საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს შიდა აუდიტის დეპარტამენტის დებულების დამტკიცების შესახებ

სახელმწიფო სარეგისტრაციო კოდი 470.230.000.22.035.014.903

საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის

ბრძანება №219/ნ

2010 წლის 23 ივლისი

ქ. თბილისი

საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს შიდა  აუდიტის დეპარტამენტის დებულების დამტკიცების შესახებ

„სახელმწიფო შიდა აუდიტისა და ინსპექტირების შესახებ“ საქართველოს კანონის 32-ე მუხლის მე-4 პუნქტისა და „საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს დებულების დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2005 წლის 31 დეკემბრის №249 დადგენილებით დამტკიცებული დებულების მე-5 მუხლის მე-2 პუნქტის „ლ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, ვბრძანებ:

1. დამტკიცდეს საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს შიდა აუდიტის დეპარტამენტის თანდართული დებულება.

2. ბრძანება ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე.

ა. კვიტაშვილი

საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს შიდა აუდიტის დეპარტამენტის დებულება

თავი I

ზოგადი დებულებები

    მუხლი 1. ზოგადი დებულებები

წინამდებარე დებულება განსაზღვრავს და აწესრიგებს საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს (შემდგომში – სამინისტრო) სტრუქტურული ქვედანაყოფის – შიდა აუდიტის დეპარტამენტის (შემდგომში – დეპარტამენტი) საქმიანობის სამართლებრივ საფუძვლებს, პრინციპებს და ანგარიშვალდებულებას, ძირითად მიზნებს და ამოცანებს, ფუნქციებს და უფლებამოსილებას, სამინისტროს სისტემაში შიდა კონტროლის განხორციელების ძირითად პრინციპებს და დეპარტამენტის მოსამსახურეების (დეპარტამენტში დასაქმებული საჯარო მოხელეების) უფლება-მოვალეობებს.

    მუხლი 2. საქმიანობის სამართლებრივი საფუძვლები

დეპარტამენტი თავის საქმიანობაში ხელმძღვანელობს საქართველოს კონსტიტუციით, საერთაშორისო ხელშეკრულებებითა და შეთანხმებებით, საქართველოს კანონით „სახელმწიფო შიდა აუდიტისა და ინსპექტირების შესახებ“ და სხვა საკანონმდებლო აქტებით, საქართველოს პრეზიდენტის, საქართველოს მთავრობისა და მინისტრის სამართლებრივი აქტებით, სხვა კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტებითა და მინისტრის ცალკეული დავალებებით.

    მუხლი 3. ანგარიშვალდებულება

დეპარტამენტი, „სახელმწიფო შიდა აუდიტისა და ინსპექტირების შესახებ“ საქართველოს კანონით და ამ დებულებით მინიჭებული უფლებამოსილების ფარგლებში მოქმედებს კოორდინირებულად სახელმწიფო შიდა კონტროლის ეროვნულ ცენტრთან (შემდგომში – ცენტრი) და ანგარიშვალდებულია საქართველოს შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის მინისტრის (შემდგომში – მინისტრი) წინაშე.

    მუხლი 4. საქმიანობის პრინციპები

1. დეპარტამენტის საქმიანობის ძირითადი მიზნებია საკითხების სისტემური, კომპლექსური შესწავლისა და რისკის მართვის, კონტროლისა და მმართველობითი პროცესების შეფასების გზით სამინისტროს საქმიანობის სრულყოფა, ფინანსების მართვის გაუმჯობესება, სახსრების, სხვა მატერიალური ფასეულობების ხარჯვისა და გამოყენების კანონიერების, მიზნობრიობის დაცვისა და ეფექტიანობის გაზრდის ხელშეწყობა, სამინისტროს ფუნქციონირებისა და მართვის პროცედურების მწარმოებლურობის, სამართლებრივი, ტექნიკური და ფუნქციური ხარვეზების აღმოფხვრა და პრევენცია.

2. დეპარტამენტი თავის საქმიანობაში აუდიტის სტანდარტებისა და აუდიტორთა ეთიკის კოდექსთან ერთად ხელმძღვანელობს შემდეგი პრინციპებით:

ა) დამოუკიდებლობა;

ბ) ობიექტურობა;

გ) პროფესიონალიზმი;

დ) საჯაროობა;

ე) გამჭვირვალობა;

ვ) კანონიერება.

თავი II

დეპარტამენტის ძირითადი მიზნები, ამოცანები, უფლებამოსილება და ფუნქციები

    მუხლი 5. დეპარტამენტის ძირითადი მიზნები, ამოცანები, უფლებამოსილება და ფუნქციები

1. დეპარტამენტის ძირითადი მიზნები და ამოცანებია ხელი შეუწყოს სამინისტროს მიერ წარმოებული საქმიანობის მართებულობას, რესურსების ეფექტიანად და ეკონომიურად გამოყენებას, „სახელმწიფო შიდა აუდიტისა და ინსპექტირების შესახებ“ საქართველოს კანონის საფუძველზე ხელი შეუწყოს სამინისტროს მართვის გაუმჯობესებას, რისკების ანალიზს, სამინისტროს წინაშე მდგარი ამოცანების გადაჭრას ობიექტური შემოწმების და შეფასების საშუალებით.

2. დეპარტამენტის უფლებამოსილებაში შედის შემოწმება, რომელიც მოიცავს სამინისტროს ფუნქციონირებისა და მართვის პროცედურების მწარმოებლურობის, სამართლებრივი, ტექნიკური და ფუნქციური ხარვეზების, სამინისტროს საქმიანობაში მოსალოდნელი დარღვევების ან/და სამსახურებრივი გადაცდომების პრევენციას ან/და მათი რისკ-ფაქტორების გამოვლენასა და ანალიზს, აგრეთვე სახსრების, სხვა მატერიალური ფასეუ-ლობების, ქონებრივი ღირებულების არამატერიალური სიკეთეების ხარჯვის, გამოყენების, მართვისა და დაცვის კანონიერების, მიზნობრიობის, მიზანშეწონილობის, ეკონომიურობისა და შედეგობრიობის შესწავლასა და ანალიზს, ასევე ბუღალტრული აღრიცხვისა და ფინანსური ანგარიშების შემოწმებას მოქმედ სტანდარტებთან მათი შესაბამისობის დადგენის მიზნით.

3. დეპარტამენტის ძირითადი ფუნქციები:

ა) სამინისტროს წინაშე არსებული რისკების დადგენა და შეფასება;

ბ) ფინანსური მართვისა და კონტროლის სისტემის ადეკვატურობისა და ეფექტიანობის შეფასება;

გ) სამინისტროს სისტემაში შემავალი ერთეულების მიერ საქართველოს კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვისა და მათი განუხრელი შესრულების კონტროლი;

დ) სამინისტროს ფუნქციონირებისა და მართვის პროცედურების მწარმოებლურობის, ეფექტურობის, ეფექტიანობისა და ეკონომიურობის გაზრდის მიზნით რეკომენდაციების შემუშავება;

ე) სამინისტროს სისტემაში შემავალი ერთეულების საქმიანობაში მოსალოდნელი დარღვევების ან/და სამსახურებრივი გადაცდომების პრევენცია ან/და მათი რისკ-ფაქტორების გამოვლენა და ანალიზი;

ვ) სამინისტროს სისტემაში შემავალი ერთეულების მოსამსახურეთა მიერ სამართალდარღვევათა და სამსახურებრივ გადაცდომათა ჩადენის ფაქტების გამომწვევი და ხელშემწყობი მიზეზების დადგენა;

ზ) წინასწარი კონტროლის ღონისძიებების განხორციელება მინისტრის მიერ „სახელმწიფო შიდა აუდიტისა და ინსპექტირების შესახებ“ საქართველოს კანონით მინიჭებული უფლებამოსილების ფარგლებში;

თ) სამინისტროს სისტემაში შემავალ ერთეულებში დისციპლინისა და კანონიერების დაცვის სამსახურებრივი კონტროლი, მოსამსახურეთა მიერ მოქალაქეთა კონსტიტუციური უფლებებისა და კანონიერი ინტერესების, სამსახურებრივ გადაცდომათა და სხვა მართლსაწინააღმდეგო ქმედებათა ჩადენის ფაქტების გამოვლენა, ამ ფაქტებთან დაკავშირებული განცხადებების შესწავლა და შესაბამისი რეაგირება;

ი) სამინისტროს სისტემის მოსამსახურეთა მიერ სამსახურებრივი გადაცდომის ჩადენის ფაქტებზე სამსახურებრივი შემოწმების ჩატარება, შემოწმების შედეგების შესახებ დასკვნისა და ანგარიშის შედგენა და მინისტრისთვის წარდგენა;

კ) სამინისტროს სისტემის მოსამსახურეთა მიერ საქართველოს კანონმდებლობის დარღვევის ფაქტების ხელშემწყობი მიზეზების დადგენისა და პრევენციის, აღმოჩენილი ხარვეზებისა და მათი გამომწვევი მიზეზების აღმოფხვრის მიზნით მინისტრისთვის შესაბამისი რეკომენდაციების წარდგენა;

ლ) სამინისტროს სისტემის მოსამსახურეების ინტერესთა შეუთავსებლობის ფაქტების გამოვლენა, მათ მიერ სამსახურებრივი ეთიკის წესების შესრულებაზე კონტროლისა და ზედამხედველობის განხორციელება;

მ) სამინისტროს საქმიანობის საჯაროობისა და გამჭვირვალობის უზრუნველყოფა, საზოგადოებრივი კონტროლის მექანიზმების ჩამოყალიბების ხელშეწყობა და მხარდაჭერა, კანონიერების დაცვის სფეროში საზოგადოების მხარდაჭერის მოპოვება;

ნ) სხვა საქმიანობები, რომლებიც გამომდინარეობს დაწესებულების საქმიანობის სპეციფიკიდან და არ ეწინააღმდეგება საქართველოს კანონმდებლობას, ამ დებულების მიზნებს და შიდა აუდიტის დამოუკიდებლობის პრინციპებს.

    მუხლი 6. დეპარტამენტის მოსამსახურეთა უფლება-მოვალეობები

1. დეპარტამენტის მოსამსახურეს უფლება აქვს:

ა) შიდა აუდიტის პროგრამის წარდგენის შემთხვევვაში ჰქონდეს შეუზღუდავი დაშვება სამინისტროს სისტემაში შემავალი ერთეულების ყველა საქმიანობასთან და დოკუმენტაციასთან, გარდა კანონმდებლობით გათვალისწინებული შეზღუდვებისა;

ბ) აუდიტის საგანთან დაკავშირებით შიდა აუდიტის ან/და რისკის შეფასების პროცესში მიიღოს მისთვის საჭირო ყველა ინფორმაცია, სათანადო ახსნა-განმარტება და დოკუმენტი, მიუხედავად მისი ფორმისა (ელექტრონული ვერსია და სხვა), შიდა აუდიტის ობიექტს მოსთხოვოს დოკუმენტის სახელმწიფო ენაზე წარდგენა და გადაიღოს დოკუმენტის ასლები, გარდა კანონმდებლობით გათვალისწინებული შეზღუდვებისა. სამინისტროს სისტემის მოსამსახურეები ვალდებულნი არიან დეპარტამენტის მოსამსახურეს თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში გაუწიონ სათანადო დახმარება.

2. დეპარტამენტის მოსამსახურე ვალდებულია:

ა) დაიცვას აუდიტის სტანდარტები, შიდა აუდიტორთა ეთიკის კოდექსი, შიდა აუდიტის მარეგულირებელი კანონმდებლობა, სახელმწიფო შიდა კონტროლის ცენტრის მიერ დამტკიცებული შიდა აუდიტის განხორციელების მეთოდოლოგია;

ბ) შიდა აუდიტის დაწყებამდე შიდა აუდიტის ობიექტს წარუდგინოს შიდა აუდიტის განხორციელების შესახებ შესაბამისი ადმინისტრაციული აქტი და პროგრამა, ასევე უფლება-მოვალეობათა ნუსხა;

გ) უზრუნველყოს შიდა აუდიტის ობიექტის სახელმწიფო, სამსახურებრივი, კომერციული და პირადი საიდუმლოების დაცვა საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით და არ გაამჟღავნოს ის ინფორმაცია, რომელიც მისთვის ცნობილი გახდა თავისი საქმიანობის განხორციელებისას ან მასთან დაკავშირებით, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც იგი გამომდინარეობს შემოწმების მიზნიდან ან/და გათვალისწინებულია შესაბამისი კანონმდებლობით;

დ) შიდა აუდიტორული დასკვნის შედგენამდე არ გახადოს საჯარო შიდა აუდიტის შედეგები.

3. დეპარტამენტის მოსამსახურეებს აქვთ დაშვება საიდუმლო ინფორმაციასთან და დოკუმენტაციასთან. დაშვების მქონე დეპარტამენტის მოსამსახურეთა რაოდენობას განსაზღვრავს მინისტრი.

    მუხლი 7. დეპარტამენტის უფროსი

1. დეპარტამენტს ხელმძღვანელობს უფროსი, რომელსაც თანამდებობაზე ნიშნავს და ათავისუფლებს მინისტრი.

2. დეპარტამენტის უფროსი:

ა) ამზადებს და მინისტრსა და ცენტრს შესათანხმებლად წარუდგენს დეპარტამენტის საქმიანობის სტრატეგიულ და წლიურ გეგმებს;

ბ) ახორციელებს დეპარტამენტის მოსამსახურეთა საქმიანობის კოორდინირებას და უნაწილებს მათ ფუნქციებს ცოდნისა და კვალიფიკაციის შესაბამისად;

გ) მინისტრს შესათანხმებლად წარუდგენს შიდა აუდიტორული დავალების გეგმას;

დ) ახორციელებს მონიტორინგს დეპარტამენტის წლიური გეგმის შესრულებაზე და შიდა აუდიტის მეთოდოლოგიის გამოყენებაზე;

ე) ახორციელებს ფინანსური მართვისა და კონტროლის სისტემის, ასევე სამინისტროს სისტემის სტრუქტურასა და ფუნქციებში განხორციელებული ცვლილებების შეფასებას;

ვ) ახორციელებს მონიტორინგს დეპარტამენტის წლიური გეგმის შესრულებაზე და შიდა აუდიტის მეთოდოლოგიის იმპლემენტაციაზე;

ზ) უზრუნველყოფს დოკუმენტაციის აკუმულირებას რისკის ანალიზის, შიდა აუდიტის გეგმების, აუდიტის ყველა ანგარიშისა და ყველა სხვა საქმიანობის შესახებ, რაც დადგენილია მოქმედი კანონმდებლობით;

თ) თანამშრომლობს ცენტრთან და მოთხოვნის შემთხვევაში ცენტრის თანამშრომლებს უზრუნველყოფს შესაბამისი დოკუმენტაციით;

ი) ასრულებს ცენტრის მიერ განსაზღვრული საქმიანობის ხარისხის უზრუნველყოფასთან დაკავშირებულ მოთხოვნებს.

თავი III

შიდა აუდიტის განხორციელების საფუძველი, დაგეგმვა, შედეგები და ანგარიშგება

    მუხლი 8. შიდა აუდიტის განხორციელების საფუძველი

შიდა აუდიტი ხორციელდება „სახელმწიფო შიდა აუდიტისა და ინსპექტირების შესახებ“ საქართველოს კანონის და შიდა აუდიტორული დავალების საფუძველზე, რომლის მიზანსა და მოქმედების სფეროს განსაზღვრავს დეპარტამენტის უფროსი, მინისტრთან შეთანხმებით.

    მუხლი 9. შიდა აუდიტის დაგეგმვა, შედეგები და ანგარიშგება

1. დეპარტამენტი თავის საქმიანობას წარმართავს შიდა აუდიტის გეგმის შესაბამისად. თითოეული შიდა აუდიტორული დავალებისათვის მუშავდება შიდა აუდიტის გეგმა, რომელშიც აისახება მოქმედების სფერო, ამოცანები, ხანგრძლივობა და რესურსების განაწილება, შიდა აუდიტის მეთოდები, სახე და რაოდენობა. შიდა აუდიტის დაგეგმვა ხორციელდება რისკის შეფასების საფუძველზე.

2. დეპარტამენტის სტრატეგიულ გეგმას შეიმუშავებს დეპარტამენტის უფროსი მინისტრთან და ცენტრთან შეთანხმებით. სტრატეგიული გეგმა გამომდინარეობს სამინისტროს მიზნებიდან, მოიცავს 3-წლიან პერიოდს და განსაზღვრავს შიდა აუდიტის სფეროში სტრატეგიული განვითარების მიმართულებებს.

3. დეპარტამენტის წლიური გეგმა ეფუძნება სტრატეგიულ გეგმას და შეიცავს კონკრეტულ შიდა აუდიტორულ დავალებებს. წლიურ გეგმას ადგენს დეპარტამენტის უფროსი მინისტრთან და ცენტრთან შეთანხმებით.

4. დეპარტამენტის უფროსის წინადადებით სტრატეგიულ და წლიურ გეგმებში ნებისმიერი ცვლილება ხორციელდება რისკის შეფასების საფუძველზე და მას ამტკიცებს მინისტრი ცენტრთან შეთანხმებით.

5. შიდა აუდიტის განხორციელების შედეგად მარეგულირებელი კანონმდებლობისა და საერთაშორისო სტანდარტების მოთხოვნების შესაბამისად უნდა შედგეს აუდიტორული დასკვნა, რომელიც უნდა მოიცავდეს დეპარტამენტის მოსამსახურის მიერ ცალკეული პროცესის, სისტემის ან შიდა აუდიტისადმი დაქვემდებარებული სხვა საკითხის შესახებ მიღებულ ინფორმაციას, ასევე შიდა აუდიტის პროცესში გამოვლენილ ფაქტებს, ანალიზს და მათ საფუძველზე შემუშავებულ რეკომენდაციებს, აგრეთვე შიდა აუდიტის ობიექტის არგუმენტაციას და სხვა მტკიცებულებების ობიექტურ შეფასებას.

6. შიდა აუდიტის შედეგად დგება შიდა აუდიტორული ანგარიში, რომელშიც აისახება შემაჯამებელი რეზიუმე, შიდა აუდიტორული დავალების ამოცანები და მოქმედების სფერო, გამოვლენილი ფაქტები, შიდა აუდიტორული დასკვნები და შემუშავებული რეკომენდაციები, ასევე შიდა აუდიტის ობიექტის უფროსის წერილობითი მოსაზრებები.

7. შიდა აუდიტის შედეგები განსახილველად წარედგინება მინისტრს და შიდა აუდიტის ობიექტის უფროსს.

8. დეპარტამენტის უფროსი ამზადებს წლიურ ანგარიშს, რომელშიც აისახება:

ა) დეპარტამენტის მიერ შიდა აუდიტის გეგმის შეუსრულებლობის მიზეზები (მათი არსებობის შემთხვევაში);

ბ) ინფორმაცია განხორციელებული შიდა აუდიტის შესახებ;

გ) ძირითადი დასკვნები და რეკომენდაციები სამინისტროს სისტემაში არსებული ფინანსური მართვისა და კონტროლის სისტემის შესახებ;

დ) დეპარტამენტის მიერ გაცემული რეკომენდაციების შესასრულებლად შიდა აუდიტის ობიექტის მიერ განხორციელებული საქმიანობა და ინფორმაცია შეუსრულებელი რეკომენდაციების შესახებ;

ე) წინადადებები შიდა აუდიტის განვითარების შესახებ;

ვ) შიდა აუდიტის მიმდინარეობისას დეპარტამენტის მოსამსახურეთა საქმიანობის ნებისმიერი შეზღუდვა.

9. დეპარტამენტი ყოველ კვარტალურად აწარმოებს დასახული პრიორიტეტების ფარგლებში განხორციელებული ქმედებების ანგარიშგებას და წარუდგენს ცენტრს.

10. კვარტალური და წლიური ანგარიშები წარედგინება მინისტრს და ცენტრს.

თავი IV

თანამშრომლობა სხვა დაწესებულებებთან

    მუხლი 10. თანამშრომლობა სხვა დაწესებულებებთან

1. სახელმწიფო ფინანსების კონტროლის სფეროში დეპარტამენტი თანამშრომლობს საქართველოს კონტროლის პალატასთან და ამ მიზნით კომპეტენციის ფარგლებში უზრუნველყოფს „საქართველოს კონტროლის პალატის შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრულ აუდიტის ობიექტებთან კონტროლის პალატის ურთიერთობის კოორდინაციას და კონტროლის პალატის მოთხოვნით შესაბამისი ინფორმაციის მიწოდებას.

2. დეპარტამენტი, მინისტრთან შეთანხმებით, თავისი კომპეტენციის ფარგლებში თანამშრომლობს სახელმწიფო, სამთავრობო, მმართველობის, ადგილობრივი თვითმმართველობის, სამართალდამცავ ორგანოებთან, საზოგადოების წარმომადგენლებთან, არასამთავრობო ორგანიზაციებთან, მასობრივი ინფორმაციის საშუალებებთან და სხვ.