“კომერციულ ბანკებში ნაღდ ფულსა და სხვა ფასეულობასთან დაკავშირებული ოპერაციების წარმოების წესების დამტკიცების შესახებ"

სახელმწიფო სარეგისტრაციო კოდი 220.010.040.18.011.008.399

საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის

ბრძანება №85

2006 წლის 27 მარტი

ქ. თბილისი

კომერციულ ბანკებში ნაღდ ფულსა და სხვა ფასეულობასთან დაკავშირებული ოპერაციების წარმოების წესების დამტკიცების შესახებ

„საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის 59-ე მუხლის შესაბამისად, ვბრძანებ:

საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის 2009 წლის 19 ოქტომბრის ბრძანება №194/01- სსმIII, №127, 20.10.2009 წ.; მუხ.1463

1. დამტკიცდეს კომერციულ ბანკებში ნაღდ ფულსა და სხვა ფასეულობასთან დაკავშირებული ოპერაციების წარმოების თანდართული წესები.

2. ძალადაკარგულად ჩაითვალოს საქართველოს ეროვნული ბანკის 1998 წლის 24 ივლისის №66 ^​ა ბრძანებით დამტკიცებული დებულება „კომერციულ ბანკებში საკასო ოპერაციების წარმოების წესების შესახებ“.

3. ეს ბრძანება ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე.

რ. გოცირიძე

შეტანილი ცვლილებები:

1. საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის 2007 წლის 14 მარტის ბრძანება №69-სსმ III, №40, 23.03.2007წ.; მუხ.469

2. საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის 2008 წლის 23 მაისის ბრძანება №131-სსმ III, №75, 23.05.2008წ.; მუხ.818

3. საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის 2009 წლის 19 ოქტომბრის ბრძანება №194/01-სსმ III, №127, 20.10.2009წ.; მუხ.1463

კომერციულ ბანკებში ნაღდ ფულსა და სხვა ფასეულობასთან დაკავშირებული ოპერაციების წარმოების წესები

თავი I

კომერციულ ბანკებში სალაროს ოპერაციებთან დაკავშირებული სამუშაოების ორგანიზაცია

    მუხლი 1. ზოგადი წესები

1. ეს წესები, რომელიც შემუშავებულია „საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის, „კომერციული ბანკების საქმიანობის შესახებ“ საქართველოს კანონისა და სხვა ნორმატიული აქტების საფუძველზე, ადგენს საქართველოს ტერიტორიაზე მოქმედი კომერციული ბანკებისა და მათი დაქვემდებარებული სტრუქტურული ერთეულებისათვის (შემდგომში – კომერციული ბანკები) ნაღდ ფულსა (როგორც ეროვნული, ისე უცხოური ვალუტა) და სხვა ფასეულობასთან (ძვირფასი ლითონები, ძვირფასი ლითონებისაგან დამზადებული ნაწარმი, მკაცრი აღრიცხვის ბლანკები) დაკავშირებული ოპერაციების წარმოების ზოგად წესებს.

2. კომერციული ბანკები ვალდებულია ამ წესების შესაბამისად შეიმუშაოს დებულებები, რომლებიც განსაზღვრავს ნაღდ ფულსა და სხვა ფასეულობასთან დაკავშირებული ოპერაციებით დაკავებულ პირთა ფუნქციებს, პასუხისმგებლობას და უზრუნველყოფს სალაროს ცალკეული ოპერაციების კონკრეტიზაციას.

3. კომერციული ბანკები ნაღდ ფულსა და სხვა ფასეულობასთან დაკავშირებულ ოპერაციებს ეროვნულ ბანკთან, სხვა კომერციულ ბანკებსა და კლიენტურასთან ახორციელებს ხელშეკრულების საფუძველზე.

4. ნაღდ ფულსა და სხვა ფასეულობასთან დაკავშირებული ოპერაციების შესასრულებლად კომერციული ბანკები ქმნიან ამ წესების II თავით გათვალისწინებული მოთხოვნების შესაბამისად მოწყობილ სალაროს კვანძებს.

5. კომერციული ბანკის დაცვისა და უსაფრთხოების პირობებს, ასევე ნაღდი ფულისა და სხვა ფასეულობის მიღება-გაცემის სამუშაო რეჟიმს კონკრეტული ერთეულისათვის განსაზღვრავს კომერციული ბანკის ხელმძღვანელობა. იმ შემთხვევაში, თუ ბანკის დაცვას უზრუნველყოფს დაცვის სამსახური, დაცვისა და უსაფრთხოების პირობები განისაზღვრება მათ შორის გაფორმებული ხელშეკრულებით, ხოლო ბანკის მიერ ფასეულობის დაზღვევის შემთხვევაში აღნიშნული პირობები განისაზღვრება სადაზღვევო ორაგანიზაციასთან შეთანხმებით.

6. კომერციულ ბანკს შეუძლია განახორციელოს საკუთარი და ხელშეკრულების საფუძველზე კლიენტურის ფულადი სახსრებისა და სხვა ფასეულობის გადაზიდვების ოპერაციები ეროვნული ბანკის თანხმობის (დანართი №1) მქონე საკუთარი ან სხვა სპეციალიზებული საინკასაციო სამსახურების საშუალებით, რომელიც აღჭურვილი უნდა იყოს ამ წესების მე-13 მუხლით გათვალისწინებული მოთხოვნების შესაბამისად.

7. კომერციულ ბანკში ნაღდ ფულსა და სხვა ფასეულობასთან დაკავშირებული ოპერაციების წარმოებისა და მათი შენახვისათვის პასუხისმგებლობა კომერციული ბანკის წინაშე უშუალოდ ეკისრებათ კომერციული ბანკის იმ (არანაკლებ ორ) პირებს (მათ შორის, სალაროს უფროსს), რომელთა მატერიალური პასუხისმგებლობაც განისაზღვრება კომერციული ბანკის ხელმძღვანელობასა და მათ შორის გაფორმებული ხელშეკრულებით (შემდგომში – ფასეულობის შენახვისათვის პასუხისმგებელი პირები).

8. ნაღდ ფულსა და სხვა ფასულობასთან უშუალოდ მომუშავე პირებთან გაფორმებულ ხელშეკრულებაში ანაზღაურების და შრომის პირობების განსაზღვრის დროს გათვალისწინებულ უნდა იქნეს სამუშაო უბნის სპეციფიკურობა (მავნე პირობები, რისკის მაღალი დონე და სხვ.).

9. ფასეულობასთან დაკავშირებული სალაროს ოპერაციების შესასრულებლად სათანადო კვალიფიკაციის არმქონე მუშაკი არ დაიშვება. (მოქმედებს 2008 წლის 27 ივლისამდე)

9^​1 . მოლარე ვალდებულია იცოდეს სალაროს ოპერაციების წარმოების, ბანკნოტებისა და მონეტების ვარგისიანობის განსაზღვრის წესები, მათი დამცავი ნიშნები და ყალბი ბანკნოტებისა და მონეტების გამოვლენისას მოახდინოს შესაბამისი რეაგირება ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი წესების შესაბამისად.

10. კომერციული ბანკი ვალდებულია მოახდინოს მიღებული და გაცემული მკაცრი აღრიცხვის ბლანკების რეგისტრაცია სპეციალურ დავთარში ან კომპიუტერულად (დანართი №3).

11. კომერციული ბანკის მიერ ნაღდ ფულსა და ფასეულობასთან დაკავშირებული ოპერაციების წარმოებისათვის საჭირო წიგნები, დავთრები და ჟურნალები (ფურცლების რაოდენობის აღნიშვნით) აკინძული, ზონარგაყრილი და დამოწმებული უნდა იყოს კომერციული ბანკის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი პირის ხელმოწერით და ბანკის ბეჭდით.

საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის 2008 წლის 23 მაისის ბრძანება №131- სსმ III, №75, 23.05.2008 წ .; მუხ .818

თავი II.

კომერციული ბანკის სალაროს კვანძის მოწყობისა და ტექნიკური გამაგრების მოთხოვნები

    მუხლი 2. სალაროს კვანძის მოწყობა კაპიტალურ შენობაში

1. კომერციული ბანკის სალაროს კვანძი უნდა შეიცავდეს ფასეულობათა საცავს, სალაროებს, გადათვლისა და ინკასატორთაგან ფულის მიღება-გაცემის ოთახებს. ცალკეული ერთეულისათვის დაკისრებული ფუნქციებისა და სამუშაოს შინაარსიდან გამომდინარე, სალაროს კვანძში ფასეულობათა საცავის, გადათვლისა და ინკასატორთაგან ფულის მიღება-გაცემის სათავსის მოწყობის აუცილებლობას განსაზღვრავს კომერციული ბანკის ხელმძღვანელობა.

2. სალაროს კვანძი უნდა განთავსდეს კომერციული ბანკის სხვა სათავსებისაგან იზოლირებულად ისე, რომ გამოირიცხოს მასში იმ პირების შესვლის შესაძლებლობა, რომლებიც სალაროს ქვედანაყოფის თანამშრომლებად არ ითვლებიან. ფასეულობათა საცავის გარსი არ უნდა ესაზღვრებოდეს გარე სივრცეს ან სხვა შენობას და მისი სიმტკიცე უნდა შეესაბამებოდეს არანაკლებ მე-5 კლასს (ცხრილი 3 ჯîñò 50862-96 „ფასეულობათა სეიფები და საცავები. სიმტკიცისა და ცეცხლგამძლეობის მოთხოვნები და გამოცდის მეთოდები“). საცავის გარსი უნდა აღიჭურვოს დაცვის დამატებითი სიგნალიზაციის საშუალებებით იმ შემთხვევაში, თუ იგი ესაზღვრება გარე სივრცეს ან სხვა შენობას.

3. სალაროს მუშაკის სამუშაო ფართობი კლიენტისაგან გამოიყოფა ტყვიაგაუმტარი მინის სარკმლისა და ფულის გადასაცემი მოწყობილობის (ხონჩა ან ბუნკერი) შემცველი ტიხრით (ისე, რომ შესაძლებელი იყოს კლიენტის მიერ ფულის გადათვლის ვიზუალური კონტროლი), რომლის სიმტკიცის კლასი უნდა იყოს არანაკლები ტყვიაგაუმტარი შუშისა. სალაროს მუშაკების სამუშაო ფართობი ერთმანეთისგან გამოიყოფა ტიხრით.

4. სალაროს კვანძში შესასვლელი კარი და ტყვია-გაუმტარი მინა უნდა შეესაბამებოდეს სიმტკიცის არანაკლებ მე-3 კლასს (ცხრილი 3 ჯîñò 50862-96 „ფასეულობათა სეიფები და საცავები. სიმტკიცისა და ცეცხლგამძლეობის მოთხოვნები და გამოცდის მეთოდები“). ფასეულობათა საცავის კარები უნდა იყოს ჯავშნიანი და თავისი სიმტკიცის კლასით უნდა შეესაბამებოდეს საცავის გარსის სიმტკიცის კლასს. ჯავშნიანი კარები იკეტება არანაკლებ ორი საკეტით. ჯავშნიანი კარების გარდა საცავის კარის ჭრილში ყენდება ცხაურის კარი, რომელიც იღება შიგნით და იკეტება ორივე მხრიდან.

5. ცალკეული ერთეულის სპეციფიკიდან და დაცულობიდან გამომდინარე, სალაროსა და კლიენტს შორის არასრული იზოლაციისა და მათი ერთ დარბაზში განთავსების მიზანშეწონილობას, ასეთ პირობებში ფასეულობასთან დაკავშირებული ოპერაციების უსაფრთხოდ განხორციელების შესაძლებლობის თაობაზე შესაბამისი დაცვის სამსახურის დასკვნის შემთხვევაში, განსაზღვრავს კომერციული ბანკის ხელმძღვანელობა.

6. სამუშაო უბნის სპეციფიკიდან გამომდინარე, კომერციული ბანკის სალაროს კვანძში რეკომენდებულია ნაღდ ფულსა და სხვა ფასულობასთან უშუალოდ მომუშავე პირებისათვის შესაბამისი ჰიგიენის პირობების შექმნა.

    მუხლი 3. ბანკომატები

1. კომერციულ ბანკს შეუძლია ნაღდ ფულთან დაკავშირებული გარკვეული სახის ოპერაციები განახორციელოს ბანკომატების მეშვეობით. ბანკომატი უნდა იძლეოდეს ამონაბეჭდს როგორც არსებული, ისე ჩატვირთული ნაღდი ფულის ოდენობის შესახებ.

2. კომერციული ბანკი ვალდებულია ბანკომატის ადგილმდებარეობის, ტიპის და ფუნქციების (ან გაუქმების) შესახებ ინფორმაცია მიაწოდოს საქართველოს ეროვნულ ბანკს ბანკომატის დადგმიდან (გაუქმებიდან) 5 სამუშაო დღის განმავლობაში.

თავი III

ნაღდი ფულით და სხვა ფასეულობით ოპერაციების წარმოება

    მუხლი 4. ზოგადი წესები

1. ნაღდი ფულადი ოპერაციების განხორციელებისას კომერციული ბანკები ვალდებული არიან იხელმძღვანელონ ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი „ეროვნული ვალუტის ბანკნოტებისა და მონეტების გადასახდელად ვარგისიანობის განსაზღვრის კრიტერიუმებითა და მათი მიღება-გამოცვლის წესებით“ და სხვა დირექტივებით.

2. კომერციული ბანკი ვალდებულია ყოველგვარი საზღაურის გარეშე უზრუნველყოს გადასახდელად ვარგისი ეროვნული ვალუტის ფულის ნიშნების გამოცვლა ან გადაცვლა სხვა ნომინალის ფულის ნიშნებზე.

3. ნაღდი ფულადი ოპერაციების განმხორციელებელი მუშაკები უზრუნველყოფილი უნდა იყვნენ შემოსავალ-გასავლის დოკუმენტებზე ხელმოწერის უფლების მქონე პირთა ხელმოწერის ნიმუშებით, რომლებიც დადასტურებული უნდა იყოს კომერციული ბანკის ერთ-ერთი ხელმძღვანელი პირის ხელმოწერითა და ბეჭდით, ასევე კლიენტურის მიერ ნაღდფულიანი ჩანთების დასალუქი საშუალებების ნიმუშებით.

4. სალაროს მუშაკებს ეკრძალებათ:

ა) მათდამი მინდობილ ფასეულობებთან დაკავშირებული სამუშაოსა და ფასეულობის სხვა პირთათვის თვითნებურად გადაბარება, აგრეთვე იმ სამუშაოების შესრულება, რომლებიც მათთვის დაკისრებულ მოვალეობებში არ შედის;

ბ) საბუღალტრო ოპერაციების შემსრულებელი მუშაკების (შემდგომში – ბუღალტერი) გვერდის ავლით უშუალოდ შეასრულონ კლიენტთა თხოვნა კომერციულ ბანკში მათ ანგარიშზე ნაღდი ფულის შეტანის ან გამოტანის შესახებ და ამასთან დაკავშირებით მიიღონ შესაბამისი დოკუმენტი (გარდა ამ მუხლის მე-5 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევისა);

გ) შეინახონ საკუთარი ფული და ფასეულობა კომერციული ბანკის ფულსა და ფასეულობასთან ერთად.

5. კომერციული ბანკის ხელმძღვანელობის გადაწყვეტილებით, ცალკეულ ერთეულში კონტროლის სათანადო მექანიზმის შემცველი ანგარიშსწორების პროგრამული ბაზით უზრუნველყოფის პირობებში ბუღალტრისა და მოლარის ფუნქცია შესაძლებელია დაეკისროს ერთ მუშაკს. ასეთ შემთხვევაში კლიენტურის მომსახურება ხორციელდება ამ წესების მიხედვით შემუშავებული კომერციული ბანკის ხელმძღვანელობის მიერ დამტკიცებული შინაგანაწესის შესაბამისად, რომელიც ასევე კონკრეტულად უნდა განსაზღვრავდეს როგორც ამ ოპერაციების შემსრულებელ და მაკონტროლებელ პირთა პასუხისმგებლობას, ისე საანგარიშსწორებო და სააღრიცხვო საქმიანობის რისკების მართვის მექანიზმებს.

6. სათანადო კონტროლის მექანიზმის შემცველი პროგრამული ბაზით უზრუნველყოფის პირობებში ნაღდი ფულის მიღება-გაცემის ოპერაციების განხორციელებისას სალაროს შემოსავალ-გასავლის ჟურნალის წარმოების აუცილებლობას, აგრეთვე, შემოსავლისა და გასავლის საბუთების სალაროში გადაცემის წესს განსაზღვრავს კომერციული ბანკის ხელმძღვანელობა.

7. სალაროს უფროსსა და მოლარეებს შორის ნაღდი ფულისა და სხვა ფასეულობის (მათ შორის, ფულიანი ჩანთების) მიღება-გადაცემა წარმოებს მიღებული და გაცემული ფულის (ფასეულობის) აღრიცხვის დავთარში (დანართი №4) ხელმოწერით (გარდა იმ შემთხვევებისა, თუ სალაროს გამგესა და მოლარეებს შორის ფულისა და ფასეულობის გადაცემა წარმოებს სალაროს შემოსავლის ან გასავლის ორდერების საფუძველზე).

8. კომერციულ ბანკში საოპერაციო დღის დასრულების შემდეგ ნაღდი ფულისა და ინკასატორთაგან ნაღდფულიანი ჩანთების მიღება-გაცემა ხდება ამ ოპერაციებისათვის უფლებამოსილი ბუღალტრისა და სალაროს მუშაკის მიერ, რომელსაც ეძლევა ბეჭედი წარწერით „საღამოს სალარო“.

9. საოპერაციო დღის დასრულების შემდეგ მიღებული ფასეულობა და დოკუმეტები საღამოს სალაროს მუშაკების პასუხისმგებლობით ინახება და იკეტება სალაროს კვანძში არსებულ სეიფში, რომელიც ილუქება მათ მიერ. მომდევნო სამუშაო დღეს სეიფის გახსნა ფასეულობის საკონტროლო გადათვლისა და მათი შესაბამის ანგარიშებზე ასახვის მიზნით, საღამოს სალაროს მუშაკთა დაუსწრებლად, კომერციული ბანკის ხელმძღვანელობის გადაწყვეტილებით, შესაძლებელია მოხდეს ფასეულობის შენახვისათვის პასუხისმგებელი პირების მიერ, რომელთაც ბარდებათ სეიფების გასაღებთა მეორე კომპლექტი.

10. საოპერაციო დღის დასრულების შემდეგ განხორციელებული ოპერაციების აღრიცხვა კლიენტთა ან სალაროს შესაბამის ანგარიშებზე ხორციელდება არა უგვიანეს მეორე საოპერაციო დღისა.

    მუხლი 5. ნაღდი ფულისა და სხვა ფასეულობის მიღება

1. კომერციული ბანკის სალაროში ნაღდი ფული მიიღება არანაკლებ ორ პირად შედგენილი შემოსავლის ორდერით (დანართი №5). იურიდიულ პირებს შეუძლიათ ნაღდი ფული შეიტანონ მხოლოდ საკუთარ საანგარიშსწორებო (მიმდინარე) ანგარიშზე.

2. ფიზიკური პირების მიერ ბიუჯეტის კუთვნილი გადასახადების გადახდისას შემოსავლის ორდერში სხვა რეკვიზიტებთან ერთად მიეთითება გადასახადის გადამხდელის საიდენტიფიკაციო ნომერი და საბიუჯეტო შემოსავლის სახაზინო კოდი. იმ ფიზიკური პირებისათვის, რომელთაც არ გააჩნიათ საიდენტიფიკაციო ნომერი, შემოსავლის ორდერში მიეთითება პირადობის მოწმობის პირადი ნომერი.

3. კომუნალური, საგადასახადო და სხვა სახის შემოსავლების მიღება ხდება დადგენილი ფორმის ქვითრებით, ხოლო უცხოური ვალუტის ყიდვა-გაყიდვის ოპერაციები – ვალუტის გაცვლის ქვითრებით (დანართი №6), რომლის ერთი პირიც ხელმოწერილი და ბეჭედდასმული ეძლევა კლიენტს.

4. ბუღალტერი შემოსავლის ორდერის სისწორის შემოწმების შემდეგ ხელს აწერს ორდერს, თანხას ასახავს შემოსავლის ჟურნალში (დანართი №7) და ორდერს გადასცემს სალაროს.

5. ორდერის მიღებისას სალაროს მუშაკი ამოწმებს ბუღალტრის ხელმოწერის ნამდვილობას მასთან არსებული ნიმუშების დახმარებით, ციფრებითა და სიტყვებით ჩაწერილი თანხების შესაბამისობას, მიითვლის მიღებულ ფულის ნიშნებს (იმ ფორმით, რომ კლიენტს ჰქონდეს მისი მოქმედებების დანახვის საშუალება). სალაროს მუშაკის მაგიდაზე უნდა იდოს მხოლოდ შემომტანის კუთვნილი ფული.

6. მიღებული ფულის ორდერის მონაცემებთან შესაბამისობის შემთხვევაში სალაროს მუშაკი ხელს აწერს ორდერს, რომელთაგან ერთი რჩება სალაროს, მეორე (ბეჭედდასმული) – თანხის შემომტანს, ხოლო მესამე პირის არსებობის შემთხვევაში – ბუღალტერს.

7. მიღებული ფულის ორდერის მონაცემებთან შეუსაბამობის (ზედმეტობის, დანაკლისის, არგადახდითი, საეჭვო ან ყალბი ფულის ნიშნის გამოვლენის) შემთხვევაში, სალაროს მუშაკი შემოსავლის ორდერს გადახაზავს, მის უკანა მხარეს მიუთითებს ფაქტობრივად მიღებული თანხის ოდენობას, ხელს აწერს და უბრუნებს ბუღალტერს, რომელსაც შეაქვს შესაბამისი შესწორებები შემოსავლის ჟურნალში. ფაქტობრივად მიღებულ თანხაზე გამოიწერება ახალი ორდერი.

8. თუ კლიენტი ფულს არ შეიტანს სალაროში, სალაროს მუშაკი უბრუნებს ბუღალტერს შემოსავლის ორდერს. ჩანაწერები შემოსავლის ჟურნალში ანულირდება, ორდერი გადაიხაზება და თავსდება სალაროს დღიურ დოკუმენტებში.

9. კომერციულ ბანკში ფულის მიღებისას არგადახდითი, საეჭვო ან ყალბი ფულის გამოვლენის შემთხვევაში, არგადახდითი ფულის ნიშანი უბრუნდება შემომტანს, ხოლო საეჭვო და ყალბ ფულზე დგება ცნობა (დანართი №8) სამ პირად, რომელთაგან ერთი – ეძლევა შემომტანს, მეორე რჩება სალაროს, მესამე ფულის ნიშანთან ერთად ეგზავნება ეროვნული ბანკის სათავო ოფისს შემდგომი რეაგირებისათვის. ეროვნული ბანკი 5 დღის განმავლობაში კომერციულ ბანკს უგზავნის შეტყობინებას ექსპერტიზის შედეგების შესახებ. ფულის ნიშნის ნამდვილობისა და ვარგისიანობის დადგენის შემთხვევაში, შესაბამისი თანხა უნაზღაურდება შემომტანს.

10. საოპერაციო დღის ბოლოს სალაროს მუშაკი ადგენს ცნობას სალაროში დღის განმავლობაში შემოსული ფულისა და საბუთების რაოდენობის შესახებ (დანართი №9). ცნობას ხელს აწერს სალაროს მუშაკი და მისი მონაცემები უდარდება შემოსავლის ჟურნალში ბუღალტრის ჩანაწერებს, რაც ფორმდება შემოსავლის ჟურნალზე სალაროს მუშაკის, ხოლო ცნობაზე – ბუღალტრის ხელმოწერებით.

11. საოპერაციო დღის განმავლობაში მიღებული ნაღდი ფული შემოსავლის საბუთებსა და შედგენილ ცნობასთან ერთად ბარდება სალაროს გამგეს.

12. სხვა ფასეულობის მიღება ხდება შესაბამისი აღწერილობებისა და ბალანსგარეშე შემოსავლის ორდერის (დანართი №10) საფუძველზე, რომლის ერთი პირი რჩება სალაროს, მეორე (ბეჭედდასმული) ეძლევა კლიენტს, ხოლო მესამე პირის არსებობის შემთხვევაში – ბუღალტერს.

13. საოპერაციო დღის განმავლობაში შემოსული მთელი ფული და სხვა ფასეულობა უნდა აისახოს სალაროს შემოსავალში (ან შესაბამის გარებალანსურ ანგარიშზე) და ჩაირიცხოს კლიენტის ანგარიშზე იმავე სამუშაო დღის განმავლობაში.

საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის 2008 წლის 23 მაისის ბრძანება №131- სსმ III, №75, 23.05.2008 წ .; მუხ .818

    მუხლი 6. ნაღდი ფულისა და სხვა ფასეულობის გაცემა

1. კომერციული ბანკიდან ნაღდი ფული ფიზიკურ პირებზე (მათ შორის, კომერციული ბანკის თანამშრომლებზე) გაიცემა არანაკლებ ორ პირად შედგენილი გასავლის ორდერის (დანართი №11) საფუძველზე.

2. ბუღალტერი ორდერის სათანადო შემოწმების შემდეგ ხელს აწერს მას, თანხას ატარებს გასავლის ჟურნალში და ორდერს გადასცემს სალაროს.

3. სალაროს მუშაკი მიღებულ ორდერზე ბუღალტრის ხელმოწერის ნამდვილობის, ციფრებითა და სიტყვებით ჩაწერილი თანხების შესატყვისობისა და კლიენტის საპასპორტო მონაცემების შემოწმების შემდეგ მიმღებს აძლევს ფულს. ორდერი დასტურდება სალაროს მუშაკისა და კლიენტის ხელმოწერით, რომლის ერთი პირი რჩება სალაროს, მეორე ეძლევა ფულის მიმღებს, ხოლო მესამე პირის არსებობის შემთხვევაში – ბუღალტერს.

4. კომერციული ბანკიდან ნაღდი ფული იურიდიულ პირებზე გაიცემა ფულის ჩეკის (დანართი №12) საფუძველზე (მოთხოვნის შემთხვევაში, კომერციული ბანკიდან ფულის ჩეკით ნაღდი ფული შეიძლება გაიცეს ფიზიკურ პირებზეც).

5. ფულის ჩეკის მიღებისას ბუღალტერი ჩეკის სათანადო შემოწმების შემდეგ ხელს აწერს მას, თანხას ატარებს გასავლის ჟურნალში და კლიენტს აძლევს ჩეკის საკონტროლო მარკას სალაროში წარსადგენად.

6. ფულის ჩეკის მიღებისას სალაროს მუშაკი ამოწმებს ჩეკს, მასზე ბუღალტრის ხელმოწერის ნამდვილობას მასთან არსებული ნიმუშების დახმარებით, ციფრებითა და სიტყვებით ჩაწერილი თანხების შესაბამისობას, კლიენტის ხელმოწერის შესაბამისობას მისი პირადობის დამადასტურებელი საბუთის მონაცემებთან, ამზადებს გასაცემ თანხას, კლიენტისაგან მიღებული საკონტროლო მარკისა და ჩეკის ნომრების შედარების შემდეგ ხელს აწერს ჩეკს და მიმღებს აძლევს ფულს. საკონტროლო მარკა ეკვრება ჩეკს.

7. დაუშვებელია კლიენტის მიერ სალაროში ფულის შემოტანის გარეშე თანხის მის ანგარიშზე ასახვა საფულე ჩეკით ან გასავლის ორდერით თანხის იმავდროულად გატანის მიზნით.

8. ფულის მიმღებს უფლება აქვს კომერციული ბანკის სალაროდან მიღებული ნაღდი ფული გადაითვალოს ფურცლობით და ცალობით სალაროს პასუხისმგებელი მუშაკის თანდასწრებით. მიღებული ფულის გადათვლისას დანაკლისის გამოვლენის შემთხვევაში თანხა აუნაზღაურდება მიმღებს, ხოლო ზედმეტობა უბრუნდება თანხის გამცემს. თუ ფულის მიმღები არ გადაითვლის ფულს კომერციული ბანკის სალაროს პასუხისმგებელი მუშაკის თანდასწრებით, კომერციული ბანკი არ არის ვალდებული დააკმაყოფილოს მისი პრეტენზია დანაკლისის ანაზღაურების თაობაზე.

9. კომერციული ბანკის მიერ თანამშრომლებისათვის ხელფასის სახით გასაცემი თანხები სამი სამუშაო დღით საქვეანგარიშოდ ეძლევა სალაროს მუშაკს სალაროს გასავლის ორდერით, როგორც ავანსად გაცემული თანხა. საოპერაციო დღის ბოლოს სალაროს მუშაკის მიერ ინდივიდუალურ შენახვის საშუალებაში (დალუქული სახით) შენახული ავანსის ნაშთი გადაეცემა სალაროს უფროსს ფასეულობის საცავში შესანახად. შენახვის ინდივიდუალური საშუალების იარლიყზე მითითებული უნდა იყოს შენახვის თარიღი, თანხის რაოდენობა, სალაროს მუშაკის სახელობითი შტამპი და ხელმოწერა. ავანსის მიღებიდან სამი სამუშაო დღის გასვლის შემდეგ სალაროს მუშაკი ავანსის გამოუყენებელ ნაშთს აბარებს სალაროს უფროსს შემოსავლის ორდერით. კომერციული ბანკის სალაროდან ავანსის სახით სხვა დანიშნულებით (მივლინება, მომსახურება, გადასახადები, სამეურნეო და ა.შ.) გაცემული თანხის ანგარიშსწორება ხორციელდება შესაბამისი ვადის გასვლიდან 3 სამუშაო დღის განმავლობაში.

10. საოპერაციო დღის ბოლოს სალაროს მუშაკი ადგენს ცნობას სალაროდან დღის განმავლობაში გაცემული ფულისა და საბუთების რაოდენობის შესახებ (დანართი №13). ცნობას ხელს აწერს სალაროს მუშაკი და მისი მონაცემები უდარდება გასავლის ჟურნალში ბუღალტრის ჩანაწერებს, რაც ფორმდება გასავლის ჟურნალზე სალაროს მუშაკის, ხოლო ცნობაზე – ბუღალტრის ხელმოწერებით.

11. საოპერაციო დღის ბოლოს დარჩენილი ნაღდი ფულის ნაშთი სალაროს გასავლის საბუთებსა და ცნობასთან ერთად ბარდება სალაროს გამგეს.

12. სხვა ფასეულობის გაცემა ხდება შესაბამისი აღწერილობების და ბალანსგარეშე გასავლის ორდერის (დანართი №14) საფუძველზე, რომლის ერთი პირი რჩება სალაროში, მეორე ეძლევა კლიენტს, ხოლო მესამე პირის არსებობის შემთხვევაში – ბუღალტერს.

    მუხლი 7. კომერციული ბანკის მიერ სხვა კომერციული ბანკში ანგარიშის მქონე კლიენტურის ნაღდი ფულით მომსახურება

1. იმ კომერციული ბანკის კლიენტურის ნაღდი ფულით მომსახურება, რომელსაც არ გააჩნია სალაროს კვანძი, ამ წესების მე-5 და მე-6 მუხლებით გათვალისწინებული მოთხოვნების შესაბამისად, შესაძლებელია განახორციელოს სხვა კომერციულმა ბანკმა (შემდგომში – მოკორესპონდენტო კომერციული ბანკი) ხელშეკრულების საფუძველზე.

2. კომერციული ბანკის კლიენტებზე (მათ შორის, ფიზიკურ პირებზე) ნაღდი ფული გაიცემა მოკორესპონდენტო კომერციული ბანკის საფულე ჩეკის საფუძველზე, ხოლო ნაღდი ფული მიიღება შემოსავლის ორდერით. საფულე ჩეკი უკანა მხარეს დამოწმებული უნდა იყოს კომერციული ბანკის შესაბამისი უფლებამოსილების მქონე ბუღალტრის ხელმოწერით და ბეჭდით.

3. აღნიშნული ოპერაციების წარმოების მიზნით მოკორესპონდენტო კომერციული ბანკის შესაბამისი პასუხისმგებელი პირები უზრუნველყოფილი უნდა იყვნენ კომერციული ბანკის საფულე ჩეკის, ბუღალტრის ხელმოწერებისა და ბეჭდის ნიმუშებით, ხოლო კომერციული ბანკი – მოკორესპოდენტო კომერციული ბანკის შემოსავლის ორდერზე ხელმომწერ პირთა ხელმოწერისა და სალაროს შემოსავლის ბეჭდის ნიმუშებით.

4. კომერციული ბანკისა და მოკორესპოდენტო ბანკის მიერ საოპერაციო დღის განმავლობაში შესრულებული ნაღდ ფულთან დაკავშირებული ოპერაციები კლიენტთა ანგარიშებზე აისახება ოპერაციის შესრულების დღეს.

    მუხლი 8. ნაღდ ფულთან დაკავშირებული ოპერაციების წარმოება ბანკომატების მეშვეობით

1. ბანკომატის ნაღდი ფულით უზრუნველყოფა ხდება ბანკომატის მუშაობისათვის პასუხისმგებელი მუშაკის წერილობითი მოთხოვნის საფუძველზე, რომელსაც აბარია ბანკომატის გასაღებები.

2. ბანკომატის ნაღდი ფულით მომარაგების მიზნით სალაროს მუშაკი ნაღდ ფულს აწყობს კასეტებში, ლუქავს და მასზე ამაგრებს იარლიყს, რომელზეც აღინიშნება ბანკომატის ნომერი, თანხა, ჩატვირთვის თარიღი, სალაროს მუშაკის ხელმოწერა და სახელობითი შტამპი.

3. ბანკომატში ჩასატვირთ ნაღდფულიან კასეტებზე საოპერაციო მუშაკი გამოწერს გასავლის ორდერს არანაკლებ ორ პირად, რასაც კასეტების მიღების შემდეგ ხელს აწერს ინკასაციის მუშაკი (ან ბანკომატის მუშაობისათვის პასუხისმგებელი პირი). ორდერის ერთი პირი გადაეცემა სალაროს, მეორე – ინკასატორს (ან ბანკომატის მუშაობისათვის პასუხისმგებელ პირს), ხოლო მესამის არსებობის შემთხვევაში – საოპერაციო მუშაკს. კასეტების მიღება ხდება მათი და ლუქის სიმრთელის, ასევე იარლიყის რეკვიზიტების შემოწმების შემდეგ.

4. ინკასატორი (ან ბანკომატის მუშაობისათვის პასუხისმგებელი პირი) ბანკომატში ნაღდი ფულის ჩატვირთვის დროს ბანკომატიდან იღებს ამონაბეჭდს ბარათების საფუძველზე გაცემული (შესრულებული ოპერაციების მიხედვით) და გახსნისას არსებული ნაღდი ფულის ოდენობის შესახებ, აგრეთვე ბანკომატში ფულის ჩადების დამადასტურებელ ამონაბეჭდს. იმ შემთხვევაში, თუ ბანკომატის მიერ შესრულებული ოპერაციები აღირიცხება კომპიუტერის მეშვეობით, ინკასაციის მუშაკი ნაღდი ფულის ჩატვირთვისას ბანკომატიდან იღებს ამონაბეჭდს ჩატვირთული, გაცემული და გახსნისას არსებული ნაშთების შესახებ.

5. ბანკომატიდან ამოღებული კასეტების მიღებისას სალაროს მუშაკი კასეტებში არსებულ ნაშთს ადარებს ინკასატორის (ან ბანკომატის მუშაობისათვის პასუხის-მგებელი პირის) მიერ ხელმოწერილი ბანკომატის ამონაბეჭდის მონაცემებს, რასაც ადასტურებს შემოსავლის ორდერზე ხელმოწერით.

6. ბანკომატიდან ამოღებული ამონაბეჭდები ინახება სალაროს დღიურ საბუთებში შესაბამის შემოსავლისა და გასავლის ორდერებთან ერთად.

7. ბარათების საფუძველზე ბანკომატიდან გაცემული თანხები ანგარიშიდან „ფულადი სახსრები ბანკომატში“ ჩამოეწერება იმავე საოპერაციო დღეს.

    მუხლი 9. ნაღდფულიანი ჩანთების გადათვლა

1. კომერციული ბანკის სალაროში ნაღდფულიანი ჩანთების გადათვლა ხდება სალაროს მუშაკის ან ამ უბანისათვის პასუხისმგებელი პირის თანდასწრებით (შემდგომში – მაკონტროლებელი მუშაკი).

2. სალაროში ნაღდფულიანი ჩანთების შეფუთვის სიმრთელის, ჩანთებზე მიმაგრებულ იარლიყებზე არსებული რეკვიზიტების და ანაბეჭდების მკაფიოობის, იარლიყზე არსებული მონაცემების – საბუთების მონაცემებთან შესაბამისობის შემოწმების შემდეგ ჩანთებში არსებული ნაღდი ფულის გადათვლა ხორციელდება ფურცლობრივად და ცალობით, რაზედაც დგება ნაღდფულიანი ჩანთების გადათვლის შესახებ უწყისი (დანართი №15).

3. ჩანთაში მოთავსებული ნაღდი ფულის გადათვლისას მეტნაკლებობის ან არგადახდითი ფულის ნიშნების გამოვლენის შემთხვევაში დგება ცნობა (დანართი №16) ორ პირად, რომლის ერთი პირი (არგადახდითი ფულის ნიშნის გამოვლენისას – ფულის ნიშანთან ერთად) ეგზავნება შემომტანს, მეორე რჩება ფულის მიმღებს. საეჭვო ან ყალბი ფულის გამოვლენის შემთხვევაში დგება ცნობა (დანართი №17) სამ პირად, რომელთაგან ერთი – ფულის ნიშანთან ერთად ეგზავნება ეროვნული ბანკის სათავო ოფისს შემდგომი რეაგირებისათვის, მეორე შემომტანს, მესამე რჩება ფულის მიმღებს. გამოვლენილი ზედმეტობა ჩაირიცხება შემომტანის (ან სალაროს შესაბამის) ანგარიშზე, დანაკლისის და არგადახდითის თანხა არ ექვემდებარება ანგარიშზე ასახვას. საეჭვო და ყალბი ფულის ნიშნების გამოვლენისას თანხა აისახება შესაბამის ანგარიშზე და შემომტანთან ანგარიშსწორება ხდება ეროვნული ბანკიდან მიღებული დასკვნის საფუძველზე. ამასთან, მოთხოვნის შემთხვევაში ფულის შემომტანს გადაეცემა გახსნილი ჩანთისა და ფულის შეფუთვის საშუალებები. აღნიშნული ექვემდებარება შენახვას 10 კალენდარული დღის განმავლობაში.

საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის 2008 წლის 23 მაისის ბრძანება №131- სსმ III, №75, 23.05.2008 წ .; მუხ .818

    მუხლი 10. ბანკნოტებისა და მონეტების ფორმირებისა და შეფუთვის წესები

1. საქართველოს ტერიტორიაზე არსებულ საბანკო სისტემაში მოქმედებს ამ წესებში მოცემული ნაღდი ფულის (ბანკნოტებისა და მონეტების) ფორმირებისა და შეფუთვის ერთიანი წესები.

2. ბანკნოტებისა და მონეტების დახარისხება ხდება ნომინალების მიხედვით. დახარისხებული ბანკნოტები და მონეტები ფორმირდება მოლარეების (ბრიგადული სისტემის შემთხვევაში – ბრიგადების) მიერ ცალ-ცალკე.

3. ფულის ნიშნების ფორმირებისათვის პასუხისმგებლობა ეკისრება მფორმირებელ მოლარეს (ბრიგადული სისტემის შემთხვევაში – მფორმირებელ ბრიგადას).

4. ბანკნოტების ფორმირება ხდება ნეკნებად და კონებად. ერთი ნეკნი შეიცავს ას ფურცელს, ხოლო ერთი კონა ათ ნეკნს. კონის ზედსადებზე უნდა მიეთითოს ვალუტის დასახელება, ნიმუშის გამოშვების წელი (ეროვნულ ვალუტაზე), ნომინალი, ფურცლების რაოდენობა, მთლიანი თანხა, შეფუთვის თარიღი, მფორმირებელი სალაროს მუშაკის სახელი, გვარი, ხელმოწერა, ბანკის დასახელება და კოდი.

5. ერთნაირი ნომინალის ბანკნოტების სრული ნეკნები, რომელთაგან სრული კონების ფორმირება არ ხერხდება, შეიძლება შეიფუთოს არასრულ კონებად, რომლის ზედსადებზე აღინიშნება წარწერა „არასრული“, ვალუტის დასახელება, ნიმუშის გამოშვების წელი (ეროვნულ ვალუტაზე), ნომინალი, ფურცლების რაოდენობა, მთლიანი თანხა, შეფუთვის თარიღი, მფორმირებელი სალაროს მუშაკის სახელი გვარი, ხელმოწერა, ბანკის დასახელება და კოდი.

6. სხვადასხვა ნომინალის ბანკნოტების სრული და არასრული ნეკნები შეიძლება გაფორმდეს ნაკრებ კონებად, რომლებიც არ უნდა შეიცავდეს ასზე მეტ ფურცელს. ნაკრები კონების ზედსადებებზე აღინიშნება წარწერა „ნაკრები“, ვალუტის დასახელება, ნომინალი, ნიმუშის გამოშვების წელი (ეროვნულ ვალუტაზე), ფურცლების რაოდენობა და თანხა (როგორც ნომინალების მიხედვით, ისე მთლიანად), შეფუთვის თარიღი, მფორმირებელი სალაროს მუშაკის სახელი, გვარი, ხელმოწერა, კომერციული ბანკის დასახელება და კოდი.

7. ბანკნოტებიანი ნეკნები იკვრება ბანდეროლით ჯვარედინად და კონები იკვრება უკვანძებო და უწყვეტი ხეზით (ჯვარედინად, ორმაგი დახვევით, ოთხი ყრუ კვანძით), რომლის ბოლოებიც იპლომბება. ბანკნოტებიანი ნეკნები შეიძლება შეიფუთოს წრიულ-თავშექცევით, თუ კონები ფორმირდება პოლიეთილენის პაკეტებში.

8. მონეტების დახარისხება ხდება ღირებულებათა მიხედვით სრულ და არასრულ ტომრებად (ან სპეციალურ პაკეტებად). ერთ ტომარაში (პაკეტში) მოთავსებული ფულის მაქსიმალური თანხა ნომინალების მიხედვით უნდა იყოს: 1 თეთრი – 20 ლარი, 2 თეთრი – 30 ლარი, 5 თეთრი – 50 ლარი, 10 თეთრი – 100 ლარი, 20 თეთრი – 160 ლარი, 50 თეთრი – 250 (ან 500) ლარი, 1 ლარი – 500 ლარი, 2 ლარი – 1000 ლარი.

9. მონეტები იფუთება პოლიეთილენის პაკეტებში ან გარეთა ნაკერების არმქონე ტომრებში. ტომრის პირი მჭიდროდ იკვრება უწყვეტი და უნასკვო ხეზით, რომლის ბოლოები ინასკვება ყრუ კვანძად და იპლომბება. მონეტებიანი ტომრების (პაკეტის) იარლიყებზე უნდა მიეთითოს ვალუტის დასახელება, მონეტების ღირებულება, რაოდენობა ცალობით, თანხა, შეფუთვის თარიღი, მფორმირებელი სალაროს მუშაკის სახელი, გვარი, ხელმოწერა, ბანკის დასახელება და კოდი.

10. ბანკნოტებიანი კონისა და მონეტების პოლიეთილენის პაკეტით შეფუთვა ხდება პაკეტის შედუღებით, რომლის ნაკერზეც ისმება კლიშეს ანაბეჭდი შესაბამისი რეკვიზიტებით.

საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის 2007 წლის 14 მარტის ბრძანება №69- სსმ III, №40, 23.03.2007 წ .; მუხ .469

    მუხლი 11. ნაღდი ფულადი ოპერაციებისათვის საჭირო ბეჭდები, შტამპები და დასალუქი საშუალებები

1. კომერციულ ბანკებს უნდა ჰქონდეთ ნაღდი ფულადი ოპერაციებისათვის საჭირო ბეჭდები, შტამპები, პლომბის ბჯენები (კლიშეები), ლუქის ლითონის ბეჭდები და სხვა დასალუქი საშუალებები.

2. ნაღდი ფულის ფორმირებისათვის საჭირო შტამპებზე უნდა აღინიშნებოდეს კომერციული ბანკის დასახელება, კოდი, კომბინირებულ შტამპებზე – ბანკის დასახელება, კოდი, მოლარის გვარი და ინიციალები (ბრიგადის ნომერი).

3. პლომბის ბჯენებზე (კლიშეებზე) ლუქის ლითონის ბეჭდებზე და სხვა დასალუქ საშუალებებზე უნდა იკითხებოდეს რიგითი ნომერი და ბანკის კოდი.

4. ფულადი საბუთების გასაფორმებელ შტამპებზე უნდა იკითხებოდეს ბანკის დასახელება, კოდი, ხოლო ბეჭდებზე – ბანკის დასახელება, კოდი, სალაროს ტიპი.

5. ინკასატორთათვის გამოსაყენებელ შტამპებზე უნდა იკითხებოდეს ბანკის დასახელება, კოდი, ინკასატორის გვარი და ინიციალები.

6. ბანკებს შეუძლიათ დაამზადონ შტამპები წარწერით; „მოძველებული’’, „ნაკრები’’, „არასრული“ „საკონტროლო გადათვლა’’, თარიღი და სხვ.

7. ბეჭდები, შტამპები, პლომბები ( კლიშეები), ლუქის ლითონის ბეჭდები და სხვა დასალუქი საშუალებები უნდა აღირიცხებოდეს სპეციალურ დავთრებში ( დანართი №18).

    მუხლი 12. ეროვნული ბანკის მიერ კომერციული ბანკების ნაღდ ფულთან დაკავშირებული მომსახურების წესები

1. ეროვნულ ბანკსა და კომერციულ ბანკს შორის ნაღდი ფულის ნიშნებთან დაკავშირებული ოპერაციები რეგულირდება ამ წესებით და მათ შორის საკასო მომსახურების თაობაზე გაფორმებული ხელშეკრულების საფუძველზე. ეროვნული ბანკის სისტემაში ნაღდი ფულის ნიშნების შეტანა- გატანის და შესაბამის ანგარიშებზე თანხების ჩარიცხვის რეჟიმი განისაზღვრება ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ- სამართლებრივი აქტით.

2. კომერციული ბანკი ეროვნულ ბანკს წარუდგენს უფლებამოსილი პირის მიერ დამოწმებულ, ნაღდი ფულის ნიშნების შეტანის დოკუმენტებზე ხელმოწერის უფლების მქონე პირთა ხელმოწერის ნიმუშებს, ასევე ზედსადებებზე და კლიშეზე დასატან რეკვიზიტებს. ხელმოწერებისა და რეკვიზიტების ნებისმიერი ცვლილების შესახებ კომერციული ბანკი აცნობებს ეროვნულ ბანკს.

3. ეროვნულ ბანკში მიიღება მხოლოდ ანგარიშის მქონე კომერციული ბანკის მიერ ამ მუხლის მე-4 და მე-5 პუნქტებით დადგენილი მოთხოვნების გათვალისწინებით მე-10 მუხლის შესაბამისად ფორმირებული ნაღდი ფულის ნიშნები. (ამოქმედდეს 2009 წლის 1 დეკემბრიდან)

4. ეროვნულ ბანკში შესატანი ბანკნოტების კონები და მონეტები უნდა შეიფუთოს პოლიეთილენის პაკეტებში. პაკეტის ზედსადებზე უნდა მიეთითოს ნომინალი, ბანკნოტების/მონეტების რაოდენობა, მთლიანი თანხა, შეფუთვის თარიღი, ბანკის დასახელება და კოდი. (ამოქმედდეს 2009 წლის 1 დეკემბრიდან)

5. ბანკნოტებისა და მონეტების პოლიეთილენის პაკეტით შეფუთვა ხდება პაკეტის შედუღებით, რომლის ნაკერზეც ისმება კლიშეს ანაბეჭდი შემდეგი რეკვიზიტებით: ბანკის დასახელება და კოდი. (ამოქმედდეს 2009 წლის 1 დეკემბრიდან)

6. კომერციული ბანკებისგან ნაღდი ფულის ნიშნები ( ეროვნული და უცხოური ვალუტა) მიიღება ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ - სამართლებრივი აქტით დადგენილი სამუშაო რეჟიმით, ორ ეგზემპლარად შევსებული განაცხადის ( დანართი №19) საფუძველზე.

7. განაცხადის წარმოდგენის შემდეგ ეროვნული ბანკის ოპერატორი ახდენს ფულის ნიშნების შემოტანაზე უფლებამოსილი პირის იდენტიფიცირებას პირადობის დამადასტურებელი საბუთის მიხედვით, ამოწმებს წარმოდგენილი განაცხადის შევსების და ხელმოწერის სისწორეს, ავსებს შემოსავლის ორდერს, ბეჭდავს ორ ეგზემპლარად, ხელს აწერს მას და განაცხადთან ერთად გადასცემს შემომტან პირს სალაროში წარსადგენად.

8. იმ შემთხვევაში, თუ კომერციული ბანკის მიერ წარმოდგენილი განაცხადი არასწორადაა შევსებული, ეროვნული ბანკის ოპერატორი მასზე აკეთებს აღნიშვნას გაუქმების შესახებ, ადასტურებს ხელმოწერით, უარს აცხადებს ოპერაციის განხორციელებაზე და გადასცემს წარმომდგენს განაცხადის ორივე ეგზემპლარს. წარმომდგენი ხელმოწერით ადასტურებს განაცხადის არასწორად შევსების ფაქტს და განაცხადის ერთ ეგზემპლარს ხელმოწერის შემდეგ უბრუნებს ეროვნული ბანკის ოპერატორს.

9. განაცხადისა და შემოსავლის ორდერის მიღების შემდეგ ეროვნული ბანკის მოლარე ახდენს ფულის ნიშნების შემოტანაზე უფლებამოსილი პირის იდენტიფიცირებას პირადობის დამადასტურებელი საბუთის მიხედვით, ამოწმებს განაცხადისა და შემოსავლის ორდერის შევსების და დოკუმენტებზე არსებული ხელმოწერების სისწორეს და მათი სისწორის შემთხვევაში შემომტანისგან იღებს ფულის ნიშნებს გადასათვლელად.

10. ეროვნული ბანკის მოლარე, შემოტანილი ფულის ნიშნების შეფუთვის სიმრთელის, მათზე არსებული რეკვიზიტების სისწორის შემოწმების შემდეგ, ფულის ნიშნებს გადაითვლის კონებისა და ნეკნების მიხედვით, ფულის ნიშნების მიღებას ადასტურებს შემოსავლის ორდერსა და განაცხადზე ხელმოწერით და ბეჭდით, რის შემდეგაც აღნიშნულ დოკუმენტებს ხელმოსაწერად გადასცემს ფულის ნიშნების შემოტანაზე უფლებამოსილ პირს, რომელიც ხელმოწერით დადასტურებული განაცხადისა და შემოსავლის ორდერის თითო ეგზემ- პლარს უბრუნებს ეროვნული ბანკის მოლარეს.

11. კომერციული ბანკის მიერ ეროვნულ ბანკში შეტანილი ნაღდი ფულის ნიშნების კომერციული ბანკის საკორესპოდენტო ანგარიშზე აისახება ოპერაციის შესრულების დღეს.

12. იმ შემთხვევაში, თუ ეროვნული ბანკის მოლარის მიერ გამოვლენილ იქნა დოკუმენტებსა და ფაქტობრივად შემოტანილ თანხებს შორის შეუსაბამობა ან სხვა ნაკლოვანება, ეროვნული ბანკის მოლარე უარს აცხადებს ოპერაციის განხორციელებაზე, განაცხადზე აკეთებს აღნიშვნას ნაკლოვანების შესახებ, ადასტურებს ხელმოწერით, ბეჭდით და ფულის ნიშნებთან ერთად გადასცემს წარმომდგენს. წარმომდგენი ხელმოწერით ადასტურებს შეუსაბამობის ან სხვა ნაკლოვანების არსებობის ფაქტს და განაცხადის ერთ ეგზემპლარს ხელმოწერის შემდეგ უბრუნებს ეროვნული ბანკის მოლარეს.

13. ეროვნულ ბანკში კომერციული ბანკიდან მიღებული ფულის ნიშნები ექვემდებარება გადათვლას, დახარისხებას, ფორმირებასა და შეფუთვას.

14. კომერციული ბანკის მიერ შემოტანილი ფულის ნიშნების გადათვლისას ზედმეტობა/ დანაკლისის ან არგადახდითი ფულის ნიშნების გამოვლენის შემთხვევაში ეროვნულ ბანკში დგება ცნობა ( დანართი №16) სამ ეგზემპლარად. ერთი ეგზემპლარი ( არგადახდითი ფულის ნიშნის გამოვლენისას – ფულის ნიშანთან ერთად) ეგზავნება კომერციულ ბანკს, ხოლო ორი ეგზემპლარი რჩება ეროვნულ ბანკს. საეჭვო ფულის ნიშნების გამოვლენის შემთხვევაში დგება ცნობა ( დანართი №17) ოთხ ეგზემპლარად, რომელთაგან ერთი – ეგზავნება კომერციულ ბანკს, ხოლო სამი ეგზემპლარი ფულის ნიშანთან ერთად რჩება ეროვნულ ბანკს შემდგომი რეაგირებისათვის. ცნობის საფუძველზე კომერციული ბანკის ფორმირებულ ფულში აღმოჩენილი ზედმეტობა ჩაირიცხება მის საკორესპონდენტო ანგარიშზე, ხოლო დანაკლისის, არგადახდითი ან ყალბი ფულის ნიშანის გამოვლენის შემთხვევაში, შესაბამისი თანხა ეროვნული ბანკის მიერ უპირობოდ ჩამოიწერება კომერციული ბანკის საკორესპონდენტო ანგარიშიდან.

საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის 2008 წლის 23 მაისის ბრძანება №131- სსმ III, №75, 23.05.2008 წ .; მუხ .818

საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის 2009 წლის 19 ოქტომბრის ბრძანება №194/01-სსმIII, №127, 20.10.2009წ.; მუხ.1463

    მუხლი 121. ეროვნული ბანკიდან ეროვნული და უცხოური ვალუტის გატანა

1. ეროვნული ვალუტის გატანის მიზნით, კომერციული ბანკი საგადახდო დავალების მეშვეობით, საკორესპოდენტო ანგარიშიდან თანხას ჩარიცხავს ეროვნულ ბანკში გახსნილ მის საკასო მომსახურების ანგარიშზე, ხოლო უცხოურ ვალუტაში საკასო მომსახურების ანგარიშზე თანხის ჩარიცხვა ხდება კომერციული ბანკის მიერ გამოგზავნილი მსოფლიო ბანკთაშორისი საფი-ნანსო ტელეკომუნიკაციების საზოგადოება – SWIFT შეტყობინების საფუძველზე, ეროვნული ბანკის მიერ შექმნილი მემორიალური ორდერით.

2. საგადახდო დავალებაში/SWIFT შეტყობინებაში დადგენილი წესით გათვალისწინებული რეკვიზიტების გარდა, დამატებით უნდა მიეთითოს პირადობის დამადასტურებელი საბუთის მიხედვით გატანაზე უფლებამოსილი პირის სახელი, გვარი, პირადი ნომერი, გამცემი ორგანო, გაცემის თარიღი და მოქმედების ვადა.

3. ფულის ნიშნების გატანისას ეროვნული ბანკის ოპერატორი კომერციული ბანკის უფლებამოსილი პირის ზეპირი განცხადების შემდეგ ამოწმებს საკასო მომსახურების ანგარიშზე თანხის არსებობას და ოდენობას.

4. ეროვნული ბანკის ოპერატორი, თანხის არსებობის შემთხვევაში, ახდენს ფულის ნიშნების მიმღები უფლებამოსილი პირის იდენტიფიცირებას საგადახდო დავალებაში /მემორიალურ ორდერში მითითებული რეკვიზიტების მიხედვით, ბეჭდავს ჩარიცხვის დამადასტურებელ საგადახდო დავალებას/მემორიალურ ორდერს ერთ ეგზემპლარად, ავსებს გასავლის ორდერს და ბეჭდავს ორ ეგზემპლარად, ხელს აწერს მათ და საგადახდო დავალებასთან/მემორიალურ ორდერთან ერთად გადასცემს ფულის ნიშნების მიმღებს ეროვნული ბანკის უფლებამოსილ პირთან წარსადგენად.

5. ეროვნული ბანკის უფლებამოსილი პირი დოკუმენტების მიღების შემდეგ ახდენს ფულის ნიშნების მიმღები პირის იდენტიფიცირებას საგადახდო დავალებაში/მემორიალურ ორდერში მითითებული რეკვიზიტების მიხედვით, საგადახდო დავალების/მემორიალური ორდერის და გასავლის ორდერის ურთიერთშედარებას, დოკუმენტებისა და მათზე არსებული ხელმოწერის სისწორის შემოწმებას.

6. დოკუმენტების სისწორის დადგენის შემდეგ, ეროვნული ბანკის უფლებამოსილი პირი ხელს აწერს საგადახდო დავალებას/მემორიალურ ორდერს, გასავლის ორდერს და გადასცემს ფულის ნიშნების მიმღებ პირს სალაროში წარსადგენად.

7. დოკუმენტების მიღების შემდეგ, ეროვნული ბანკის მოლარე ახდენს ფულის ნიშნების მიმღები პირის იდენტიფიცირებას, ადგენს დოკუმენტების და ხელმოწერების სისწორეს და მათი სისწორის შემთხვევაში ხელს აწერს გასავლის ორდერის ორივე ეგზემპლარს და ფულის ნიშნებთან ერთად გადასცემს თანხის მიმღებ პირს.

8. მიმღები პირი ფულის ნიშნებს გადაითვლის კონების, ნეკნების და მათზე არსებული რეკვიზიტების მიხედვით, მონეტებს კი _ პაკეტების და მასზე არსებული რეკვიზიტების მიხედვით, შეუფუთავ კონებს, ნეკნებსა და ცალკეულ ბანკნოტებს _ ფურცლობრივად, ხოლო მონეტებს ცალობით, რის შემდეგაც ხელს აწერს ორდერს და ერთ ეგზემპლარს უბრუნებს ეროვნული ბანკის მოლარეს.

9. ფულის ნიშნების მიმღებ პირს უფლება აქვს კონებად შეფუთული ბანკნოტები გადათვალოს ფურცლობრივად, ხოლო ტომრებში მოთავსებული მონეტები _ ცალობით, სალაროს პასუხისმგებელი მუშაკის თანდასწრებით სპეციალურად გამოყოფილ ოთახში.

10. ნაღდი ფულის ნიშნების ფურცლობრივად და ცალობით გადათვლისას შეფუთვის საშუალებები და ზედსადებები ინახება გადათვლის დამთავრებამდე. დანაკლისის, ზედმეტობის ან სხვა შეუსაბამობის აღმოჩენის შემთხვევაში იმავდროულად დგება სათანადო აქტი, რომლის საფუძველზეც დანაკლისის თანხა დაუყოვნებლივ აუნაზღაურდება ფულის ნიშნების მიმღებს, ხოლო ზედმეტობა ჩაირიცხება ეროვნული ბანკის შემოსავალში. იმ შემთხვევაში, თუ კომერციული ბანკის წარმომადგენლის მიერ ეროვნულ ბანკში არ მოხდება ფულის ნიშნების გადათვლა, პრეტენზიები დანაკლისის ანაზღაურების შესახებ ეროვნული ბანკის მიერ არ მიიღება.

11. იმ შემთხვევაში, თუ გამოვლინდა რაიმე სახის შეუსაბამობა კომერციული ბანკის მიერ გამოგზავნილ საგადახდო დავალებაში/მემორიალურ ორდერში ან ფულის ნიშნების მიღებაზე უფლებამოსილი პირის საიდენტიფიკაციო მონაცემებში:

ა) ეროვნული ბანკი უარს აცხადებს თანხის გაცემაზე;

ბ) შეუსაბამობის გამომვლენი პირი საგადახდო დავალების/მემორიალურ ორდერის მეორე მხარეს აკე-თებს შესაბამის აღნიშვნას და ადასტურებს ხელმოწერით. იმავდროულად, თანხის კომერციული ბანკის საკორესპონდენტო ანგარიშზე დაბრუნების მიზნით, ეროვნული ბანკის მიერ იქმნება საგადახდო დავალება, სადაც მიეთითება ფულის ნიშნების გაუცემლობის მიზეზი და საფუძველი.

12. კომერციული ბანკი ვალდებულია მოახდინოს ნაღდი ფულის ნიშნების გატანა საკასო მომსახურების ანგარიშზე თანხის ჩარიცხვის დღესვე. წინააღმდეგ შემთხვევაში ეროვნული ბანკი ახდენს თანხის კომერციული ბანკის საკორესპონდენტო ანგარიშზე დაბრუნებას მომდევნო სამუშაო დღეს.

13. კომერციულ ბანკს შეუძლია ეროვნულ ბანკში გადაცვალოს ფულის ნიშნები საჭირო ნომინალის ფულის ნიშნებზე.

საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის 2009 წლის 19 ოქტომბრის ბრძანება №194/01-სსმIII, №127, 20.10.2009წ.; მუხ.1463

    მუხლი 12 ^​2 . ეროვნული ბანკიდან მკაცრი აღრიცხვის ბლანკების გატანა

1. ეროვნული ბანკიდან მკაცრი აღრიცხვის ბლანკები გაიცემა კომერციული ბანკის მიერ ამ მიზნით ეროვნული ბანკის შესაბამის ანგარიშზე თანხის (ბლანკების ღირებულების) ჩარიცხვის დამადასტურებელი საგადახდო დავალების საფუძველზე. საგადახდო დავალებაში დადგენილი წესით გათვალისწინებული რეკვიზიტების გარდა, დამატებით უნდა მიეთითოს პირადობის დამადასტურებელი საბუთის მიხედვით მკაცრი აღრიცხვის ბლანკების მიღებაზე უფლებამოსილი პირის სახელი, გვარი, პირადი ნომერი, გამცემი ორგანო, გაცემის თარიღი და მოქმედების ვადა, მკაცრი აღრიცხვის ფორმის სახეობა და რაოდენობა.

2. ეროვნული ბანკის ოპერატორი, მკაცრი აღრიცხვის ბლანკების მიღებაზე უფლებამოსილი პირის ზეპირი განაცხადის საფუძველზე, ახდენს პირის იდენტიფიცირებას საგადახდო დავალებაში მითითებული რეკვიზიტების მიხედვით, ამოწმებს ჩარიცხული თანხის და ბლანკების რაოდენობის შესაბამისობას, ბეჭდავს ჩარიცხვის დამადასტურებელ საგადახდო დავალებას ერთ ეგზემპლარად, ადასტურებს ხელმოწერით და გადასცემს ბლანკების მიღებაზე უფლებამოსილ პირს ეროვნული ბანკის მოლარესთან წარსადგენად.

3. ეროვნული ბანკის მოლარე, საგადახდო დავალების მიღების შემდეგ, ახდენს ბლანკების მიღებაზე უფლებამოსილი პირის იდენტიფიცირებას, ამოწმებს ეროვნული ბანკის ოპერატორის ხელმოწერის სისწორეს, ანგარიშზე ჩარიცხული თანხის და ბლანკების რაოდენობის შესაბამისობას და ავსებს გასავლის გარებალანსურ ორდერს.

4. ეროვნული ბანკის მოლარე გარებალანსური ორდერის შევსების შემდგომ ბეჭდავს მას ორ ეგზემპლარად, ხელს აწერს და გადასცემს მკაცრი აღრიცხვის ბლანკებთან ერთად მათ მიღებაზე უფლებამოსილ პირს ხელმოსაწერად.

5. მკაცრი აღრიცხვის ბლანკების მიღებაზე უფლებამოსილი პირი ბლანკების გადათვლის, მათი ნომრების გარებალანსურ ორდერში მითითებულ ნომრებთან შედარების შემდეგ, ხელმოწერით ადასტურებს გარებალანსურ ორდერს, რომლის ერთ ეგზემპლარს უბრუნებს მოლარეს.

6. საგადახდო დავალებასა და მკაცრი აღრიცხვის ბლანკების მიღებაზე უფლებამოსილი პირის საიდენტიფიკაციო მონაცემებს შორის ან/და ჩარიცხული თანხის და ბლანკების რაოდენობას შორის შუსაბამობის შემთხვევაში:

ა) ეროვნული ბანკი უარს აცხადებს მკაცრი აღრიცხვის ბლანკების გაცემაზე;

ბ) შეუსაბამობის გამომვლენი პირი საგადახდო დავალების მეორე მხარეს აკეთებს შესაბამის აღნიშვნას და ადასტურებს ხელმოწერით. იმავდროულად, თანხის კომერციული ბანკის საკორესპონდენტო ანგარიშზე დაბრუნების მიზნით, ეროვნული ბანკის მიერ იქმნება საგადახდო დავალება, სადაც მიეთითება მკაცრი აღრიცხვის ბლანკების გაუცემლობის მიზეზი და საფუძველი.

საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის 2009 წლის 19 ოქტომბრის ბრძანება №194/01-სსმIII, №127, 20.10.2009წ.; მუხ.1463

თავი IV

 ნაღდი ფულისა და სხვა ფასეულობის ინკასირება

    მუხლი 13. ზოგადი წესები

1. საინკასაციო მომსახურების განსახორციელებლად საინკასაციო სამსახური უზრუნველყოფილი უნდა იყოს სპეციალური ნიშნებით, მაშუქი და ხმოვანი სასიგნალო საშუალებებით, რადიოკავშირით, ინკასატორთა უსაფრთხოებისა და გადასატანი ფასეულობების დაცვის საშუალებებით აღჭურვილი დაჯავშნული ავტოტრანსპორტით. ინკასაციის თანამშრომლები უზრუნველყოფილი უნდა იყვნენ სპეციალური აღჭუვილობითა და იარაღით, მათი უსაფრთხოებისათვის აუცილებელი დაცვის ინდივიდუალური საშუალებებით (ჯავშანჟილეტები და სხვ.).

2. საინკასაციო სამსახურის თანამშრომლები უნდა იყვნენ სათანადოდ ჯანმრთელნი და უნდა ჰქონდეთ გავლილი შემოწმება და სპეციალური მომზადების კურსები საქართველოს შსს ორგანოებში.

3. საინკასაციო სამსახურის ხელმძღვანელი პასუხისმგებელია ფასეულობათა დაცვის, ადგილზე მიტანისა და ინკასატორთა ბრიგადის უსაფრთხოებისათვის საჭირო პირობების შექმნისათვის.

4. საინკასაციო სამსახურის ხელმძღვანელი ახორციელებს საინკასაციო სამსახურის მომსახურებაში მყოფი კლიენტურის აღრიცხვას ჟურნალში ან კომპიუტერით (დანართი №21). საინკასაციო სამსახური უზრუნველყოფილი უნდა იყოს როგორც საინკასაციო მომსახურებაში მყოფი კლიენტურის შესაბამის პასუხისმგებელ პირთა, ისე კომერციული ბანკის სალაროს მუშაკთა ხელმოწერებისა და ჩანთების დასალუქი საშუალებების ნიმუშებით.

5. ფულისა და სხვა ფასეულობის გადაზიდვის ოპერაციების შესასრულებლად გადამზიდავ პირთა რაოდენობა განისაზღვრება კონკრეტული სამუშაოს მოცულობის, სირთულისა და გადაზიდვის პირობების გათვალისწინებით (არანაკლებ ორი პირის შემადგენლობით). გადამზიდავ პირთა შემადგენლობას, ფუნქციებსა და გადაზიდვის რეჟიმს განსაზღვრავს საინკასაციო სამსახურის ხელმძღვანელი.

6. ნაღდი ფულისა და ფასეულობის ინკასაცია ხორციელდება მინდობილობის (დანართი №22) საფუძველზე.

7. საინკასაციო სამსახურის ხელმძღვანელსა და ინკასატორებს შორის მინდობილობის, გამოცხადების ბარათის (დანართი №23), გასაღებების და დასალუქი საშუალებების ნიმუშების გადაცემა (გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც დალუქვა ხდება ინდივიდუალურნომრიანი დასალუქი საშუალებებით და რომელთა გადაცემა ბანკსა და კლიენტს შორის წარმოებს შესაბამისი მიღება-ჩაბარების აქტის საფუძველზე) ფულისა და სხვა ფასეულობის გადაზიდვის ოპერაციების განხორციელებამდე და დასრულების შემდეგ ხორციელდება შესაბამის ჟურნალში (დანართი №24) ხელმოწერით. მინდობილობები, გამოცხადების ბარათები, გასაღებები და დასალუქი საშუალებების ნიმუშები ექვემდებარება საინკასაციო სამსახურის ხელმძღვანელისათვის უკან დაბრუნებას.

8. ნაღდი ფულის (სხვა ფასეულობის) ინკასატორებისათვის გაცემა (ან მათგან მიღება) ხდება მინდობილობისა და პირადობის დამადასტურებელი საბუთის წარდგენის შემდეგ.

საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის 2008 წლის 23 მაისის ბრძანება №131- სსმ III, №75, 23.05.2008 წ .; მუხ .818

მუხლი14. კომერციული ბანკს დაქვემდებარებულ სტრუქტურულ ერთეულებში ნაღდი ფულისა და სხვა ფასეულობის ინკასირება

1. კომერციული ბანკის დაქვემდებარებული ერთეულების ნაღდი ფულითა და სხვა ფასეულობით მომარაგება ხდება ერთეულის მატერიალურად პასუხისმგებელ თანამდებობის პირთა მოთხოვნის საფუძველზე.

2. კომერციული ბანკში გასაგზავნ თანხაზე გამოიწერება გასავლის ორდერი არანაკლებ ორ ცალად, რომლის ერთი პირი რჩება ადგილზე, მეორე პირი ეძლევათ ინკასატორებს ბანკმიმღებისათვის გადასაცემად, ხოლო მესამე პირის არსებობის შემთხვევაში – საოპერაციო მუშაკს.

3. ინკასატორთა მეშვეობით გადასაზიდ ნაღდ ფულზე და სხვა ფასეულობაზე დგება შესაბამისი ნუსხა (დანართები №№20, 25) სამ პირად, რომლის ერთი პირი რჩება ადგილზე, მეორე – გადაეცემა ბანკ-მიმღებს, ხოლო მესამე – საინკასაციო სამსახურს ინკასატორთა მიერ დავალების შესრულების შემდეგ.

4. ინკასატორების მიერ ფულისა და სხვა ფასეულობის მიღება ხდება სალაროს პასუხისმგებელი პირის თანდასწრებით მათი შეფუთვის სისწორისა და სიმრთელის, ფორმირებისა და შეფუთვის საშუალებებზე არსებული რეკვიზიტებისა და წარწერების შემოწმებით. მიღებას არ ექვემდებარება ისეთი კონები და მონეტებიანი ტომრები, რომელთაც აღმოაჩნდათ რამე დეფექტი.

5. მიღებული ფულის (სხვა ფასეულობის) ნუსხისა და ორდერის მონაცემებთან შესაბამისობის შემოწმების შემდეგ ინკასატორები სალაროს პასუხისმგებელი პირის თანდასწრებით აწყობენ სპეციალურ ჩანთებში, რომლებიც იპლომბება. ჩანთის იარლიყზე აღინიშნება შიგთავსი თანხის რაოდენობა, თარიღი, გამგზავნი ბანკის სალაროს პასუხისმგებელი პირის ხელმოწერა და სახელობითი შტამპი.

6. ინკასატორების მიერ დალუქული ფასეულობიანი ჩანთების მიღების შემთხვევაში მოწმდება ჩანთისა და ლუქის სიმრთელე, მათ იარლიყებზე არსებული რეკვიზიტების სისწორე, გამოცხადებული თანხის ნუსხისა და ორდერის მონაცემებთან შესაბამისობა.

7. ფულისა და ფასეულობის მიღებაზე ინკასატორები ხელს აწერენ გასავლის ორდერს და ნუსხის ერთ პირს.

8. ინკასატორებისაგან ფულისა და სხვა ფასეულობის მიღებისას კომერციული ბანკ-მიმღების სალაროს პასუხისმგებელი მუშაკის მიერ ინკასატორთა თანდასწრებით მოწმდება ჩანთისა და ლუქის სიმრთელე, კონების რაოდენობა, შეფუთვის სიმრთელე, ფორმირებისა და შეფუთვის საშუალებებზე არსებული რეკვიზიტები და წარწერები.

9. ინკასატორთა მიერ შემოტანილი შეფუთვადაზიანებული კონები ან მონეტებიანი ტომრები მიიღება ფურცლობრივი და ცალობით გადათვლით ინკასატორთა თანდასწრებით, რაზედაც დგება აქტი სამ პირად. აქტს ხელს აწერს ფულისა და ფასეულობის მიღება-გადათვლაზე დამსწრე ყველა პირი. აქტში აღინიშნება მიღების თარიღი, ვის მიერ და ვისი თანდასწრებით მოხდა მიღება, დაზიანებების სახე, ფულისა და ფასეულობის შეფუთვის სახეობა, თანხა ნუსხის მიხედვით და ფულისა და ფასეულობის ფაქტობრივი თანხა. აქტის პირველი პირი თავსდება კომერციული ბანკ-მიმღების სალაროს დღიურ საბუთებში, მეორე გადაეცემა კომერციულ ბანკ-გამომგზავნს, მესამე – საინკასაციო სამსახურს.

10. ფულისა და ფასეულობის მიღების შემდეგ კომერციული ბანკ-მიმღების სალაროს პასუხისმგებელი მუშაკი და ინკასატორები ხელს აწერენ ნუსხის ორ პირს. ნუსხის ერთი პირი თავსდება კომერციული ბანკ-მიმღების სალაროს დღიურ საბუთებში, ნუსხის მეორე პირი გადაეცემა ინკასატორებს.

11. მიღებულ ფულსა და სხვა ფასეულობაზე კომერციულ ბანკ-მიმღებში გამოიწერება შემოსავლის ორდერი.

12. დაზიანებული დასალუქი საშუალებების ან დეფექტების მქონე ფულიანი ჩანთები, ასევე ჩანთებზე არსებული რეკვიზიტების თანმხლები საბუთების მონაცემებთან შეუსაბამობის შემთხვევაში ჩანთებში არსებული ფასეულობა ექვემდებარება იმავდროულ გადათვლას ინკასატორთა თანდასწრებით და დგება აქტი სამ პირად, რომელსაც ხელს აწერს ფულის მიღება-გადათვლის დამსწრე ყველა პირი. აქტში აღინიშნება ჩანთის მიღებისა და გახსნის თარიღი, ნომერი, ფასეულობიანი ჩანთის გამგზავნი, ფასეულობის გადათვლის ადგილი და მონაწილე პირთა ვინაობა, დაზიანებისა და შეფუთვის სახეობა, თანმხლები საბუთების შესაბამისად, და ჩანთაში ფაქტობრივად არსებული ფულის თანხის ოდენობა ღირებულებების და ფულის სახეობათა მიხედვით. აქტის ერთი პირი ეგზავნება შემომტანს, მეორე რჩება კომერციული ბანკის სალაროს, მესამე – საინკასაციო სამსახურს.

13. საოპერაციო დღის დასრულების შემდეგ მიღებული ჩანთები მათი სათანადო შემოწმების შემდეგ აღირიცხება ჩანთების შესახებ ცნობაში (დანართი №26).

    მუხლი 15. კომერციული ბანკის მიერ იურიდიული პირების საინკასაციო მომსახურება

1. ნაღდი ფულის მიღების მიზნით იურიდიული პირი წარუდგენს კომერციული ბანკის საოპერაციო მუშაკს ფულის ჩეკს, რომლის საკონტროლო მარკა რჩება კლიენტთან, ხოლო იმ შემთხვევაში, თუ ნაღდი ფულის მოთხოვნა კლიენტის მიერ ხორციელდება სპეციალური კონტროლის შემცველი დაშიფრული პროგრამით, რომლიც გამორიცხავს კლიენტის ანგარიშიდან თანხების მითვისების შესაძლებლობას, ფულის ჩეკი წინასწარ აღარ წარედგინება კომერციულ ბანკს და საკონტროლო მარკასთან ერთად რჩება კლიენტს.

2. კლიენტისათვის გასაგზავნ ნაღდ ფულს კომერციული ბანკის პასუხისმგებელი სალაროს მუშაკი ათავსებს ჩანთაში, რასაც უკეთდება იარლიყი და იპლომბება ფულის ჩამწყობი სალაროს მუშაკის მიერ. იარლიყზე აღინიშნება იურიდიული პირის დასახელება, შეფუთვის თარიღი, თანხა, სალაროს მუშაკის ხელმოწერა და სახელობითი შტამპი.

3. ინკასატორები კომერციული ბანკის სალაროდან ნაღდფულიან ჩანთებს იღებენ ჩანთებზე მიმაგრებულ იარლიყებზე არსებული რეკვიზიტების, პლომბების სიმრთელისა და ანაბეჭდების მკაფიოობის, მასთან არსებული ნიმუშების და ჩეკის (დაშიფრული პროგრამის) მონაცემებთან შესაბამისობის შემოწმების შემდეგ მიღებული და გაცემული ფულის (ფასეულობის) აღრიცხვის წიგნში ხელმოწერით. მიღებას არ ექვემდებარება შეფუთვადაზიანებული ჩანთები.

4. ინკასატორებისაგან ნაღდი ფული მიიღება იურიდიული პირის შესაბამის პასუხისმგებელ მუშაკთა მიერ. იურიდიული პირის წარმომადგენლები ინკასატორებს წარუდგენენ იურიდიული პირის ხელმძღვანელის განკარგულებას ფულის მიღებისათვის უფლებამოსილების შესახებ, პირადობის დამადასტურებელ საბუთსა და საკონტროლო მარკას ფულის ჩეკის ნომერთან შესადარებლად.

5. იურიდიული პირის პასუხისმგებელი მუშაკები ნაღდფულიანი ჩანთის სიმრთელის, პლომბის ანაბეჭდის მასთან არსებულ ნიმუშთან შესაბამისობის შე-მოწმების შემდეგ იღებენ ბანკნოტების სრულ და არასრულ კონებს მათში ნეკნების რაოდენობის, მონეტებიან ტომრებს – იარლიყებზე არსებული რეკვიზიტების მიხედვით, ხოლო ცალკეულ ნეკნებს, ბანკნოტებსა და მონეტებს – ფურცლობითა და ცალობით, მიღებული ფულის საფულე ჩეკში აღნიშნულ თანხასთან შესაბამისობის შემოწმების შემდეგ ხელს აწერენ საფულე ჩეკს.

6. ხელმოწერილ ფულის ჩეკს საკონტროლო მარკასთან ერთად ინკასატორები გადასცემენ კომერციული ბანკის შესაბამის პასუხისმგებელ მუშაკს სალაროს გასავლის ჟურნალში გასატარებლად და ბუღალტრული აღრიცხვისათვის.

7. იურიდიული პირისაგან შემოსავლის ორდერის საფუძველზე ნაღდი ფულის გადმოზიდვის ოპერაციების განხორციელების შემთხვევაში ინკასატორი იურიდიული პირის პასუხისმგებელ მუშაკს წარუდგენს პირადობის მოწმობას, მინდობილობას, გამოცხადების ბარათს და ცარიელ ჩანთებს.

8. იურიდიული პირის შესაბამისი პასუხისმგებელი მუშაკისაგან ინკასატორების მიერ ნაღდფულიანი ჩანთების მიღება ხდება ჩანთებზე მიმაგრებულ იარლიყებზე (იარლიყზე აღინიშნება იურიდიული პირების დასახელება, ანგარიშის ნომერი, თანხა, ფორმირების თარიღი და პასუხისმგებელი მუშაკის ხელმოწერა) არსებული რეკვიზიტების, მათი სიმრთელისა და პლომბებზე ანაბეჭდების მკაფიოობის, გამოცხადებული თანხის შემოსავლის ორდერის მონაცემებთან, ასევე გამოცხადების ბარათში მითითებული ჩანაწერების შესაბამისობის შემოწმების შემდეგ, რაც ინკასატორთა მიერ დასტურდება ორდერზე (კლიენტთან დასარჩენ პირზე) ხელმოწერით და ბეჭდით. მიღებას არ ექვემდებარება შეფუთვადაზიანებული ჩანთები.

9. გამოცხადების ბარათის შევსებისას გასწორებები დაუშვებელია. არასწორი ჩანაწერი გადაიხაზება და გამოცხადების ბარათის თავისუფალ მინდორზე კეთდება ახალი ჩანაწერი, რომელიც მოწმდება იურიდიული პირის პასუხისმგებელი მუშაკის ხელმოწერით. ინკასატორებს გამოცხადების ბარათში ჩანაწერების გაკეთების უფლება არა აქვთ.

10. ჩანთის სიმრთელის და თანმხლები დოკუმენტების გაფორმებაში დარღვევების აღმოჩენისას ფასეულობათა მიღება წყდება. ინკასატორის თანდასწრებით შესაძლებელია გასწორდეს ის შეცდომები და დეფექტები, რომელთა გასწორებაც არ არღვევს ინკასატორთა მუშაობის გრაფიკს. დანარჩენ შემთხვევაში იურიდიული პირის მიერ ფასეულობის მიღება ხორციელდება ინკასატორთა განმეორებითი მისვლით მათთვის ხელსაყრელ დროს, რის შესახებაც კეთდება შესაბამისი ჩანაწერი გამოცხადების ბარათში.

11. ნაღდი ფულის ჩაბარებაზე უარის თქმის შემთხვევაში იურიდიული პირის პასუხისმგებელი მუშაკი გამოცხადების ბარათში აკეთებს ჩანაწერს „უარი ეთქვა“ და ადასტურებს ხელმოწერით.

12. კომერციული ბანკის სალაროში ინკასატორებისაგან ნაღდფულიანი ჩანთების მიღებისას მოწმდება ჩანთებზე მიმაგრებულ იარლიყებზე არსებული რეკვიზიტები, მათი სიმრთელე, პლომბების ანაბეჭდების მასთან არსებულ ნიმუშთან და ინკასატორთა მიერ წარმოდგენილ მონაცემებთან შესაბამისობა და აღირიცხება მიღებული ნაღდფულიანი ჩანთების შესახებ ცნობაში.

13. ინკასტორთა მიერ დაზიანებული დასალუქი საშუალებების ან დეფექტების მქონე ფულიანი ჩანთები, ასევე ჩანთებზე არსებული რეკვიზიტების თანმხლები საბუთების მონაცემებთან შეუსაბამობის შემთხვევაში, ჩანთებში არსებული ფასეულობა ექვემდებარება იმავდროულ გადათვლას ინკასატორთა თანდასწრებით და დგება აქტი სამ პირად, რაც დასტურდება ფულის მიღება-გადათვლის დამსწრე ყველა პირის ხელმოწერით. აქტში აღინიშნება ჩანთის მიღებისა და გახსნის თარიღი, ნომერი, ფასეულობიანი ჩანთის გამგზავნი; ფასეულობის გადათვლის ადგილი და მონაწილე პირთა ვინაობა, დაზიანებისა და შეფუთვის სახეობა, თანმხლები საბუთების მიხედვით და ჩანთაში ფაქტობრივად არსებული ფულის თანხის ოდენობა ღირებულებების და ფულის სახეობათა მიხედვით. აქტის ერთი პირი ეგზავნება შემომტანს, მეორე რჩება კომერციული ბანკის სალაროს, მესამე – საინკასაციო სამსახურს.

14. სხვა ფასეულობიანი ჩანთების გადაზიდვა ხდება კლიენტის წერილობითი განაცხადის (ან დაშიფრული პროგრამის) საფუძველზე, რომლის მიღებაც ხდება შესაბამის აღწერილობებთან ერთად და გამოიწერება შესაბამისი გარებალანსური ორდერები.

    მუხლი 16. ფასეულობათა შენახვა ინკასატორთა პასუხისმგებლობით

1. განსაკუთრებულ შემთხვევაში, კომერციული ბანკის ხელმძღვანელის განკარგულებით, ფულისა და სხვა ფასეულობის შენახვა შეიძლება მოხდეს საინკასაციო სამსახურის პასუხისმგებლობის ქვეშ.

2. ნაღდფულიანი და სხვა ფასეულობიანი ჩანთები თანმხლებ საბუთებთან ერთად ინკასატორთა მიერ საინკასაციო სამსახურის ხელმძღვანელის თანდასწრებით თავსდება სეიფში, რომელიც ილუქება და იკეტება ინკასატორთა მიერ. სეიფის გახსნა დასაშვებია მხოლოდ ინკასატორთა თანდასწრებით.

3. ინკასატორთა სხვადასხვა ჯგუფის მიერ შემოტანილი ნაღდფულიანი და სხვა ფასეულობიანი ჩანთები ინახება სხვადასხვა სეიფში.

4. ინკასატორებისაგან სეიფში შენახული ფულიანი ჩანთებისა და დოკუმენტების მიღება შესაბამისი შემოწმების შემდეგ და ნაღდფულიანი ჩანთების გადათვლა კომერციული ბანკის სალაროში ხორციელდება მომდევნო სამუშაო დღეს.

თავი V

 დღის განმავლობაში შესრულებული ოპერაციების აღრიცხვა, საბუთების დამუშავება და ფულის (სხვა ფასეულობის) შენახვა

    მუხლი 17. დღის განმავლობაში შესრულებული ოპერაციების აღრიცხვა, საბუთების დამუშავება

1. ნაღდი ფულსა და სხვა ფასეულობასთან დაკავშირებული ოპერაციების დამთავრების შემდეგ სალაროს მუშაკები მათთან არსებულ ნაღდ ფულს, შემოსავალ-გასავლის ორდერებთან, აქტებთან, უწყისებთან, ნუსხებთან და ცნობებთან ერთად აბარებენ სალაროს უფროსს, რომელიც ცალკეული სალაროს მუშაკის მიერ შედგენილი საბუთების, მიღებული და გაცემული ფულის (ფასეულობის) აღრიცხვის წიგნის ჩანაწერების სისწორისა და ფაქტობრივად არსებული ნაშთის მათ მონაცემებთან შესაბამისობის შემოწმების შემდეგ ადგენს შემაჯამებელ ცნობას (დანართი №27), რასაც ადასტურებს ხელმოწერით. საბუღალტრო მონაცემებთან შედარების მიზნით ცნობა გადაეცემა შესაბამის პასუხისმგებელ ბუღალტერს, რომელიც სათანადო შემოწმების შემდეგ ხელმოწერით ადასტურებს მონაცემების სისწორეს.

2. დღიური ბრუნვების შემოწმების შემდეგ სალაროს უფროსი ნაღდი ფულისა და სხვა ფასეულობის აღრიცხვის წიგნში (დანართი №28) წერს შემოსავალ-გასავლის თანხას და გამოჰყავს ნაღდი ფულისა და სხვა ფასეულობის ნაშთი მეორე დღისათვის, ასევე, ეროვნული ვალუტის ბანკნოტებისა და მონეტების საერთო თანხას ნომინალების მიხედვით აღრიცხავს კუპიურული აღრიცხვის უწყისში (დანართი №29). ნაღდი ფულის (სხვა ფასეულობის) აღრიცხვის წიგნში გაკეთებული ჩანაწერები და კუპიურული აღრიცხვის უწყისი დასტურდება ფასეულობის შენახვისათვის პასუხისმგებელ პირთა ხელმოწერებით. კუპიურული აღრიცხვის უწყისი იკინძება სალაროს დღიურ საბუთებთან ერთად.

3. სალაროში არსებულ ფულის (ფასეულობის) ნაშთსა და ბუღალტრული აღრიცხვის მონაცემებს შორის სხვაობის შემთხვევაში სალაროს უფროსი ამის შესახებ დაუყოვნებლივ აცნობებს კომერციული ბანკის ხელმძღვანელობას. სხვაობის გამომწვევი მიზეზების გამოკვლევამდე, სალაროში გამოვლენილი ზედმეტობის ან დანაკლისის დადასტურების შემდეგ დგება შესაბამისი აქტი, რის საფუძველზეც ზედმეტობა ჩაირიცხება ბანკის კრედიტორებში, ხოლო დანაკლისი თანხა – ბანკის დებიტორებში, ან დაეწერება იმ მუშაკს, ვისი მიზეზითაც მოხდა აღნიშნული ფაქტი.

4. სალაროს დღიური საბუთები დანართებითურთ ფორმირდება საბალანსო და ბალანსგარეშე ანგარიშების, შემოსავლისა და გასავლის დოკუმენტების მიხედვით არა უგვიანეს მეორე დღისა, ყოველ დღეზე – ცალკე საქაღალდეში, რომლის გარე ყდაზე ეკვრება იარლიყი (დანართი №30).

5. სალაროს დღიური საბუთები ინახება 10 წლის განმავლობაში ცალკე საქაღალდეში შენახვის ვადების მიხედვით (სალაროს ბოლო თორმეტი თვის საბუთები ინახება სალაროს კვანძში სათანადოდ დაცულ ადგილზე სალაროს უფროსის პასუხისმგებლობით).

    მუხლი 18. ნაღდი ფულისა და სხვა ფასეულობის შენახვა

1. კომერციული ბანკის ფული და სხვა ფასეულობა ინახება ფასეულობის საცავში, რომლის გასაღებები ინახება ფასეულობის შენახვისათვის შესაბამის მატერიალურად პასუხისმგებელ პირებთან.

2. ფასეულობის საცავებს უნდა ჰქონდეთ გასაღებების დუბლიკატები, რომლებიც სათანადო ნუსხის თანხლებით იდება ფასეულობის შენახვისათვის პასუხისმგებელი პირების მიერ დალუქულ პაკეტში.

3. გასაღებთა დუბლიკატების პაკეტი, ფასეულობის შენახვისათვის პასუხისმგებელი პირების მიერ ხელმოწერილ წერილთან ერთად, ფასეულობათა საცავში შესანახად ბარდება კომერციული ბანკის ერთ-ერთ უახლოეს ფილიალს ან ხელშეკრულების საფუძველზე სხვა კომერციულ ბანკს, რის შესახებაც პაკეტის ჩამბარებელს ეძლევა ხელმოწერილი და ბეჭედდასმული შემოსავლის ბალანსგარეშე ორდერის ერთი პირი. გასაღებთა დუბლიკატების შესანახად ჩაბარების დამადასტურებელი საბუთები ინახება კომერციული ბანკის ფასეულობის შენახვისათვის ერთ-ერთი მატერიალურად პასუხისმგებელი პირის სეიფში. გასაღებთა დუბლიკატებიანი პაკეტის ჩამბარებლისათვის გაცემა დასაშვებია მხოლოდ კომერციული ბანკის ფასეულობის შენახვისათვის პასუხისმგებელი თანამდებობის პირების წერილობითი და კომერციული ბანკის ბეჭდით დამოწმებული მოთხოვნით. ფასეულობის შენახვისათვის პასუხისმგებელი პირების მიერ სათადარიგო გასაღებების პაკეტის გამოტანის შემთხვევაში გამოიწერება ბალანსგარეშე გასავლის ორდერი და გამოტანის მიზეზების აღნიშვნით დგება მიღება-ჩაბარების აქტი.

4. ფასეულობის შესანახად განკუთვნილი ლითონის კარადების, სეიფების, ურიკების ან სამუშაოდ გამოუყენებელი და დაზიანებული შენახვის საშუალებების, ასევე ბანკომატის სათადარიგო გასაღებები, შეფუთული და ფასეულობის დაცვისათვის პასუხისმგებელი პირების მიერ ბეჭედდასმული, ნუსხის თანხლებით ინახება ფასეულობის საცავში.

5. ცალკეულ პირებზე განპირობებული ნაღდ ფულსა და სხვა ფასეულობასთან დაკავშირებული ოპერაციებისათვის გამოსაყენებელი ბეჭდების, შტამპების, გასაღებების, კლიშეების, პლომბების და სხვა დასალუქი საშუალებების შენახვის პირობები უნდა გამორიცხავდეს სხვა პირთა მიერ მათი გამოყენების შესაძლებლობას.

6. ოპერაციების შესრულების დროს არ შეიძლება გასაღებების ჩატოვება საცავის კარებსა და ფასეულობის შენახვის საშუალებებში.

7. ფული და სხვა ფასეულობა საცავში ინახება ცალ-ცალკე ლითონის კარადებში, სეიფებში, ურიკებში, რომლებსაც გასაღებებით კეტავს სალაროს უფროსი. დაუშვებელია საცავში არაფორმირებული ფულის შენახვა.

8. ეროვნული და უცხოური ვალუტის ფულის ნიშნები, საგადამხდელო დოკუმენტები უცხოური ვალუტით და სხვა ფასეულობა ინახება ცალ-ცალკე. საქართველოს ეროვნული ვალუტის ბანკნოტები ინახება კონებად, გამოშვების წლისა და ნომინალების მიხედვით, მონეტები – ტომრებში ღირებულებების მიხედვით. უცხოური ვალუტა და საგადამხდელო დოკუმენტები უცხოური ვალუტით ინახება ვალუტის სახელწოდებისა და ღირებულებების მიხედვით.

9. ფასიანი ქაღალდები ინახება კონებად და ნეკნებად შეფუთული, სახეობების, გამოშვების წლებისა და ღირებულებების მიხედვით.

10. მკაცრი აღრიცხვის ბლანკები ინახება კონებად, მათი სახეობის მიხედვით.

11. სხვა ფასეულობა ვიზუალური დათვალიერების შემდეგ თანმხლებ აღწერილობასთან ერთად ინახება შემოტანის თარიღების მიხედვით და მაგრდება იარლიყი, რომელზეც აღინიშნება ფასეულობის სახეობა, მფლობელი, ანგარიშის ნომერი, ფორმირების თარიღი და ღირებულება. დაუშვებელია რადიაქტიური, ტოქსიკური და სხვა საშიში ნივთიერებების შემცველი ფასეულობების შენახვა.

12. ფასიანი ქაღალდები, მკაცრი აღრიცხვის ბლანკები და სხვა ფასეულობა (მათ შორის, ყალბი ფულის ნიშნები) აღირიცხება შესაბამის გარებალანსურ ანგარიშებზე. ყალბი ბანკოტებისა და მონეტების აღრიცხვა წარმოებს შესაბამის ჟურნალში ან კომპიუტერში (დანართი №31).

13. საცავში არსებული ნაღდი ფულისა და სხვა ფასეულობის ნაშთები აღირიცხება ნაღდი ფულისა და სხვა ფასეულობის აღრიცხვის წიგნში (ყოველი ანგარიშის მიხედვით) საცავის დაკეტვამდე. წიგნში შეტანილი ჩანაწერების სისწორე ყოველდღიურად დასტურდება ფასეულობის შენახვისათვის პასუხისმგებელი პირების ხელმოწერებით. მინაწერები და შესწორებები წიგნში უნდა დაამოწმონ ფასეულობის შენახვისათვის პასუხისმგებელმა პირებმა. საოპერაციო დღის განმავლობაში წიგნი ინახება სალაროს უფროსთან, დღის დამთავრების შემდეგ – ფასეულობის საცავში.

14. საცავის დაკეტვამდე ფასეულობის შენახვისათვის პასუხისმგებელი პირები ამოწმებენ საცავში ყველა ფასეულობის, წიგნისა და საბუთის შეტანის, აგრეთვე ყველა სეიფის, ურიკის (მათში ფასეულობის არარსებობის მიუხედავად) გასაღებებით დაკეტვის უტყუარობას, ფაქტობრივად არსებული ფასეულობის საბუღალტრო აღრიცხვის მონაცემებსა და ფასეულობის აღრიცხვის წიგნში აღნიშნულ ნაშთთან შესაბამისობას.

15. საცავის გახსნა-დაკეტვა და სამუშაო საათების დასრულების შემდეგ მისი დალუქვა ხდება ფასეულბის შენახვისათვის მატერიალურად პასუხისმგებელი პირების მიერ.

16. იმ შემთხვევაში, თუ კომერციულ ბანკს იცავს დაცვის სამსახური, ფასეულობის შენახვისათვის მატერიალურად პასუხისმგებელ პირთა მიერ ფასეულობათა საცავისა და ინკასატორთა და საღამოს სალაროს მუშაკების მიერ სეიფების გახსნა და დაკეტვა ხორციელდება კარების, საკეტების და დასალუქი საშუალებების შემოწმების შემდეგ დაცვის წარმომადგენლის თანდასწრებით ფასეულობათა საცავის (სეიფის) დასაცავად მიღება-ჩაბარების საკონტროლო ჟურნალში (დანართი №32) ხელმოწერით.

17. საცავის დასაცავად მიღება-ჩაბარების საკონტროლო ჟურნალი ინახება სალაროს უფროსის, ხოლო სეიფის – საღამოს სალაროს მუშაკის ან შესაბამისად ინკასატორთა პასუხისმგებლობით.

თავი VI

 ფასეულობათა რევიზია

    მუხლი 19. ზოგადი წესები

1. კომერციული ბანკის ხელმძღვანელის მიერ კომერციული ბანკის სალაროებსა და ბანკომატებში არსებული ბანკნოტების, მონეტებისა და სხვა ფასეულობის, მათი შენახვის წესების რევიზია ტარდება:

ა) კვარტალში ერთხელ მაინც, აგრეთვე ყოველწლიურად 1 იანვრის მდგომარეობით;

ბ) ფასეულობის შენახვისათვის პასუხისმგებელ პირთა შეცვლის ან დროებითი შეცვლის დროს;

გ) სხვა შემთხვევებში – კომერციული ბანკის ხელმძღვანელის შეხედულებისამებრ.

2. ბანკნოტების, მონეტების და სხვა ფასეულობის რევიზიას ახორციელებს კომერციული ბანკის ხელმძღვანელის წერილობითი განკარგულებით შექმნილი კომისია. რევიზიის ჩატარებაში მონაწილეობენ ის მუშაკები, რომლებიც უშუალოდ არ არიან დაკავებული სალაროს ოპერაციებით, მათგან ერთ-ერთი ინიშნება კომისიის ხელმძღვანელად.

3. რევიზია ტარდება მოულოდნელად, ფასეულობის დაცვისათვის პასუხისმგებელ თანამდებობის პირთა და კომისიის წევრთათვის წინასწარი შეტყობინების გარეშე.

4. რევიზია ტარდება ყველა ფასეულობის შემოწმებით და ისეთი თანამიმდევრობით, რომ გამოირიცხოს ფულისა და ფასეულობების დანაკლისის ან დატაცების ფაქტის მიჩქმალვა.

5. საცავში რევიზიამ და ფასეულობის შემოწმებამ არ უნდა დაარღვიოს კომერციული ბანკის კლიენტთა საკასო მომსახურების პროცესი.

6. რევიზიის დაწყებისთანავე რევიზიის ხელმძღვანელი თავისი ბეჭდით ლუქავს ფასეულობის საცავს, ერთდროულად თავად აკონტროლებს სალაროს კვანძში არსებულ სხვა ფულსა და ფასეულობას.

7. ფულისა და ფასეულობის რევიზია ტარდება შემდეგნაირად:

ა) ეროვნული ვალუტის ბანკნოტები მოწმდება კონების და მათში ნეკნების მიხედვით, შერჩევის წესით ფურცლობრივად, ბანკნოტთა არასრული კონები და ნეკნები მოწმდება ფურცლობრივად;

ბ) მონეტები მოწმდება ტომრების (პაკეტების) იარლიყებზე არსებული წარწერების მიხედვით და შერჩევის წესით ცალობით;

გ) უცხოური ვალუტა და საგადამხდელო დოკუმენტები უცხოური ვალუტით მოწმდება კონების, ნეკნები-სა და ტომრებზე არსებული იარლიყების მიხედვით, მათი შერჩევის წესით, ფურცლობით და ცალობით გადათვლით;

დ) მკაცრი აღრიცხვის ბლანკების წიგნაკები მოწმდება კონების ზედსადებებზე არსებული წარწერების მიხედვით, აგრეთვე, შერჩევის წესით ფურცლობრივი და ცალობითი გადათვლით;

ე) სხვა ფასეულობები მოწმდება ზედნადებებზე, აღწერილობებზე, იარლიყებზე წარწერებით, მათი ღირებულებებით ან შერჩევის წესით ფურცლობით და ცალობით გადათვლით.

8. ფურცლობრივი და ცალობით გადათვლის მოცულობას განსაზღვრავს კომერციული ბანკის ან რევიზიის ხელმძღვანელი. დაზიანებული შეფუთვის მქონე და ზედნადებების (იარლიყების) არასწორი გაფორმებით შეფუთული ბანკნოტების კონები, მონეტებიანი ტომრები (პაკეტები) და სხვა ფასეულობა ექვემდებარება ფურცლობრივ და ცალობით გადათვლას.

9. ფულის გაცემა ფურცლობრივად და ცალობით გადასათვლელად და მისი უკან მიღება დამუშავების შემდეგ ხდება მიღებული და გაცემული ფულის (ფასეულობის) აღრიცხვის წიგნში ხელმოწერით.

10. სალაროს კვანძში არსებული ბანკნოტების, მონეტების და სხვა ფასეულობის გადათვლის შემდეგ, რევიზიის ჩამტარებლები ამოწმებენ ფაქტობრივად არსებული ფასეულობის შესაბამისობას ნაღდი ფულისა და სხვა ფასეულობის აღრიცხვის წიგნისა და საბუღალტრო აღრიცხვის მონაცემებთან, რევიზიის მიერ ამოღებული ფასეულობის საცავში დაბრუნების უტყუარობას.

11. ჩატარებული რევიზიის შესახებ დგება აქტი რევიზიის მონაწილე ყველა მუშაკის და ფასეულობის შენახვისათვის პასუხისმგებელი თანამდებობის ყველა პირის ხელმოწერით. ფაქტობრივად არსებულ ფასეულობათა აღრიცხვის მონაცემებთან შეუსაბამობის ყველა აღმოჩენილი ფაქტის მიზეზები ირკვევა დაუყოვნებლივ და იწერება აქტში (ან ფორმდება ახსნა-განმარტებითი ბარათებით).

12. ჩატარებული რევიზიის აქტში მოყვანილ უნდა იქნეს შემდეგი მონაცემები:

ა) ბუღალტრული აღრიცხვისა და ფასეულობის აღრიცხვის წიგნში რევიზიის დღისათვის რიცხული თანხები;

ბ) ფასეულობის ფაქტობრივი თანხა;

გ) რევიზიისას აღმოჩენილი ფულის ზედმეტობები და დანაკლისები, აგრეთვე საკასო ოპერაციების ჩატარების წესების დარღვევები;

დ) კომისიის წევრთა განსაკუთრებული შენიშვნები, თუ ეს შენიშვნები არსებობს.

13. ფასეულობის შენახვისთვის პასუხისმგებელი პირის შეცვლის ან დროებით შეცვლის დროს რევიზიის აქტში აღინიშნება, აგრეთვე, საცავის გასაღებე-ბის, დასალუქი საშუალებებისა და ბეჭდების გადაცემა.

14. რევიზიის შედეგად სალაროში გამოვლენილი დანაკლისი სალაროს გასავლის ორდერის საფუძველზე მიეკუთვნება დებიტორების ანგარიშს და მის სრულ დაფარვამდე დაეწერება იმ მუშაკს, ვისი მიზეზითაც მოხდა აღნიშნული ფაქტი. ბუღალტრულ აღრიცხვაში ხელწერილებითა და სხვა დოკუმენტებით გაუტარებელი თანხები სალაროს დანაკლისის გასამართლებლად არ მიიღება და ითვლება დანაკლისად. სალაროში გამოვლენილი ზედმეტობა ჩაირიცხება შესაბამის ანგარიშზე.

15. ჩატარებული რევიზიის ან შემოწმების შედეგებს განიხილავს კომერციული ბანკის ხელმძღვანელი და ფასეულობის შენახვისათვის პასუხისმგებელ პირებს აძლევს მითითებებს გამოვლენილი ხარვეზების აღმოფხვრის შესახებ. რევიზიებისა და შემოწმებების მასალები ინახება კომერციული ბანკის ხელმძღვანელთან ცალკე საქმეში.

თავიVII

გარდამავალი დებულებები

    მუხლი 20. გარდამავალი დებულება

2009 წლის 1 დეკემბრამდე კომერციული ბანკის მიერ ეროვნულ ბანკში ჩასაბარებელი ნაღდი ფულის ნიშნების შეფუთვა და ფორმირება ხდება ამ წესების მე-10 მუხლის შესაბამისად.

საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის 2009 წლის 19 ოქტომბრის ბრძანება №194/01- სსმ III, №127, 20.10.2009 წ .; მუხ .1463

დანართი №1

მკაცრი აღრიცხვის ბლანკი

საქართველოს ეროვნული ბანკი

 № 0000000             „ვ ა მ ტ კ ი ც ე ბ”

ვიცე- პრეზიდენტი

–––––––––––––––

ბ. ა.

თ ა ნ ხ მ ო ბ ა

საინკასაციო მომსახურების შესახებ

რეგისტრაციის №

---- ------------- 200 წელი

1.  ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––

ბანკის ( ფილიალის) / არასაბანკო იურიდიული პირის დასახელება

2. –––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––

საინკასაციო სამსახურის მისამართი

დ ა ს კ ვ ნ ა

–––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––

–––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––

––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––

  საქართველოს ეროვნული ბანკის

–––––––––––––––––––––––––––- ის უფროსი

  სტრუქტურული ქვედანაყოფის დასახელება

----------------------------------- -------------------------

  სახელი, გვარი ხელმოწერა

შენიშვნა: გაუქმების შემთხვევაში თანხმობა ბარდება საქართველოს ეროვნულ ბანკს.

კომერციული ბანკების მიერ საინკასაციო მომსახურებისათვის საქართველოს ეროვნული ბანკის თანხმობის მისაღებად აუცილებელი დოკუმენტების ჩამონათვალი

საინკასაციო მომსახურებისათვის თანხმობის მისაღებად კომერციული ბანკი ვალდებულია საქართველოს ეროვნულ ბანკს წარუდგინოს შემდეგი დოკუმენტაცია:

– განცხადება საინკასაციო მომსახურებისათვის თანხმობის გაცემის შესახებ;

–   ბრძანება ( დადგენილება, განკარგულება, საოქმო გადაწყვეტილება) საინკასაციო სამსახურის შექმნის შესახებ და დამტკიცებული შიდაგანაწესი საინკასაციო სამსახურის საქმიანობის შესახებ;

–   შსს- ს მიერ გაცემული ცნობა შემოწმებისა და სპეცმომზადების შესახებ;

–   შსს- ს ნებართვა იარაღის ტარებისა და შენახვის შესახებ.

არასაბანკო საინკასაციო სამსახურის მიერ საინკასაციო მომსახურებისათვის საქართველოს ეროვნული ბანკის თანხმობის მისაღებად აუცილებელი დოკუმენტების ჩამონათვალი

საინკასაციო მომსახურებისათვის თანხმობის მისაღებად არასაბანკო საინკასაციო სამსახური ვალდებულია საქართველოს ეროვნულ ბანკს წარუდგინოს შემდეგი დოკუმენტაცია:

– განცხადება საინკასაციო მომსახურებისათვის თანხმობის გაცემის შესახებ;

–   სასამართლოს დადგენილება და წესდება;

–   ცნობა მომსახურე ბანკიდან ანგარიშის შესახებ;

–   ცნობა საგადასახადო ინსპექციიდან საიდენტიფიკაციო კოდის შესახებ;

–   ნოტარიულად დამოწმებული საიჯარო ხელშეკრულება ან საკუთრების დამადასტურებელი ცნობა დაკავებული ფართობის შესახებ;

–   აუდიტორული დასკვნა იურიდიული პირის ფინანსური მდგომარეობის შესახებ;

–   სადაზღვევო კომპანიის საგარანტიო წერილი განსახორციელებელ საქმიანობასთან დაკავშირებული რისკების დაზღვევის შესახებ;

–   ბრძანება ( დადგენილება, განკარგულება, საოქმო გადაწყვეტილება) საინკასაციო სამსახურის შექმნის შესახებ და დამტკიცებული შიდაგანაწესი საინკასაციო სამსახურის საქმიანობის შესახებ;

–   შსს- ს მიერ გაცემული ცნობა შემოწმებისა და სპეცმომზადების შესახებ;

–   შსს- ს ნებართვა იარაღის ტარებისა და შენახვის შესახებ.

შენიშვნა: საინკასაციო მომსახურებისათვის თანხმობის გაცემის შემდეგ რაიმე ცვლილების შემთხვევაში ეროვნულ ბანკს უნდა წარედგინოს შესაბამისი დოკუმენტაცია. წინააღმდეგ შემთხვევაში, თანხმობა ითვლება ძალადაკარგულად.

საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის 2008 წლის 23 მაისის ბრძანება №131- სსმIII, №75, 23.05.2008 წ.; მუხ.818

დანართი №2 (ამოღებულია)

საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის 2008 წლის 23 მაისის ბრძანება №131-სსმIII, №75, 23.05.2008წ.; მუხ.818

დანართი №3

--------------------------------------------------------------------

კომერციული ბანკის დასახელება

მკაცრი აღრიცხვის ბლანკების რეგისტრაციის

დ ა ვ თ ა რ ი

--------------------------------------------------------------------------------------

მკაცრი აღრიცხვის ბლანკის დასახელება

დაწყებულია 200 წ. .......... .................................

დამთავრებულია 200 წ. ........... .............................

ჩანაწერი ამ დავთარში კეთდება მის სრულ გამოყენებამდე

დანართი №4

--------------------------------------------------------------------

კომერციული ბანკის დასახელება

მიღებული და გაცემული ფულის (ფასეულობის) აღრიცხვის

დ ა ვ თ ა რ ი

------------------------------------------------------------------

სალაროს პასუხისმგებელი მუშაკის სახელი, გვარი

დაწყებულია 200 წ. .......... .................................

დამთავრებულია 200 წ. ........... .............................

ჩანაწერი ამ დავთარში კეთდება მის სრულ გამოყენებამდე

დანართი №5

დანართი №6

დანართი №7

––––––––––––––––––––––– –––– –––––––––– 200 წ ელი

კომერციული ბანკის დასახელება

სალაროს შემოსავლის/გასავლის ჟურნალი

 შემსრულებელი ბუღალტერი

 ----------------------------------- -------------------------

     სახელი, გვარი ხელმოწერა

დანართი №8

ქალაქი –––––––– თარიღი –––––––––––––

ც ნ ო ბ ა

 საეჭვო და ყალბი ფულის გამოვლენის შესახებ

ჩამომრთმევი ორგანიზაცია –––––––––––––––––––––––––––––––––––

ჩამომრთმევი პირი ––––––––––––––––––––––––––––––––––––

                                 (გვარი, სახელი, თანამდებობა)

წარმომდგენი ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––

––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––

(გვარი, სახელი, მისამართი, პირადობის დამადასტურებელი საბუთის №)

 ვალუტის დასახელება ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––

  (ნომინალი ციფრებით, სიტყვებით)

 გამოშვების წელი–––––––––– ბანკნოტის სერია, ნომერი ––––––––––––––

საეჭვო ან ყალბი ფულის საეჭვო ან ყალბი ფულის

ჩამომრთმევი პიროვნების წარმომდგენის

 ხელმოწერა: ხელმოწერა:

–––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––

 დასკვნა: საქართველოს ეროვნული

 ბანკის ექსპერტი:

საქართველოს ეროვნული ბანკის პრეზიდენტის 2008 წლის 23 მაისის ბრძანება №131-სსმIII, №75, 23.05.2008წ.; მუხ.818

დანართი №9

––––––––––––––––––––––––––

კომერციული ბანკის დასახელება

ც ნ ო ბ ა

სალაროში დღის განმავლობაში შემოსული ფულისა და

საბუთების რაოდენობის შესახებ

200 წლის ––– –––––––––––––სათვის

სულ დღეში ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––

                    (შემოსული თანხა სიტყვებით)

           სალაროს მუშაკი

----------------------------------- -------------------------

          სახელი, გვარი                       ხელმოწერა                                     

              სალაროს უფროსი

----------------------------------- -------------------------

     სახელი, გვარი                       ხელმოწერა        

* შენიშვნა: სათანადო პროგრამული უზრუნველყოფის პირობებში ცალკეული ბუღალტრის ხელმოწერა არ არის სავალდებულო იმ შემთხვევაში, თუ მათ მუშაობაზე კომერციული ბანკის ხელმძღვანელობის მიერ პასუხისმგებლობა დაკისრებული აქვს ერთ პირს, რომელიც ხელმოწერით ადასტურებს ცნობაში აღნიშნული მონაცემების სისწორეს.

დანართი №10

 დანართი №11

დანართი №12

მკაცრი აღრიცხვის ბლანკი

----------------------------------------------------

კომერციული ბანკის დასახელება

საფულე ჩეკის წიგნაკი

( ფურცლიანი)

№––––––––––––––––– დან № –––––––––––––––––– მდე

ანგარიშის № -------------------

შტამპის ადგილი

ჩეკის წინა მხარე