1. ადაპტაციური მენეჯმენტის მისაღწევად, ჭაჭუნას აღკვეთილის ადმინისტრაცია მენეჯმენტის მონიტორინგის პარალელურად ახორციელებს მენეჯმენტის გეგმის რეგულარულ რევიზიას, სამწლიან საოპერაციო და ყოველწლიურ სამუშაო გეგმებში ქმედებების პრიორიტეტიზაციისა და განახლების გზით.
2. საჭიროა თითოეული ინდიკატორის გრაფიკის (ყოველწლიურად, ან სხვა, როგორც წესი, უფრო ხანგრძლივი დროის ინტერვალებით) მიხედვით მონიტორინგი და ყველა ქმედების შეფასება. შედეგები გათვალისწინებული უნდა იყოს საოპერაციო და ყოველწლიური გეგმის ფორმულირებისას ისევე, როგორც მენეჯმენტის გეგმის გადამოწმებისას ცხრა წლის შემდეგ. მენეჯმენტის მონიტორინგი და შეფასება წარმოადგენს სხვადასხვა ღონისძიებების (საშუალებების) კომბინაციას.
ა) ჭაჭუნას აღკვეთილის ადმინისტრაციისა და სსიპ დაცული ტერიტორიების სააგენტოს მიერ მომზადებული სამწლიანი ოპერაციული და წლიური სამუშაო გეგმები დეტალური, ყოველწლიური განხილვისთვის, განსაზღვრავენ თითოეულ ქმედებაში მისაღწევ შედეგებს. თითოეული საქმიანობის შედეგების მონიტორინგი ჩატარდება შესაბამისი ინდიკატორის ოქმის მიხედვით (წლიური ან უფრო დიდი ინტერვალით). შედეგები შეჯამდება შეფასების ანგარიშში, რომელიც გამოყენებული იქნება მომავალი საოპერაციო გეგმის ან წლიური სამუშაო გეგმის შემუშავებისა და განხორციელების დროს;
ბ) საოპერაციო და წლიური სამუშაო გეგმები განსაზღვრავს განხორციელების ვალდებულებებს და მის მონიტორინგს/დოკუმენტირებას. საოპერაციო და წლიური სამუშაო დაგეგმვისას ხდება მენეჯმენტის გეგმით გათვალისწინებული ქმედებების მოდიფიკაციებისთვის კონკრეტული რეკომენდაციების შემუშავება. ეს რეკომენდაციები დოკუმენტირებულია მომავალი წლიური სამოქმედო გეგმის შემუშავებამდე, რათა მომავალი წლის ყველა დაგეგმილი საქმიანობა ადაპტირებული იყოს გასული წლის გამოცდილების, ახალი გარემოებების, ან ახალი ინფორმაციის შესაბამისად;
გ) ჭაჭუნას აღკვეთილის მთავარი მონიტორინგის სისტემა შეიძლება შეივსოს ზოგად შეფასებაზე დაფუძნებული მენეჯმენტის ეფექტურობის შეფასების ინსტრუმენტის ("მენეჯმენტის ეფექტურობის მონიტორინგის ინსტრუმენტი“) გამოყენებით. აღნიშნული ინსტრუმენტი აქტიურად გამოიყენება მთელ მსოფლიოში დაცული ტერიტორიების მართვის ეფექტურობის გაზრდაში მიღწეული პროგრესის მონიტორინგისათვის. ეს მექანიზმი საშუალებას იძლევა დროულად შეგროვდეს შესაბამისი ინფორმაცია და შეფასდეს მიღწეული პროგრესი. ჭაჭუნას აღკვეთილის ადმინისტრაცია აღნიშნულ შეფასებას ჩაატარებს ყოველ 3 წელიწადში ერთხელ (საოპერაციო გეგმის შემუშავებამდე, ან მენეჯმენტის გეგმის რევიზიამდე).
დანართები:
დანართი 1. ჭაჭუნის აღკვეთილის ადგილმდებარეობა;
დანართი 2. ჭაჭუნის აღკვეთილის საზღვრები;
დანართი 3. ჭაჭუნის აღკვეთილის მდებარეობა რეგიონულ ჭრილში;
დანართი 4. ჭაჭუნის აღკვეთილის ჰიდროლოგიური რუკა;
დანართი 5. ჭაჭუნის აღკვეთილის ნიადაგების რუკა;
დანართი 6. ჭაჭუნის აღკვეთილის საძოვრების რუკა;
დანართი 7. საქართველოს წითელ ნუსხაში შეტანილი მცენარეთა სახეობები;
დანართი 8. ჭაჭუნას აღკვეთილში გავრცელებული სამკურნალო მცენარეები;
დანართი 9. ჭაჭუნას აღკვეთილის ველების ჯაგეკლიანი, ბალახოვანი და ლიანა მცენარეები;
დანართი 10. ჭალის ტყის მერქნიან მცენარეთა სახეობები;
დანართი 11. ჭაჭუნის აღკვეთილში გავრცელებული ძუძუმწოვრები;
დანართი 12. ჭაჭუნის აღკვეთილში აღნუსხული ფრინველები;
დანართი 13. საქართველოს წითელ ნუსხაში შეტანილი ფრინველთა სახეობები;
დანართი 14. თევზები;
დანართი 15. რეპტილიები, ქვეწარმავლები;
დანართი 16. ზურმუხტის ქსელის საიტები;
დანართი 17. დედოფლისწყაროს ბიოსფერული რეზერვატის ზონირების რუკა;
დანართი 18. საფრთხეების ინდიკატორები;
დანართი 1. ჭაჭუნის აღკვეთილის ადგილმდებარეობა
დანართი 2. ჭაჭუნის აღკვეთილის საზღვრები
დანართი 3. ჭაჭუნის აღკვეთილის მდებარეობა რეგიონულ ჭრილში
დანართი 4. ჭაჭუნის აღკვეთილის ჰიდროლოგიური რუკა
დანართი 5. ჭაჭუნის აღკვეთილის ნიადაგების რუკა
დანართი 6. ჭაჭუნის აღკვეთილის საძოვრების რუკა
დანართი 7. საქართველოს წითელ ნუსხაში შეტანილი მცენარეთა სახეობები
№
ლათინური სახელწოდება
ქართული სახელწოდება
კონსერვაციული სტატუსი
წითელ ნუსხაში შეტანის საფუძველი
Celtis australis
სამხრეთის აკაკი
VU
მცირე, ფრაგმენტირებული არეალი
Pistacia mutica
საკმლის ხე (საღსაღაჯი)
VU
მცირე, ფრაგმენტირებული არეალი
Quercus pedunculiflora
ჭალის მუხა
VU
მცირე, ფრაგმენტირებული არეალი
Juniperus foetidisima
შავი ღვია
VU
მცირე, ფრაგმენტირებული არეალი
Junipereta polycarpos
მრავალნაყოფა ღვია
VU
მცირე, ფრაგმენტირებული არეალ
ი
VU (Vulnerable) - გადაშენების უკიდურესი საფრთხის წინაშე მყოფი ტაქსონი
დანართი 8. ჭაჭუნას აღკვეთილში გავრცელებული სამკურნალო მცენარეები
ქართული სახელწოდება
ლათინური სახელწოდება
მრავალძარღვა
Plantago maior
გვირილა
Leucantemum vulgare
ცერცვეკალა
Alhagi pseudoallagi
ბირკავა
Agrimonia cupatoria
ხემყრალი
Ailanthus altissima
ვარდკაჭკაჭა
Gichorium imlibus
სატაცური
Asparagus officinalis
თრიმლი
Cotinus coggygria
ცრუაკაცია
Robinin pseudoacacins
კრაზანა
Hyoscymum niger
ლენცოფა
Humulus cupulus
ძეძვი
Paliurus spina-christi
ბროწეული
Punica granatum
კვრინჩხი
Prunus spinosa
დანართი 9. ჭაჭუნას აღკვეთილის ველების ჯაგეკლიანი, ბალახოვანი და ლიანა მცენარეები
ბალახოვანი მცენარეები
ქართული სახელწოდება
ლათინური სახელწოდება
ავშანი
Artemisia hanseniana
აბზინდა
Artemisia terraelbae
ურო
Andropogon ischaemum
ყარღანი
Salsola dendroides
ვაციწვერა
Stipa stenophylla
ჩარანი
Salsola ericoides
ჭანგა
Agropyron repens
წივანა
Festuca sulcata
თავიქასრა
Poanemoralis pratensis
ბაბუაწვერა
Taraxacum stevenii
ტიმოთელა
Timothy
ბუჩქბალახა ხურხუმა
Salsola nodulosa
მინდვრის გვირილა
Leucanthemum vulgare
ნემსიწვერა
Geranium gymnocaulon
ლიანა მცენარეები
ეკალ-ღიჭი
Smilaxexcelsa
სვია
Humulus lupulus
სურო
Hedera helix
დანართი 10. ჭალის ტყის მერქნიან მცენარეთა სახეობები
ქართული სახელწოდება
ლათინური სახელწოდება
ჭალის მუხა
Quercus robur
გრძელყუნწა მუხა
Quercus longipes
თელა
Quercus longipes
შავი ღვია
Iuniperus foctidissima
მრავალნაყოფა ღვია
Iuniperus policarpos
კავკასიური აკაკი
Celtis caucasica
სამხრეთის აკაკი
Celtis australis
საკმლისხე(საღსაღაჯი)
Pistacia mutica
პანტა
Pyrus caucasica
მაჟალო
Malus orientalis
ტყემალი
Prunus divaricata
შინდი
Cornus mas
იალღუნი
Tamarix ramosisima
ჯაგრცხილა
Carpinus orientalis
ბროწეული
Punica granatum
შინდანწლა
Thelycraniaustralis
წითელი კუნელი
Crataegus kyrtostila
შავი კუნელი
Crataeguspentagyna
კვრინჩხი
Prunus spinosa
ასკილი
Rosa canina
ტირიფი
Salix alba
ფშატი
Elaeagnusangustifolia
თეთრფოთოლავერხვი
Populus alba
შავი ვერხვი
Populus nigra
მთრიმლავი ვერხვი
Populus tremula
ჭალის ვერხვი
Populus hibrida
ველური ვაზი
Vitis silvestris
ქართული კოწახური
Berberis iberica
დანართი 11. ჭაჭუნის აღკვეთილში გავრცელებული ძუძუმწოვრები
კლასი ძუძუმწოვრები
Mammalia
რიგი მწერიჭამიები
Insectivora
ოჯახი ზღარბისებრნი
Erivaceidae
აღმოსავლეთევროპული ზღარბი
Erinaceus concolir
ოჯახი ბიგასებრნი
Soricidae
თეთრმუცელა კბილთეთრა
Crocidura leucodon persica
გრძელკუდა კბილთეთრა
Crocidura gueldenstaedtii
ფუღუ
Suncus etruscus
ვოლნუხინის ბიგა
Sorex volnuchini
ოჯახი თხუნელასებრნი
Talpidae
მცირე თხუნელა
Talpa levantis
რიგი ხელფრთიანები
Chiroptera
ოჯახი ცხვირნალასებრნი
Rhinolophidae
დიდი ცხვირნალა
Rhinolophus ferrumequinum
მცირე ცხვრინალა
Rhinolophus hipposideros
ოჯახი გლუვცხვირა ღამურები
Vespertilionidae
ჩვეულებრივი მეგვიანე
Eptesicus serotinus
ოქროსფერი მღამიობი
Myotis davidii
წყლის მღამიობი
Myotis daubentonii
სამფერი მღამიობი
Myotis emarginatus
ყურწვეტა მღამიობი
Myotis blythii
ტყის მღამიობი
Myotis natereri
ჩვეულებრივი ღამურა
Vespertilo murinus
წითურა მეღამურა
Nyctalus noclula
მცირე მეღამურა
Nyctalus leisleri
ჯუჯა ღამორი
Pipistrellus pipistrellus
ტყის ღამორი
Pipistrellus nathusii
პაწია ღამორი
Pipistrellus pygmaeus
ხმელღაშუაზღვის ღამორი
Pipistrellus Kuhlii
რუხი ყურა
Plecotus aurius
რიგი კურდღლისნაირები
Lagomorpha
ოჯახი კურდღლისებრნი
Leporidae
ევროპული კურდღელი
Lepus europaeus
რიგი მღრღნელები
Rodentia
ოჯახი ზაზუნასებრნი
Cricetidae
წყლის მემინდვრია
Arvicola terrestris
ბუჩქნარის მემინდვრია
Microtus (Terricola) majori
საზოგადოებრივი მემინდვრია
Microtus socialis
ნაცრისფერი ზაზუნელა
Cricetulus migratorius
წითელკუდა მექვიშია
Meriones libycus
ოჯახი თაგვისებრნი
Muridae
სახლის თაგვი
Mus musculus
ველის თაგვი
Mus macedonicus
რუხი ვირთაგვა
Rattus norvegicus
შავი ვირთაგვა
Rattus rattus
კავკასიური ტყის თაგვი
Apodemus fulvipectus
პონტური ტყის თაგვი
Apodemus ponticus
მცირე ტყის თაგვი
Apodemus uralensis
ოჯახი ნუტრიისებრნი
Myocastoridae
ნუტრია
Myocastor coypus
ოჯახი მაჩვზღარბასებრნი
Histricidae
ინდური მაჩვზღარბა
Histrix indica
მიწის კურდღლისებრნი
მცირე მიწის კურდღელი
Allactaga elater
მთიანეთის მიწის კურდღელი
Allactaga williamsi
ოჯახი ძილგუდასებრნი
Myoxidae
ჩვეულებრივი ძილგუდა
Myoxus glis
ტყის ძილგუდა
Driomys nitedula
რიგი მტაცებლები
Carnivora
ოჯახი აფთრისებრნი
Hyaenidae
ზოლებიანი აფთარი
Hyaena hyaena s.z. 31
ოჯახი ძაღლისებრნი
Canidae
ტურა
Canis aureus
რუხი მგელი
Canis lupus cubanensis
მელა
Vulpes vulpes
ოჯახი ენოტისებრნი
Procyonidae
ენოტი
Procion lotor
ოჯახი კატისებრნი
Felidae
ტყის კატა
Felis silvestris
ლელიანის კატა
Felis chaus
ფოცხვერი
Lynx lynx
ოჯახი კვერნისებრნი
Multelidae
კლდის კვერნა (თეთრგულა)
Martes foina
დედოფალა
Mustela nivalis
მაჩვი
Meles meles
წავი
Lutra lutra
ოჯახი დათვისებრნი
Ursidae
მურა დათვი
Ursus arctos
ოჯახი ღორისებრნი
Suicidae
გარეული ღორი
Sus scrofa
დანართი 12. ჭაჭუნის აღკვეთილში აღნუსხული ფრინველები
№
ლათინური სახელწოდება
ქართული სახელწოდება
სეზონი
IUCN -ის სტატუსი
RLG სტატუსი
ia stellata
წითელყელა ღორიხვა
M
LC
Gavia arctica
შავყელა ღორიხვა
M
LC
Podiceps cristatus
დიდი კოკონა
M; WV
LC
Tachybaptus ruficollis
მცირე კოკონა
YR-R
LC
Pelecanus onocrotalus
ვარდისფერი ვარხვი
M; WV
LC
VU
Pelecanus crispus
ქოჩორა (ან ხუჭუჭა) ვარხვი
M; WV
VU
EN
Phalacrocorax carbo
დიდი ჩვამა
YR-R
LC
Microcarbo pygmaeus
მცირე ჩვამა
YR-R
LC
Ardea cinerea
რუხი ყანჩა
YR-R
LC
Ardea purpurea
წითურის (ან ქარცი) ყანჩა
M
LC
Ardea alba
დიდი თეთრი ყანჩა
M;WV
LC
Egretta garzetta
მცირე თეთრი ყანჩა
M;WV
LC
Bubulcus ibis
მწყემსი (ანუ ეგვიპტური) ყანჩა
M;WV
LC
Ardeola ralloides
ყვითელი ყანჩა
M;WV
LC
Nycticorax nycticorax
ღამის ყანჩა
M;WV
LC
Ixobrychus minutus
მცირე ყარაულა
M;WV
LC
Botaurus stellaris
დიდი ყარაულა (წყლის ბუღა)
M;WV
LC
Platalea leucorodia
ჟერო
M
LC
Plegadis falcinellus
ივეოსი
M
LC
Ciconia ciconia
თეთრი ყარყატი
M
LC
VU
Ciconia nigra
შავი ყარყატი
BB
LC
VU
Cygnus olor
წითელნისკარტა (ან სისინა) გედი
M;WV
LC
Cygnus cygnus
ყვითელნისკარტა (ან მყივანი) გედი
M;WV
LC
Cygnus columbianus
მცირე მყივანი გედი
M;WV
LC
Anser anser
რუხი ბატი
WV;M
LC
Anser fabalis
მეკალოე ბატი
WV;M
LC
Anser erythropus
მცირე თეთრშუბლა ბატი
WV;M
VU
EN
Anser albifrons
დიდი თეთრშუბლა ბატი
M,WV
LC
Tadorna tadorna
ამლაყი იხვი
M;WV
LC
Tadorna ferruginea
წითელი იხვი
YR-R
LC
VU
Anas platyrhynchos
გარეული იხვი
YR-R
LC
Mareca strepera
რუხი იხვი
M;WV
LC
Mareca penelope
თეთრშუბლა იხვი
M,WV
LC
Anas crecca
სტვენია იხვი (ან ჭიკვარა)
YR-R
LC
Spatula querquedula
ჭახჭახა იხვი (ან იხვინჯა)
M;WV
LC
Anas acuta
ბოლოსადგისა (ან კუდსადგისა) იხვი
M,WV
LC
Spatula clypeata
განიერნისკარტა იხვი
M;WV
LC
Netta rufina
წითელნისკარტა ყურყუმელა
M;WV
LC
Aythya fuligula
ქოჩორა ყვინთია
M;WV
LC
Aythya ferina
წითელთავა ყვინთია
M;WV
VU
Aythya nyroca
თეთრთვალა ყვინთია
M;WV
NT
Bucephala clangula
ამაყა
M,WV
LC
Mergus merganser
დიდი ბატასინა
M,WV
LC
Mergus serrator
გრძელნისკარტა ბატასინა
M,WV
LC
Mergellus albellus
მცირე ბატასინა
M,WV
LC
Pandion haliaetus
შაკი
M;WV
LC
Haliaeetus albicilla
თეთრკუდა ფსოვი
YR-R
LC
EN
Milvus migrans
ძერა
YR-R
LC
Circaetus gallicus
გველიჭამია (ან ძერაბოტი)
BB
LC
Accipiter brevipes
ქორცქვიტა (ან შავთვალა მიმინო, ლევანმიმინო)
BB
LC
VU
Accipiter nisus
მიმინო
YR-R
LC
Accipiter gentilis
ქორი
YR-R
LC
Buteo buteo
ჩვეულებრივი კაკაჩა
YR-R
LC
VU
Buteo lagopus
ფეხბანჯგვლიანი კაკაჩა
WV
LC
Buteo rufinus
ველის (ან გრძელფეხა) კაკაჩა
YR-R
LC
Pernis apivorus
კრაზანაჭამია (ან ირაო)
BB
LC
VU
Hieraaetus pennatus
ჩია არწივი
BB
LC
VU
Aquila heliaca
ბექობის (ან თეთრმხრება) არწივი
YR-R
VU
Clanga clanga
დიდი მყივანი არწივი
M,WV
VU
Clanga pomarina
მცირე მყივანი არწივი
M
LC
VU
Aquila nipalensis
ველის არწივი
M
EN
VU
Aquila chrysaetos
მთის არწივი
YR-V
LC
VU
Neophron percnopterus
ფასკუნჯი
BB
EN
EN
Gypaetus barbatus
ბატკანძერი (ან წვერიანი სვავი, ყაჯირი, კრავიჭამია)
WV
NT
VU
Aegypius monachus
სვავი
YR-R
NT
Gyps fulvus
ორბი
YR-R
LC
Circus aeroginosus
ჭაობის ძელქორი (ან ჭაობის ბოლობეჭედა)
YR-R
LC
Circus cyaneus
მინდვრის ძელქორი (ან მინდვრის ბოლობეჭედა)
M
LC
Circus macrourus
ველის ძელქორი (ან ველის ბოლობეჭედა)
M
NT
CR
Circus pygargus
მდელოს ძელქორი (ან მდელოს ბოლობეჭედა)
BB
LC
VU
Falco cherrug
ბარი (ან გავაზი)
YR-R
EN
EN
Falco biarmicus
წითელთავა შავარდენი
YR-R
LC
CR?
Falco peregrinus
ჩვეულებრივი შავარდენი
YR-V
LC
Falco subbuteo
მარჯანი
BB
LC
Falco columbarius
ალალი
M,WV
LC
Falco vespertinus
წითელფეხა შავარდენი
M
NT
Falco naumanni
მცირე (ან ველის) კირკიტა
BB
LC
Falco tinnunculus
ჩვეულებრივი კირკიტა
YR-R
LC
Alectoris chukar
კაკაბი
YR-R
LC
EN
Perdix perdix
გნოლი
YR-R
LC
Coturnix coturnix
მწყერი
YR-R
LC
VU
Francolinus francolinus
დურაჯი
YR-R
LC
Phasianus colchicus
კოლხური ხოხობი
YR-R
LC
Grus grus
რუხი წერო
M
LC
Anthropoides virgo
წეროტურფა
M
LC
Tetrax tetrax
სარსარაკი
M;WV
NT
Rallus aquaticus
ლაინა
M
LC
Porzana porzana
ქათამურა
M
LC
Zapornia parva
მცირე ქათამურა
M
LC
Zapornia pusilla
პაწაწა ქათამურა
M
LC
Crex crex
ღალღა
M
LC
Gallinula chloropus
წყლის ქათამურა
M
LC
Fulica atra
მელოტა
M;WV
LC
Porphyrio porphyrio
ხონთქრის ქათამი
BB
LC
Haematopus ostralegus
ზღვის კაჭკაჭი (სირკაჭკაჭი)
M;WV
NT
Himantopus himantopus
ოჩოფეხა
M;WV
LC
EN
Recurvirostra avosetta
სადგისნისკარტა
M;WV
LC
CR?
Charadrius hiaticula
საყელოიანი წინტალა
M
LC
Charadrius dubius
მცირე წინტალა
M
LC
Pluvialis apricaria
ოქროსფერი მეჭვავია
M
LC
Pluvialis squatarola
რუხი მეჭვავია (კვათარი)
M
LC
Vanellus vanellus
პრანწია
M
NT
Phalaropus lobatus
წითელკისერა (ან მრგვალნისკარტა) ტივტივა
M
LC
Xenus cinereus
რუხი აპრეხილნისკარტა მექვიშია
M
LC
Tringa totanus
წითელფეხა მენაპირე (მსევანი)
M
LC
Tringa erythropus
ლაქებიანი წითელფეხა მენაპირე (კოხტა ჭოვილო)
M
LC
Tringa nebularia
მწვანეფეხა მენაპირე (დიდი ჭოვილო)
M
LC
Tringa stagnatilis
ჭაობის მენაპირე (მერუე)
M
LC
Tringa glareola
ტყის მენაპირე
M
LC
Tringa ochropus
შავი მენაპირე
M
LC
Actitis hypoleucos
ჩვეულებრივი მექვიშია (მებორნე)
BB
LC
Calidris pugnax
ტურუხტანი (მაჩხუბარა კოკორინა)
M
LC
Numenius arquata
დიდი კრონშნეპი
M
NT
Numenius phaeopus
საშუალო კრონშნეპი
M
LC
Limosa limosa
დიდი (ანუ შავკუდა) ლია
M
NT
Limosa lapponica
ზოლიანკუდა ლია
M
NT
Scolopax rusticola
ტყის ქათამი (ვალდშნეპი)
M
LC
Gallinago media
დიდი ჩიბუხა (გოჭა)
M
NT
Gallinago gallinago
ჩიბუხა
M
LC
Lymnocryptes minimus
ჩიბუხელა (გარშნეპი)
M
LC
Burhinus oedicnemus
თვალჭყეტია
BB
LC
VU
Glareola pratincola
ჟღალფრთიანა მერცხალა
M
LC
Larus ridibundus
ტბის თოლია
M
LC
Hydrocoloeus minutus
მცირე თოლია
M,WV
LC
Larus cachinnans
კასპიური თოლია
M
LC
Gelochelidon nilotica
თოლიისნისკარტა თევზიყლაპია
M
LC
Sterna hirundo
ჩვეულებრივი თევზიყლაპია
M
LC
Sternula albifrons
მცირე თევზიყლაპია
M
LC
Chlidonias leucopterus
ფრთათეთრი თევზიყლაპია
M
LC
Chlidonias hybrida
ლოყათეთრი თევზიყლაპია
M
LC
Pterocles alchata
თეთრმუცელა გვრიტჩიტა
Cas
LC
Pterocles orientalis
შავმუცელა გვრიტჩიტა
Cas
LC
Columba livia
გარეული მტრედი
YR-R
LC
Columba oenas
გულიო (ან გვიძინი)
YR-R
LC
Columba palumbus
ქედანი
YR-R
LC
Streptopelia turtur
ჩვეულებრივი გვრიტი
BB
VU
Streptopelia decaocto
საყელოიანი გვრიტი
YR-R
LC
Spilopelia senegalensis
მაცინარა (ან სენეგალური) გვრიტი
YR-R
LC
Cuculus canorus
გუგული
BB
LC
Bubo bubo
ზარნაშო
YR-R
LC
Asio otus
ყურებიანი ბუ (ან ოლოლი)
YR-R
LC
Asio flammeus
ჭაობის ბუ
YR-R
LC
Otus scops
წყრომი
BB
LC
Athene noctua
ჭოტი
YR-R
LC
Strix aluco
ტყის ბუ
YR-R
LC
Caprimulgus europaeus
უფეხურა
BB
LC
Apus apus
ნამგალა
BB
LC
Tachymarptis melba
მეკირია (ან თეთრმუცელა ნამგალა)
BB
LC
Merops apiaster
ოქროსფერი კვირიონი
BB
LC
Merops superciliosus
მწვანე კვირიონი
Cas
LC
Coracias garrulus
ყაპყაპი
BB
LC
Alcedo atthis
ალკუნი
YR-R
LC
Upupa epops
ოფოფი
BB
LC
Dryocopus martius
შავი კოდალა
YR-R
LC
Picus viridis
მწვანე კოდალა
YR-R
LC
Dendrocopos syriacus
სირიული კოდალა
YR-R
LC
Dendrocopos major
დიდი ჭრელი კოდალა
YR-R
LC
Leiopicus medius
საშუალო ჭრელი კოდალა
YR-R
LC
Dryobates minor
მცირე ჭრელი კოდალა
YR-R
LC
Jynx torquilla
მაქცია
BB
LC
Calandrella rufescens
მცირე მოკლეთითა ტოროლა
BB
LC
Calandrella brachydactyla
დიდი მოკლეთითა ტოროლა
BB
LC
Melanocorypha calandra
ველის ტოროლა
BB
LC
Lullula arborea
ტყის ტოროლა
M
LC
Alauda arvensis
მინდვრის ტოროლა
YR-R
LC
Galerida cristata
ქოჩორა ტოროლა
YR-R
LC
Hirundo rustica
სოფლის მერცხალი
BB
LC
Hirundo daurica
წელწითელა მერცხალი
Cas
LC
Hirundo rupestris
კლდის მერცხალი
BB
LC
Riparia riparia
მენაპირე მერცხალი
BB
LC
Delichon urbicum
ქალაქის მერცხალი
BB
LC
Anthus trivialis
ტყის მწყერჩიტა
M
LC
Anthus pratensis
მდელოს მწყერჩიტა
M
NT
Anthus cervinus
წითელგულა მწყერჩიტა
M
LC
Anthus spinoletta
მთის მწყერჩიტა
M
LC
Anthus campestris
მინდვრის მწყერჩიტა
BB
LC
Motacilla alba
თეთრი ბოლოქანქარა
YR-R
LC
Motacilla cinerea
რუხი ბოლოქანქარა
M
LC
Motacilla flava
ყვითელი ბოლოქანქარა
BB
LC
Motacilla citreola
ყვითელთავა ბოლოქანქარა
M
LC
Lanius excubitor
რუხი ღაჟო
WV
LC
Lanius minor
შავშუბლა ღაჟო
BB
LC
Lanius senator
წითელთავა ღაჟო
BB
LC
Lanius collurio
ჩვეულებრივი ღაჟო
BB
LC
Prunella modularis
ტყის ჭვინტაკა
M
LC
Acrocephalus scirpaceus
ლელიანის მეჩალია
M
LC
Acrocephalus palustris
ჭაობის მეჩალია
M
LC
Acrocephalus arundinaceus
ლელიანის დიდი მეჩალია (შაშვისებრი მეჩალია)
BB
LC
Acrocephalus schoenobaenus
ჭახჭახა მეჩალია
BB
LC
Hippolais pallida
ბაცი ბუტბუტა (ბაცი მქირდავი)
BB
LC
Hippolais languida
ბოლომქნევარა ბუტბუტა (ბოლომქნევარა მქირდავი)
BB
LC
Sylvia communis
დიდი თეთრყელა ასპუჭაკა
BB
LC
Sylvia curruca
მცირე თეთრყელა ასპუჭაკა
BB
LC
Sylvia borin
ბაღის ასპუჭაკა
BB
LC
Sylvia nisoria
მიმინოსებრი ასპუჭაკა
BB
LC
Sylvia atricapilla
შავთავა ასპუჭაკა
BB
LC
Sylvia hortensis
ყვითელთვალა ასპუჭაკა
BB
LC
Sylvia mystacea
წითელთვალა ასპუჭაკა
BB
LC
Phylloscopus trochilus
გაზაფხულა ჭივჭავი (გაზაფხულა ყარანა)
BB
LC
Phylloscopus collybita
ჩვეულებრივი ჭივჭავი (ჩვეულებრივი ყარანა)
M
LC
Phylloscopus sindianus
მთის ჭივჭავი (მთის ყარანა)
M
LC
Phylloscopus trochiloides
მომწვანო ჭივჭავი (მომწვანო ყარანა)
M
LC
Regulus regulus
ყვითელთავა ნარჩიტა (ყვითელთავა ღაბუაჩიტი)
M
LC
Muscicapa striata
რუხი ბუზიჭერია (რუხი მემატლია)
BB
LC
Ficedula parva
წითელყელა (ანუ მცირე) ბუზიჭერია (მცირე მემატლია)
BB
LC
Ficedula semitorquata
ნახევართეთრყელა ბუზიჭერია (ნახევართეთრყელა მემატლია)
M
LC
Saxicola torquatus
შავთავა ოვსადი
BB
LC
Saxicola rubetra
თეთრწარბა (ანუ მდელოს) ოვსადი
BB
LC
Monticola solitarius
კლდის ლურჯი შაშვი
BB
LC
Monticola saxatilis
კლდის ჭრელი შაშვი
M
LC
Oenanthe oenanthe
ჩვეულებრივი მეღორღია
M
LC
Oenanthe isabellina
ბუქნია-მეღორღია
BB
LC
Oenanthe hispanica
შავყურა მეღორღია
YR-R
LC
Oenanthe pleschanka
შავზურგა მეღორღია (შავზურგა მელოტჩიტა)
YR-R
LC
Oenanthe finschii
თეთრზურგა მეღორღია (თეთრზურგა მელოტჩიტა)
YR-R
LC
Phoenicurus ochruros
შავი ბოლოცეცხლა
YR-R
LC
Phoenicurus phoenicurus
ჩვეულებრივი ბოლოცეცხლა
BB
LC
Erithacus rubecula
გულწითელა
YR-R
LC
Luscinia svecica
ცისფერგულა
M
LC
Luscinia luscinia
აღმოსავლური ბულბული
M
LC
Luscinia megarhynchos
ჩვეულებრივი ბულბული
BB
LC
Erythropygia galactotes
ჟღალი ბულბული
BB
LC
Turdus merula
შაშვი
YR-R
LC
Turdus torquatus
თეთრგულა შაშვი
WV
LC
Turdus pilaris
რუხთავა შაშვი
WV
LC
Phylloscopus sindianus
მთის ჭივჭავი (მთის ყარანა)
M
LC
Phylloscopus trochiloides
მომწვანო ჭივჭავი (მომწვანო ყარანა)
M
LC
Regulus regulus
ყვითელთავა ნარჩიტა (ყვითელთავა ღაბუაჩიტი)
M
LC
Muscicapa striata
რუხი ბუზიჭერია (რუხი მემატლია)
BB
LC
Ficedula parva
წითელყელა (ანუ მცირე) ბუზიჭერია (მცირე მემატლია)
BB
LC
Ficedula semitorquata
ნახევართეთრყელა ბუზიჭერია (ნახევართეთრყელა მემატლია)
M
LC
Saxicola torquatus
შავთავა ოვსადი
BB
LC
Saxicola rubetra
თეთრწარბა (ანუ მდელოს) ოვსადი
BB
LC
Monticola solitarius
კლდის ლურჯი შაშვი
BB
LC
Monticola saxatilis
კლდის ჭრელი შაშვი
M
LC
Oenanthe oenanthe
ჩვეულებრივი მეღორღია
M
LC
Oenanthe isabellina
ბუქნია-მეღორღია
BB
LC
Oenanthe hispanica
შავყურა მეღორღია
YR-R
LC
Oenanthe pleschanka
შავზურგა მეღორღია (შავზურგა მელოტჩიტა)
YR-R
LC
Oenanthe finschii
თეთრზურგა მეღორღია (თეთრზურგა მელოტჩიტა)
YR-R
LC
Phoenicurus ochruros
შავი ბოლოცეცხლა
YR-R
LC
Phoenicurus phoenicurus
ჩვეულებრივი ბოლოცეცხლა
BB
LC
Erithacus rubecula
გულწითელა
YR-R
LC
Luscinia svecica
ცისფერგულა
M
LC
Luscinia luscinia
აღმოსავლური ბულბული
M
LC
Luscinia megarhynchos
ჩვეულებრივი ბულბული
BB
LC
Erythropygia galactotes
ჟღალი ბულბული
BB
LC
Turdus merula
შაშვი
YR-R
LC
Turdus torquatus
თეთრგულა შაშვი
WV
LC
Turdus pilaris
რუხთავა შაშვი
WV
LC
Turdus iliacus
თეთრწარბა (ანუ ფრთაჟღალი) შაშვი
WV
NT
Turdus philomelos
წრიპა შაშვი (მგალობელი შაშვი)
BB
LC
Turdus viscivorus
ჩხართვი
YR-R
LC
Aegithalos caudatus
თოხიტარა
YR-R
LC
Remiz pendulinus
თერძი (ჩვეულებრივი რემეზი)
YR-R
LC
Parus major
დიდი წივწივა (დიდი წიწკანა)
YR-R
LC
Parus caeruleus
მოლურჯო წივწივა (მოლურჯო წიწკანა)
YR-R
LC
Sitta europaea
ჩვეულებრივი ხეცოცია
YR-R
LC
Sitta neumayer
მცირე კლდეცოცია
YR-R
LC
Tichodroma muraria
ფრთაწითელი კლდეცოცია
WV
LC
Certhia familiaris
ჩვეულებრივი მგლინავა
M
LC
Troglodytes troglodytes
ჭინჭრაქა (ღობემძვრალა)
YR-R
LC
Miliaria calandra
მეფეტვია (ანუ მინდვრის გრატა)
YR-R
LC
Emberiza cia
კლდის გრატა
YR-R
LC
Emberiza citrinella
მოყვითალო გრატა
YR-R
LC
Emberiza melanocephala
შავთავა გრატა
BB
LC
Emberiza hortulana
ბაღის გრატა
BB
LC
Emberiza schoeniclus
ლელიანის გრატა
YR-R
LC
Fringilla montifringilla
ჩრდილოეთის სკვინჩა
WV
LC
Fringilla coelebs
სკვინჩა (ნიბლია)
YR-R
LC
Carduelis carduelis
ჩიტბატონა
YR-R
LC
Carduelis spinus
შავთავა მწვანულა
WV
LC
Carduelis chloris
მწვანულა
YR-R
LC
Carduelis cannabina
ჭვინტა (მეკანაფია)
YR-R
LC
Coccothraustes Coccothraustes
კულუმბური
YR-R
LC
Bucanetes githagineus
წითელნისკარტა კოჭობა
Cas
LC
Serinus pusillus
წითელშუბლა მთიულა
WV
LC
Carpodacus erythrinus
ჩვეულებრივი კოჭობა
M
LC
Passer hispaniolensis
შავგულა (ანუ ესპანური) ბეღურა
YR-R
LC
Passer montanus
მინდვრის ბეღურა
YR-R
LC
Passer domesticus
სახლის ბეღურა
YR-R
LC
Petronia petronia
კლდის ბეღურა
YR-R
LC
Petronia brachydactyla
მკრთალი (ანუ მოკლეთითა) კლდის ბეღურა
BB
LC
Sturnus vulgaris
შოშია (შროშანი)
YR-R
LC
Sturnus roseus
ვარდისფერი შოშია (ტარბი)
BB
LC
Oriolus oriolus
მოლაღური
BB
LC
Garrulus glandarius
ჩხიკვი
YR-R
LC
Pica pica
კაჭკაჭი
YR-R
LC
Pyrrhocorax pyrrhocorax
წითელნისკარტა მაღრანი
YR-R
LC
Corvus corax
ყორანი
YR-R
LC
Corvus frugilegus
ჭილყვავი
M;WV
LC
Corvus corone
რუხი ყვავი
YR-R
LC
Corvus monedula
ჭკა
YR-R
LC
დანართი 13. საქართველოს წითელ ნუსხაში შეტანილი ფრინველთა სახეობები
ლათინური სახელწოდება
ქართული სახელწოდება
კონსერვაციული სტატუსი
Buteo rufinus rufinus
ველის კაკაჩა
VU
Aquila heliaca
ბექობის არწივი
VU
Aquila chrysaeos
მთის არწივი
VU
Gypaetus barbatus aureus
ბატკანძერი
VU
Aegypius monachus
სვავი
NT
Gyps fulvus
ორბი
VU
Tetrax tetrax
სარსარაკი
NT
Falco cherrug
გავაზი
EN
Falco naumanni
მცირე კირკიტა
VU
Falco vespertinus
წითელფეხა შავარდენი
Falco biarnicus
წითელთავა შავარდენი
VU
Ciconia ciconia
თეთრი ყარყატი
VU
Ciconia nigra
შავი ყარყატი
VU
Pelecanus onocrotalus
ვარდისფერი ვარხვი
VU
Pelecanus crispus
ქოჩორა ვარხვი
VU
Haliaeetus albicilla
თეთრკუდა ფსოვი
NT
Neophron parcnopterus
ფასკუნჯი
EN
Tadorna ferruginea
წითელი იხვი
VU
Burhinus oedicnemus
თვალჭყეტია
VU
Anser erythropus
მცირე თეთრშუბლა
EN
Accipiter brevipes
ქორცქვიტა (შავთვალა მიმინო, ლევანმიმინო)
VU
Clanga clanga
დიდი მყივანი არწივი
EN
Grus grus
რუხი წერო
EN
დანართი 14. თევზები
ქართული სახელწოდება
ლათინური სახელწოდება
ნაფოტა
Alburnoides bipunctatus eichwaldi (Fillipi
მტკვრის ციმორი
Gobio persa Günther
მტკვრის ტობი
Chondrostoma cyri Kessler
მტკვრის წვერა
Barbus lacerta cyri Fillippi
ჭანარი
Barbus capito Güld.
გოჭალა
Nemachilus brandti Kessler
ლოქო
Silurus glanis L.
ჩვეულებრივი გველანა
Cobitis aurata (Filippi)
კობრი
Cyprinus carpio
კარჩხანა/კარასი
Leuciscus cephalus orientalis Nordm
დანართი 15. რეპტილიები, ქვეწარმავლები
ლათინური დასახელება
ქართული დასახელება
საქართველოს წითელი ნუსხის სტატუსი
IUCN -ის სტატუსი
Testudo graeca
ხმელთაშუაზღვეთის კუ
VU
VU
Mauremis caspica
კასპიური კუ
LC
NE
Emys orbicularis
ჭაობის კუ
LC
NT
Laudakia caucasica
ჯოჯო
LC
NE
Ophysaurus apodus
გველხოკერა
LC
NE
6.
Lacerta media
საშუალო ხვლიკი
DD
7.
Lacerta strigata
ზოლიანი ხვლიკი
LC
8.
Lacerta agilis
მარდი ხვლიკი
EX
Pseudopus apodus
გველხოკერა
LC
NE
10.
Ophysops elegans
კოხტა გველთავა
VU
11.
Eremias arguta
ფერადი ფსვენი
DD
LC
Typhlops vermicularis
ბრუცაგველა, ჩვეულებრივი გველბრუცა
LC
LC
13.
Erix jaculus
დასავლეთის მახრჩობელა
VU
LC
14.
Eirenis modestus
წყნარი ეირენისი
LC
LC
15.
Eirenis collaris
საყელოიანი ეირენისი
VU
LC
Elaphe hohenackeri
ამიერკავკასიური მცურავი
DD
LC
Elaphe sauromates
ოთხზოლიანი მცურავი
DD
LC
18.
Coluber najadum
წენგოსფერი მცურავი
DD
LC
Hemorrhois ravergieri
ფერადი მცურავი, ნაირფერი მცურავი
DD
LC
20.
Natrix natrix
ჩვეულებრივი ანკარა
LC
LC
21.
Natrix tesselata
წყლის ანკარა
LC
LC
22.
Telescopus fallax
კატისთვალა გველი
DD
LC
23.
Macrovipera lebetina
გიურზა
NT
LC
CR (Critically Endangered)
გადაშენების უკიდურესი საფრთხის წინაშე მყოფი ტაქსონი
EN (Endangered)
გადაშენების საფრთხის წინაშე მყოფი ტაქსონი
VU (Vulnerable)
მოწყვლადი ტაქსონი
RE (Regionally extinet)
გადაშენებულია ეროვნულ დონეზე
NT (Near threatened)
საფრთხესთან ახლოს მყოფი
LC (Least concern)
საჭიროებს ზრუნვას
DD (Data deficient)
არასრული მონაცემები
NE (Not evaluated)
არ არის შეფასებული
EW (Extinct in the Wild)
ბუნებაში გადაშენებული
EX (Extinct)
გადაშენებული
დანართი 16. ზურმუხტის ქსელის საიტები
დანართი 17. დედოფლისწყაროს ბიოსფერული რეზერვატის ზონირების რუკა
დანართი 18. საფრთხეების ინდიკატორები
საფრთხეები
საფრთხეების ინდიკატორები
დანაგვიანება (მუნიციპალური, ტურიზმისა და სოფლის მეურნეობიდან).
დანაგვიანებასთან დაკავშირებული კანონმდებლობის დარღვევების რაოდენობა (ადმინისტრაციის სტატისტიკა).
კლიმატის ცვლილება
– მომატებული ტემპერატურა, ჰაბიტატების ცვლილება, მავნებელ-დაავადებების გააქტიურება, ბუნებრივი არასისტემური მოვლენების გახშირება.
ტყის მავნლებლებისა და დაავადებების გავრცელების ტენდენცია (ჰა).
ინვაზიური სახეობების გავრცელების ტენდენცია (ჰა და სახეობების რაოდენობა).
სტიქიური მოვლენების ტენდენცია (რაოდენობა).
კლიმატური მონაცემების სტატისტიკა.
არალეგალური ჭრა ადგილობრივი ფერმერების მიერ.
ჭრებთან დაკავშირებული კანონმდებლობის დარღვევების რაოდენობა (ადმინისტრაციის სტატისტიკა).
დაზიანება.
კანონდარღვევების სახეები (ადმინისტრაციის სტატისტიკა).
კანონდარღვევების რაოდენობა (ადმინისტრაციის სტატისტიკა).
კანონდარღვევის არეალი (ჰა).
ძოვება.
ძოვებასთან დაკავშირებული კანონდარღვევების რაოდენობა (ადმინისტრაციის სტატისტიკა).
საძოვრების დეგრადაცია (საძოვრის დეგრადაციის ინდექსის გამოყენებით – ჭაჭუნის აღკვეთილის საძოვრების მენეჯმენტის გეგმა (საბუკო, 2022)).
შეშფოთება (ხმაური, ვიზიტორთა ჯგუფები, სხვ.).
ძნელად გაზომვადია. საზომად შესაძლებელია გამოყენებული იყოს:
ვიზიტორთა რაოდენობა;
ინვაზიური სახეობები.
ინვაზიური სახეობების რაოდენობა.
ინვაზიური სახეობების გავრცელების არეალი (ჰა).
ტყის მავნებლები და დაავადებები.
ტყის მავნებლებითა და დაავადებებით დაზიანებული კორომების ფართობი (ჰა). (ყოველწლიურად, სანიმუშო ფართობებზე და მავნებლების/დაავადების გავრცელების დინამიკიდან გამომდინარე.)
მავნებლებისა და დაავადებების ახალი კერების გამოვლენის სიხშირე (რეინჯერების დაკვირვებები სტანდარტული ოქმების გამოყენებით).
ბრაკონიერობა
(ნადირობა / არალეგალური თევზაობა).
ნადირობასთან/თევზაობასთან დაკავშირებული კანონმდებლობის დარღვევების რაოდენობა (ადმინისტრაციის სტატისტიკა).
ხანძრები.
ადამიანის მიერ გაჩენილი ხანძრები (რაოდენობა).
დამწვარი ტყის ფართობი (ჰა), მოცულობა (მ3) და ზარალი (ლარი).
დამწვარი მდელოების ფართობი (ჰა).
ეპიზოოტური დაავადებები.
ძნელად გაზომვადია. საზომად შესაძლებელია გამოყენებული იყოს:
ცხოველთა დაავადების ვიზუალური ნიშნები (რეინჯერების დაკვირვებები სსიპ
– დაცული ტერიტორიების სააგენტოს სტანდარტული ოქმების გამოყენებით, რეგულარულად);
ცხოველების სიკვდილიანობის ტენდენცია (შემთხვევების რაოდენობა).
შინაურ ცხოველებში დაავადებებათა გავრცელების ტენდენცია (შემთხვევების რაოდენობა