შეზღუდული შესაძლებლობის სტატუსის დადგენა (სამედიცინო-სოციალური ექსპერტიზა)

რა უნდა გააკეთოთ

1. კვალიფიკაცია: საბჭოთა „ჯგუფები“ აღარ არსებობს — შეზღუდული შესაძლებლობის სტატუსის (შშმ) ხარისხებია: ზომიერი, მნიშვნელოვანი, მკვეთრად გამოხატული; „მსუბუქი“ სტატუსს არ იძლევა (სამედიცინო-სოციალური ექსპერტიზის შესახებ კანონის მე-10 მუხლი); მკვეთრად გამოხატული ხარისხისთვის საჭიროა მუდმივი გარეშე მოვლა ან ზედამხედველობა (შესაძლებლობის შეზღუდვის სტატუსის განსაზღვრის წესის შესახებ ინსტრუქციის მე-8 მუხლი). სტატუსს ადგენს ლიცენზირებული კლინიკის სამედიცინო-სოციალური ექსპერტიზის ბიურო (და არა სოციალური მომსახურების სააგენტო) (შესაძლებლობის შეზღუდვის სტატუსის განსაზღვრის წესის შესახებ ინსტრუქციის მე-3 მუხლი).

2. გზა: სამედიცინო-სოციალური ექსპერტიზა — მხოლოდ ყველა დიაგნოსტიკური, სამკურნალო და სარეაბილიტაციო ღონისძიების შემდეგ (სამედიცინო-სოციალური ექსპერტიზის შესახებ კანონის 52-ე მუხლი); მკურნალი სამედიცინო დაწესებულების ინდივიდუალური მიმართვით (სამედიცინო-სოციალური ექსპერტიზის შესახებ კანონის 50-ე მუხლი); პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტი; მომუშავეებს — ცნობა სამსახურიდან (სამედიცინო-სოციალური ექსპერტიზის შესახებ კანონის 53-ე მუხლი); ლოგინად მწოლიარეს სინჯავენ სახლში ან სტაციონარში (სამედიცინო-სოციალური ექსპერტიზის შესახებ კანონის 51-ე მუხლი); სტატუსი მოქმედებს ბიუროში დოკუმენტების წარდგენის დღიდან (სამედიცინო-სოციალური ექსპერტიზის შესახებ კანონის 57-ე მუხლი).

3. ვადები (აქ კარგავენ ფულს): განმეორებითი ექსპერტიზა ზომიერი და მნიშვნელოვანი ხარისხისას — წელიწადში ერთხელ (სამედიცინო-სოციალური ექსპერტიზის შესახებ კანონის მე-12 მუხლი); მკვეთრად გამოხატულისას — ორ წელიწადში ერთხელ (სამედიცინო-სოციალური ექსპერტიზის შესახებ კანონის მე-12 მუხლი); საპენსიო ასაკის შემდეგ — უვადოდ, თუ პროგნოზი არახელსაყრელია (სამედიცინო-სოციალური ექსპერტიზის შესახებ კანონის მე-14 მუხლი); განმეორებით ექსპერტიზაზე გამოუცხადებლობა აჩერებს სტატუსს (სამედიცინო-სოციალური ექსპერტიზის შესახებ კანონის მე-15 მუხლი); საპატიო მიზეზის გარეშე გამოუცხადებლობა წყვეტს სოციალურ პაკეტს (სოციალური პაკეტის განსაზღვრის წესის მე-12 მუხლი).

4. სოციალური პაკეტი: სტატუსი სოციალური პაკეტის საფუძველია (სოციალური დახმარების შესახებ კანონის 12¹ მუხლი); სოციალური პაკეტისთვის — განცხადება სოციალური მომსახურების სააგენტოს ნებისმიერ განყოფილებაში ექსპერტიზის აქტის ამონაწერით (სოციალური პაკეტის განსაზღვრის წესის მე-7 მუხლი); გადაწყვეტილება — არაუგვიანეს 10 კალენდარული დღისა (სოციალური პაკეტის განსაზღვრის წესის მე-8 მუხლი). ოდენობები: სოციალური პაკეტი მკვეთრად გამოხატულისას (ზოგადი კატეგორია) — 470 ლარი (სოციალური პაკეტის წესში ცვლილების შეტანის დადგენილების 1-ლი მუხლი); მნიშვნელოვანისას — 250 ლარი (სოციალური პაკეტის წესში ცვლილების შეტანის დადგენილების 1-ლი მუხლი); ზომიერი — მხოლოდ ბავშვობიდან შშმ პირებს 18 წლის შემდეგ, 210 ლარი (ზოგადი კატეგორიის დანარჩენ „ზომიერ“ პირებს პაკეტი არ ეკუთვნით) (სოციალური პაკეტის წესში ცვლილების შეტანის დადგენილების 1-ლი მუხლი); ოდენობები მოქმედებს 2026 წლის 1 იანვრიდან (სოციალური პაკეტის წესში ცვლილების შეტანის დადგენილების მე-2 მუხლი). სოციალური პაკეტი შეუთავსებელია სახელმწიფო პენსიასა და სახელმწიფო კომპენსაციასთან — ირჩევენ ერთ-ერთს (სოციალური პაკეტის განსაზღვრის წესის მე-6 მუხლი).

5. უარი ან შემცირებული ხარისხი: ბიუროს დასკვნა შეიძლება გასაჩივრდეს (სამედიცინო-სოციალური ექსპერტიზის შესახებ კანონის 60-ე მუხლი) — ვადები მოკლეა (გასაჩივრების სიტუაცია).

6. სად მივმართოთ: ლიცენზირებული კლინიკის სამედიცინო-სოციალური ექსპერტიზის ბიურო; სოციალური მომსახურების სააგენტო (სოციალური პაკეტი).

7. მტკიცებულებები: ეპიკრიზები და დასკვნები, რეაბილიტაციის შედეგები; ექსპერტიზაზე მიმართვა; ექსპერტიზის აქტის ამონაწერი სოციალური პაკეტისთვის.

8. ხაფანგები: საბჭოთა „ჯგუფის“ ან სამედიცინო-შრომითი ექსპერტიზის კომისიის (ВТЭК/МСЭК) ლოდინი; სოციალური მომსახურების სააგენტოში წასვლა ბიუროს დასკვნის გარეშე; განმეორებითი ექსპერტიზის გამოტოვება.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• სტატუსის სამი ხარისხი და ის, რომ მას ადგენს ლიცენზირებული კლინიკის სამედიცინო-სოციალური ექსპერტიზის ბიურო ექიმის მიმართვით
• დოკუმენტები და სახლში ექსპერტიზის ჩატარების შესაძლებლობა
• განმეორებითი ექსპერტიზის ვადები და გამოუცხადებლობის შედეგები
• სოციალური პაკეტი: განცხადება სოციალური მომსახურების სააგენტოში, გადაწყვეტილების ვადა, ოდენობა ხარისხის მიხედვით, შეუთავსებლობა სახელმწიფო პენსიასთან