ოჯახში ძალადობა

რა უნდა გააკეთოთ

1. უსაფრთხოება: უშუალო საფრთხის დროს — დარეკეთ „112“-ზე (შსს-ს საზოგადოებრივი უსაფრთხოების ცენტრი „112“ („ქალთა მიმართ ძალადობის ან/და ოჯახში ძალადობის აღკვეთის, ძალადობის მსხვერპლთა დაცვისა და დახმარების შესახებ“ კანონის მე-10 მუხლი)). კვალიფიკაცია: ძალადობა — ოჯახის წევრის მხრიდან ფიზიკური, ფსიქოლოგიური, ეკონომიკური, სექსუალური ძალადობა ან იძულება („ქალთა მიმართ ძალადობის ან/და ოჯახში ძალადობის აღკვეთის, ძალადობის მსხვერპლთა დაცვისა და დახმარების შესახებ“ კანონის მე-3 მუხლი); ოჯახის წევრია, მათ შორის, ყოფილი მეუღლე და ყოფილი არარეგისტრირებული პარტნიორი („ქალთა მიმართ ძალადობის ან/და ოჯახში ძალადობის აღკვეთის, ძალადობის მსხვერპლთა დაცვისა და დახმარების შესახებ“ კანონის მე-4 მუხლი).

2. დაუყოვნებლივ: შემაკავებელ ორდერს (შემაკავებელი ორდერი) გასცემს პოლიცია — 1 თვემდე ვადით („ქალთა მიმართ ძალადობის ან/და ოჯახში ძალადობის აღკვეთის, ძალადობის მსხვერპლთა დაცვისა და დახმარების შესახებ“ კანონის მე-12 მუხლი); ორდერით მოძალადე შეიძლება გამოიყვანონ საცხოვრებლიდან, თუნდაც ის მესაკუთრე იყოს („ქალთა მიმართ ძალადობის ან/და ოჯახში ძალადობის აღკვეთის, ძალადობის მსხვერპლთა დაცვისა და დახმარების შესახებ“ კანონის მე-10 მუხლი); ორდერის გასაჩივრება — ჩაბარებიდან 3 დღე („ქალთა მიმართ ძალადობის ან/და ოჯახში ძალადობის აღკვეთის, ძალადობის მსხვერპლთა დაცვისა და დახმარების შესახებ“ კანონის მე-10 მუხლი).

3. შემდეგ: დამცავი ორდერი (დამცავი ორდერი) — პირველი ინსტანციის სასამართლო მსხვერპლის საცხოვრებელი ადგილის მიხედვით (ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 21¹³ მუხლი); განხილვა — განცხადების რეგისტრაციიდან 10 დღე (ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 21¹³ მუხლი); ვადა — 9 თვემდე („ქალთა მიმართ ძალადობის ან/და ოჯახში ძალადობის აღკვეთის, ძალადობის მსხვერპლთა დაცვისა და დახმარების შესახებ“ კანონის მე-12 მუხლი); გაგრძელება — კიდევ არაუმეტეს 3 თვით, თუ საფრთხე შენარჩუნებულია („ქალთა მიმართ ძალადობის ან/და ოჯახში ძალადობის აღკვეთის, ძალადობის მსხვერპლთა დაცვისა და დახმარების შესახებ“ კანონის მე-12 მუხლი); შერიგება ორდერების გაცემას ხელს არ უშლის („ქალთა მიმართ ძალადობის ან/და ოჯახში ძალადობის აღკვეთის, ძალადობის მსხვერპლთა დაცვისა და დახმარების შესახებ“ კანონის მე-13 მუხლი).

4. სისხლისსამართლებრივი დაცვა: ოჯახის წევრის მიმართ ძალადობა, სისტემატური შეურაცხყოფა, შანტაჟი ან დამცირება, რამაც ტკივილი ან ტანჯვა გამოიწვია, დანაშაულია (სისხლის სამართლის კოდექსის 126¹ მუხლი); არასრულწლოვნის თანდასწრებით — დამამძიმებელი შემადგენლობა (სისხლის სამართლის კოდექსის 126¹ მუხლი); ორდერის დარღვევა — ცალკე დანაშაულია (სისხლის სამართლის კოდექსის 381-ე მუხლი).

5. მხარდაჭერა: თავშესაფარი, კრიზისული ცენტრი და მხარდაჭერა — უფასოდ, პოლიციასთან თანამშრომლობის გარეშეც („ქალთა მიმართ ძალადობის ან/და ოჯახში ძალადობის აღკვეთის, ძალადობის მსხვერპლთა დაცვისა და დახმარების შესახებ“ კანონის მე-17 მუხლი); თავშესაფარი — 4 თვემდე, დამოკიდებულ პირებთან ერთად („ქალთა მიმართ ძალადობის ან/და ოჯახში ძალადობის აღკვეთის, ძალადობის მსხვერპლთა დაცვისა და დახმარების შესახებ“ კანონის მე-18 მუხლი); იურიდიული დახმარება სახელმწიფოს ხარჯზე („ქალთა მიმართ ძალადობის ან/და ოჯახში ძალადობის აღკვეთის, ძალადობის მსხვერპლთა დაცვისა და დახმარების შესახებ“ კანონის მე-17 მუხლი). პარალელურად — განქორწინება, ბავშვები, ალიმენტი.

6. სად მივმართოთ: პოლიცია (გამოძახება „112“); პირველი ინსტანციის სასამართლო მსხვერპლის საცხოვრებელი ადგილის მიხედვით — დამცავი ორდერი; პროკურატურა — სისხლისსამართლებრივი დევნა; თავშესაფრები და კრიზისული ცენტრები; მეურვეობისა და მზრუნველობის ორგანო — თუ ბავშვია ჩართული.

7. მტკიცებულებები: სამედიცინო შემოწმება, დაზიანებების ფოტოები, მუქარის შემცველი ჩანაწერები და შეტყობინებები, მოწმეები, პოლიციის წინა გამოძახებები და ორდერები.

8. ხაფანგები: ზეწოლით „შერიგება“ ორდერს არ აუქმებს, სანამ საფრთხე შენარჩუნებულია; შემაკავებელი ორდერის გასაჩივრების მოკლე ვადის გაშვება; მოძალადის საკუთრება საცხოვრებელზე ორდერით მისი გამოყვანის დაბრკოლება არ არის.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• დაუყოვნებელი უსაფრთხოება — პოლიციაში დარეკვა „112“-ზე
• შემაკავებელი ორდერი (პოლიცია) და დამცავი ორდერი (სასამართლო) — ვინ გასცემს და რა ვადით
• სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობა ოჯახში ძალადობისთვის და ორდერის დარღვევისთვის
• უფასო თავშესაფარი, კრიზისული ცენტრი და იურიდიული დახმარება