არსებული გაზსადენებისა და მოწყობილობების ტექნიკური მომსახურების გეგმა;

დ) მისაერთებელი ობიექტის მოწყობილობა/დანადგარების მზადყოფნის ანგარიში.

2. პირდაპირი მომხმარებელი პასუხისმგებელია მისი კუთვნილი ბუნებრივი გაზის მოწყობილობა-დანადგარების ექსპლუატაციისა და უსაფრთხოების წესების დაცვაზე.

3. პირდაპირი მომხმარებელი ვალდებულია შეინახოს და განაახლოს მიერთების წერტილის შემდგომ მისი კუთვნილი გაზის მოწყობილობების მშენებლობასთან, მოდიფიკაციასა და ექსპლუატაციასთან დაკავშირებული დოკუმენტები იმგვარად, რომ საფუძვლიანი ეჭვის შემთხვევაში, ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების ლიცენზიატს სრულყოფილად წარუდგინოს დასაბუთება გაზის მოწყობილობების მოქმედი კანონმდებლობით, მათ შორის ამ თავით დადგენილ მოთხოვნებთან შესაბამისობის თაობაზე, ყველა საჭირო დოკუმენტის თანდართვით.

4. ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების სისტემაზე მიერთებული პირდაპირი მომხმარებელი ვალდებულია, არ დაუშვას მის ქსელზე სხვა მომხმარებლის მიერთება. ტრანსპორტირების ლიცენზიატს ეკრძალება მომსახურების გაწევა იმ პირდაპირ მომხმარებლისთვის, რომელიც არღვევს ამ პუნქტით გათვალისწინებულ მოთხოვნას.

5. ტრანსპორტირების სისტემაზე მიერთებული პირდაპირი მომხმარებული ვალდებულია,  მის ობიექტზე მიერთების განაცხადში, ან/და მიერთების ტექნიკური მახასიათებლების ამსახველ დოკუმენტში ასახული ამ წესების 69-ე მუხლის მე-2 პუნქტის „დ“, „ვ“, „ზ“ და „კ“ ქვეპუნქტებით განსაზღვრული  მონაცემების დაგეგმილი ნებისმიერი ცვლილების შესახებ წინასწარ აცნობოს ტრანსპორტირების ლიცენზიატს.

6. ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ვალდებულია, წინასწარ შემუშავებული გეგმის შესაბამისად, ყოველწლიურად განახორციელოს ტრანსპორტირების სისტემაზე მიერთებული პირდაპირი მომხმარებლების ობიექტების შემოწმება, რათა დადგინდეს მიერთების წერტილიდან პირდაპირი მომხმარებლის მფლობელობაში (მიერთების წერტილიდან მომხმარებლის მხარეს) არსებული ბუნებრივი გაზის მომხმარებელი ყველა დანადგარის შესაბამისობა მიერთების განაცხადსა და ხელშეკრულებაში ასახულ ინფორმაციასა და მონაცემებთან, ან მიერთების ტექნიკური მახასიათებლების ამსახველ დოკუმენტთან.

7. ტრანსპორტირების სისტემაზე მიერთებული პირდაპირი მომხმარებლების ობიექტების შემოწმება უნდა განხორციელდეს ტრანსპორტირების ლიცენზიატისა და შესაბამისი პირდაპირი მომხმარებლის თანდასწრებით, რომელსაც წერილობით უნდა ეცნობოს შემოწმების დრო და ადგილი გონივრული პერიოდით ადრე, მაგრამ არანაკლებ 10 სამუშაო დღისა. პირდაპირი მომხმარებელი ვალდებულია, დაუშვას ტრანსპორტირების ლიცენზიატის წარმომადგენელი მის მფლობელობაში არსებულ ქსელთან, დანადგარებსა და სხვა სახის ხელსაწყოებთან. პირდაპირი მომხმარებლის მიერ აღნიშნული ვალდებულების შეუსრულებლობის შემთხვევაში, ტრანსპორტირების ლიცენზიატი უფლებამოსილია, პირდაპირ მომხმარებელს შეუწყვიტოს ტრანსპორტირების მომსახურება, რის შესახებაც პირდაპირი მომხმარებელი გაფრთხილებული უნდა იყოს არანაკლებ სამი სამუშაო დღით ადრე.

8. პირდაპირი მომხმარებლის ობიექტზე არსებული ბუნებრივი გაზის მომხმარებელი დანადგარების ან/და მიერთების განაცხადში, ან/და მიერთების ტექნიკური მახასიათებლების ამსახველ დოკუმენტში ასახული, ამ წესების 69-ე მუხლის მე-2 პუნქტის „დ“, „ვ“, „ზ“ და „კ“ ქვეპუნქტებით განსაზღვრული მონაცემების ცვლილება იწვევს მიერთების ცვლილების ვალდებულებას, რომელიც ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ განხილულ უნდა იქნეს ამ წესების 68-ე – 73-ე მუხლებით დადგენილი წესით.

9. ტრანსპორტირების სისტემაზე მიერთების უფლება მიერთების მსურველ პირდაპირ მომხმარებელს ენიჭება კონკრეტული გაზის მომხმარებელი დანადგარიდან გამომდინარე და დანადგარის შეცვლის შემთხვევაში, ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ვალდებულია, იმოქმედოს ამ წესების 68-ე – 73-ე მუხლებით დადგენილი წესით, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც ხდება დანადგარის ჩანაცვლება მსგავსი ტექნიკური მახასიათებლის მქონე დანადგარით.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2020 წლის 12 ნოემბრის დადგენილება №56 - ვებგვერდი, 18.11.2020 წ.

ა) პირდაპირ მომხმარებელს ბუნებრივი გაზი აღარ მიეწოდება და ბოლო 3 წლის განმავლობაში ამ ობიექტს ტრანსპორტირების სისტემიდან, ამ წესებით დადგენილი პირობებით, არ მოუხმარია ბუნებრივი გაზი; ან/და

ბ) ამ წესების 68-ე–73-ე მუხლებით დადგენილი წესით მიერთების ცვლილების გარეშე განხორციელდა მიერთებულ ობიექტზე არსებული ბუნებრივი გაზის მომხმარებელი დანადგარების ან მიერთების განაცხადში, ან/და მიერთების ტექნიკური მახასიათებლების ამსახველ დოკუმენტში ასახული, ამ წესების 69-ე მუხლის მე-2 პუნქტის „დ“, „ვ“, „ზ“ და „კ“ ქვეპუნქტებით განსაზღვრული მონაცემების ცვლილება, გარდა ამ წესების 76-ე მუხლის მე-9 პუნქტით გათვალისწინებული ცვლილებისა.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2020 წლის 12 ნოემბრის დადგენილება №56 - ვებგვერდი, 18.11.2020 წ.

2. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა, ყოველგვარი დისკრიმინაციის გარეშე და რაიმე სახის დამატებითი საფასურის დაკისრების გარეშე, საშუალება უნდა მისცეს სისტემით მოსარგებლეებს, მიერთებულ სისტემებს ან/და კანონიერი ინტერესების მქონე ნებისმიერ სხვა ფიზიკურ თუ იურიდიულ პირებს, ჰქონდეთ დაუბრკოლებელი წვდომა ელექტრონულ საინფორმაციო სისტემაზე; ამ მიზნით, ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა უნდა შეიმუშავოს ელექტრონულ საინფორმაციო სისტემასთან წვდომის და მისი მოხმარების წესები და პირობები და გამოაქვეყნოს მის ვებგვერდზე.

3. იმ შემთხვევებში, როდესაც ელექტრონული საინფორმაციო სისტემა მიუწვდომელია სისტემური პრობლემების გამო, ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ვალდებულია დაუყოვნებლივ შეატყობინოს ელექტრონული საინფორმაციო სისტემის ყველა მომხმარებელს კომუნიკაციის ალტერნატიული საშუალებების შესახებ. ნებისმიერი ასეთი სისტემური პრობლემა ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა უნდა აღმოფხვრას რაც შეიძლება სწრაფად.

4. ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ვალდებულია უზრუნველყოს კომისიის წვდომა ელექტრონულ საინფორმაციო სისტემასთან, მის მიერ მოთხოვნილ ინფორმაციასთან.

5. პირები, რომელთაც გააჩნიათ წვდომა ელექტრონულ საინფორმაციო სისტემასთან, უნდა დაემორჩილონ ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ გამოქვეყნებულ წესებს და პირობებს.

6. ელექტრონულ საინფორმაციო სისტემასთან დაშვების მქონე პირებისაგან ტრანსპორტირების ლიცენზიატს არ შეიძლება დაეკისროს რაიმე პასუხისმგებლობა  სისტემის ხელმიუწვდომლობის ნებისმიერი შემთხვევისთვის.

7. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა უნდა მოამზადოს ელექტრონული საინფორმაციო სისტემის მომხმარებლის სახელმძღვანელო და ხელმისაწვდომი გახადოს იგი სისტემის ყველა არსებული და პოტენციური მომხმარებლისთვის.

2. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა უნდა უზრუნველყოს, რომ საჭიროების შემთხვევაში ელექტრონული საინფორმაციო სისტემა უზრუნველყოფდეს წვდომის განსხვავებულ დონეებს მისი სხვადასხვა კატეგორიის მომხმარებლებისათვის.

3. ელექტრონული საინფორმაციო სისტემით შესაძლებელი უნდა იყოს თითოეულ სისტემით  მოსარგებლეთათვის საკმარისი ინფორმაციის მიწოდება, რათა მათ შეძლონ საკუთარი საქმიანობის განხორციელება კანონისა და ამ წესების შესაბამისად.

4. ელექტრონული საინფორმაციო სისტემა აგრეთვე უნდა შეიცავდეს ინფორმაციის გაცვლასთან დაკავშირებით ყველა ფუნქციას, რომელიც ტრანსპორტირების ლიცენზიატს მისცემს ამ წესებით მისთვის დაკისრებული ვალდებულების შესრულების შესაძლებლობას.

2. ელექტრონული საინფორმაციო სისტემის მომხმარებლები ვალდებული არიან დაემორჩილონ მასთან წვდომის წესებსა და პირობებს. ელექტრონული საინფორმაციო სისტემით სარგებლობა შესაძლებელია ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ შესაბამისი მომხმარებლის სახელის (ID-ის) და პაროლის მინიჭების შემდეგ.

3. ელექტრონული საინფორმაციო სისტემის მომხმარებლის ან მის მიერ უფლებამოსილი პირის მიერ ელექტრონული საინფორმაციო სისტემის არასათანადოდ გამოყენების შემთხვევაში, ტრანსპორტირების ლიცენზიატი უფლებამოსილია შესაბამის მომხმარებელს დააკისროს ნებისმიერი ის ხარჯი, რომლის გაწევაც ტრანსპორტირების ლიცენზიატს ასეთი არასათანადო გამოყენების შედეგად მოუწევს. ელექტრონული საინფორმაციო სისტემის მომხმარებელი ვალდებულია მიიღოს ყველა ზომა არასათანადო გამოყენების შემთხვევის აღსაკვეთად. ტრანსპორტირების ლიცენზიატი უფლებამოსილია  ელექტრონული საინფორმაციო სისტემის არასათანადოდ გამოყენების შემთხვევაში შესაბამის მომხმარებელს ან მომხმარებლებს დროებით სრულად ან ნაწილობრივ შეუზღუდოს ელექტრონულ საინფორმაციო სისტემასთან წვდომა, რა პერიოდშიც უნდა განუსაზღვროს ალტერნატიული საშუალება ამ წესებით მასზე დაკისრებული ვალდებულებების შესრულებისათვის.

2. განაწილების ლიცენზიატი ვალდებულია გამანაწილებელი ქსელის ოპერატიული მართვა განახორციელოს:

ა) მოქმედი კანონმდებლობის, მათ შორის ამ წესებისა და ტექნიკური რეგლამენტით გათვალისწინებული უსაფრთხოების პირობების დაცვით, დაკავშირებული სისტემის ოპერატორებთან გაფორმებული დაკავშირების ხელშეკრულებით და საცალო მომხმარებლების უსაფრთხო, უწყვეტი და საიმედო მომარაგების მიზნით მასზე დაკისრებული  ვალდებულებების შესაბამისად;

ბ) ისე, რომ შეძლებისდაგვარად უზრუნველყოფილი იყოს მომარაგების საიმედოობა და  შემცირებული იყოს გაზმომარაგების წყვეტების უარყოფითი გავლენა მომხმარებლებზე და დაკავშირებულ სისტემებზე;

გ) ეფექტიანად და გარემოზე მინიმალური უარყოფითი ზეგავლენით;

3. გამანაწილებელი ქსელის უსაფრთხოების და საიმედოობის შენარჩუნების, მისი  ეფექტიანად ოპერირების მიზნით, განაწილების ლიცენზიატი ვალდებულია:

ა) პერიოდულად განსაზღვროს გამანაწილებელი ქსელის ტექნიკური მდგომარეობა დისტანციური დიაგნოსტიკური ხელსაწყოების გამოყენებით ან/და ქსელის ადგილზე შემოწმების გზით;

ბ) განსაზღვროს საექსპლუატაციო ღონისძიებები გამანაწილებელი ქსელის და მისი შემადგენელი ნაწილების შემოწმების აქტების საფუძველზე და გამოიყენოს გამანაწილებელი ქსელის მართვის საუკეთესო პრაქტიკა;

გ) უზრუნველყოს გამანაწილებელი ქსელის ექსპლუატაცია და განახლება მისი ნაწილების მწყობრიდან გამოსვლის ან მომსახურების გაუარესების თავიდან აცილების მიზნით;

დ) გამოიყენოს სენსორები და მონაცემთა გადამცემი მოწყობილობები, რეალურ დროში  სისტემის მონიტორინგისთვის, თუ ეს აუცილებელია სისტემის ეფექტური მონიტორინგისთვის;

ე) გამოიყენოს დისტანციური მართვის სისტემები კრიტიკული  მოწყობილობებისთვის, გამანაწილებელი ქსელის უსაფრთხოების მიზნით;

ვ) კანონმდებლობის, მათ შორის ამ წესების მოთხოვნების შესაბამისად გამოიყენოს გაზომვის მოწყობილობები ბუნებრივი გაზის ნაკადის უწყვეტ რეჟიმში გასაზომად;

ზ) შეიმუშაოს საწარმოო ნორმები, სტანდარტები და პროცედურები გამანაწილებელი ქსელის ზედამხედველობასთან, ექსპლუატაციასთან და ოპერატიულ მართვასთან დაკავშირებით;

თ) მოთხოვნის შემთხვევაში მესამე მხარეს მიაწოდოს ინფორმაცია გამანაწილებელი ქსელის მდებარეობის/განლაგების, ასევე მის სიახლოვეს სამუშაოების შესრულების დროს უსაფრთხოების ზომების შესახებ.  

4. განაწილების ლიცენზიატი ვალდებულია განსაზღვროს მომსახურებები (მომსახურების ტიპი, ოდენობა ან/და სიმძლავრე), რომელიც საჭიროა განაწილების საქმიანობის ეფექტიანად გაწევისთვის და შეისყიდოს ეს მომსახურებები.

5. განაწილების ლიცენზიატი უფლებამოსილია შეისყიდოს ამ მუხლის მე-4 პუნქტით განსაზღვრული შემდეგი ტიპის მომსახურებები:

ა) საოპერაციო ბუნებრივი გაზი, რომელიც საჭიროა გამანაწილებელი ქსელის ოპერატიული მართვისთვის, მათ შორის გაზის წინასწარი გათბობისათვის, საკომპრესორო სადგურის მუშაობისათვის, ასევე ბუნებრივი გაზი, რომელიც საჭიროა ქსელში დანაკარგების კომპენსირებისათვის;

ბ) მოთხოვნის მართვის მომსახურება, რაც გულისხმობს მომხმარებლების გაზის მოხმარებაში ცვლილების შეტანის მოთხოვნის უფლებას.

6. განაწილების ლიცენზიატი ვალდებულია ითანამშრომლოს დაკავშირებული სისტემის ოპერატორებთან და გონივრულობის ფარგლებში მიაწოდოს შესაბამისი ინფორმაცია მათი სისტემების უსაფრთხო და საიმედო ოპერირების გამარტივების მიზნით.

7. განაწილების ლიცენზიატის (ან მისი დაქირავებული პირის) მხოლოდ კანონმდებლობით განსაზღვრული კვალიფიკაციის მქონე პერსონალს აქვს უფლება აწარმოოს საოპერაციო, აღდგენითი და სამშენებლო სამუშაოები.

8. გამანაწილებელ ქსელზე სამუშაოების წარმოების დროს, განაწილების ლიცენზიატი ვალდებულია მინიმუმამდე დაიყვანოს მომხმარებელზე, დაკავშირებულ სისტემებზე და გარემოზე უარყოფითი ზემოქმედების მოხდენის რისკი.

9. განაწილების ლიცენზიატი ვალდებულია ჰყავდეს საავარიო ბრიგადები, გამანაწილებელ ქსელზე ავარიების შემდეგ ქსელის უსაფრთხო და საიმედო მუშაობის უმოკლეს ვადებში აღდგენის, მომხმარებლებზე და მიერთებულ სისტემებზე ავარიების უარყოფითი ზეგავლენის მინიმიზაციის მიზნით. განაწილების ლიცენზიატი ვალდებულია ავარიებზე აწარმოოს შესაბამისი დოკუმენტაცია.

10. განაწილების ლიცენზიატი ვალდებულია აწარმოოს და შეინახოს გამანაწილებელი ქსელის დეტალური ტექნიკური დოკუმენტები, რომელიც შეეხება მის გეოგრაფიულ მდებარეობას, გეგმებს/გრაფიკებს, ტექნიკური აღჭურვილობის სპეციფიკაციებს და უსაფრთხოების წესებს.

11. გამანაწილებელი ქსელის დაზიანების და ადამიანების ჯანმრთელობისა და სიცოცხლისათვის ზიანის მიყენების თავიდან აცილების მიზნით განაწილების ლიცენზიატი ვალდებულია მოთხოვნის შემთხვევაში უფასოდ მიაწოდოს შესაბამისი ინფორმაცია პირს, რომელიც სამუშაოებს აწარმოებს გამანაწილებელი ქსელის სიახლოვეს და საჭიროების შემთხვევაში, განაწილების ლიცენზიატი ვალდებულია უფასოდ განახორციელოს სამუშაოების ზედამხედველობა.

12. განაწილების ლიცენზიატი ვალდებულია შეიმუშაოს განსაკუთრებულ (ავარიულ) სიტუაციებში გასატარებელი პროცედურები და პერიოდულად განახორციელოს საცდელი შემოწმება ავარიების სალიკვიდაციო ღონისძიებების ეფექტიანობის და მისი გაუმჯობესების მიზნით.

მუხლი 80. (ამოღებულია)

(ამოქმედდეს  2025 წლის 1 იანვრიდან)].

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2022 წლის 18 ნოემბრის დადგენილება №53 - ვებგვერდი, 25.11.2022 წ.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2023 წლის 23 ივნისის დადგენილება №26 - ვებგვერდი, 29.06.2023 წ.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2023 წლის 28 დეკემბრის დადგენილება №82 - ვებგვერდი, 29.12.2023 წ.

ა) საკუთარი ხარჯებით უზრუნველყოს მისი შიდა ქსელის (მათ შორის, გაზსადენების სისტემისა და გაზის მომხმარებელი დანადგარების) უსაფრთხო ექსპლუატაცია და საჭიროების შემთხვევაში მისი რეკონსტრუქცია/ცვლილება განახორციელოს მხოლოდ კანონმდებლობით განსაზღვრული კვალიფიციური პირების მეშვეობით, მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად.

ბ) მომხმარებელი ვალდებულია უზრუნველყოს, რომ ბუნებრივი გაზის დანადგარებით სარგებლობამ არ შეუქმნას საფრთხე ადამიანის სიცოცხლესა და ჯანმრთელობას, არ დააზიანოს საკუთრება, არ გამოიწვიოს გამანაწილებელი ქსელის ან მისი შემადგენელი ნაწილების მწყობრიდან გამოსვლა და არ მოახდინოს უარყოფითი ზეგავლენა სხვა მომხმარებლების ბუნებრივი გაზით მომარაგებაზე.

2. საცალო მომხმარებელი ვალდებულია უზრუნველყოს განაწილების ლიცენზიატის დაშვება აღრიცხვის კვანძთან, რამდენადაც ეს აუცილებელია მისი მოწყობისთვის, სარგებლობისთვის, ექსპლუატაციისთვის და ექსპლუატაციიდან გამოყვანისთვის (დემონტაჟისთვის).

3. აღრიცხვის კვანძი უნდა იყოს ხელმისაწვდომი განაწილების ლიცენზიატის უფლებამოსილი წარმომადგენლებისათვის. თუ განაწილების ლიცენზიატი მოითხოვს დაშვებას წინასწარ, გონივრულ ვადებში, საცალო მომხმარებელი ვალდებულია უზრუნველყოს ლიცენზიატის უფლებამოსილი პერსონალის დაშვება მიერთების მოწყობილობების მონტაჟის, მისი სარგებლობის, ექსპლუატაციის და დემონტაჟის მიზნით, ასევე ბუნებრივი გაზით მომარაგების შეწყვეტის ან/და შეზღუდვის ღონისძიებების ჩასატარებლად. გარდაუვალი საფრთხის არსებობისას, განაწილების ლიცენზიატს უნდა მიეცეს ობიექტზე დაშვების შესაძლებლობა დაუყოვნებლივ, წინასწარი შეტყობინების მოთხოვნის გარეშე.

4. განაწილების ლიცენზიატი ვალდებულია სამუშაოების განხორციელებისას სიფრთხილით მოეკიდოს მესამე პირთა ქონებას.

5. საცალო მომხმარებელს, თავად ან სხვა პირის მეშვეობით, უფლება არ აქვს ზემოქმედება მოახდინოს განაწილების ლიცენზიატის საკუთრებაზე.

6. საცალო მომხმარებელი ვალდებულია შეატყობინოს განაწილების ლიცენზიატს ნებისმიერი შემთხვევის შესახებ, რომელთაც შეიძლება საფრთხე შეუქმნას განაწილების ლიცენზიატის საკუთრებას.

7. მომხმარებლის მიერ გამანაწილებელი ქსელიდან ჩახსნის (მიერთების გაუქმების) მოთხოვნის შემთხვევაში, განაწილების ლიცენზიატს უფლება აქვს მოხსნას მომხმარებლის ტერიტორიაზე განთავსებული მისი კუთვნილი მოწყობილობები ან მომხმარებლის დასაბუთებული მოთხოვნის შემთხვევაში დატოვოს იგი არსებულ მდგომარეობაში მომდევნო 1 წლის განმავლობაში.

მუხლი 81. (ამოღებულია)

(ამოქმედდეს  2025 წლის 1 იანვრიდან)].

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2022 წლის 18 ნოემბრის დადგენილება №53 - ვებგვერდი, 25.11.2022 წ.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2023 წლის 23 ივნისის დადგენილება №26 - ვებგვერდი, 29.06.2023 წ.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2023 წლის 28 დეკემბრის დადგენილება №82 - ვებგვერდი, 29.12.2023 წ.

2. გამცემი ურთიერთდაკავშირებული სისტემის ოპერატორი ვალდებულია დაკავშირების წერტილში ბუნებრივი გაზის შესაბამის დაკავშირების ხელშეკრულებაში განსაზღვრული წნევით მიწოდებაზე. ამავდროულად, მიწოდების წნევა არ უნდა აჭარბებდეს დადგენილი ტექნიკური წნევის ლიმიტებს.

3. გამონაკლის შემთხვევებში, და როდესაც აღნიშნული საჭიროა საცალო მომხმარებლების გაზით მომარაგების უზრუნველყოფისთვის, განაწილების ლიცენზიატი უფლებამოსილია მოითხოვოს დაკავშირების ხელშეკრულებით გათვალისწინებული მინიმალურ მისაწოდებელ წნევაზე უფრო მაღალი წნევის გაზის მიღება. ამ შემთხვევაში, დაკავშირებული სისტემის ოპერატორი ვალდებულია მიიღოს ყველა ზომა იმისათვის, რომ მიაწოდოს ბუნებრივი გაზი მოთხოვნილი წნევით. აღნიშნული შემთხვევის გონივრული ალბათობის არსებობის შემთხვევაში, შესაბამისმა დაკავშირებული სისტემის ოპერატორებმა უნდა უზრუნველყონ მისი გათვალისწინება ქსელის განვითარების დაგეგმვის დროს.

მუხლი 82. (ამოღებულია)

(ამოქმედდეს  2025 წლის 1 იანვრიდან)].

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2022 წლის 18 ნოემბრის დადგენილება №53 - ვებგვერდი, 25.11.2022 წ.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2023 წლის 23 ივნისის დადგენილება №26 - ვებგვერდი, 29.06.2023 წ.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2023 წლის 28 დეკემბრის დადგენილება №82 - ვებგვერდი, 29.12.2023 წ.

2. გამანაწილებელ ქსელში მიღებული და ქსელიდან გაცემული ბუნებრივი გაზი უნდა აღირიცხოს მოქმედი კანონმდებლობის, მათ შორის ამ წესების შესაბამისად დამონტაჟებული, დალუქული და დამოწმებული აღრიცხვის კვანძის მეშვეობით.

3. ბუნებრივი გაზის ოდენობის (სტ.მ³)გაზომვა უნდა განხორციელდეს სტანდარტულ პირობებისთვის. ამ მიზნებისთვის ტემპერატურის და წნევის სტანდარტული მნიშვნელობებია 20°C ტემპერატურა და 0.101325 მგპა წნევა.

4. ბუნებრივი გაზის აღრიცხვაზე პასუხისმგებლობა გულისხმობს ზუსტი მონაცემების განსაზღვრას, მოქმედი კანონმდებლობის, მათ შორის ამ წესების, შესაბამისად.

5. განაწილების ლიცენზიატი ვალდებულია აღრიცხული და მიკუთვნებული გაზის შესახებ მონაცემები მიაწოდოს შესაბამის საცალო მომხმარებლებსა და ქსელით მოსარგებლეებს, ასევე დაკავშირებული სისტემის ოპერატორს, მოქმედი კანონმდებლობით და მხარეთა შორის გაფორმებული ხელშეკრულებით განსაზღვრული ფორმით, შინაარსით, პერიოდულობით და დროს.

მუხლი 83. (ამოღებულია)

(ამოქმედდეს  2025 წლის 1 იანვრიდან)].

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2022 წლის 18 ნოემბრის დადგენილება №53 - ვებგვერდი, 25.11.2022 წ.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2023 წლის 23 ივნისის დადგენილება №26 - ვებგვერდი, 29.06.2023 წ.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2023 წლის 28 დეკემბრის დადგენილება №82 - ვებგვერდი, 29.12.2023 წ.

ა) საცალო მომხმარებლის მისამართი;

ბ) საცალო მომხმარებლის მრიცხველ(ებ)ის საიდენტიფიკაციო ნომერი;

გ) საცალო მომხმარებლის საიდენტიფიკაციო და საკონტაქტო ინფორმაცია;

დ) მოქმედი, და არსებობის შემთხვევაში მომავალი მიმწოდებლის საიდენტიფიკაციო მონაცემები, მათ შორის მიმწოდებლის შეცვლის კონკრეტული თარიღები და სტატუსები, მათი არსებობის შემთხვევაში;

ე) მაქსიმალური საათობრივი მოხმარება;

ვ) წლიური მოხმარება, უახლესი სააღრიცხვო მონაცემებზე დაყრდნობით;

ზ) საჭიროების შემთხვევაში, მომხმარებლის სტანდარტიზებული მოხმარების პროფილი (მრუდი).

2. მოხმარების მონაცემთა ბაზიდან კონკრეტული საცალო მომხმარებლის შესახებ ინფორმაცია ხელმისაწვდომი უნდა იყოს და მისი გამოყენება შესაძლებელი უნდა იყოს იმ მიმწოდებლისთვის, რომელებიც ამ საცალო მომხმარებელს აწვდის ბუნებრივ გაზს.

3. მიმწოდებელი ვალდებულია საცალო მომხმარებელს მიაწოდოს ბუნებრივი გაზი, ვიდრე ეს მომხმარებელი დაკავშირებულია ამ მიმწოდებელთან და ამ საცალო მომხმარებლის მოხმარების შესაბამისად გადაუხადოს ბუნებრივი გაზის განაწილების ლიცენზიატს ბუნებრივი გაზის განაწილების საფასური კომისიის მიერ დადგენილი ტარიფით.

4. მოთხოვნის შემთხვევაში, განაწილების ლიცენზიატი ვალდებულია, საცალო მომხმარებელს 5 სამუშაო დღის ვადაში, უფასოდ მიაწოდოს მის შესახებ ამ მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრული ინფორმაცია.

მუხლი 84. (ამოღებულია)

(ამოქმედდეს  2025 წლის 1 იანვრიდან)].

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2022 წლის 18 ნოემბრის დადგენილება №53 - ვებგვერდი, 25.11.2022 წ.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2023 წლის 23 ივნისის დადგენილება №26 - ვებგვერდი, 29.06.2023 წ.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2023 წლის 28 დეკემბრის დადგენილება №82 - ვებგვერდი, 29.12.2023 წ.

2. მიერთების ტექნიკური მახასიათებლების ამსახველი დოკუმენტის შექმნის მიზნით, ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ვალდებულია, დაინტერესებულ მხარეებს გონივრული პერიოდით ადრე, მაგრამ არანაკლებ 10 სამუშაო დღისა, წერილობით შეატყობინოს შემოწმების დრო და ადგილი. შესაბამისი მხარის უარი აღწერის პროცესში მონაწილეობის მიღებაზე ან/და მონაცემების სისწორის დადასტურებაზე ვერ დააბრკოლებს ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მხრიდან მიერთების ტექნიკური მახასიათებლების ამსახველი დოკუმენტის შექმნას. ასეთ შემთხვევაში ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ქმნის მიერთების ტექნიკური მახასიათებლების ამსახველი დოკუმენტს, უგზავნის შესაბამის მხარეს და წერილობით აცნობებს მას სადავო საკითხის განხილვის მიზნით კომისიისთვის მიმართვის უფლების შესახებ.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2020 წლის 12 ნოემბრის დადგენილება №56 - ვებგვერდი, 18.11.2020 წ.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2019 წლის 27 მარტის დადგენილება №6 - ვებგვერდი, 04.04.2019 წ.

ა) ამ წესების 78-ე მუხლის შესაბამისად სისტემით მოსარგებლეთათვის და მიერთებული სუბიექტებისათვის ინფორმაციის მიწოდებასთან დაკავშირებული ფუნქციონალის და VII და IX თავებში გათვალისწინებული დებულებების შესრულებასთან დაკავშირებული ფუნქციონალის განვითარება  – 2020 წლის 31 იანვრამდე;

ბ) ამ წესების X თავში გათვალისწინებული დებულებების შესრულებასთან დაკავშირებული ფუნქციონალის განვითარება  - 2020 წლის 31 მაისამდე.

2. ამ მუხლის პირველ პუნქტში განსაზღვრული გრაფიკის მიხედვით ელექტრონული საინფორმაციო სისტემის ფუნქციონალების ამოქმედებამდე, ტრანსპორტირების ლიცენზიატსა და სისტემით მოსარგებლეებს შორის ყველა შესაბამისი კომუნიკაცია, ურთიერთქმედება და ინფორმაციის გაცვლა უნდა განხორციელდეს ელექტრონული შეტყობინებების მეშვეობით, ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ განსაზღვრული პირობების შესაბამისად.

3. ელექტრონული საინფორმაციო სისტემის ფუნქციონალების ამოქმედებამდე, ამ წესებში გათვალისწინებული ყველა ინფორმაცია/ფორმა უნდა გამოქვეყნდეს ტრანსპორტირების ლიცენზიატის ვებგვერდზე.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2019 წლის 27 მარტის დადგენილება №6 - ვებგვერდი, 04.04.2019 წ.

2. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა ამ წესების მე-17 მუხლის შესაბამისად გაფორმებული ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების ხელშეკრულების შესაბამისად ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების მომსახურება სისტემით მოსარგებლეებს გაუწიოს 2019 წლის 1 იანვრიდან.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2019 წლის 27 მარტის დადგენილება №6 - ვებგვერდი, 04.04.2019 წ.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2020 წლის 21 მაისის დადგენილება №21 - ვებგვერდი, 28.05.2020 წ.

2. სისტემით მოსარგებლეები და დაბალანსების ჯგუფები ვალდებულნი არიან გადაიხადონ უბალანსობის საფასური, მათი ყოველთვიური უარყოფითი უბალანსობის შესაბამისად, იმ დამაბალანსებელი ქმედებებისთვის, რომელსაც ტრანსპორტირების ლიცენზიატი განახორციელებს.

3. სისტემით მოსარგებლეების ან დაბალანსების ჯგუფების ყოველთვიური უბალანსობა განისაზღვრება როგორც მათი საბოლოო დღიური უბალანსობის ჯამი, თვის ყველა დღისთვის. 

4. ყოველი თვის მე-15 სამუშაო დღემდე ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა უნდა გაიანგარიშოს წინა თვის უბალანსობის საფასური, უარყოფითი უბალანსობის მქონე თითოეული სისტემით მოსარგებლისა და დაბალანსების ჯგუფისთვის, შემდეგნაირად:

სადაც:

MImCj:  M თვის, j სისტემით მოსარგებლის ან დაბალანსების ჯგუფის უბალანსობის საფასური.

BAC:   M თვეში ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ განხორციელებული დაბალანსების ქმედებების ჯამური ხარჯი.

MNImj:   M თვის, j სისტემით მოსარგებლის ან დაბალანსების ჯგუფის ყოველთვიური უარყოფითი უბალანსობა.

m:   სისტემით მოსარგებლეების ან დაბალანსების ჯგუფების რაოდენობა, რომელთაც აქვთ უარყოფითი უბალანსობა  M თვეში.

5. შესაბამისი თვისთვის, უბალანსობის საფასურის მიკუთვნება არ ხდება იმ სისტემით მოსარგებლეებსა და დაბალანსების ჯგუფებზე, რომელთაც  აქვთ დადებითი თვიური უბალანსობა.

6. (ამოღებულია - 21.05.20, №21).

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2019 წლის 27 მარტის დადგენილება №6 - ვებგვერდი, 04.04.2019 წ.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2020 წლის 21 მაისის დადგენილება №21 - ვებგვერდი, 28.05.2020 წ.

2. ამ წესების  დანართი №1-ის მოთხოვნების შესაბამისად, ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ ბუნებრივი გაზის ხარისხობრივი მაჩვენებლების მონიტორინგისთვის საჭირო ყველა ბუნებრივი გაზის ხარისხის გამზომი მოწყობილობის განთავსებამდე, მან ბუნებრივი გაზის ხარისხობრივი მახასიათებლების დადგენა უნდა განახორციელოს პერიოდულად, აკრედიტებულ ლაბორატორიაში ბუნებრივი გაზის ნიმუშის (მყისიერი შერჩევა) შემოწმების გზით.

ბუნებრივი გაზის ხარისხის გაზომვის პროცედურები

2. დაკავშირებული სისტემების ოპერატორებისთვის მიწოდების პუნქტებში ბუნებრივი გაზის ხარისხის და შემადგენლობის მონიტორინგი უნდა განხორციელდეს დაკავშირებული სისტემის შესაბამის ოპერატორთან გაფორმებული ხელშეკრულების პირობების შესაბამისად.

ა) მეთანი – C1

ბ) ეთანი – C2

გ) პროპანი – C3

დ) იზობუტანი (მეთილპროპანი) – iC4

ე) სტანდარტული ბუტანი – nC4

ვ) იზოპენტანი, მეთილბუტანი – iC5

ზ) სტანდარტული პენტანი – nC5

თ) ჰექსანი და ზემოთ – C6+

ი) აზოტი – №₂

კ) ნახშირორჟანგი – CO₂

2. მთლიანი თბოუნარიანობის გაზომვა უნდა განხორციელდეს 20°C-იანი სტანდარტული ტემპერატურის ბუნებრივი გაზისთვის, 20°C წვის ტემპერატურისა და 0.101325 მგპა წნევის პირობებში.

ა)    ვობის ინდექსი;

ბ)    მთლიანი თბოუნარიანობა;

გ)    წმინდა თბოუნარიანობა;

დ)   ფარდობითი სიმკვრივე;

ე)    ნახშირორჟანგის (CO₂) კონცენტრაცია;

ვ)    ჟანგბადის (O₂) კონცენტრაცია;

ზ)   წყალბადის სულფიდი - H₂S;

თ)   გოგირდი მერკაპტანებში ;

ი)    წყლის ნამის წერტილი;

კ)    ნახშირწყალბადის ნამის წერტილი;

ლ)  მექანიკური მინარევების მასის კონცენტრაცია;

მ)    ტემპერატურა.

ა) უწყვეტად გაზის ავტომატური ქრომატოგრაფების მეშვეობით.  მთლიანი თბოუნარიანობის საშუალო დღიური მაჩვენებელი გამოითვლება როგორც დღის განმავლობაში ჩატარებული ანალიზების საშუალო მაჩვენებელი.
ბ) მიღების პუნქტში გაზის ქრომატოგრაფების მოწყობამდე, ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა პერიოდულად უნდა განსაზღვროს მთლიანი თბოუნარიანობა აკრედიტებული ლაბორატორიების მიერ ჩატარებული გაზის ქრომატოგრაფების ანალიზით, ყოველდღიურად ადგილზე აღებული გაზის ნიმუშის მიხედვით (მყისიერი შერჩევა). 

2. გადამზიდის გაზსადენიდან მიღების პუნქტის შემთხვევაში, სადაც ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ახორციელებს ბუნებრივი გაზის ხარისხისა და შემადგენლობის მონიტორინგს:

ა) გადამზიდის გაზსადენიდან მიღების თითოეულ პუნქტში, 10 000 სტ.მ³-ზე მაღალი დღიური მოპოვების შემთხვევაში, მთლიანი თბოუნარიანობა იზომება უწყვეტად გაზის ქრომატოგრაფის მეშვეობით. მთლიანი თბოუნარიანობის საშუალო დღიური მაჩვენებელი გამოითვლება როგორც დღის განმავლობაში ჩატარებული ანალიზების საშუალო მაჩვენებელი.
ბ) გადამზიდის გაზსადენიდან მიღების თითოეულ პუნქტში, 10 000 სტ.მ³-ზე ნაკლები დღიური მოპოვების შემთხვევაში, მთლიანი თბოუნარიანობა იზომება პერიოდულად, ადგილზე აღებული გაზის ნიმუშის მიხედვით გაზის ქრომატოგრაფის ყოველთვიური ლაბორატორიული ანალიზის საფუძველზე. თუ მოხდა სტანდარტების ზღვრების გადამეტება, გამოთვლები უნდა განხორციელდეს ყოველკვირეულად, გადამეტების შემდგომი დღიდან; თუ პარამეტრები სულ მცირე ბოლო ორი კვირის განმავლობაში მიმდევრობითი ჩანაწერის მიხედვით ნორმის ფარგლებში დაფიქსირდა, უნდა აღდგეს ყოველთვიური გამოთვლების სიხშირე.

3. გაზის ხარისხის გაზომვა სხვა პუნქტებში, სადაც ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ახორციელებს ბუნებრივი გაზის ხარისხისა და შემადგენლობის მონიტორინგს:

ა) ქრომატოგრაფებით აღჭურვილ მიწოდების პუნქტებში მთლიანი თბოუნარიანობა უწყვეტად იზომება. მთლიანი თბოუნარიანობის საშუალო დღიური მაჩვენებელი გამოითვლება დღის განმავლობაში ჩატარებული ანალიზების საშუალო მაჩვენებლით.
ბ) მიწოდების პუნქტებში, რომლებიც ქრომატოგრაფებით არ არიან აღჭურვილნი, მთლიანი თბოუნარიანობა იზომება ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ განსაზღვრულ ბუნებრივი გაზის საკონტროლო წერტილზე.

ა) ჟანგბადის შემცველობის მონიტორინგი ხორციელდება ყოველკვარტალური პერიოდულობით, ადგილზე აღებული გაზის ნიმუშების ლაბორატორიული ანალიზის საშუალებით.

ბ) გოგირდოვანი ნაერთების შემცველობის (წყალბადის სულფიდი - H₂S, გოგირდი მერკაპტანებში) მონიტორინგი ხორციელდება ყოველთვიური პერიოდულობით, ადგილზე აღებული ნიმუშების ლაბორატორიული ანალიზის საშუალებით.

გ) წყლის ნამის წერტილების მონიტორინგი ხორციელდება გონივრული პერიოდულობით სპეციალური საზომი მოწყობილობების მეშვეობით.

დ) ნახშირწყალბადის ნამის წერტილების მონიტორინგი ხორციელდება ყოველთვიური პერიოდულობით, ადგილზე აღებული ნიმუშების საფუძველზე.

2. გადამზიდის გაზსადენიდან მიღების თითოეულ პუნქტში, რომელთა დღიური მოპოვების მაჩვენებელი მეტია ან ტოლია 10 000 სტანდარტულ მ3-ის:

ა) ჟანგბადის შემცველობის მონიტორინგი ხდება ყოველკვარტალური პერიოდულობით, ადგილზე აღებული გაზის ნიმუშების ლაბორატორიული ანალიზის საშუალებით.

ბ) გოგირდოვანი ნაერთების შემცველობის (წყალბადის სულფიდი - H₂S, გოგირდი მერკაპტანებში) მონიტორინგი ხდება ყოველთვიური პერიოდულობით ადგილზე აღებული გაზის ნიმუშების ლაბორატორიული ანალიზის საფუძველზე.

გ) წყლის ნამის წერტილების მონიტორინგი ხორციელდება გონივრული პერიოდულობით სპეციალური საზომი მოწყობილობების მეშვეობით.

დ) ნახშირწყალბადის ნამის წერტილების მონიტორინგი ხდება ყოველთვიური ან ყოველკვარტალური პერიოდულობით, ადგილზე აღებული ნიმუშების საფუძველზე, თუ საშუალო წლიური მაჩვენებელი 0.1 – 5.5 მგპა წნევის ფარგლებში სტაბილურად ნაკლებია -5°C-ზე.

3. გადამზიდის გაზსადენიდან მიღების თითოეულ პუნქტში, რომელთა დღიური მოპოვების მაჩვენებელი ნაკლებია 10 000 სტ.მ³-ზე:

ა) ჟანგბადის შემცველობის მონიტორინგი ხდება ყოველკვარტალური პერიოდულობით ადგილზე აღებული ნიმუშების ლაბორატორიული ანალიზის საფუძველზე.

ბ) გოგირდოვანი ნაერთების შემცველობის (წყალბადის სულფიდი - H₂S, გოგირდი მერკაპტანებში) მონიტორინგი ხორციელდება ყოველთვიური პერიოდულობით ადგილზე აღებული გაზის ნიმუშების ლაბორატორიული ანალიზის საფუძველზე. ხოლო თუ საშუალო წლიური მაჩვენებელი სტაბილურად ნაკლებია განსაზღვრული ლიმიტის 20%-ზე, ყოველკვარტალური ან ნახევარწლიური პერიოდულობით. 

გ) წყლისა და  ნახშირწყალბადის ნამის წერტილების მონიტორინგი ხორციელდება ყოველთვიური პერიოდულობით სპეციალური საზომი მოწყობილობების მეშვეობით.

4. თუ მოხდა სტანდარტების ზღვრების გადაჭარბება იმ ხარისხობრივი პარამეტრებისა, რომელთა უწყვეტი გაზომვა არ იწარმოება, გამოთვლები უნდა განხორციელდეს ყოველთვიურ საფუძველზე, საზღვრებიდან გადამეტების თვის მომდევნო თვიდან. თუ ეს პარამეტრები არიან ნორმის ფარგლებში სულ მცირე ორი მიმდევრობითი ჩვენების დროს, მაშინ აღდგება ჩვეულებრივი სიხშირე.

ტრანსპორტირების სისტემაზე მიერთების და არსებულ მიერთებაში ცვლილების საფასური

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2019 წლის 27 მარტის დადგენილება №6 - ვებგვერდი, 04.04.2019 წ.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2020 წლის 9 სექტემბრის დადგენილება №47 - ვებგვერდი, 17.09.2020 წ.
 

ბუნებრივი გაზის დაბალანსების ქსელის წესები

თავი I. ზოგადი დებულებები

მუხლი 1. საგანი

წინამდებარე დანართი არის წესების ნაწილი და ადგენს ბუნებრივი გაზის დაბალანსების წესებს, მათ შორის წესებს, რომელიც ეხება ნომინაციების წარდგენის პროცედურებს, უბალანსობის საფასურს, დღიური უბალანსობის საფასურთან დაკავშირებულ ანგარიშსწორების პროცედურებს და დაბალანსებას ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების ლიცენზიატების ქსელებს შორის.

მუხლი 2. მოქმედების სფერო

1. წინამდებარე დანართი ვრცელდება ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელი მხარეების საზღვრებში არსებულ დაბალანსების ზონებზე.

2. წინამდებარე დანართი არ ვრცელდება მიკუთვნებებსა და საბოლოო მომხმარებლის მრიცხველის ჩვენებების მიღების შედეგად განსაზღვრულ ფაქტიურ მოხმარებას შორის თავსებადობზე.

3. წინამდებარე დანართი არ ვრცელდება საგანგებო სიტუაციებზე, სადაც ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა უნდა განახორციელოს კონკრეტული ზომები ეროვნული კანონმდებლობის შესაბამისად.

4. წინამდებარე დანართით განსაზღვრული სისტემით მოსარგებლეთა შესაბამისი უფლებები და მოვალეობები უნდა ვრცელდებოდეს მხოლოდ იმ სისტემით მოსარგებლეებზე, რომლებმაც გააფორმეს ხელშეკრულება, მათ შორის, ტრანსპორტირების ხელშეკრულება, რაც საშუალებას აძლევს მათ წარადგინონ ვაჭრობის შესახებ შეტყობინება მე-5 მუხლის შესაბამისად.

მუხლი 3. ტერმინთა განმარტება

წინამდებარე დანართის მიზნებისთვის, გამოყენებული ტერმინები განმარტებული იქნება წესებისა და „ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად. ასევე, ამ დანართის მიზნებისთვის ქვემოთ ჩამოთვლილ ტერმინებს აქვთ შემდეგი მნიშვნელობები:

ა) დაბალანსების ზონა - მიღება-მიწოდების სისტემა, რომლის მიმართ გამოიყენება კონკრეტული დაბალანსების რეჟიმი და რომელიც შეიძლება მოიცავდეს გამანაწილებელ სისტემებს ან მათ ნაწილს;

ბ) დამაბალანსებელი ქმედება - ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ განხორციელებული ქმედება ტრანსპორტირების სისტემაში შემავალი ან ტრანსპორტირების სისტემიდან გამომავალი ბუნებრივი გაზის ნაკადების შესაცვლელად, გარდა იმ ქმედებებისა, რომლებიც დაკავშირებულია სისტემიდან გაცემულ აღურიცხავ ბუნებრივ გაზსა და ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ სისტემის ოპერირებისთვის გამოყენებულ ბუნებრივ გაზთან;

გ) დაბალანსების ნეიტრალურობის საფასური - ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ დამაბალანსებელი ქმედებების განხორციელების შედეგად მიღებულ ან მისაღებ თანხებსა და გადახდილ ან გადასახდელ თანხებს შორის სხვაობა, რომელიც გადახდილი უნდა იქნეს შესაბამისი სისტემით მოსარგებლისთვის ან ანაზღაურდეს შესაბამისი სისტემით მოსარგებლის მიერ;

დ) სავაჭრო პლატფორმა - საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად შექმნილი ელექტრონული პლატფორმა, რომელიც იმართება შესაბამისი ოპერატორის მიერ და რომლის მეშვეობითაც ვაჭრობის მონაწილეებს სავაჭრო პლატფორმაზე გამოყენებული ვადებისა და პირობების შესაბამისად შეუძლიათ განაცხადების გაკეთება და შეთავაზებების მიღება (განაცხადების რედაქტირებისა და გაუქმების უფლების ჩათვლით) ბუნებრივი გაზის მოთხოვნასა და მიწოდებას შორის მოკლევადიანი ცვალებადობის დარეგულირებისთვის საჭირო ბუნებრივი გაზის ოდენობასთან დაკავშირებით. სავაჭრო პლატფორმაზე ასევე ვაჭრობს ტრანსპორტირების ლიცენზიატი დამაბალანსებელი ქმედებების განხორციელების მიზნით;

ე) ვაჭრობის მონაწილე - სისტემით მოსარგებლე ან ტრანსპორტირების ლიცენზიატი, რომელსაც გაფორმებული აქვს ხელშეკრულება სავაჭრო პლატფორმის ოპერატორთან და აკმაყოფილებს სავაჭრო პლატფორმაზე გარიგების დასადებად საჭირო პირობებს;

ვ) საბალანსო პლატფორმა - პლატფორმა, სადაც ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ყველა გარიგების მონაწილეა;

ზ) საბალანსო მომსახურება - ბუნებრივი გაზის მოთხოვნა-მიწოდებაში მოკლევადიანი ცვალებადობის დარეგულირებისათვის ტრანსპორტირების ლიცენზიატისთვის ხელშეკრულების ფარგლებში გაწეული მომსახურება. საბალანსო მომსახურება არ წარმოადგენს მოკლევადიან სტანდარტიზებულ პროდუქტს;

თ) დადასტურებული ოდენობა - ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ დადასტურებული ბუნებრივი გაზის ოდენობა, რომელის გატარებაც იგეგმება ან ზუსტდება საანგარიშო დღისთვის;

ი) დღიური უბალანსობის საფასური - თანხის რაოდენობა, რომელსაც სისტემით მოსარგებლე იხდის ან იღებს დღიური უბალანსობის ოდენობის მიხედვით;

კ) დღიური აღრიცხვა - ბუნებრივი გაზის ოდენობის გაზომვა და მონაცემების შეგროვება საანგარიშო დღის განმავლობაში ერთხელ;

ლ) დღის შიდა აღრიცხვა - ბუნებრივი გაზის ოდენობის გაზომვა და მონაცემების შეგროვება საანგარიშო დღის განმავლობაში არანაკლებ ორჯერ;

მ) არადღიური აღრიცხვა - ბუნებრივი გაზის ოდენობის გაზომვა და მონაცემების შეგროვება, რაც არ ხორციელდება ყოველდღიურად;

ნ) საბალანსო პორტფელი - სისტემით მოსარგებლეებისგან სისტემაში მიღებული და სისტემიდან მათზე გაცემული ბუნებრივი გაზის ოდენობების დაჯგუფება;

ო) შეტყობინების ოდენობა - ბუნებრივი გაზის ის ოდენობა, რომელიც ვაჭრობის შედეგად გადაცემულია: ტრანსპორტირების ლიცენზიატსა და სისტემით მოსარგებლეს შორის, სისტემით მოსარგებლეებს შორის ან საბალანსო პორტფელებს შორის;

პ) მიკუთვნება - ბუნებრივი გაზის ოდენობა, რომელიც ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ განისაზღვრა, როგორც სისტემით მოსარგებლისგან სისტემაში მიღებულად ან სისტემიდან მასზე გაცემულად, გამოისახება კუბ.მ-ში და გამოიყენება დღიური უბალანსობის ოდენობის განსაზღვრის მიზნით;

ჟ) რენომინაციის ციკლი - ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ განხორციელებული პროცესი, რომელიც უზრუნველყოფს რენომინაციის მიღების შემდეგ სისტემით მოსარგებლისთვის დადასტურებული ბუნებრივი გაზის ოდენობების შესახებ შეტყობინების მიწოდებას;

რ) დღის შიდა საფასური - დღის შიდა ვალდებულების შედეგად ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ სისტემით მოსარგებლეზე დაკისრებული ან მისთვის გადახდილი საფასური;

ს) დღის შიდა ვალდებულება - ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ სისტემით მოსარგებლეებისთვის დადგენილი მოთხოვნები საანგარიშო დღის განმავლობაში სისტემით მოსარგებლეებისგან სისტემაში მიღებულ და სისტემიდან მათზე გაცემულ ბუნებრივი გაზის ოდენობებთან დაკავშირებით;

ტ) საბაზისო ვარიანტი - ინფორმაციის მიწოდების მოდელი, როდესაც ტრანსპორტირების სისტემიდან გაცემული არადღიურად აღრიცხული ბუნებრივი გაზის ოდენობის შესახებ ინფორმაცია შედგება დღით ადრე და დღის შიდა პროგნოზებისაგან;

უ) ვარიანტი 1 - ინფორმაციის მიწოდების მოდელი, როდესაც ტრანსპორტირების სისტემიდან გაცემული არადღიურად და დღიურად აღრიცხული ოდენობების შესახებ ინფორმაცია ეფუძნება საანგარიშო დღის განმავლობაში გაზომილი ნაკადების გადანაწილებას;

ფ) ვარიანტი 2 - ინფორმაციის მიწოდების მოდელი, როდესაც ტრანსპორტირების სისტემიდან გაცემული არადღიურად აღრიცხული ოდენობების შესახებ ინფორმაცია წარმოადგენს დღით ადრე პროგნოზს.

თავი II. დაბალანსების სისტემა

მუხლი 4. ზოგადი დებულებები

1. სისტემით მოსარგებლეები ვალდებულნი არიან, დააბალანსონ საკუთარი საბალანსო პორტფელები, რათა მინიმუმამდე დაიყვანონ ტრანსპორტირების ლიცენზიატების მიერ ამ წესებით განსაზღვრული დამაბალანსებელი ქმედებების განხორციელების საჭიროება.

2. დაბალანსების წესებმა უნდა ასახოს სისტემის რეალური საჭიროებები, გაითვალისწინოს ტრანსპორტირების ლიცენზიატებისთვის ხელმისაწვდომი რესურსების არსებობა და სტიმული მისცეს სისტემით მოსარგებლეებს მათი საბალანსო პორტფელების ეფექტიანად დასაბალანსებლად.

3. სისტემით მოსარგებლეებს უნდა ჰქონდეთ შესაძლებლობა, გააფორმონ ხელშეკრულება ტრანსპორტირების ლიცენზიატთან, რომელიც მისცემს მათ საშუალებას წარადგინონ სავაჭრო შეტყობინებები, მიუხედავად იმისა, აქვთ თუ არა გაფორმებული ხელშეკრულება სატრანსპორტო სიმძლავრის შესახებ.

4. დაბალანსების ზონაში, სადაც ერთზე მეტი ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ახორციელებს საქმიანობას, წინამდებარე დანართი ვრცელდება ამ დაბალანსების ზონაში ტრანსპორტირების ყველა ლიცენზიატზე მოქმედი კანონმდებლობით დადგენილ ფარგლებში. იმ შემთხვევაში, თუ ტრანსპორტირების სისტემაში ბალანსის დაცვის პასუხისმგებლობა გადაცემულია სხვა პირზე, წინამდებარე დანართი ამ პირის მიმართ გავრცელდება შესაბამისი მოქმედი კანონმდებლობით დადგენილ ფარგლებში.

მუხლი 5. სავაჭრო შეტყობინებები და მიკუთვნება

1. ერთ დაბალანსების ზონაში ორ საბალანსო პორტფელს შორის ვაჭრობის შედეგად ბუნებრივი გაზის გადაცემა უნდა განხორციელდეს ტრანსპორტირების ლიცენზიატისთვის საანგარიშო დღის განმავლობაში ბუნებრივი გაზის შეძენისა და გაყიდვის შესახებ სავაჭრო შეტყობინებების წარდგენის გზით.

2. სავაჭრო შეტყობინებების წარდგენის, გაუქმებისა და რედაქტირების ვადა განისაზღვრება ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ სისტემით მოსარგებლესთან დადებული ტრანსპორტირების ან სხვა ხელშეკრულებით, სავაჭრო შეტყობინებების დასამუშავებლად საჭირო ვადების გათვალისწინებით (ასეთის არსებობის შემთხვევაში). ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა უნდა მისცეს საშუალება სისტემით მოსარგებლეებს წარადგინონ სავაჭრო შეტყობინებები სავაჭრო შეტყობინების ძალაში შესვლამდე.

3. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა მაქსიმალურად უნდა შეამციროს სავაჭრო შეტყობინებების დამუშავების ხანგრძლივობა. დამუშავების დრო არ უნდა აღემატებოდეს 30 წუთს, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც ვაჭრობის შესახებ შეტყობინების ძალაში შესვლის დრო იძლევა დამუშავების ხანგრძლივობის ორ საათამდე გაზრდის შესაძლებლობას.

4. სავაჭრო შეტყობინებაში გათვალისწინებული უნდა იყოს სულ მცირე შემდეგი ინფორმაცია:

ა) საანგარიშო დღე, რომლისთვისაც ხდება ვაჭრობა;

ბ) შესაბამისი საბალანსო პორტფელების საიდენტიფიკაციო მონაცემები;

გ) შეტყობინება ბუნებრივი გაზის შესყიდვას ეხება თუ გაყიდვას;

დ) შეტყობინების ოდენობა, დღიური შეტყობინების შემთხვევაში - გამოხატული კუბ.მ/დღეში, ხოლო საათობრივი შეტყობინების შემთხვევაში - კუბ.მ/საათში.

5. თუ ტრანსპორტირების ლიცენზიატი მიიღებს გაყიდვისა და შეძენის შესახებ შესაბამის სავაჭრო შეტყობინებებს და შეტყობინებული ოდენობები თანაბარია, მაშინ ტრანსპორტირების ლიცენზიატი მიაკუთვნებს შეტყობინებულ ოდენობას შესაბამის საბალანსო პორტფელებს:

ა) როგორც გაცემულ ბუნებრივ გაზს, გაყიდვის შესახებ სავაჭრო შეტყობინების წარმდგენი სისტემით მოსარგებლის საბალანსო პორტფელში;

ბ) როგორც მიღებულ ბუნებრივ გაზს, შეძენის შესახებ სავაჭრო შეტყობინების წარმდგენი სისტემით მოსარგებლის საბალანსო პორტფელში.

6. იმ შემთხვევაში, თუ ამ მუხლის მე-5 პუნქტში მითითებული შეტყობინებული ოდენობები არ არის თანაბარი, ტრანსპორტირების ლიცენზიატი მიაკუთვნებს უმცირეს შეტყობინებულ ოდენობას, რომელიც განსაზღვრულია შესაბამის სავაჭრო შეტყობინებაში ან უარყოფს ორივე სავაჭრო შეტყობინებას. შესაბამისი წესი უნდა განისაზღვროს ტრანსპორტირების ან სხვა ხელშეკრულებაში.

7. შეტყობინების გაგზავნის მომსახურების გამწევს ხელი არ უნდა შეეშალოს ამ მუხლის მე-5 პუნქტის მიზნისთვის იმოქმედოს სისტემით მოსარგებლის სახელით იმ შემთხვევაში, თუ არსებობს ტრანსპორტირების ლიცენზიატის წინასწარი თანხმობა.

8. სისტემით მოსარგებლეს შეუძლია გააკეთოს სავაჭრო შეტყობინება, მიუხედავად იმისა, მოცემულ დღეზე წარდგენილი ჰქონდა თუ არა მას ნომინაცია.

9. ამ მუხლის პირველი-მე-8 პუნქტები შესაბამისი ცვლილებების გათვალისწინებით ვრცელდება ტრანსპორტირების ლიცენზიატებზე, რომლებიც ახორციელებენ ვაჭრობას ამ დანართის მე-6 მუხლის მე-3 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის შესაბამისად.

თავი III. დაბალანსება

მუხლი 6. ძირითადი დებულებები

1. გაზის ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა უნდა განახორციელოს დამაბალანსებელი ქმედებები ისეთი მიზნებისთვის, როგორიცაა:

ა) გაზის ტრანსპორტირების სისტემის საოპერაციო ზღვრებში შენარჩუნება;

ბ) დღის ბოლოს ტრანსპორტირების სისტემაში ბუნებრივი გაზის ოდენობის იმისგან განსხვავებული ნიშნულის მიღწევა, რომელიც მოსალოდნელია მოცემული საანგარიშო დღისთვის სისტემის მიღება-გაცემის მოლოდინების გათვალისწინებით. აღნიშნული ხორციელდება ტრანსპორტირების სისტემის ეკონომიური და ეფექტიანი ოპერირების პრინციპებიდან გამომდინარე.

2. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა დამაბალანსებელი ქმედებების განხორციელებისას, დაბალანსების ზონასთან მიმართებით უნდა გაითვალისწინოს, სულ მცირე, შემდეგი გარემოებები:

ა) გაზის მოთხოვნის შესახებ ტრანსპორტირების ლიცენზიატის შეფასებები საანგარიშო დღეზე და საანგარიშო დღის შიდა პერიოდზე, რომლისთვისაც დამაბალანსებელი ქმედების/ქმედებების განხორციელებაა გათვალისწინებული;

ბ) ნომინაციისა და მიკუთვნების შესახებ ინფორმაცია და ბუნებრივი გაზის გაზომილი ნაკადები;

გ) გაზის წნევა ტრანსპორტირების სისტემაში.

3. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა დამაბალანსებელი ქმედებები უნდა განახორციელოს:

ა) მოკლევადიანი სტანდარტიზებული პროდუქტების შესყიდვისა და გაყიდვის მეშვეობით სავაჭრო პლატფორმაზე; ან/და

ბ) საბალანსო მომსახურებების გამოყენების მეშვეობით.

4. დამაბალანსებელი ქმედებების განხორციელებისას ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა მხედველობაში უნდა მიიღოს შემდეგი პრინციპები:

ა) დამაბალანსებელი ქმედებები უნდა განხორციელდეს არადისკრიმინაციულად;

ბ) დამაბალანსებელი ქმედებების განხორციელებისას გათვალისწინებული უნდა იყოს ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების ლიცენზიატის ნებისმიერი ვალდებულება ტრანსპორტირების სისტემის ეკონომიური და ეფექტიანი ოპერირების შესახებ.

მუხლი 7. მოკლევადიანი სტანდარტიზებული პროდუქტები

1. მოკლევადიანი სტანდარტიზებული პროდუქტების მიწოდების მიზნით, ბუნებრივი გაზით ვაჭრობა ხორციელდება დღის განმავლობაში ან დღით ადრე, კვირაში შვიდი დღის განმავლობაში, სავაჭრო პლატფორმის მოქმედი წესების შესაბამისად, როგორც ეს განსაზღვრულია სავაჭრო პლატფორმის ოპერატორსა და ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების ლიცენზიატს შორის შეთანხმებით.

2. ვაჭრობის ინიციატორი მონაწილე არის ვაჭრობის მონაწილე, რომელიც წარადგენს ყიდვის ან გაყიდვის შეთავაზებას სავაჭრო პლატფორმაზე ვაჭრობის მიზნით და ვაჭრობის მიმღები მონაწილე არის ვაჭრობის მონაწილე, რომელიც მას იღებს.

3. იმ შემთხვევაში, როცა ხორციელდება ძირითადი პროდუქტებით ვაჭრობა:

ა) ერთი ვაჭრობის მონაწილე აკეთებს ბუნებრივი გაზის შეძენის შესახებ სავაჭრო შეტყობინებას და მეორე წარადგენს გაყიდვის შესახებ სავაჭრო შეტყობინებას.

ბ) ორივე სავაჭრო შეტყობინებაში უნდა იყოს მითითებული ბუნებრივი გაზის ოდენობა, რომელიც ვაჭრობის შედეგად გადაეცემა გაყიდვის შესახებ სავაჭრო შეტყობინების წარმდგენი ვაჭრობის მონაწილისგან შეძენის შესახებ სავაჭრო შეტყობინების წარმდგენ ვაჭრობის მონაწილეს;

გ) თუ ოდენობის შეტყობინება საათობრივად ხდება, შეტყობინებული ოდენობა თანაბრად ნაწილდება დაწყების დროის შემდგომ საანგარიშო დღის დასრულებამდე დარჩენილ ყველა საათზე და დაწყების დრომდე ყველა საათისთვის მიიჩნევა ნულად.

4. იმ შემთხვევებში, როცა ხორციელდება ადგილმდებარეობრივი პროდუქტებით ვაჭრობა:

ა) ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა უნდა განსაზღვროს შესაბამისი მიღებისა და მიწოდების პუნქტები ან მათი ჯგუფები, რომლებიც შეიძლება გამოყენებულ იქნეს;

ბ) უნდა შესრულდეს ამ მუხლის მე-3 პუნქტში მითითებული ყველა პირობა;

გ) ვაჭრობის ინიციატორმა მონაწილემ უნდა მოახდინოს ტრანსპორტირების სისტემაში მისაღები ან სისტემიდან გასაცემი ბუნებრივი გაზის ოდენობის მოდიფიცირება შესაბამისი მიღებისა ან მიწოდების პუნქტების მიხედვით იმ ოდენობით, რომელიც უთანაბრდება შეტყობინებულ ოდენობას და წარუდგინოს ტრანსპორტირების ლიცენზიატს შესაბამისი მტკიცებულება ბუნებრივი გაზის ოდენობის მოდიფიცირების შესახებ.

5. იმ შემთხვევებში, როცა ხორციელდება პერიოდული პროდუქტებით ვაჭრობა:

ა) უნდა შესრულდეს ამ მუხლის მე-3 პუნქტის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტებით განსაზღვრული პირობები;

ბ) საათობრივად შეტყობინებული ოდენობა უნდა გავრცელდეს საანგარიშო დღის იმ საათებზე, რომლებიც ექცევა შეტყობინებით განსაზღვრულ დაწყებისა და დასრულების განსაზღვრულ დროის მონაკვეთში და მიიჩნევა ნულად დაწყების დრომდე და დასრულების დროის შემდეგ ყველა საათისთვის.

6. იმ შემთხვევებში, როდესაც ხორციელდება პერიოდულ-ადგილმდებარეობრივი პროდუქტებით ვაჭრობა, უნდა შესრულდეს ამ მუხლის მე-4 პუნქტის „ა“ და „გ“ ქვეპუნქტებითა და მე-5 პუნქტით განსაზღვრული პირობები.

7. მოკლევადიანი სტანდარტიზებული პროდუქტების შემოღებისას მომიჯნავე დაბალანსების ზონების ტრანსპორტირების ლიცენზიატებმა უნდა ითანამშრომლონ შესაბამისი პროდუქტების განსაზღვრის მიზნით. თითოეულმა ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა უსაფუძვლო დაყოვნების გარეშე უნდა შეატყობინოს შესაბამისი სავაჭრო პლატფორმის ოპერატორს ამგვარი თანამშრომლობის შედეგის შესახებ.

მუხლი 8. საბალანსო მომსახურებები

1. ტრანსპორტირების ლიცენზიატი უფლებამოსილია, შეისყიდოს საბალანსო მომსახურებები იმ შემთხვევებში, როდესაც მოკლევადიანი სტანდარტიზებული პროდუქტები სავარაუდოდ ვერ აკმაყოფილებს/დააკმაყოფილებს ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების სისტემის საოპერაციო ზღვრებში შენარჩუნების მოთხოვნებს, ან არ არსებობს ლიკვიდურობა მოკლევადიანი სტანდარტიზებული პროდუქტებით ვაჭრობისას.

2. დაბალანსების ქმედების განხორციელების მიზნებისთვის საბალანსო მომსახურების შესყიდვის დროს, ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა უნდა გაითვალისწინოს, სულ მცირე, შემდეგი გარემოებები:

ა) როგორ შეძლებს საბალანსო მომსახურებები შეინარჩუნოს ტრანსპორტირების სისტემა მის საოპერაციო ზღვრებში;

ბ) საბალანსო მომსახურებების მეშვეობით შედეგის მისაღებად საჭირო დროის შედარება ნებისმიერი ხელმისაწვდომი მოკლევადიანი სტანდარტიზებული პროდუქტების მეშვეობით შედეგის მისაღებად საჭირო დროსთან;

გ) საბალანსო მომსახურებების შესყიდვისა და გამოყენების სავარაუდო ღირებულების შედარება ნებისმიერი ხელმისაწვდომი მოკლევადიანი სტანდარტიზებული პროდუქტების გამოყენების სავარაუდო ღირებულებასთან;

დ) ადგილი, სადაც ბუნებრივი გაზის მიწოდებაა საჭირო;

ე) ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მოთხოვნები ბუნებრივი გაზის ხარისხთან დაკავშირებით;

ვ) საბალანსო მომსახურებების შესყიდვისა და გამოყენების გავლენა მოკლევადიანი საბითუმო ბუნებრივი გაზის ბაზრის ლიკვიდურობაზე.

3. საბალანსო მომსახურებების შესყიდვა უნდა განხორციელდეს საბაზრო პრინციპით, გამჭვირვალე და არადისკრიმინაციული საჯარო ტენდერის პროცედურების მეშვეობით მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად, კერძოდ:

ა) საბალანსო ხელშეკრულების გაფორმებასთან დაკავშირებით რაიმე ვალდებულების აღებამდე, ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა ტენდერის მონაწილეთათვის უნდა გამოაქვეყნოს ღია განაცხადი ტენდერის თაობაზე მიზნის, საგნისა და შესაბამისი ინსტრუქციების მითითებით, რათა მათ საშუალება მიეცეთ სატენდერო პროცედურაში მიიღონ მონაწილეობა;

ბ) შედეგები უნდა გამოქვეყნდეს კომერციული საიდუმლოების დაცვით და ინდივიდუალური შედეგები ეცნობოს ტენდერში მონაწილე თითოეულ პირს.

4. განსაკუთრებულ შემთხვევებში, კომისიის თანხმობით შეიძლება განხორციელდეს საჯარო ტენდერისგან განსხვავებული გამჭვირვალე და არადისკრიმინაციული პროცედურა.

5. საბალანსო მომსახურების ხანგრძლივობა არ უნდა აღემატებოდეს ერთ წელს და საბალანსო მომსახურების განხორციელება უნდა დაიწყოს ხელშემკვრელი მხარეების ვალდებულების ამოქმედებიდან თორმეტი თვის ვადაში, თუ ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მოთხოვნის საფუძველზე კომისიის გადაწყვეტილებით უფრო დიდი ვადა არ არის განსაზღვრული.

6. ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ყოველწლიურად აფასებს მისი საოპერაციო მოთხოვნების დასაკმაყოფილებლად მოკლევადიანი სტანდარტიზებული პროდუქტების გამოყენების უპირატესობას და მომდევნო წლისთვის საბალანსო მომსახურებების გამოყენების შემცირების შესაძლებლობას.

7. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა ყოველწლიურად უნდა გამოაქვეყნოს ინფორმაცია შესყიდული საბალანსო მომსახურებებისა და მათთან დაკავშირებით გაწეული ხარჯების შესახებ.

მუხლი 9. პრიორიტეტულობის წესი

1. ამ დანართის მე-6 მუხლის მე-4 პუნქტით გათვალისწინებული პრინციპების თანახმად, შესაბამისი საბალანსო ქმედებების შესახებ გადაწყვეტილების მიღებისას, ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა უნდა:

ა) სხვა ხელმისაწვდომ მოკლევადიან სტანდარტიზებულ პროდუქტებთან მიმართებით მიანიჭოს პრიორიტეტი ძირითადი პროდუქტების გამოყენებას, სადაც და რამდენადაც ეს შესაძლებელია;

ბ) გამოიყენოს სხვა მოკლევადიანი სტანდარტიზებული პროდუქტები შემდეგი წინაპირობების არსებობის შემთხვევაში:

ბ.ა) ადგილმდებარეობრივი პროდუქტები - როდესაც ტრანსპორტირების სისტემის ოპერაციულ ზღვრებში შესანარჩუნებლად საჭიროა ბუნებრივი გაზის ნაკადის ცვლილებები მიღების ან/და მიწოდების კონკრეტულ პუნქტებში ან/და საანგარიშო დღის კონკრეტული პერიოდიდან;

ბ.ბ) პერიოდული პროდუქტები - როდესაც ტრანსპორტირების სისტემის საოპერაციო ზღვრებში შესანარჩუნებლად საჭიროა ბუნებრივი გაზის ნაკადის ცვლილებები საანგარიშო დღის კონკრეტულ პერიოდში. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა პერიოდული პროდუქტი მხოლოდ მაშინ უნდა გამოიყენოს, როდესაც ის უფრო ეკონომიური და ეფექტური იქნება ძირითადი პროდუქტების ან ადგილმდებარეობრივი პროდუქტების კომბინაციის ყიდვა-გაყიდვასთან შედარებით;

ბ.გ) პერიოდული ადგილმდებარეობრივი პროდუქტები - როდესაც ტრანსპორტირების სისტემის ოპერაციულ ზღვრებში შესანარჩუნებლად, საჭიროა ბუნებრივი გაზის ნაკადის ცვლილებები კონკრეტული მიღების ან/და მიწოდების პუნქტებში საანგარიშო დღის კონკრეტულ პერიოდში. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა მხოლოდ მაშინ უნდა გამოიყენოს პერიოდული ადგილმდებარეობრივი პროდუქტი, როდესაც ის უფრო ეკონომიური და ეფექტიანი იქნება ადგილმდებარეობრივი პროდუქტების კომბინაციის ყიდვა-გაყიდვასთან შედარებით.

გ) გამოიყენოს საბალანსო მომსახურებები მხოლოდ მაშინ, როდესაც მოკლევადიანი სტანდარტიზებული პროდუქტები შესაბამისი ტრანსპორტირების ლიცენზიატის შეფასებით, სავარაუდოდ ვერ აკმაყოფილებს ან ვერ დააკმაყოფილებს ტრანსპორტირების სისტემის საოპერაციო ზღვრებში შენარჩუნების პირობებს;

დ) ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა, ამ პუნქტის „ა-გ“ ქვეპუნქტებში მითითებული პრიორიტეტულობის შეფასებისას, უნდა გაითვალისწინოს შესაბამისი ქმედებების ხარჯეფექტიანობა.

2. მოკლევადიანი სტანდარტიზებული პროდუქტებით ვაჭრობისას ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა, შესაძლებლობის ფარგლებში, პრიორიტეტი უნდა მიანიჭოს დღის შიდა პროდუქტების გამოყენებას დღით ადრე პროდუქტებთან მიმართებაში.

3. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა შესაძლოა მიმართოს კომისიას თანხმობის მისაღებად მომიჯნავე დაბალანსების ზონაში ვაჭრობასთან დაკავშირებით და განახორციელოს ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირება ამ დაბალანსების ზონაში/ზონიდან საკუთარ დაბალანსების ზონაში ძირითადი პროდუქტების ან/და ადგილმდებარეობრივი პროდუქტებით ვაჭრობის ალტერნატივის სახით. თანხმობის შესახებ გადაწყვეტილების მიღებისას კომისიამ შეიძლება გაითვალისწინოს ალტერნატიული შესაძლებლობები შიდა ბაზრის ფუნქციონირების გაუმჯობესების მიზნით. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა და კომისიამ, საკუთარი ინიციატივით ან ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიმართვის საფუძველზე, ყოველწლიურად უნდა გადახედონ მოქმედ პირობებს. დამაბალანსებელი ქმედების განხორციელებამ არ უნდა შეზღუდოს შესაბამის ურთიერთდაკავშირების პუნქტში სისტემით მოსარგებლეების წვდომა სიმძლავრეებზე და მათი გამოყენება.

4. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა ყოველწლიურად უნდა გამოაქვეყნოს ინფორმაცია ამ მუხლის პირველ პუნქტში განსაზღვრული თითოეული მოთხოვნის შესაბამისად განხორციელებული დამაბალანსებელი ქმედებებისა და ამ მუხლის მე-3 პუნქტის შესაბამისად განხორციელებული დამაბალანსებელი ქმედებების ხარჯებთან, სიხშირესა და რაოდენობასთან დაკავშირებით.

მუხლი 10. სავაჭრო პლატფორმა

1. მოკლევადიანი სტანდარტიზებული პროდუქტების შესყიდვის მიზნით, ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა უნდა ივაჭროს სავაჭრო პლატფორმაზე, რომელიც უზრუნველყოფს:

ა) საანგარიშო დღის განმავლობაში სათანადო მხარდაჭერას იმისათვის, რომ სისტემით მოსარგებლეებმა ივაჭრონ, ხოლო ტრანსპორტირების ლიცენზიატებმა განახორციელონ შესაბამისი დამაბალანსებელი ქმედებები სათანადო მოკლევადიანი სტანდარტიზებული პროდუქტებით ვაჭრობის მეშვეობით;

ბ) გამჭვირვალე და არადისკრიმინაციულ დაშვებას;

გ) მომსახურებას თანასწორობის პრინციპის დაცვით;

დ) ანონიმურ ვაჭრობას, სულ მცირე, გარიგების დასრულებამდე;

ე) მიმდინარე განაცხადებისა და შეთავაზებების შესახებ დეტალური მიმოხილვის მიწოდებას ვაჭრობის ყველა მონაწილისათვის;

ვ) ვაჭრობის შესახებ ყველა შეტყობინების სათანადო მიწოდებას ტრანსპორტირების ლიცენზიატისთვის.

2. იმ შემთხვევაში, თუ არსებული სავაჭრო პლატფორმები არ აკმაყოფილებს ამ მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრულ მოთხოვნებს, ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა უნდა მიიღოს აუცილებელი ზომები საბალანსო პლატფორმის ან ერთობლივი საბალანსო პლატფორმის დაფუძნების მიზნით, როგორც ეს განსაზღვრულია ამ დანართის 47-ე მუხლში.

3. თითოეული ვაჭრობის დასრულების შემდეგ, სავაჭრო პლატფორმის ოპერატორმა ვაჭრობის მონაწილეებისათვის ხელმისაწვდომი უნდა გახადოს ვაჭრობის დასადასტურებლად საკმარისი მონაცემები.

4. ვაჭრობის მონაწილემ უნდა წარუდგინოს სავაჭრო შეტყობინება ტრანსპორტირების ლიცენზიატს, ამ დანართის მე-5 მუხლით გათვალისწინებული წესით, გარდა იმ შემთხვევისა, თუ აღნიშნული პასუხისმგებლობა ეკისრება სავაჭრო პლატფორმის ოპერატორს ან მესამე პირს, სავაჭრო პლატფორმის მოქმედი წესების შესაბამისად.

5. სავაჭრო პლატფორმის ოპერატორი ვალდებულია:

ა) ყოველ საანგარიშო პერიოდში შემდგარი ვაჭრობის შემდეგ დაუყოვნებლივ გამოაქვეყნოს შესყიდვის და გაყიდვის ზღვრული ფასების დინამიკა; ან

ბ) მიაწოდოს ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების ლიცენზიატს შესაბამისი ინფორმაცია, როდესაც ტრანსპორტირების ლიცენზიატი თვითონ გადაწყვეტს შესყიდვისა და გაყიდვის ზღვრული ფასების დინამიკის გამოქვეყნებას. ტრანსპორტირების ლიცენზიატი აღნიშნულ ინფორმაციას აქვეყნებს დაუყოვნებლივ. აღნიშნული წესი ასევე გამოიყენება, როდესაც ერთსა და იმავე დაბალანსების ზონაში ერთზე მეტი სავაჭრო პლატფორმის ოპერატორია.

6. სავაჭრო პლატფორმის ოპერატორმა სისტემით მოსარგებლეებს თავის სავაჭრო პლატფორმაზე ვაჭრობის უფლება მხოლოდ მაშინ უნდა მისცეს, თუ აღნიშნული სისტემით მოსარგებლეები უფლებამოსილი არიან გააკეთონ სავაჭრო შეტყობინებები.

7. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა დაუყოვნებლივ უნდა აცნობოს სავაჭრო პლატფორმის ოპერატორს სისტემით მოსარგებლის მიერ მოქმედი სახელშეკრულებო შეთანხმებების შესაბამისად, სავაჭრო შეტყობინებების გაკეთების უფლების დაკარგვის შესახებ, რომელიც იწვევს სისტემით მოსარგებლის ვაჭრობის უფლების შეჩერებას სავაჭრო პლატფორმაზე, იმ სხვა უფლებების შეუზღუდავად, რომელიც ასეთ შემთხვევაში შეიძლება ხელმისაწვდომი იყოს სავაჭრო პლატფორმის ოპერატორისთვის სავაჭრო პლატფორმის მოქმედი წესებიდან გამომდინარე.

მუხლი 11. მასტიმულირებელი ზომები

1. მოკლევადიანი საბითუმო ბუნებრივი გაზის ბაზრის ლიკვიდურობის ხელშეწყობის მიზნით, კომისიამ შეიძლება მოახდინოს ტრანსპორტირების ლიცენზიატის სტიმულირება, რათა მან ეფექტიანად გამოიყენოს ან მაქსიმალურად გაზარდოს მოკლევადიანი სტანდარტიზებული პროდუქტებით ვაჭრობის გამოყენებით დამაბალანსებელი ქმედებების განხორციელება.

2. საჭიროების შემთხვევაში, ტრანსპორტირების ლიცენზიატი კომისიას დასამტკიცებლად წარუდგენს სტიმულირების მექანიზმს, რომელიც უნდა შეესაბამებოდეს ამ დანართით დადგენილ ზოგად პრინციპებს.

3. ამ მუხლის მე-2 პუნქტში მითითებული სტიმულირების მექანიზმის წარდგენამდე, ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა შეიძლება კონსულტაცია გაიაროს დაინტერესებულ მხარეებთან ტრანსპორტირების ლიცენზიატის ინიციატივით ან კომისიის მოთხოვნით.

4. სტიმულირების მექანიზმები უნდა:

ა) ეყრდნობოდეს ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების ლიცენზიატის ფუნქციების შესრულებას, რაც გულისხმობს ტრანსპორტირების ლიცენზიატისთვის მაქსიმალური ანაზღაურების გადახდას მისი ფუნქციების გადაჭარბებით შესრულებისათვის და ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ ანაზღაურების გადახდას მისი ფუნქციების არაჯეროვანი შესრულების გამო. აღნიშნული გარემოებები ფასდება წინასწარგანსაზღვრულ სამიზნე მაჩვენებლებთან მიმართებაში, რომლებიც სხვა საკითხებთან ერთად შეიძლება მოიცავდეს ხარჯების სამიზნე მაჩვენებლებს;

ბ) იღებდეს მხედველობაში საშუალებებს, რომლებიც ხელმისაწვდომია ტრანსპორტირების ლიცენზიატისთვის მისი ფუნქციების შესრულების გასაკონტროლებლად;

გ) უზრუნველყოფდეს შესაბამის მხარეებს შორის პასუხისმგებლობების განაწილებას;

დ) იყოს მორგებული შესაბამისი ბუნებრივი გაზის ბაზრის განვითარების მდგომარეობასთან, სადაც ის უნდა განხორციელდეს;

ე) ექვემდებარებოდეს კომისიის მიერ რეგულარულ გადახედვას ტრანსპორტირების ლიცენზიატთან მჭიდრო თანამშრომლობით, შესაბამისი ცვლილებების საჭიროების შეფასების მიზნით.

თავი IV. ნომინაციები

მუხლი 12. ზოგადი დებულებები

1. ნომინაციასა და რენომინაციაში მისათითებელი ბუნებრივი გაზის ოდენობა გამოხატული უნდა იყოს კუბ.მ/დღეში დღიური ნომინაციებისა და რენომინაციებისათვის ან კუბ.მ/სთ-ში საათობრივი ნომინაციებისა და რენომინაციებისათვის.

2. ტრანსპორტირების ლიცენზიატს უფლება აქვს წინამდებარე დანართით დადგენილი მოთხოვნების გარდა, სისტემით მოსარგებლეებს მოსთხოვოს დამატებითი ინფორმაციის მიწოდება ნომინაციებსა და რენომინაციებთან დაკავშირებით, მათ შორის, ზუსტი, განახლებული და საკმარისად დეტალური პროგნოზი ტრანსპორტირების სისტემაში მისაღები და სისტემიდან გასაცემი ბუნებრივი გაზის ოდენობების შესახებ ტრანსპორტირების ლიცენზიატის სპეციფიკური საჭიროების/საჭიროებების შესაბამისად.

3. ამ დანართის მე-13-მე-16 მუხლები, რომელიც ეხება განცალკევებული სიმძლავრის პროდუქტებისთვის გასაკეთებელ ნომინაციებსა და რენომინაციებს, შესაბამისი ცვლილებების გათვალისწინებით უნდა გავრცელდეს დაჯგუფებული სიმძლავრის პროდუქტებისთვის გასაკეთებელ ცალკეულ ნომინაციებსა და რენომინაციებზეც. ტრანსპორტირების ლიცენზიატებმა უნდა ითანამშრომლონ ურთიერთდაკავშირების პუნქტებში დაჯგუფებული სიმძლავრის პროდუქტებისთვის ნომინაციებისა და რენომინაციების შესახებ წესების დანერგვის მიზნით.

მუხლი 13. ინფორმაცია ურთიერთდაკავშირების პუნქტებში ნომინაციებისა და რენომინაციების შესახებ

სისტემით მოსარგებლეების მიერ ტრანსპორტირების ლიცენზიატებისათვის წარდგენილი ნომინაციები და რენომინაციები ურთიერთდაკავშირების პუნქტებთან მიმართებაში უნდა მოიცავდეს, სულ მცირე, შემდეგ ინფორმაციას:

ა) ურთიერთდაკავშირების პუნქტის საიდენტიფიკაციო მონაცემი;

ბ) ბუნებრივი გაზის ნაკადის მიმართულება;

გ) სისტემით მოსარგებლის ან, შესაბამის შემთხვევაში, მისი საბალანსო პორტფელის საიდენტიფიკაციო მონაცემი;

დ) სისტემით მოსარგებლეთა კონტრაჰენტის ან, შესაბამის შემთხვევაში, მისი საბალანსო პორტფელის საიდენტიფიკაციო მონაცემი;

ე) ბუნებრივი გაზის დინების დაწყებისა და დასრულების თარიღი, რომელთან დაკავშირებითაც წარდგენილია ნომინაცია ან რენომინაცია;

ვ) საანგარიშო დღე;

ზ) ბუნებრივი გაზის ოდენობა, რომლის ტრანსპორტირებაც არის მოთხოვნილი.

მუხლი 14. ურთიერთდაკავშირების პუნქტებში ნომინაციის პროცედურა

1. სისტემით მოსარგებლე უფლებამოსილია წარუდგინოს ტრანსპორტირების ლიცენზიატს საანგარიშო დღისთვის ნომინაცია არაუგვიანეს ნომინაციის წარდგენის ვადისა. ნომინაციის წარდგენის ვადაა საანგარიშო დღის წინა დღის 12:00 საათი.

2. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა უნდა გაითვალისწინოს სისტემით მოსარგებლისგან ნომინაციის წარდგენის ვადის გასვლამდე მიღებული ბოლო ნომინაცია.

3. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა უნდა გაუგზავნოს დადასტურებულ ოდენობებთან დაკავშირებული შეტყობინება შესაბამის სისტემით მოსარგებლეს არაუგვიანეს დადასტურების ბოლო ვადისა. დადასტურების ბოლო ვადაა საანგარიშო დღის წინა დღის 14:00 საათი.

4. ურთიერთდაკავშირების პუნქტის ორივე მხარეს ტრანსპორტირების ლიცენზიატები შეიძლება შეთანხმდნენ წინასწარი ნომინაციის ციკლის შეთავაზების შესახებ, რომლის ფარგლებშიც:

ა) სისტემით მოსარგებლეები ვალდებულნი არ არიან წარადგინონ ნომინაციები;

ბ) სისტემით მოსარგებლეებს შეუძლიათ წარუდგინონ ტრანსპორტირების ლიცენზიატებს საანგარიშო დღისთვის ნომინაციები არაუგვიანეს საანგარიშო დღის წინა დღის 11:00 საათისა;

გ) ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა უნდა გაუგზავნოს დამუშავებული ოდენობების შესახებ შეტყობინება ქსელის შესაბამის მოსარგებლეებს არაუგვიანეს საანგარიშო დღის წინა დღის 11:30 საათისა.

5. ნომინაციის ბოლო ვადამდე სისტემით მოსარგებლის მიერ ნომინაციის წარუდგენლობის შემთხვევაში, შესაბამისმა ტრანსპორტირების ლიცენზიატებმა უნდა გამოიყენონ ნომინაციის სტანდარტული წესი, რომელიც შეთანხმებულია ამ ტრანსპორტირების ლიცენზიატებს შორის. ნომინაციის სტანდარტული წესი, რომელიც მოქმედია ურთიერთდაკავშირების პუნქტში, ხელმისაწვდომი უნდა გახდეს ტრანსპორტირების ლიცენზიატების სისტემით მოსარგებლეებისათვის.

მუხლი 15. რენომინაციის პროცედურა ურთიერთდაკავშირების პუნქტებში

1. სისტემით მოსარგებლეს უფლება უნდა ჰქონდეს რენომინაციები წარადგინოს რენომინაციის პერიოდში, რომელიც იწყება ნომინაციის დადასტურების ვადის ამოწურვისთანავე და სრულდება არაუგვიანეს საანგარიშო დღის დასრულებამდე სამი საათით ადრე. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა რენომინაციის პერიოდის ყოველი საათის დასაწყისიდან უნდა დაიწყოს რენომინაციის ახალი ციკლი.

2. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა რენომინაციის ციკლში უნდა გაითვალისწინოს სისტემით მოსარგებლისგან რენომინაციის ციკლის დაწყებამდე მიღებული ბოლო რენომინაცია.

3. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა დადასტურებულ ოდენობებთან დაკავშირებით უნდა გაუგზავნოს შეტყობინება შესაბამის სისტემით მოსარგებლეებს თითოეული რენომინაციის ციკლის დაწყებიდან ორი საათის განმავლობაში. ფაქტიური ბუნებრივი გაზის ნაკადის ცვლილება უნდა დაიწყოს რენომინაციის ციკლის დაწყებიდან ორ საათში, გარდა იმ შემთხვევისა:

ა) თუ უფრო გვიანი დროა მოთხოვნილი სისტემით მოსარგებლის მიერ; ან

ბ) თუ უფრო ადრეული დროა ნებადართული ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ.

4. მიიჩნევა, რომ ბუნებრივი გაზის ნაკადის ნებისმიერი ცვლილება ხდება ყოველი საათის დასაწყისში.

მუხლი 16. ურთიერთდაკავშირების პუნქტებთან დაკავშირებული სპეციალური დებულებები

1. თუ ადგილი აქვს დღიური და საათობრივი ნომინაციების თანაარსებობას ურთიერთდაკავშირების პუნქტში, ტრანსპორტირების ლიცენზიატებმა ან შესაბამისმა ეროვნულმა მარეგულირებელმა ორგანოებმა (საჭიროების შემთხვევაში) შეიძლება გაიარონ კონსულტაციები დაინტერსებულ პირებთან ამ ურთიერთდაკავშირების პუნქტის ორივე მხარეს ჰარმონიზებული ნომინაციებისა და რენომინაციების გაგზავნის საჭიროების განსაზღვრის მიზნით. ეს კონსულტაცია უნდა ითვალისწინებდეს, სულ მცირე, შემდეგ საკითხებს:

ა) ფინანსური გავლენა ტრანსპორტირების ლიცენზიატებსა და სისტემით მოსარგებლეებზე;

ბ) გავლენა ტრანსსასაზღვრო ვაჭრობაზე;

გ) გავლენა ურთიერთდაკავშირების პუნქტში/პუნქტებში დღიური დაბალანსების რეჟიმზე.

2. კონსულტაციის შედეგად შეთავაზებული ცვლილებები (ასეთის არსებობის შემთხვევაში) უნდა დამტკიცდეს ეროვნული მარეგულირებელი ორგანოების მიერ. შეთავაზებული ცვლილებების დამტკიცებისთანავე, ტრანსპორტირების ლიცენზიატებმა უნდა შეიტანონ შესაბამისი ცვლილებები ურთიერთდაკავშირების არსებულ შეთანხმებებში და ტრანსპორტირების შესახებ ხელშეკრულებებში ან სხვა სავალდებულო ძალის მქონე ხელშეკრულებებში და გამოაქვეყნონ ეს ცვლილებები.

მუხლი 17. ნომინაციებისა და რენომინაციების უარყოფა ან მოთხოვნილი ბუნებრივი გაზის ოდენობის მოდიფიცირება ურთიერთდაკავშირების პუნქტებში

1. ტრანსპორტირების ლიცენზიატს შეუძლია უარყოს:

ა) ნომინაცია ან რენომინაცია ნომინაციის წარდგენის ბოლო ვადის ამოწურვიდან ან რენომინაციის ციკლის დაწყებიდან არაუგვიანეს ორი საათისა, შემდეგ შემთხვევებში:

ა.ა) იგი არ შეესაბამება მის შინაარსთან დაკავშირებულ მოთხოვნებს;

ა.ბ) იგი წარდგენილია სისტემით მოსარგებლისგან განსხვავებული სუბიექტის მიერ;

ა.გ) დღიური ნომინაციის ან რენომინაციის მიღება იქონიებს უარყოფით გავლენას ნომინირებული ნაკადის დინებაზე;

ა.დ) იგი აღემატება სისტემით მოსარგებლისთვის მიკუთვნებულ სიმძლავრეს;

ბ) რენომინაცია, რენომინაციის ციკლის დაწყებიდან არაუგვიანეს 2 საათისა, ამ პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტით განსაზღვრული შემთხვევების გარდა შემდეგ შემთხვევებში:

ბ.ა) იგი აღემატება დარჩენილ საათებში სისტემით მოსარგებლისთვის მიკუთვნებულ სიმძლავრეს, გარდა იმ შემთხვევისა, თუ რენომინაცია წარდგენილია წყვეტადი სიმძლავრის მოთხოვნის მიზნით, ტრანსპორტირების ლიცენზიატის შეთავაზების შემთხვევაში;

ბ.ბ) საათობრივი რენომინაციის მიღება გამოიწვევს ბუნებრივი გაზის ნაკადის მოსალოდნელ ცვლილებას რენომინაციის ციკლის დასრულებამდე.

2. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა არ უნდა უარყოს სისტემით მოსარგებლის ნომინაცია და რენომინაცია მხოლოდ იმ საფუძვლით, რომ სისტემით მოსარგებლის მიერ დაგეგმილი ტრანსპორტირების სისტემაში მისაღები და სისტემიდან გასაცემი ბუნებრივი გაზის ოდენობები არ არის თანაბარი.

3. რენომინაციის უარყოფის შემთხვევაში, ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა უნდა გამოიყენოს სისტემით მოსარგებლისთვის უკანასკნელი დადასტურებული ოდენობა, ასეთის არსებობის შემთხვევაში.

4. იმ გამონაკლის შემთხვევებსა და საავარიო სიტუაციებში, როცა აშკარა საფრთხე ექმნება სისტემის უსაფრთხოებასა და სტაბილურობას, ტრანსპორტირების ლიცენზიატს შეუძლია განახორციელოს ნომინაციითა და რენომინაციით მოთხოვნილი ბუნებრივი გაზის ოდენობის შესწორება. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა ყველა განხორციელებული ასეთი ქმედების შესახებ უნდა აცნობოს კომისიას. აღნიშნული წესი არ ზღუდავს წყვეტადი სიმძლავრის ან გადატვირთვის მართვას დაქვემდებარებული სიმძლავრის დროს არსებულ სპეციალურ წესებსა და პირობებს.

მუხლი 18. ნომინაციისა და რენომინაციის პროცედურა ურთიერთდაკავშირების პუნქტების გარდა სხვა პუნქტებში

1. ურთიერთდაკავშირების პუნქტების გარდა სხვა რომელ პუნქტებზე მოითხოვება ნომინაციებისა და რენომინაციების წარდგენა, განისაზღვრება ამ წესებით.

2. როდესაც ურთიერთდაკავშირების პუნქტების გარდა ნომინაციები და რენომინაციები მოითხოვება სხვა პუნქტებზე, გამოიყენება შემდეგი პრინციპები:

ა) სისტემით მოსარგებლეები უფლებამოსილი უნდა იყვნენ, წარადგინონ რენომინაციები საანგარიშო დღისთვის;

ბ) ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა უნდა დაადასტუროს ან უარყოს წარდგენილი ნომინაციები და რენომინაციები ამ დანართის მე-17 მუხლში მითითებული ვადების დაცვით.

თავი V. დღიური უბალანსობის საფასური

მუხლი 19. ზოგადი დებულებები

1. სისტემით მოსარგებლეები ვალდებული არიან გადაიხადონ, ხოლო, შესაბამის შემთხვევებში, უფლება აქვთ მიიღონ დღიური უბალანსობის საფასური თითოეული საანგარიშო დღისთვის მათი დღიური უბალანსობის ოდენობის მიხედვით.

2. სისტემით მოსარგებლეების დღიური უბალანსობის საფასური ცალკე უნდა მიეთითოს ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ სისტემით მოსარგებლეებისათვის გაცემულ ინვოისში.

3. დღიური უბალანსობის საფასური უნდა იყოს ხარჯების ამსახველი, მხედველობაში იღებდეს ფასებს, რომლებიც დაკავშირებულია ტრანსპორტირების ლიცენზიატის დამაბალანსებელ ქმედებებთან, ასეთის არსებობის შემთხვევაში, და ითვალისწინებდეს მცირე კორექტირებას ამ დანართის 22-ე მუხლის მე-6 პუნქტის შესაბამისად.

მუხლი 20. დღიური უბალანსობის საფასურის დაანგარიშების მეთოდოლოგია

1. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა კომისიას დასამტკიცებლად უნდა წარუდგინოს მის დაბალანსების ზონაში გამოსაყენებელი დღიური უბალანსობის საფასურის გაანგარიშების მეთოდოლოგია.

2. დღიური უბალანსობის საფასურის გაანგარიშების მეთოდოლოგია დამტკიცებისთანავე უნდა გამოქვეყნდეს შესაბამისი ლიცენზიატისა და კომისიის ვებგვერდზე. მისი ნებისმიერი განახლება უნდა გამოქვეყნდეს დროულად.

3. დღიური უბალანსობის საფასურის გაანგარიშების მეთოდოლოგიამ უნდა განსაზღვროს:

ა) ამ დანართის 21-ე მუხლში მითითებული დღიური უბალანსობის ოდენობის გაანგარიშება;

ბ) ამ დანართის 22-ე მუხლში მითითებული მოქმედი ფასის წარმოქმნა; და

გ) სხვა ნებისმიერი აუცილებელი პარამეტრი.

მუხლი 21. დღიური უბალანსობის ოდენობის გაანგარიშება

1. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა უნდა გაიანგარიშოს დღიური უბალანსობის ოდენობა თითოეული სისტემით მოსარგებლის საბალანსო პორტფელისთვის, თითოეული საანგარიშო დღისთვის შემდეგი ფორმულის შესაბამისად:

დღიური უბალანსობის ოდენობა = სისტემაში მიღებას - სისტემიდან გაცემა.

2. დღიური უბალანსობის ოდენობის გაანგარიშება კორექტირდება, თუ:

ა) შეთავაზებულია ქსელის ბუნებრივი გაზის მოქნილობის მომსახურება; ან/და

ბ) არსებობს შეთანხმება, რომლის თანახმად სისტემით მოსარგებლეები ტრანსპორტირების ლიცენზიატს აწვდიან ბუნებრივ გაზს, რათა დაიფაროს:

ბ.ა) ტრანსპორტირების სისტემიდან გასული აღურიცხავი ბუნებრივი გაზი, როგორიცაა დანაკარგები, მრიცხველის ცდომილებები; ან/და

ბ.ბ) ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ სისტემის ოპერირებისთვის გამოყენებული ბუნებრივი გაზი, როგორიცაა საწვავი ბუნებრივი გაზი.

3. თუ საანგარიშო დღეს სისტემით მოსარგებლისგან ტრანსპორტირების სისტემაში მიღებული ბუნებრივი გაზის ოდენობათა ჯამი უტოლდება იმავე დღეს სისტემიდან მასზე გაცემული ბუნებრივი გაზის ოდენობათა ჯამს, მოცემული საანგარიშო დღისთვის სისტემით მოსარგებლე ითვლება დაბალანსებულად.

4. თუ საანგარიშო დღეს სისტემით მოსარგებლისგან ტრანსპორტირების სისტემაში მიღებული ბუნებრივი გაზის ოდენობათა ჯამი არ უტოლდება იმავე საანგარიშო დღეს სისტემიდან მასზე გაცემული ბუნებრივი გაზის ოდენობათა ჯამს, მოცემული საანგარიშო დღისთვის სისტემით მოსარგებლე ითვლება უბალანსობაში და უნდა დაერიცხოს ამ დანართის 23-ე მუხლით გათვალისწინებული დღიური უბალანსობის საფასური.

5. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა სისტემით მოსარგებლეს უნდა მიაწოდოს მისი პირველადი და საბოლოო დღიური უბალანსობის ოდენობების შესახებ ინფორმაცია ამ დანართის 37-ე მუხლის შესაბამისად.

6. დღიური უბალანსობის საფასური უნდა ეფუძნებოდეს საბოლოო დღიური უბალანსობის ოდენობას.

მუხლი 22. მოქმედი ფასი

1. ამ დანართის 23-ე მუხლის შესაბამისად დღიური უბალანსობის საფასურის გაანგარიშების მიზნით, მოქმედი ფასი უნდა განისაზღვროს შემდეგნაირად:

ა) ზღვრული გაყიდვის ფასით, თუ დღიური უბალანსობის ოდენობა დადებითია (სისტემით მოსარგებლისგან საანგარიშო დღეს ტრანსპორტირების სისტემაში მიღებული ბუნებრივი გაზის ოდენობა აჭარბებს ტრანსპორტირების სისტემიდან იმავე დღეს მასზე გაცემულ ბუნებრივი გაზის ოდენობას); ან

ბ) ზღვრული შესყიდვის ფასით, თუ დღიური უბალანსობის ოდენობა უარყოფითია (საანგარიშო დღისთვის სისტემით მოსარგებლეზე ტრანსპორტირების სისტემიდან გაცემული ბუნებრივი გაზის ოდენობა აჭარბებს იმავე დღეს ტრანსპორტირების სისტემაში მისგან მიღებულ ბუნებრივი გაზის ოდენობას).

2. ზღვრული გაყიდვის ფასი და ზღვრული შესყიდვის ფასი იანგარიშება ყოველი დღისთვის შემდეგნაირად:

ა) ზღვრული გაყიდვის ფასი დაბალია, ვიდრე:

ა.ა) საანგარიშო დღეს სისტემით მოსარგებლის მიერ ძირითადი პროდუქტების გაყიდვის ყველაზე დაბალი ფასი, რომელშიც მონაწილეობს ტრანსპორტირების ლიცენზიატი; ან

ა.ბ) ბუნებრივი გაზის საშუალო შეწონილი ფასი საანგარიშო დღეს, მცირე კორექტირების გამოკლებით.

ბ) ზღვრული შესყიდვის ფასი მაღალია, ვიდრე:

ბ.ა) საანგარიშო დღეს სისტემით მოსარგებლის მიერ ძირითადი პროდუქტების შესყიდვის ყველაზე მაღალი ფასი, რომელშიც მონაწილეობს ტრანსპორტირების ლიცენზიატი; ან

ბ.ბ) ბუნებრივი გაზის საშუალო შეწონილი ფასი საანგარიშო დღეს, მცირე კორექტირების დამატებით.

3. ზღვრული გაყიდვის ფასის, ზღვრული შესყიდვის ფასისა და საშუალო შეწონილი ფასის განსაზღვრის მიზნით, შესაბამისი გარიგებები უნდა დაიდოს სავაჭრო პლატფორმებზე, რომლებსაც წინასწარ განსაზღვრავს ტრანსპორტირების ლიცენზიატი და ამტკიცებს კომისია. საშუალო შეწონილი ფასი უნდა იყოს საანგარიშო დღის განმავლობაში ვირტუალურ სავაჭრო პუნქტში ძირითად პროდუქტებზე დადებული სავაჭრო გარიგებების საშუალო შეწონილი ფასი.

4. იმ შემთხვევაში, თუ ამ მუხლის მე-2 პუნქტის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების შესაბამისად ვერ ხორციელდება ზღვრული გაყიდვის ფასის ან/და ზღვრული შესყიდვის ფასის დადგენა, უნდა განისაზღვროს სტანდარტული წესი.

5. კომისიის თანხმობით, ადგილმდებარეობრივი პროდუქტების ფასი შეიძლება გათვალისწინებულ იქნეს ზღვრული გაყიდვის ფასის, ზღვრული შესყიდვის ფასისა და საშუალო შეწონილი ფასის განსაზღვრის მიზნით, ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ შეთავაზების შემთხვევაში, იმის გათვალისწინებით, რამდენად იყენებს ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ადგილმდებარეობრივ პროდუქტებს.

6. მცირე კორექტირება:

ა) უნდა ახდენდეს სისტემით მოსარგებლეთა სტიმულირებას, დააბალანსონ მათგან ტრანსპორტირების სისტემაში მიღებული და სისტემიდან მათზე გაცემული ბუნებრივი გაზის ოდენობები;

ბ) უნდა დაიგეგმოს და გამოყენებულ იქნეს არადისკრიმინაციულად, რათა:

ბ.ა) არ შეაფერხოს მესამე პირების ბაზარზე დაშვება;

ბ.ბ) ხელი არ შეუშალოს კონკურენტული ბაზრების განვითარებას;

გ) არ უნდა ჰქონდეს უარყოფითი გავლენა ტრანსსასაზღვრო ვაჭრობაზე;

დ) არ უნდა იწვევდეს სისტემით მოსარგებლეთა არაგონივრულ ფინანსურ პასუხისმგებლობას დღიური უბალანსობის საფასურის სახით.

7. მცირე კორექტირების ოდენობა შეიძლება განსხვავდებოდეს ზღვრული შესყიდვისა და ზღვრული გაყიდვის ფასის განსაზღვრისას. მცირე კორექტირების ოდენობა არ უნდა აღემატებოდეს საშუალო შეწონილი ფასის ათ პროცენტს, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც კომისია შესაბამისი ტრანსპორტირების ლიცენზიატის დასაბუთებული მოთხოვნის საფუძველზე ამ დანართის მე-20 მუხლის შესაბამისად დაამტკიცებს განსხვავებულ ოდენობას.

მუხლი 23. დღიური უბალანსობის საფასური

1. თითოეული სისტემით მოსარგებლისათვის დღიური უბალანსობის საფასურის გასაანგარიშებლად, ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ვალდებულია, სისტემით მოსარგებლის დღიური უბალანსობის ოდენობა გაამრავლოს ამ დანართის 22-ე მუხლის შესაბამისად განსაზღვრულ მოქმედ ფასზე.

2. დღიური უბალანსობის საფასური გამოიყენება შემდეგი პირობებით:

ა) თუ სისტემით მოსარგებლის დღიური უბალანსობის ოდენობა საანგარიშო დღისთვის დადებითია, მაშინ ითვლება, რომ ამ სისტემით მოსარგებლემ ტრანსპორტირების ლიცენზიატს მიყიდა დღიური უბალანსობის ოდენობის ბუნებრივი გაზი და შესაბამისად უფლება აქვს ტრანსპორტირების ლიცენზიატისგან მიიღოს დღიური უბალანსობის საფასური;

ბ) თუ სისტემით მოსარგებლის დღიური უბალანსობის ოდენობა საანგარიშო დღისთვის უარყოფითია, მაშინ ითვლება, რომ ამ სისტემით მოსარგებლემ ტრანსპორტირების ლიცენზიატისგან იყიდა დღიური უბალანსობის ოდენობის ბუნებრივი გაზი და შესაბამისად ვალდებულია ტრანსპორტირების ლიცენზიატს გადაუხადოს დღიური უბალანსობის საფასური.

თავი VI. დღის შიდა ვალდებულებები

მუხლი 24. ზოგადი დებულებები

1. ტრანსპორტირების ლიცენზიატს უფლება აქვს გამოიყენოს დღის შიდა ვალდებულებები მხოლოდ სისტემით მოსარგებლეების სტიმულირებისთვის, რათა მათ საკუთარი დღის შიდა პოზიციები იმგვარად მართონ, რომ უზრუნველყოფილ იქნეს ტრანსპორტირების სისტემის ერთიანობა და მინიმუმამდე შემცირდეს ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ დამაბალანსებელი ქმედებების განხორციელების საჭიროება.

2. თუ ტრანსპორტირების ლიცენზიატს ამ დანართის 26-ე და 27-ე მუხლების მოთხოვნების შესაბამისად მიღებული გადაწყვეტილებით მოეთხოვება სისტემით მოსარგებლეებს მიაწოდოს ინფორმაცია მათ მიერ დღის შიდა პოზიციების მართვის მიზნით, აღნიშნული უნდა განხორციელდეს რეგულარულად. შესაბამის შემთხვევებში ზემოაღნიშნული ინფორმაციის მიწოდება უნდა განხორციელდეს თითოეული სისტემით მოსარგებლის მიერ უკვე წარდგენილი მოთხოვნის შესაბამისად.

მუხლი 25. დღის შიდა ვალდებულებების სახეები

სისტემით მოსარგებლეთა სტიმულირების მიზნით, დასაშვებია დღის შიდა ვალდებულებების ამ მუხლით გათვალისწინებული შემდეგი სახეების გამოყენება:

ა) სისტემური დღის შიდა ვალდებულება - მიზნად უნდა ისახავდეს სისტემით მოსარგებლეების სტიმულირებას ტრანსპორტირების სისტემის საოპერაციო ზღვრების ფარგლებში შესანარჩუნებლად და განსაზღვრავდეს შემდეგს:

ა.ა) ტრანსპორტირების სისტემის საოპერაციო ზღვრებს, რომლის ფარგლებშიც იგი უნდა შენარჩუნდეს;

ა.ბ) იმ ქმედებებს, რომლებიც სისტემით მოსარგებლეებს შეუძლიათ განახორციელონ ტრანსპორტირების სისტემის საოპერაციო ზღვრებში შესანარჩუნებლად;

ა.გ) ტრანსპორტირების ლიცენზიატის შემდგომ დამაბალანსებელ ქმედებებს, როდესაც ტრანსპორტირების სისტემის საოპერაციო ზღვრები მოახლოებული ან მიღწეულია;

ა.დ) სისტემით მოსარგებლეებისთვის ხარჯების ან/და შემოსავლების მიკუთვნებას ან/და ამ სისტემით მოსარგებლეთა დღის შიდა პოზიციების შედეგებს, რომლებიც მოჰყვება ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ განხორციელებულ დამაბალანსებელ ქმედებებს;

ა.ე) სისტემით მოსარგებლის ინდივიდუალურ დღის შიდა პოზიციაზე დაფუძნებულ შესაბამის საფასურს;

ბ) საბალანსო პორტფელის დღის შიდა ვალდებულება - მიზნად უნდა ისახავდეს სისტემით მოსარგებლეების სტიმულირებას საანგარიშო დღის განმავლობაში საკუთარი ინდივიდუალური პოზიციის წინასწარ განსაზღვრულ დიაპაზონში შესანარჩუნებლად და განსაზღვრავდეს შემდეგს:

ბ.ა) თითოეული საბალანსო პორტფელისთვის დიაპაზონს, რომლის ფარგლებშიც უნდა დარჩეს ეს საბალანსო პორტფელი;

ბ.ბ) აღნიშნული დიაპაზონის განსაზღვრის წესს;

ბ.გ) შედეგებს და, შესაბამის შემთხვევაში, ნებისმიერი სათანადო საფასურის წარმოქმნის დეტალებს, იმ სისტემით მოსარგებლეებისთვის, რომლებიც არ იცავენ განსაზღვრულ დიაპაზონს;

ბ.დ) სისტემით მოსარგებლის ინდივიდუალურ დღის შიდა პოზიციაზე დაფუძნებულ შესაბამის საფასურს;

გ) მიღება-მიწოდების პუნქტების დღის შიდა ვალდებულებები - მიზნად უნდა ისახავდეს სისტემით მოსარგებლეების სტიმულირებას, რათა მათ, განსაზღვრული პირობების არსებობისას, კონკრეტულ მიღება-მიწოდების პუნქტებში შეზღუდონ ბუნებრივი გაზის ნაკადი ან ბუნებრივი გაზის ნაკადის ცვალებადობა. აღნიშნული ვალდებულებები წარმოადგენს საბოლოო მომხმარებლებთან გაფორმებული ნებისმიერი ხელშეკრულების თანმდევ ვალდებულებას და, სხვა საკითხებთან ერთად, მოიცავს ლოკალიზებულ კონკრეტულ შეზღუდვებსა და ვალდებულებებს ბუნებრივი გაზის ფიზიკურ ნაკადთან დაკავშირებით, აგრეთვე განსაზღვრავს:

გ.ა) გაზის ნაკადის ან/და ბუნებრივი გაზის ნაკადის ცვალებადობის ზღვრებს;

გ.ბ) მიღების ან/და მიწოდების პუნქტს ან მიღების ან/და მიწოდების პუნქტების ჯგუფებს, რომლებზეც ვრცელდება ამგვარი ზღვრები;

გ.გ) პირობებს, რომლის დროსაც ამგვარი ზღვრები გამოიყენება;

გ.დ) ამგვარ ზღვრებთან შეუსაბამობის შედეგებს.

მუხლი 26. მოთხოვნები დღის შიდა ვალდებულებებთან დაკავშირებით

1. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა კომისიას შეიძლება წარუდგინოს დღის შიდა ვალდებულების ან მისი ცვლილების შესახებ წინადადება, რომელმაც შეიძლება გააერთიანოს ამ დანართის 25-ე მუხლით გათვალისწინებული სხვადასხვა ტიპის მახასიათებლები, თუ წინადადება აკმაყოფილებს ამ მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებულ კრიტერიუმებს. ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ წინადადების წარდგენის უფლება არ ზღუდავს კომისიის მიერ საკუთარი ინიციატივით გადაწყვეტილების მიღების უფლებას.

2. ნებისმიერი დღის შიდა ვალდებულება უნდა აკმაყოფილებდეს შემდეგ კრიტერიუმებს:

ა) დღის შიდა ვალდებულება და მასთან დაკავშირებული დღის შიდა საფასური, ასეთის არსებობის შემთხვევაში, არ უნდა უქმნიდეს შეუსაბამო ბარიერებს ტრანსსასაზღვრო ვაჭრობას და ახალი სისტემით მოსარგებლეთა შესაბამის ბაზარზე შესვლას;

ბ) დღის შიდა ვალდებულების გამოყენება უნდა მოხდეს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ სისტემით მოსარგებლეებს, ტრანსპორტირების სისტემაში მათგან მიღებული ან/და ტრანსპორტირების სისტემიდან მათზე გაცემული ბუნებრივი გაზის ოდენობებიდან გამომდინარე შესაძლო დღის შიდა საფასურის დაკისრებამდე მიეწოდათ სათანადო ინფორმაცია და აქვთ გონივრული საშუალებები იმოქმედონ საკუთარი პოზიციების სამართავად;

გ) სისტემით მოსარგებლეების მიერ მათი დაბალანსების ვალდებულებასთან დაკავშირებით გასაწევი ძირითადი ხარჯები უნდა უკავშირდებოდეს საანგარიშო დღის ბოლოს მათ პოზიციას;

დ) დღის შიდა საფასურები შეძლებისდაგვარად უნდა ასახავდეს ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ დამაბალანსებელი ქმედებებისთვის გაწეულ ხარჯებს;

ე) დღის შიდა ვალდებულება არ გამოიწვევს სისტემით მოსარგებლეების ფინანსური მდგომარეობის განულებას საანგარიშო დღის განმავლობაში;

ვ) დღის შიდა ვალდებულების დაწესების სარგებელი ტრანსპორტირების სისტემის ეკონომიური და ეფექტიანი ოპერირების თვალსაზრისით, გადაწონის მის ნებისმიერ პოტენციურ უარყოფით ზეგავლენას, მათ შორის ვირტუალურ სავაჭრო პუნქტში ვაჭრობის ლიკვიდურობასთან დაკავშირებით.

3. ტრანსპორტირების ლიცენზიატი უფლებამოსილია ცალკეული კატეგორიის მიღებისა და მიწოდების პუნქტებისათვის წარმოადგინოს განსხვავებული დღის შიდა ვალდებულებების შესახებ წინადადება, რათა ჯვარედინი სუბსიდირების თავიდან აცილების მიზნით, უკეთესად მოახდინოს სხვადასხვა კატეგორიის სისტემით მოსარგებლეთა სტიმულირება. ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ წინადადების წარდგენის უფლება არ ზღუდავს კომისიას საკუთარი ინიციატივით მიიღოს ამ მუხლის მე-6 პუნქტით გათვალისწინებული გადაწყვეტილება.

4. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა კონსულტაცია უნდა გაიაროს დაინტერესებულ მხარეებთან, მათ შორის, კომისიასთან, შესაბამის განაწილების ლიცენზიატებთან და მომიჯნავე დაბალანსების ზონებში ტრანსპორტირების ლიცენზიატებთან ნებისმიერი დღის შიდა ვალდებულებების შესახებ, რომლის წარდგენასაც ის აპირებს იმ მეთოდოლოგიისა და დაშვებების ჩათვლით, რომლებსაც ის იყენებს ამ მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებულ კრიტერიუმებთან შესაბამისობის მისაღწევად.

5. საკონსულტაციო პროცესის შემდეგ ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა უნდა შეადგინოს სარეკომენდაციო დოკუმენტი, რომელიც უნდა მოიცავდეს საბოლოო ჩამოყალიბებულ წინადადებასა და ანალიზს შემდეგ საკითხებთან დაკავშირებით:

ა) დღის შიდა ვალდებულების აუცილებლობა, რომელიც ითვალისწინებს ტრანსპორტირების სისტემის მახასიათებლებსა და ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მოქნილობას ამ დანართის მე-3 თავის შესაბამისად მოკლევადიანი სტანდარტიზებული პროდუქტების ყიდვა-გაყიდვის ან დამაბალანსებელი მომსახურებების გამოყენების საშუალებით;

ბ) ხელმისაწვდომი ინფორმაცია, რომელიც სისტემით მოსარგებლეებს საშუალებას აძლევს დროულად მართონ საკუთარი დღის შიდა პოზიციები;

გ) მოსალოდნელი ფინანსური გავლენა სისტემით მოსარგებლეებზე;

დ) გავლენა ახალ სისტემით მოსარგებლეებზე, რომლებიც შედიან შესაბამის ბაზარზე არასათანადო უარყოფითი გავლენის ჩათვლით;

ე) გავლენა ტრანსსასაზღვრო ვაჭრობაზე, მომიჯნავე დაბალანსების ზონებში დაბალანსებაზე შესაძლო გავლენის ჩათვლით;

ვ) გავლენა მოკლევადიან საბითუმო ბუნებრივი გაზის ბაზარზე, მისი ლიკვიდურობის ჩათვლით;

ზ) დღის შიდა ვალდებულების არადისკრიმინაციული ხასიათი.

6. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა კომისიას უნდა წარუდგინოს სარეკომენდაციო დოკუმენტი წარდგენილი წინადადების ამ დანართის 27-ე მუხლით გათვალისწინებული პროცედურის შესაბამისად დამტკიცებისათვის. პარალელურად, ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა უნდა გამოაქვეყნოს სარეკომენდაციო დოკუმენტი შესაბამისი კონფიდენციალურობის ვალდებულებების დაცვით.

მუხლი 27. კომისიის მიერ გადაწყვეტილების მიღება

1. კომისია იღებს და აქვეყნებს გადაწყვეტილებას სრულყოფილი სარეკომენდაციო დოკუმენტის მიღებიდან ექვსი თვის განმავლობაში. შემოთავაზებული დღის შიდა ვალდებულების დამტკიცების შესახებ გადაწყვეტილების მიღებისას კომისიამ უნდა შეაფასოს, აკმაყოფილებს თუ არა აღნიშნული დღის შიდა ვალდებულება ამ დანართის 26-ე მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებულ კრიტერიუმებს.

2. გადაწყვეტილების მიღებამდე, კომისია ვალდებულია კონსულტაცია გაიაროს ენერგეტიკული გაერთიანების ხელშემკვრელი მომიჯნავე მხარეებისა და ევროკავშირის წევრი მომიჯნავე სახელმწიფოების ეროვნულ მარეგულირებელ ორგანოებთან და მხედველობაში მიიღოს მათი მოსაზრებები. მომიჯნავე მარეგულირებელმა ორგანომ/ორგანოებმა შეიძლება კონსულტაცია გაიარონ ენერგეტიკული გაერთიანების მარეგულირებელ საბჭოსთან ამ მუხლის პირველ პუნქტში მითითებულ გადაწყვეტილებასთან დაკავშირებით.

მუხლი 28. არსებული დღის შიდა ვალდებულებები

თუ ტრანსპორტირების ლიცენზიატს აქვს დღის შიდა ვალდებულება/ვალდებულებები 2020 წლის 12 სექტემბრამდე, მათი გამოყენების გაგრძელების მიზნით, 2021 წლის 12 მარტამდე ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა ამ დანართის 26-ე მუხლის მე-5 - მე-6 პუნქტებით დადგენილი პროცედურის დაცვით კომისიას დასამტკიცებლად უნდა წარუდგინოს დღის შიდა ვალდებულება/ვალდებულებები ამ დანართის 27-ე მუხლის შესაბამისად.

თავი VII. ნეიტრალურობის ღონისძიებები

მუხლი 29. ნეიტრალურობის პრინციპები

1. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა არ უნდა მიიღოს მოგება ან განიცადოს ზარალი მის მიერ გადახდილი ან მიღებული დღიური უბალანსობის საფასურებით, დღის შიდა საფასურებით და იმ დამაბალანსებელ ქმედებებსა და დაბალანსების საქმიანობასთან დაკავშირებული სხვა საფასურებით, რომლებიც გამომდინარეობს ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ ამ დანართით განსაზღვრული ვალდებულებების შესრულების მიზნით განხორციელებული ქმედებებიდან.

2. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა სისტემით მოსარგებლეებზე უნდა გადაანაწილოს:

ა) ნებისმიერი ხარჯი და შემოსავალი, რომელიც გამომდინარეობს დღიური უბალანსობის საფასურებისა და დღის შიდა საფასურებისგან;

ბ) ნებისმიერი ხარჯი და შემოსავალი, რომელიც გამომდინარეობს ამ დანართის მე-9 მუხლის შესაბამისად განხორციელებული დამაბალანსებელი ქმედებებისგან, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც კომისია აღნიშნულ ხარჯებსა და შემოსავლებს არაეფექტიანად მიიჩნევს. ეს მოსაზრება უნდა ეფუძნებოდეს შეფასებას, რომელიც:

ბ.ა) უნდა ასახავდეს, თუ რამდენად შეეძლო ტრანსპორტირების ლიცენზიატს დამაბალანსებელი ქმედებების განხორციელებისას გაწეული ხარჯების გონივრული შემცირება; და

ბ.ბ) უნდა ითვალისწინებდეს ტრანსპორტირების ლიცენზიატისთვის ხელმისაწვდომ ინფორმაციას, დროსა და საშუალებებს იმ პერიოდში, როდესაც მან მიიღო გადაწყვეტილება დამაბალანსებელი ქმედების განხორციელების შესახებ;

გ) ნებისმიერი სხვა ხარჯები და შემოსავლები, რომლებიც უკავშირდება ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ განხორციელებულ დამაბალანსებელ ქმედებებს, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც კომისია ამ ხარჯებსა და შემოსავლებს არაეფექტიანად მიიჩნევს.

3. როდესაც ხდება დაბალანსების ეფექტიანად განხორციელების ხელშეწყობის სტიმულირება, აგრეგირებული ფინანსური დანაკარგი არ უნდა აღემატებოდეს ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ არაეფექტიანად გაწეული ხარჯებისა და შემოსავლების ოდენობას.

4. ტრანსპორტირების ლიცენზიატებმა პირველ პუნქტში მითითებული საფასურებისა და დაბალანსების ნეიტრალურობის საფასურების შესახებ აგრეგირებული მონაცემები უნდა გამოაქვეყნონ, სულ მცირე, იმავე სიხშირით, რა სიხშირითაც ხდება სისტემით მოსარგებლეებზე აღნიშნული საფასურების ინვოისების მიწოდება, მაგრამ არანაკლებ თვეში ერთხელ.

5. მიუხედავად ამ მუხლის პირველი და მე-2 პუნქტებით გათვალისწინებული პირობებისა, დაბალანსების ფუნქციის განხორციელებისას, ტრანსპორტირების ლიცენზიატთან მიმართებით შეიძლება გავრცელდეს ამ დანართის მე-11 მუხლში მითითებული სტიმულირების მექანიზმი.

მუხლი 30. დაბალანსების ნეიტრალურობასთან დაკავშირებული ფულადი სახსრების მოძრაობა

1. დაბალანსების ნეიტრალურობის საფასურის გადახდა უნდა მოხდეს შესაბამისი სისტემით მოსარგებლის მიერ ან მისთვის.

2. კომისიამ საკუთარი ინიციატივით ან შესაბამისი წარდგინების საფუძველზე უნდა დაამტკიცოს და გამოაქვეყნოს დაბალანსების ნეიტრალურობის საფასურის გაანგარიშების მეთოდოლოგია, რომელიც მოიცავს სისტემით მოსარგებლეებს შორის მათ გადანაწილებასა და თანხის მიღების რისკის მართვის წესებს.

3. დაბალანსების ნეიტრალურობის საფასური უნდა იყოს სისტემით მოსარგებლის მიერ შესაბამისი მიღების ან მიწოდების პუნქტებით სარგებლობის ან ტრანსპორტირების სისტემის გამოყენების პროპორციული.

4. დაბალანსების ნეიტრალურობის საფასური სისტემით მოსარგებლეებისათვის წარდგენილ ინვოისში უნდა განისაზღვროს განცალკევებით და ინვოისს უნდა ახლდეს ამ მუხლის მე-2 პუნქტში მითითებული მეთოდოლოგიით განსაზღვრული საჭირო ინფორმაცია.

5. როდესაც ინფორმაციის მიწოდებისთვის გამოიყენება ვარიანტი 2, რაც გულისხმობს, რომ დაბალანსების ნეიტრალურობის საფასური შეიძლება დაეფუძნოს პროგნოზირებულ ხარჯებსა და შემოსავლებს, ტრანსპორტირების ლიცენზიატის დაბალანსების ნეიტრალურობის საფასურის გაანგარიშების მეთოდოლოგიამ უნდა გაითვალისწინოს ტრანსპორტირების სისტემიდან გაცემულ არადღიურად აღრიცხულ ბუნებრივ გაზთან დაკავშირებით დაბალანსების განცალკევებული ნეიტრალურობის საფასურის გაანგარიშების წესები.

6. შესაბამის შემთხვევაში, ჯვარედინი სუბსიდირების შემცირების მიზნით, ტრანსპორტირების ლიცენზიატის დაბალანსების ნეიტრალურობის საფასურის გაანგარიშების მეთოდოლოგია შეიძლება ითვალისწინებდეს დაბალანსების ნეიტრალურობის საფასურის კომპონენტების დაყოფის და შესაბამისი თანხების სისტემით მოსარგებლეებს შორის შემდგომი გადანაწილების წესებს.

მუხლი 31. თანხის მიღებასთან დაკავშირებული რისკის მართვის ღონისძიებები

1. ტრანსპორტირების ლიცენზიატს უფლება აქვს, მიიღოს საჭირო ზომები და სისტემით მოსარგებლეებს დააკისროს შესაბამისი სახელშეკრულებო ვალდებულებები, ფინანსური უსაფრთხოების გარანტიების ჩათვლით, ამ დანართის 29-ე და 30-ე მუხლებით გათვალისწინებული საფასურების გადახდის უზრუნველყოფის მიზნით, მათი გადახდისუუნარობის რისკის შესამცირებლად.

2. სახელშეკრულებო მოთხოვნები უნდა იყოს გამჭვირვალე და თანასწორობის პრინციპზე აგებული, ასევე მიზნის პროპორციული და განისაზღვროს ამ დანართის 30-ე მუხლის მე-2 პუნქტში მითითებულ მეთოდოლოგიაში.

3. ტრანსპორტირების ლიცენზიატი არ არის ვალდებული თავის თავზე აიღოს სისტემით მოსარგებლის მიერ ვალდებულების შეუსრულებლობით გამოწვეული რაიმე ზარალი, იმ პირობით, რომ ამ მუხლის პირველ და მე-2 პუნქტებში მითითებული ზომები და მოთხოვნები სათანადოდ იქნა მის მიერ განხორციელებული. აღნიშნული ზარალის დაფარვა უნდა მოხდეს ამ დანართის 30-ე მუხლის მე-2 პუნქტით განსაზღვრული მეთოდოლოგიით.

თავი VIII. ინფორმაციის მიწოდება

მუხლი 32. ინფორმაციის მიწოდებასთან დაკავშირებით ტრანსპორტირების ლიცენზიატის ვალდებულებები სისტემით მოსარგებლეების მიმართ

ინფორმაცია, რომელიც წარედგინება სისტემით მოსარგებლეებს ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ, უნდა ეხებოდეს:

ა) ტრანსპორტირების სისტემის საერთო მდგომარეობას, კერძოდ, ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა საბალანსო ზონის მიხედვით უნდა გამოაქვეყნოს საანგარიშო დღის დასაწყისში სისტემაში არსებული ბუნებრივი გაზის ოდენობა და საანგარიშო დღის დასრულებისთვის სისტემაში მოსალოდნელი ბუნებრივი გაზის ოდენობის პროგნოზი. საანგარიშო დღის დასრულებისთვის სისტემაში მოსალოდნელი ბუნებრივი გაზის საპროგნოზო ოდენობის შესახებ ინფორმაციის განახლება უნდა განხორციელდეს საათობრივად;

ბ) ტრანსპორტირების ლიცენზიატის დამაბალანსებელ ქმედებებს, რომლებიც მითითებულია ამ დანართის III თავში;

გ) საანგარიშო დღის განმავლობაში სისტემით მოსარგებლისგან ტრანსპორტირების სისტემაში მიღებულ და სისტემიდან მასზე გაცემულ ბუნებრივი გაზის ოდენობების შესახებ ინფორმაციას, რომელიც მითითებულია ამ დანართის 33-ე - 42-ე მუხლებში.

მუხლი 33. ზოგადი დებულებები

1. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა უნდა უზრუნველყოს სისტემით მოსარგებლეებისთვის ამ დანართის 32-ე მუხლით გათვალისწინებული ყველა ინფორმაციის მიწოდება. ინფორმაცია უნდა იყოს:

ა) განთავსებული ტრანსპორტირების ლიცენზიატის ვებგვერდზე ან სხვა ელექტრონულ საშუალებებზე;

ბ) სისტემით მოსარგებლეებისთვის უფასოდ ხელმისაწვდომი;

გ) სისტემით მოსარგებლეებისთვის მარტივად აღქმადი ფორმით;

დ) გასაგები, რაოდენობრივად აღქმადი და ადვილად ხელმისაწვდომი;

ე) გამოქვეყნებული არადისკრიმინაციულობის დაცვით;

ვ) შესაბამის ერთეულებში (კუბ.მ; კუბ.მ/დღე; კუბ.მ/სთ);

ზ) ქართულ და ინგლისურ ენებზე.

2. იმ შემთხვევაში, თუ გაზომილი ოდენობის შესახებ მონაცემების მიღება შეუძლებელია მრიცხველიდან, შეიძლება გამოყენებულ იქნეს მისი შემცვლელი - ალტერნატიული (პირობითი) მონაცემი. ალტერნატიულ (პირობით) მონაცემში ცდომილებისთვის ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების ლიცენზიატს პასუხისმგებლობა არ ეკისრება.

3. ინფორმაციის ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფა არ უნდა იქნეს გაგებული, როგორც რაიმე კონკრეტული გარანტიის მიცემა, გარდა ამ ინფორმაციის განსაზღვრული ფორმატითა და განსაზღვრული საშუალებით ხელმისაწვდომობისა, როგორიცაა ვებგვერდი და ნორმალურ პირობებში ამ ინფორმაციაზე სისტემით მოსარგებლეთა წვდომის უზრუნველყოფა. ტრანსპორტირების ლიცენზიატები არ შეიძლება პასუხისმგებელი იყვნენ ნებისმიერი სხვა გარანტიის წარდგენაზე, განსაკუთრებით სისტემით მოსარგებლეთა ინფორმაციულ სისტემასთან დაკავშირებით.

4. კომისიამ უნდა მიიღოს გადაწყვეტილება თითოეულ დაბალანსების ზონაში ერთი საინფორმაციო მოდელის გამოყენებასთან დაკავშირებით. ტრანსპორტირების სისტემაში მიღებული და სისტემიდან გაცემული დღის განმავლობაში აღრიცხული ბუნებრივი გაზის ოდენობების შესახებ ინფორმაციის მიწოდების ყველა მოდელთან დაკავშირებით გამოყენებულ უნდა იქნეს ერთიანი წესი.

5. იმ დაბალანსების ზონებისთვის, სადაც დაგეგმილია ვარიანტი 2-ის გამოყენება 2020 წლის 12 სექტემბრის შემდეგ, უნდა ჩატარდეს ბაზრის თაობაზე წინასწარი კონსულტაცია ტრანსპორტირების ლიცენზიატის ან, შესაბამის შემთხვევაში, კომისიის მიერ.

მუხლი 34. დღის შიდა აღრიცხვის შემთხვევაში ტრანსპორტირების სისტემაში მიღებული და ტრანსპორტირების სისტემიდან გაცემული ბუნებრივი გაზი

1. საბალანსო ზონის ფარგლებში ტრანსპორტირების სისტემაში მიღებული და ტრანსპორტირების სისტემიდან გაცემული საანგარიშო დღის შიდა აღრიცხვის შემთხვევაში, როდესაც სისტემით მოსარგებლისთვის მიკუთვნებული ბუნებრივი გაზის ოდენობა უთანაბრდება მისთვის დადასტურებულ ბუნებრივი გაზის ოდენობას, ტრანსპორტირების ლიცენზიატი არ არის ვალდებული, დადასტურებული ოდენობის გარდა სისტემით მოსარგებლეს მიაწოდოს სხვა ინფორმაცია.

2. საბალანსო ზონის ფარგლებში ტრანსპორტირების სისტემაში მიღებული და ტრანსპორტირების სისტემიდან გაცემული საანგარიშო დღის შიდა აღრიცხვის შემთხვევაში, როდესაც სისტემით მოსარგებლისთვის მიკუთვნებული ბუნებრივი გაზის ოდენობა არ უტოლდება მისთვის დადასტურებულ ბუნებრივი გაზის ოდენობას, ტრანსპორტირების ლიცენზიატი ვალდებულია, საანგარიშო დღის განმავლობაში არანაკლებ ორჯერ მიაწოდოს სისტემით მოსარგებლეებს განახლებული ინფორმაცია, სულ მცირე, სისტემაში მიღებულ და სისტემიდან გაცემულ დღის შიდა აღრიცხულ ბუნებრივი გაზის აგრეგირებულ ოდენობებთან დაკავშირებით. აღნიშნული უნდა განხორციელდეს ტრანსპორტირების ლიცენზიატის გადაწყვეტილებით, ქვემოთ მოცემული ორი ვარიანტიდან ერთ-ერთის შესაბამისად:

 ა) თითოეული მიწოდებული განახლებული ინფორმაცია მოიცავს ბუნებრივი გაზის ნაკადებს საანგარიშო დღის დაწყებიდან; ან

ბ) თითოეული მიწოდებული განახლებული ინფორმაცია მოიცავს წინა მიწოდებული ინფორმაციის შემდგომ ბუნებრივი გაზის მზარდ ნაკადს.

3. პირველად მიწოდებული ინფორმაცია უნდა მოიცავდეს საანგარიშო დღის განმავლობაში არანაკლებ პირველი ოთხი საათის ბუნებრივი გაზის ნაკადს და წარმოდგენილი უნდა იქნეს ბუნებრივი გაზის შესაბამისი ნაკადის დასრულებიდან 4 საათის განმავლობაში, არაუგვიანეს შესაბამისი დღის 16:00 საათისა.

4. განახლებული ინფორმაციის მეორედ წარდგენის დრო უნდა განისაზღვროს კომისიასთან შეთანხმებით და გამოქვეყნდეს ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ.

5. ტრანსპორტირების ლიცენზიატი უფლებამოსილია სისტემით მოსარგებლეებს მოსთხოვოს, მიუთითონ, ამ მუხლის მე-2 პუნქტით განსაზღვრულ რომელ ინფორმაციაზე აქვთ წვდომა. მიღებული პასუხის საფუძველზე, ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა უნდა მიაწოდოს სისტემით მოსარგებლეს ინფორმაციის ის ნაწილი, რომელზეც მას არ აქვს წვდომა, ამ მუხლის მე-2-მე-4 პუნქტების შესაბამისად.

6. იმ შემთხვევებში, როდესაც ტრანსპორტირების ლიცენზიატი არ არის პასუხისმგებელი სისტემით მოსარგებლეებს შორის ბუნებრივი გაზის ოდენობების გადანაწილებაზე, როგორც მიკუთვნების პროცესის ნაწილზე, ამ მუხლის მე-2 პუნქტიდან გამონაკლისის სახით, მან სისტემით მოსარგებლეებს უნდა მიაწოდოს ინფორმაცია ტრანსპორტირების სისტემაში მიღებული და ტრანსპორტირების სისტემიდან გაცემული ბუნებრივი გაზის ჯამური ოდენობების შესახებ, საანგარიშო დღის განმავლობაში, სულ მცირე, ორჯერ.

მუხლი 35. დღიურად აღრიცხვის შემთხვევაში ტრანსპორტირების სისტემიდან გაცემული ბუნებრივი გაზი

1. იმ შემთხვევაში, როდესაც გამოიყენება ვარიანტი 1, ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა საანგარიშო დღის განმავლობაში არანაკლებ ორჯერ უნდა მიაწოდოს სისტემით მოსარგებლეებს აღრიცხული ნაკადების მათზე გადანაწილების შესახებ განახლებული ინფორმაცია, სულ მცირე, დღიურად აღრიცხული სისტემიდან გაცემული ბუნებრივი გაზის აგრეგირებული ოდენობებთან დაკავშირებით. აღნიშნული უნდა განხორციელდეს ტრანსპორტირების ლიცენზიატის გადაწყვეტილებით, ქვემოთ მოცემული ორი ვარიანტიდან ერთ-ერთის შესაბამისად:

(ა) თითოეული მიწოდებული განახლებული ინფორმაცია მოიცავს ბუნებრივი გაზის ნაკადებს საანგარიშო დღის დაწყებიდან;

(ბ) თითოეული მიწოდებული განახლებული ინფორმაცია მოიცავს წინა მიწოდებული ინფორმაციის შემდგომ ბუნებრივი გაზის მზარდ ნაკადს.

2. თითოეული განახლებული ინფორმაციის მიწოდება უნდა განხორციელდეს ბუნებრივი გაზის ნაკადის დასრულებიდან ორ საათში.

მუხლი 36. არადღიურად აღრიცხვის შემთხვევაში ტრანსპორტირების სისტემიდან გაცემული ბუნებრივი გაზი

1. იმ შემთხვევაში, როდესაც გამოიყენება საბაზისო ვარიანტი:

(ა) საანგარიშო დღის წინა დღეს ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა სისტემით მოსარგებლეებს უნდა მიაწოდოს ტრანსპორტირების სისტემიდან მათი არადღიურად აღრიცხული გასაცემი ბუნებრივი გაზის ოდენობების შესახებ პროგნოზი საანგარიშო დღესთან დაკავშირებით არაუგვიანეს შესაბამისი დღის 11:00 საათისა;

(ბ) საანგარიშო დღეს ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა სისტემით მოსარგებლეებს, სულ მცირე, ორჯერ უნდა მიაწოდოს ტრანსპორტირების სისტემიდან მათი არადღიურად აღრიცხული გასაცემი ბუნებრივი გაზის ოდენობების პროგნოზის შესახებ განახლებული ინფორმაცია.

2. პირველად ინფორმაციის მიწოდება უნდა განხორციელდეს არაუგვიანეს საანგარიშო დღის 12:00 საათისა.

3. განახლებული ინფორმაციის მეორედ წარდგენის დრო უნდა განისაზღვროს კომისიასთან შეთანხმებით და გამოქვეყნდეს ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ. აღნიშნული დროის განსაზღვრისა, გათვალისწინებული უნდა იქნეს შემდეგი:

ა) სავაჭრო პლატფორმაზე მოკლევადიან სტანდარტიზებულ პროდუქტებზე წვდომა;

ბ) ტრანსპორტირების სისტემიდან სისტემით მოსარგებლეების არადღიურად აღრიცხული გასაცემი ბუნებრივი გაზის ოდენობის პროგნოზის სიზუსტე აღნიშნული პროგნოზის მიწოდების დროსთან შედარებით;

გ) რენომინაციის პერიოდის დასრულების დრო, ამ დანართის მე-15 მუხლის პირველი პუნქტით დადგენილი პირობების შესაბამისად;

დ) ტრანსპორტირების სისტემიდან სისტემით მოსარგებლის არადღიურად აღრიცხული გასაცემი ბუნებრივი გაზის ოდენობის განახლებული პროგნოზის შესახებ ინფორმაციის პირველად მიწოდების დრო.

4. იმ შემთხვევაში, როდესაც გამოიყენება ვარიანტი 1, ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა საანგარიშო დღეს სისტემით მოსარგებლეებს არანაკლებ ორჯერ უნდა მიაწოდოს აღრიცხული ნაკადების მათზე გადანაწილების შესახებ განახლებული ინფორმაცია, სულ მცირე, ტრანსპორტირების სისტემიდან გაცემული არადღიურად აღრიცხული ბუნებრივი გაზის აგრეგირებულ ოდენობებთან დაკავშირებით, ამ დანართის 35-ე მუხლის შესაბამისად.

5. იმ შემთხვევაში, თუ გამოიყენება ვარიანტი 2, საანგარიშო დღის წინა დღეს ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა უნდა მიაწოდოს სისტემით მოსარგებლეებს საანგარიშო დღისთვის ტრანსპორტირების სისტემიდან მათზე გასაცემი არადღიურად აღრიცხული ბუნებრივი გაზის პროგნოზი ამ მუხლის პირველი პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის შესაბამისად.

მუხლი 37. ტრანსპორტირების სისტემაში მიღებული და ტრანსპორტირების სისტემიდან გაცემული ბუნებრივი გაზის ოდენობები საანგარიშო დღის შემდეგ

1. საანგარიშო დღის მომდევნო დღის დასრულებამდე, ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა უნდა მიაწოდოს თითოეულ სისტემით მოსარგებლეს საანგარიშო დღისთვის მისგან ტრანსპორტირების სისტემაში მიღებული და ტრანსპორტირების სისტემიდან მასზე გაცემული ბუნებრივი გაზის ოდენობების პირველადი მიკუთვნების შესახებ, ასევე, ინფორმაცია პირველადი დღიური უბალანსობის ოდენობასთან დაკავშირებით.

ა) საბაზისო ვარიანტისა და ვარიანტი 1-ის შემთხვევაში, გამანაწილებელ ქსელში მიწოდებული ბუნებრივი გაზი სრულად უნდა იყოს მიკუთვნებული;

ბ) ვარიანტი 2-ის შემთხვევაში, ტრანსპორტირების სისტემიდან გაცემული არადღიურად აღრიცხული ბუნებრივი გაზის ოდენობა უნდა უტოლდებოდეს ტრანსპორტირების სისტემიდან სისტემით მოსარგებლეებზე გასაცემი არადღიურად აღრიცხული ბუნებრივი გაზის ოდენობების შესახებ წინა დღეს მიწოდებულ პროგნოზს;

გ) ვარიანტი 1-ის შემთხვევაში, პირველადი მიკუთვნება და პირველადი დღიური უბალანსობის ოდენობა უნდა ჩაითვალოს საბოლოო მიკუთვნებად და საბოლოო დღიური უბალანსობის ოდენობად.

2. იმ შემთხვევაში, თუ გამოიყენება ამ დანართის 47-ე - 51-ე მუხლებში მითითებული დროებითი ღონისძიება, პირველადი მიკუთვნებისა და პირველადი დღიური უბალანსობის ოდენობის შესახებ ინფორმაცია შეიძლება წარმოდგენილი იყოს საანგარიშო დღის მომდევნო სამი დღის განმავლობაში, თუ ტექნიკური და საოპერაციო თვალსაზრისით შეუძლებელია ამ მუხლის პირველი პუნქტის მოთხოვნის შესრულება.

3. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა უნდა მიაწოდოს თითოეულ სისტემით მოსარგებლეს მისგან ტრანსპორტირების სისტემაში მიღებული და ტრანსპორტირების სისტემიდან მასზე გაცემული ბუნებრივი გაზის საბოლოო მიკუთვნების, ასევე საბოლოო დღიური უბალანსობის ოდენობის შესახებ ინფორმაცია წესებით განსაზღვრულ ვადაში.

მუხლი 38. ხარჯთსარგებლიანობის ანალიზი

1. 2020 წლის 12 სექტემბრიდან ორი წლის ვადაში, ტრანსპორტირების ლიცენზიატი უზრუნველყოფს ხარჯთსარგებლიანობის ანალიზის მომზადებას (რომელშიც ხარჯები და სარგებელი გადანაწილებული უნდა იყოს მხარეთა კატეგორიების მიხედვით) შემდეგ საკითხებთან მიმართებაში:

ა) სისტემით მოსარგებლეებისათვის ინფორმაციის მიწოდების სიხშირის გაზრდა;

ბ) ინფორმაციის მიწოდების შესაბამისი ვადების შემცირება;

გ) მიწოდებული ინფორმაციის სიზუსტის გაუმჯობესება.

2. ამ შეფასების შესახებ ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა კონსულტაცია უნდა გაიაროს დაინტერესებულ მხარეებთან და განაწილების იმ ლიცენზიატებთან, რომელთა ინტერესებზეც გავლენას ახდენს აღნიშნული შეფასება.

3. ამ მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებული კონსულტაციის შედეგების საფუძველზე, შესაძლებელია, კომისიამ მიიღოს გადაწყვეტილება ინფორმაციის მიწოდებასთან დაკავშირებული მოთხოვნების ცვლილების თაობაზე.

მუხლი 39. ინფორმაციის მიწოდებასთან დაკავშირებით განაწილების ლიცენზიატისა /ლიცენზიატებისა და პროგნოზირების განმახორციელებელი მხარის/მხარეების ვალდებულებები ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიმართ

1. დაბალანსების ზონასთან დაკავშირებულმა თითოეულმა განაწილების ლიცენზიატმა და ამ მუხლის მე-5 პუნქტის შესაბამისად დანიშნულმა პროგნოზირების განმახორციელებელმა თითოეულმა პირმა, შესაბამის დაბალანსების ზონაში ტრანსპორტირების ლიცენზიატს უნდა მიაწოდონ ინფორმაცია, რომელიც საჭიროა სისტემით მოსარგებლეების ინფორმირებისათვის წინამდებარე დანართის შესაბამისად. მიწოდებული ინფორმაცია უნდა მოიცავდეს გამანაწილებელ ქსელში მიღებულ/ქსელიდან გაცემულ ბუნებრივი გაზის ოდენობებს, მიუხედავად იმისა, არის თუ არა მოცემული სისტემა საბალანსო ზონის ნაწილი.

2. ინფორმაცია, მისი ფორმატი და მიწოდების პროცედურა უნდა განისაზღვროს ტრანსპორტირების ლიცენზიატის, განაწილების ლიცენზიატისა და, საჭიროების შემთხვევებში, პროგნოზირების განმახორციელებელი პირის ურთიერთთანამშრომლობით, რათა უზრუნველყოფილ იქნეს ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ ინფორმაციის დროული მიწოდება სისტემით მოსარგებლეებისათვის ამ თავისა და ამ დანართის 33-ე მუხლის პირველი პუნქტის მოთხოვნების შესაბამისად.

3. ამ მუხლით გათვალისწინებული ინფორმაცია უნდა მიეწოდოს ტრანსპორტირების ლიცენზიატს მის მიერ სისტემით მოსარგებლეებისთვის ინფორმაციის მისაწოდებლად გამოყენებულ ფორმატში.

4. კომისია უფლებამოსილია მოსთხოვოს ტრანსპორტირების ლიცენზიატს, განაწილების ლიცენზიატსა და პროგნოზირების განმახორციელებელ პირს, წარმოადგინონ სტიმულირების მექანიზმი, რომელიც ეხება სისტემით მოსარგებლეზე არადღიურად აღრიცხული გასაცემი ბუნებრივი გაზის ზუსტი პროგნოზირების უზრუნველყოფას. აღნიშნული მექანიზმი უნდა აკმაყოფილებდეს ტრანსპორტირების ლიცენზიატისთვის ამ დანართის მე-11 მუხლის მე-4 პუნქტით გათვალისწინებულ კრიტერიუმებს.

5. კომისიამ დაბალანსების ზონაში უნდა დანიშნოს პროგნოზირების განმახორციელებელი პირი ტრანსპორტირების ლიცენზიატებთან და შესაბამის განაწილების ლიცენზიატებთან წინასწარი კონსულტაციის შემდეგ. პროგნოზირების განმახორციელებელი პირი პასუხისმგებელია ტრანსპორტირების სისტემიდან სისტემით მოსარგებლეზე გასაცემი, არადღიურად აღრიცხული ბუნებრივი გაზის ოდენობის პროგნოზირებაზე და, შესაბამის შემთხვევაში, მათ შემდგომ მიკუთვნებაზე. პროგნოზირების განმახორციელებელი პირი შეიძლება იყოს ტრანსპორტირების ლიცენზიატი, განაწილების ლიცენზიატი ან მესამე პირი.

მუხლი 40. ინფორმაციის მიწოდებასთან დაკავშირებით განაწილების ლიცენზიატის/ლიცენზიატების ვალდებულებები ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიმართ

განაწილების ლიცენზიატმა უნდა მიაწოდოს ტრანსპორტირების ლიცენზიატს ინფორმაცია გამანაწილებელ სისტემაში მიღებული და სისტემიდან გაცემული დღის შიგნით და დღიურად აღრიცხული ბუნებრივი გაზის ოდენობების შესახებ, ინფორმაციასთან დაკავშირებული იმ მოთხოვნების შესაბამისად, რომლებიც მოცემულია ამ დანართის 34-ე მუხლის მე-2-მე-6 პუნქტებში, 35-ე და  37-ე მუხლებში. ეს ინფორმაცია უნდა მიეწოდოს ტრანსპორტირების ლიცენზიატს იმ ვადაში, რომელიც საკმარისია ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ ქსელის მოსარგებლეებისთვის ინფორმაციის მისაწოდებლად.

მუხლი 41. ინფორმაციის მიწოდებასთან დაკავშირებით განაწილების ლიცენზიატის/ლიცენზიატების ვალდებულებები პროგნოზირების განმახორციელებელი პირის მიმართ

1. განაწილების ლიცენზიატები ვალდებული არიან პროგნოზირების განმახორციელებელ პირს მიაწოდონ საკმარისი და განახლებული ინფორმაცია, რომელიც აუცილებელია არადღიურად აღრიცხვის შემთხვევაში სისტემით მოსარგებლეზე გასაცემი ბუნებრივი გაზის ოდენობის პროგნოზისთვის, ამ დანართის 42-ე მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებული მეთოდოლოგიის შესაბამისად. ასეთი ინფორმაცია უნდა იყოს მოწოდებული დროულად, პროგნოზირების განმახორციელებელი პირის მიერ განსაზღვრული განრიგისა და მისი საჭიროებების შესაბამისად,

2. ამ მუხლის პირველი პუნქტი შესაბამისი ცვლილებების გათვალისწინებით ასევე გამოიყენება ვარიანტი 1-ის შემთხვევაში.

მუხლი 42. ინფორმაციის მიწოდებასთან დაკავშირებით პროგნოზირების განმახორციელებელი პირის ვალდებულებები ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიმართ

1. არადღიური აღრიცხვის შემთხვევაში პროგნოზირების განმახორციელებელმა პირმა უნდა წარუდგინოს ტრანსპორტირების ლიცენზიატს გაცემული ბუნებრივი გაზის ოდენობების პროგნოზი და შემდგომი მიკუთვნებები ამ დანართის 36-ე და 37-ე მუხლებში ინფორმაციასთან დაკავშირებით მითითებული მოთხოვნების გათვალისწინებით. ეს ინფორმაცია უნდა მიეწოდოს ტრანსპორტირების ლიცენზიატს იმ ვადაში, რომელიც საკმარისია ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ სისტემით მოსარგებლეებისთვის ინფორმაციის მისაწოდებლად. არადღიური აღრიცხვის შემთხვევაში დღით ადრე ან დღის შიდა პროგნოზების წარდგენა ტრანსპორტირების სისტემიდან გასაცემი ბუნებრივი გაზის ოდენობებზე უნდა განხორციელდეს 36-ე მუხლის პირველი პუნქტის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტებით განსაზღვრულ ვადებამდე 1 საათით ადრე, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ სისტემით მოსარგებლეებისთვის ინფორმაციის მისაწოდებლად უფრო გვიანი ვადაა შეთანხმებული ტრანსპორტირების ლიცენზიატსა და პროგნოზირების განმახორციელებელ პირს შორის.

2. არადღიური აღრიცხვის შემთხვევაში სისტემით მოსარგებლეზე ტრანსპორტირების სისტემიდან გასაცემი ბუნებრივი გაზის ოდენობების პროგნოზირების მეთოდოლოგია უნდა დაეფუძნოს სტატისტიკური მოთხოვნის მოდელს, სადაც ტრანსპორტირების სისტემიდან გასაცემ, ბუნებრივი გაზის თითოეულ ოდენობას ენიჭება დატვირთვის პროფილი და მოიცავს გაზზე მოთხოვნის ცვალებადობის დამოკიდებულებას ისეთ სიდიდეებთან მიმართებაში, როგორიცაა ტემპერატურა, კვირის დღე, მომხმარებლის ტიპი და დასვენების პერიოდები. ამ მეთოდოლოგიის მიღებამდე უნდა ჩატარდეს კონსულტაციები დაინტერესებულ მხარეებთან.

3. არადღიური აღრიცხვის შემთხვევაში ტრანსპორტირების სისტემიდან სისტემით მოსარგებლეზე გაცემული ბუნებრივი გაზის ოდენობების პროგნოზის სიზუსტის შესახებ ანგარიში უნდა გამოქვეყნდეს პროგნოზირების განმახორციელებელი პირის მიერ, სულ მცირე, ორ წელიწადში ერთხელ.

4. შესაბამის შემთხვევაში, ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა უნდა წარმოადგინოს მონაცემები ბუნებრივი გაზის ნაკადებთან დაკავშირებით იმ დროის განმავლობაში, რომელიც საკმარისია პროგნოზირების განმახორციელებელი პირის მიერ ამ მუხლით გათვალისწინებული ვალდებულებების შესასრულებლად.

5. ამ მუხლის მე-2 - მე-4 პუნქტები შესაბამისი ცვლილებების გათვალისწინებით ასევე გამოიყენება ვარიანტი 1-ის შემთხვევაში.

თავი IX. ქსელის მოქნილობის მომსახურება

მუხლი 43. ზოგადი დებულებები

1. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა შეიძლება შესთავაზოს სისტემით მოსარგებლეებს ქსელის მოქნილობის მომსახურება კომისიის მიერ შესაბამისი პირობების დამტკიცების შემდეგ.

2. ქსელის მოქნილობის მომსახურების პირობები უნდა შეესაბამებოდეს სისტემით მოსარგებლის პასუხისმგებლობას, დააბალანსოს მისი ბუნებრივი გაზის მიღებული და გაცემული ოდენობები საანგარიშო დღის განმავლობაში.

3. ქსელის მოქნილობის მომსახურება უნდა შეიზღუდოს ტრანსპორტირების სისტემის მოქნილობის შესაძლებლობის ზღვრებით, რომელიც, შესაბამისი ტრანსპორტირების ლიცენზიატის შეფასების თანახმად, არ შეუქმნის საფრთხეს ბუნებრივი გაზის ტრანსპორტირების საქმიანობის განხორციელებას.

4. ქსელის მოქნილობის მომსახურების ფარგლებში, სისტემით მოსარგებლეებისგან ტრანსპორტირების სისტემაში მიღებული და სისტემიდან მათზე გაცემული ბუნებრივი გაზი გათვალისწინებულ უნდა იქნეს მათი დღიური უბალანსობის ოდენობის გაანგარიშებისას.

5. ამ დანართის VII თავში მითითებული ნეიტრალურობის მექანიზმი არ ვრცელდება ქსელის მოქნილობის მომსახურებაზე, თუ კომისიის მიერ სხვა რამ არ არის დადგენილი.

6. სისტემით მოსარგებლეებმა უნდა შეატყობინონ შესაბამის ტრანსპორტირების ლიცენზიატს ქსელის მოქნილობის მომსახურების გამოყენების შესახებ ნომინაციებისა და რენომინაციების წარდგენის გზით.

7. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა შეიძლება არ მოითხოვოს სისტემით მოსარგებლისგან ამ მუხლის მე-6 პუნქტში მითითებული ნომინაციების ან რენომინაციების წარდგენა, თუ მათი არარსებობა ხელს არ შეუშლის მოკლევადიანი საბითუმო ბუნებრივი გაზის ბაზრის განვითარებას და ტრანსპორტირების ლიცენზიატს აქვს საკმარისი ინფორმაცია, რათა უზრუნველყოს ქსელის მოქნილობის მომსახურების გამოყენების ზუსტი მიკუთვნება მომდევნო საანგარიშო დღეს.

მუხლი 44. ქსელის მოქნილობის მომსახურების პირობები

1. ქსელის მოქნილობის მომსახურება შეიძლება გაწეულ იქნეს მხოლოდ მას შემდეგ, რაც დაკმაყოფილებული იქნება ყველა შემდეგი პირობა:

ა) ქსელის მოქნილობის მომსახურების გასაწევად ტრანსპორტირების ლიცენზიატს არ ესაჭიროება გააფორმოს რაიმე ხელშეკრულება სხვა სისტემების ოპერატორებთან, მათ შორის, ბუნებრივი გაზის საცავის სისტემის ოპერატორთან ან გათხევადებული ბუნებრივი გაზის სისტემის ოპერატორთან;

ბ) ქსელის მოქნილობის მომსახურების გაწევიდან ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ მიღებული შემოსავალი, სულ მცირე, უნდა უთანაბრდებოდეს ამ მომსახურებისთვის გაწეულ ან მომავალში გასაწევ მოსალოდნელ ხარჯებს;

გ) ქსელის მოქნილობის მომსახურების შეთავაზება უნდა განხორციელდეს გამჭვირვალობისა და არადისკრიმინაციულობის საფუძველზე და მისი შეთავაზება შესაძლოა მოხდეს კონკურენტული მექანიზმების გამოყენებით;

 დ) ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა სისტემით მოსარგებლეს პირდაპირ ან არაპირდაპირ არ უნდა დააკისროს საფასური ქსელის მოქნილობის მომსახურების განხორციელებისას გაწეული ხარჯისთვის, თუ ეს არ არის გათვალისწინებული ამ სისტემით მოსარგებლესთან დადებული ხელშეკრულებით;

ე) ქსელის მოქნილობის მომსახურების გაწევამ არ უნდა იქონიოს უარყოფითი გავლენა ტრანსსასაზღვრო ვაჭრობაზე.

2. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა ქსელის მოქნილობის მომსახურების გაწევასთან შედარებით პრიორიტეტი უნდა მიანიჭოს დღის შიდა ვალდებულებების შემცირებას.

თავი X. დროებითი ღონისძიებები

მუხლი 45. დროებითი ღონისძიებები: ზოგადი დებულებები

1. მოკლევადიან საბითუმო ბუნებრივი გაზის ბაზარზე საკმარისი ლიკვიდურობის არარსებობის შემთხვევაში, ტრანსპორტირების ლიცენზიატებმა უნდა განახორციელონ ამ დანართის 47-ე - 50-ე მუხლებში მითითებული შესაბამისი ღონისძიებები. ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ განხორციელებულმა დამაბალანსებელმა ქმედებებმა, დროებითი ღონისძიებების შემთხვევაში, რამდენადაც ეს შესაძლებელია, ხელი უნდა შეუწყოს მოკლევადიანი საბითუმო ბუნებრივი გაზის ბაზრის ლიკვიდურობას.

2. ნებისმიერი დროებითი ღონისძიების გამოყენება არ ზღუდავს რაიმე სხვა ალტერნატიული ან დამატებითი დროებითი ღონისძიების/ღონისძიებების გამოყენებას, იმ პირობით, რომ ასეთი ღონისძიებები მიზნად ისახავს მოკლევადიანი საბითუმო ბუნებრივი გაზის ბაზრის კონკურენციისა და ლიკვიდურობის ხელშეწყობას და ისინი შეესაბამება ამ დანართში დადგენილ ზოგად პრინციპებს.

3. ამ მუხლის პირველ და მე-2 პუნქტებში მითითებული დროებითი ღონისძიებები უნდა შემუშავდეს და განხორციელდეს თითოეული ტრანსპორტირების ლიცენზიატის მიერ ამ დანართის 46-ე მუხლის პირველ პუნქტში მითითებული ანგარიშის შესაბამისად და დამტკიცდეს კომისიის მიერ ამ დანართის 46-ე მუხლით განსაზღვრული პროცედურის შესაბამისად.

4. ანგარიში უნდა ითვალისწინებდეს დროებითი ღონისძიებების ვადას, რომელიც უნდა განისაზღვროს არაუგვიანეს 2025 წლის 12 სექტემბრით.

მუხლი 46. დროებითი ღონისძიებები: ყოველწლიური ანგარიში

1. იმ შემთხვევაში, თუ ტრანსპორტირების ლიცენზიატი გეგმავს დროებითი ღონისძიებების განხორცილებას ან მათი განხორციელების გაგრძელებას, მან უნდა მოამზადოს ანგარიში, სადაც ასახული იქნება:

ა) მოკლევადიანი საბითუმო ბუნებრივი გაზის ბაზრის განვითარებასა და ლიკვიდურობასთან დაკავშირებული არსებული მდგომარეობის აღწერა ანგარიშის მომზადების მომენტში, რაც, ტრანსპორტირების ლიცენზიატისთვის ხელმისაწვდომობის შემთხვევაში, უნდა მოიცავდეს:

ა.ა) ვირტუალურ სავაჭრო პუნქტში დადებული გარიგებების რაოდენობასა და მთლიანი გარიგებების რაოდენობას;

ა.ბ) განაცხადებით/შეთავაზებებით გათვალისწინებულ ფასებს შორის სხვაობებს და განაცხადებით/შეთავაზებებით გათვალისწინებულ მოცულობებს;

ა.გ) იმ მონაწილეთა რაოდენობას, რომლებსაც აქვთ დაშვება მოკლევადიან საბითუმო ბუნებრივი გაზის ბაზარზე;

ა.დ) აქტიურ მონაწილეთა რაოდენობას მოკლევადიან საბითუმო ბუნებრივი გაზის ბაზარზე საანგარიშო პერიოდის განმავლობაში;

ბ) გამოსაყენებელი დროებითი ღონისძიებები;

გ) დროებითი ღონისძიებების გამოყენების მიზეზები:

გ.ა) მათი საჭიროების დასაბუთება ამ პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტში მითითებული მოკლევადიანი საბითუმო ბუნებრივი გაზის ბაზრის განვითარების მდგომარეობიდან გამომდინარე;

გ.ბ) შეფასება, თუ როგორ გაზრდიან ისინი მოკლევადიანი საბითუმო ბუნებრივი გაზის ბაზრის ლიკვიდურობას;

დ) იმ ქმედებების განსაზღვრა, რომლებიც განხორციელდება დროებითი ღონისძიებების გაუქმების მიზნით, მათ შორის, ამგვარი ქმედებების განხორციელების კრიტერიუმები და შესაბამისი ვადების გონივრულობის შეფასება.

2. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა უნდა გაიაროს კონსულტაცია დაინტერესებულ მხარეებთან შემოთავაზებულ ანგარიშთან დაკავშირებით.

3. კონსულტაციის შემდეგ, ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა ამ მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად მომზადებული ანგარიში უნდა წარუდგინოს კომისიას დასამტკიცებლად. პირველი ანგარიში უნდა იქნეს წარდგენილი 2020 წლის 12 სექტემბრიდან ექვსი თვის განმავლობაში, ხოლო მომდევნო განახლებული ანგარიშები - ყოველწლიურად.

4. კომისიამ უნდა მიიღოს და გამოაქვეყნოს დასაბუთებული გადაწყვეტილება სრული ანგარიშის მიღებიდან ექვსი თვის განმავლობაში. ასეთი გადაწყვეტილება დაუყოვნებლივ უნდა ეცნობოს ენერგეტიკული გაერთიანების მარეგულირებელ საბჭოსა და ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს. ანგარიშის დამტკიცების შესახებ გადაწყვეტილების მიღებისას, კომისიამ უნდა შეაფასოს მისი გავლენა დაბალანსების რეჟიმების ჰარმონიზაციაზე, ბაზარზე ინტეგრაციის გაადვილებაზე, არადისკრიმინაციულობის უზრუნველყოფაზე, ეფექტიან კონკურენციასა და ბუნებრივი გაზის ბაზრის ეფექტიან ფუნქციონირებაზე.

5. ამ მუხლით გათვალისწინებული ანგარიშის წარდგენის შემთხვევაში მოქმედებს ამ დანართის 27-ე მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებული პროცედურა.

მუხლი 47. საბალანსო პლატფორმა

1. იმ შემთხვევაში, თუ მოკლევადიანი საბითუმო ბუნებრივი გაზის ბაზარი არ არის ან მოსალოდნელია, არ იყოს საკმარისად ლიკვიდური ან, როდესაც ტრანსპორტირების ლიცენზიატისთვის საჭირო პერიოდული და ადგილმდებარეობრივი პროდუქტების გონივრული პირობებით შეძენა შეუძლებელია ტრანსპორტირების ლიცენზიატის დაბალანსების მიზნებისთვის უნდა შეიქმნას საბალანსო პლატფორმა.

2. ტრანსპორტირების ლიცენზიატებმა უნდა განიხილონ ერთობლივი საბალანსო პლატფორმის დანერგვის შესაძლებლობა მომიჯნავე დაბალანსების ზონებისთვის, ტრანსპორტირების ლიცენზიატებს შორის თანამშრომლობის ფარგლებში, ან დაბალანსების ზონებისთვის, სადაც არსებობს საკმარისი ურთიერთდაკავშირების სიმძლავრე და ამგვარი ერთობლივი საბალანსო პლატფორმის განხორციელება ითვლება ეფექტიანად. ერთობლივი საბალანსო პლატფორმის შექმნის შემთხვევაში, მისი მართვა უნდა განახორციელონ შესაბამისმა ტრანსპორტირების ლიცენზიატებმა.

3. იმ შემთხვევაში, თუ ამ მუხლის პირველ პუნქტში მითითებული გარემოებები ხუთი წლის განმავლობაში არსებითად არ შეიცვლება, კომისიამ, ამ დანართის 45-ე მუხლის მე-4 პუნქტის მოთხოვნათა დაცვით, და ამ დანართის 46-ე მუხლით გათვალისწინებული ანგარიშში ცვლილების წარდგენის შემდეგ, შეიძლება მიიღოს გადაწყვეტილება საბალანსო პლატფორმის ფუნქციონირების გაგრძელების შესახებ შემდგომი პერიოდისთვის, მაგრამ არაუმეტეს 5 წლისა.

მუხლი 48. საბალანსო პლატფორმის ალტერნატივა

იმ შემთხვევაში, თუ ტრანსპორტირების ლიცენზიატს შეუძლია დაამტკიცოს, რომ დაბალანსების ზონებს შორის არასაკმარისი ურთიერთდაკავშირების სიმძლავრის გამო საბალანსო პლატფორმას არ შეუძლია გაზარდოს მოკლევადიანი საბითუმო ბუნებრივი გაზის ბაზრის ლიკვიდურობა და აღნიშნული ტრანსპორტირების ლიცენზიატს არ აძლევს საშუალებას, განახორციელოს ეფექტური დამაბალანსებელი ქმედებები, მან შეიძლება გამოიყენოს ალტერნატიული ზომა, მათ შორის, საბალანსო მომსახურებები, რომლებიც მტკიცდება კომისიის მიერ. ამგვარი ალტერნატიული ზომის გამოყენების შემთხვევაში, უნდა განისაზღვროს შემდგომი სახელშეკრულებო პირობები, ასევე მოქმედი ფასი და ვადები.

მუხლი 49. დროებითი უბალანსობის საფასური

1. იმ შემთხვევაში, თუ აუცილებელია ამ დანართის 45-ე მუხლით გათვალისწინებული დროებითი ღონისძიებების განხორციელება, ფასის განსაზღვრა შეიძლება განხორციელდეს ამ დანართის 46-ე მუხლში მითითებული ანგარიშის მიხედვით და აღნიშნული ფასწარმოქმნა ანაცვლებს დღიური უბალანსობის საფასურის გაანგარიშების მეთოდოლოგიას.

2. განსაზღვრული ფასი შეიძლება დაეფუძნოს კომისიის მიერ ამ წესების შესაბამისად დადგენილ ფასს, საბაზრო ფასის შეფასებულ მნიშვნელობას ან საბალანსო პლატფორმაზე ვაჭრობის შედეგად წარმოქმნილ ფასს.

3. საბაზრო ფასის შეფასებული მნიშვნელობა უნდა აკმაყოფილებდეს ამ დანართის 22-ე მუხლის მე-6 პუნქტში განსაზღვრულ პირობებს. აღნიშნული ფასის სტრუქტურა უნდა ითვალისწინებდეს ბაზარზე მანიპულაციების პოტენციურ რისკს.

მუხლი 50. დასაშვები ცდომილება

1. დასაშვები ცდომილება შეიძლება გამოყენებულ იქნეს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, როდესაც სისტემით მოსარგებლეებს არ აქვთ წვდომა:

ა) საკმარისი ლიკვიდურობის მქონე მოკლევადიან საბითუმო ბუნებრივი გაზის ბაზარზე;

ბ) გაზზე, რომელიც აუცილებელია ბუნებრივი გაზის მიწოდება-მოთხოვნის მოკლევადიანი ცვლილების დასაკმაყოფილებლად; ან

გ) მათგან ტრანსპორტირების სისტემაში მიღებული და სისტემიდან მათზე გაცემული ბუნებრივი გაზის ოდენობების შესახებ ინფორმაციაზე.

2. დასაშვები ცდომილება გამოიყენება:

ა) სისტემით მოსარგებლეთა დღიური უბალანსობის ოდენობასთან მიმართებაში;

ბ) გამჭვირვალობის და არადისკრიმინაციულობის პრინციპების საფუძველზე;

გ) მხოლოდ აუცილებლობის ფარგლებში და მინიმალური ხანგრძლივობით.

3. დასაშვები ცდომილების გამოყენებამ შეიძლება შეამციროს საანგარიშო დღეს სისტემით მოსარგებლის მთლიანი დღიური უბალანსობის ოდენობასთან ან მის ნაწილთან დაკავშირებული ხარჯი ზღვრული გაყიდვის ან შესყიდვის ფასთან მიმართებაში.

4. დასაშვები ცდომილება უნდა იყოს ბუნებრივი გაზის ის მაქსიმალური ოდენობა, რომლის ყიდვა ან გაყიდვა შეუძლია თითოეულ სისტემით მოსარგებლეს საშუალო შეწონილ ფასად. იმ შემთხვევაში, თუ დარჩენილი ბუნებრივი გაზის ოდენობა, რომელიც შეადგენს თითოეული სისტემით მოსარგებლის დღიურ უბალანსობას, აჭარბებს დასაშვები ცდომილების დონეს, მისი გაყიდვა ან ყიდვა უნდა განხორციელდეს ზღვრული გაყიდვის ან შესყიდვის ფასით.

5. დასაშვები ცდომილების სტრუქტურა:

ა) უნდა ასახავდეს ტრანსპორტირების სისტემის მოქნილობასა და სისტემით მოსარგებლის საჭიროებებს;

ბ) უნდა ასახავდეს სისტემით მოსარგებლის რისკის დონეს მისგან ტრანსპორტირების სისტემაში მიღებული და სისტემიდან მასზე გაცემული ბუნებრივი გაზის ოდენობების დაბალანსების მართვისას;

გ) არ უნდა აფერხებდეს მოკლევადიანი საბითუმო ბუნებრივი გაზის ბაზრის განვითარებას;

დ) არ უნდა იწვევდეს ტრანსპორტირების ლიცენზიატის დამაბალანსებელი ქმედებების ხარჯების შეუსაბამოდ გადაჭარბებულ ზრდას.

6. დასაშვები ცდომილება უნდა გაანგარიშდეს თითოეული სისტემით მოსარგებლისგან ტრანსპორტირების სისტემაში მიღებული და მასზე სისტემიდან გაცემული ბუნებრივი გაზის ოდენობების საფუძველზე, გარდა თითოეული საანგარიშო დღისთვის ვირტუალურ სავაჭრო პუნქტში ნავაჭრი ოდენობებისა. დასაშვები ცდომილების ქვეკატეგორიები უნდა განისაზღვროს მოქმედი კანონმდებლობით.

7. არადღიური აღრიცხვის დროს ტრანსპორტირების სისტემიდან გაცემული ბუნებრივი გაზის ოდენობისთვის დასაშვები ცდომილების დონე, რომელიც განისაზღვრება კომისიის მიერ, უნდა ეფუძნებოდეს სისტემით მოსარგებლეზე ტრანსპორტირების სისტემიდან გაცემული არადღიურად აღრიცხული ბუნებრივი გაზის ოდენობების შესაბამის პროგნოზსა და შესაბამის მიკუთვნებას შორის სხვაობას.

8. არადღიური აღრიცხვის დროს დასაშვები ცდომილება შეიძლება შეიცავდეს კომპონენტს, რომელიც გაანგარიშდება სისტემით მოსარგებლეზე ტრანსპორტირების სისტემიდან გაცემული ბუნებრივი გაზის ოდენობის პროგნოზიდან გადახრის გათვალისწინებით. აღნიშნული კომპონენტი წარმოადგენს ბუნებრივი გაზის ოდენობას, რომლითაც შესაბამისი პროგნოზი:

ა) აჭარბებს ტრანსპორტირების სისტემიდან გაცემული ბუნებრივი გაზის მიკუთვნებულ ოდენობას იმ შემთხვევაში, თუ დღიური უბალანსობის ოდენობა დადებითია;

ბ) ნაკლებია ტრანსპორტირების სისტემიდან გაცემული ბუნებრივი გაზის მიკუთვნებულ ოდენობაზე, თუ დღიური უბალანსობის ოდენობა უარყოფითია.

თავი XI. საბოლოო და გარდამავალი დებულებები

მუხლი 51. ტრანსპორტირების ლიცენზიატის ზედმეტი მოქნილობისგან გათავისუფლება

1. თუ 2020 წლის 12 სექტემბრის მდგომარეობით არსებობდა მოქნილობის გრძელვადიანი შეთანხმებები, რომლებიც ტრანსპორტირების ლიცენზიატს ანიჭებს უფლებას გასცეს ან მიიღოს ბუნებრივი გაზის კონკრეტული მოცულობები, ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა უნდა მიიღოს სათანადო ზომები მოქნილობის ოდენობის შესამცირებლად.

2. ამ მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრული მოქნილობის ოდენობის შემცირებისას ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა მხედველობაში უნდა მიიღოს მოკლევადიანი სტანდარტიზებული პროდუქტების გამოყენების შესაძლებლობა.

3. მოქნილობის ოდენობის შემცირება შეიძლება:

ა) არსებული ხელშეკრულების პირობების თანახმად, თუ იგი შეიცავს დებულებებს ბუნებრივი გაზის იმ ოდენობის შემცირების შესახებ, რომელზეც აღებული იყო ვალდებულება ან/და თუ არსებული ხელშეკრულება ითვალისწინებს მისი შეწყვეტის უფლებას; ან

ბ) ამ პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტით განსაზღვრული სახელშეკრულებო უფლებების არარსებობის შემთხვევაში:

ბ.ა) მოქნილობის ოდენობის შემცირებასთან დაკავშირებული მოთხოვნები გავლენას არ ახდენს ხელშეკრულების მოქმედების ვადასა და პირობებზე;

ბ.ბ) ხელშემკვრელმა მხარეებმა უნდა განიხილონ დამატებითი ღონისძიებები, რათა ბაზარზე დააბრუნონ ბუნებრივი გაზის ნებისმიერი ჭარბი ოდენობა, რომელიც არ არის საჭირო დაბალანსების მიზნებისთვის, რათა უზრუნველყოფილ იქნეს სხვა სისტემით მოსარგებლეთათვის მეტი მოქნილობა.

4. თუ მოქმედი ხელშეკრულება ითვალისწინებს ზედმეტი მოქნილობის შემცირებას, ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა უნდა შეამციროს ამგვარი მოქნილობა შესაძლებლობისთანავე, გონივრულობის ფარგლებში.

5. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა კონსულტაცია უნდა გაიაროს დაინტერესებულ მხარეებთან დროებითი ღონისძიებების სახით განსახორციელებელ კონკრეტულ წინადადებებთან დაკავშირებით, მოქმედი გრძელვადიანი ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ნებისმიერი ზედმეტი მოქნილობისგან გათავისუფლების მიზნით.

6. ტრანსპორტირების ლიცენზიატმა უნდა გამოაქვეყნოს ინფორმაცია მისი დამაბალანსებელი ქმედებების შესახებ, რომლებიც განხორციელებულია მოქმედი გრძელვადიანი ხელშეკრულების შესაბამისად.

7. კომისია უფლებამოსილია, დააწესოს სამიზნე მაჩვენებლები იმ პროპორციებთან მიმართებაში, რომლითაც უნდა შემცირდეს გრძელვადიანი ხელშეკრულებები მოკლევადიანი საბითუმო ბუნებრივი გაზის ბაზარზე ლიკვიდურობის გაზრდის მიზნით. 

მუხლი 52. გარდამავალი დებულებები

1. კომისია უფლებამოსილია ნება დართოს ტრანსპორტირების ლიცენზიატს, მისი დასაბუთებული მოთხოვნის საფუძველზე, უზრუნველყოს წინამდებარე დანართის დებულებებთან შესაბამისობა 2026 წლის 31 დეკემბრამდე, იმ პირობით, რომ ტრანსპორტირების ლიცენზიატი არ მიმართავს ამ დანართის X თავში მითითებულ დროებით ღონისძიებებს. იმ შემთხვევაში, თუ კომისია გამოიყენებს ამ შესაძლებლობას, წინამდებარე დანართი არ გავრცელდება ამ ტრანსპორტირების ლიცენზიატის დაბალანსების ზონის ფარგლებში, იმ მოცულობითა და გარდამავალი პერიოდის ხანგრძლივობით, რომელიც დადგინდება კომისიის გადაწყვეტილებით.

2. კომისიამ უნდა მიიღოს და გამოაქვეყნოს ამ მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად მიღებული გადაწყვეტილება ასეთი მოთხოვნის მიღებიდან სამი თვის ვადაში. ამგვარი გადაწყვეტილება დაუყოვნებლივ უნდა ეცნობოს ენერგეტიკული გაერთიანების მარეგულირებელ საბჭოსა და ენერგეტიკული გაერთიანების სამდივნოს.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2022 წლის 18 ნოემბრის დადგენილება №53 - ვებგვერდი, 25.11.2022 წ.

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის 2024 წლის 5 სექტემბრის დადგენილება №26 - ვებგვერდი, 10.09.2024წ.