„საბიუჯეტო ორგანიზაციების ფინანსური ანგარიშგების მომზადებისა და წარდგენის წესის შესახებ“ ინსტრუქციის დამტკიცების თაობაზე
🕸️ გრაფი — კავშირების ვიზუალიზაცია
ცვლილებები (7)
შემდგომი ცვლილებები (1)
წინა ცვლილებები (6)
დოკუმენტის ტექსტი
|
„საბიუჯეტო ორგანიზაციების ფინანსური ანგარიშგების მომზადებისა და წარდგენის წესის შესახებ“ ინსტრუქციის დამტკიცების თაობაზე
|
საქართველოს საბიუჯეტო კოდექსის მე-14 მუხლისა და „ნორმატიული აქტების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის 25-ე მუხლის საფუძველზე, ვბრძანებ: |
| მუხლი 1 |
1. დამტკიცდეს ინსტრუქცია „საბიუჯეტო ორგანიზაციების ფინანსური ანგარიშგების მომზადებისა და წარდგენის წესის შესახებ“ (შემდგომში – ინსტრუქცია), თანდართულ დანართებთან ერთად.
2. წინამდებარე ბრძანებით დამტკიცებული ფორმით იხელმძღვანელონ ერთეულებმა როგორც ინდივიდუალური, ასევე, კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების მომზადებისას/წარდგენისას. 3. წინამდებარე ბრძანებით დამტკიცებული ფორმით, ფინანსური ანგარიშგება კონტროლირებულმა ერთეულებმა მაკონტროლებელ ერთეულებს, ავტონომიური რესპუბლიკის მხარჯავმა დაწესებულებებმა „აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და დარგობრივი ეკონომიკის სამინისტროს სახაზინო დეპარტამენტსა“ და „აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს – სახაზინო სამსახურს“ წარუდგინონ მათ მიერ დადგენილ ვადებში. ხოლო ცენტრალური და ადგილობრივი ბიუჯეტის მხარჯავმა დაწესებულებებმა, „აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და დარგობრივი ეკონომიკის სამინისტროს სახაზინო დეპარტამენტმა“ და „აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს – სახაზინო სამსახურმა“, წლიური ფინანსური ანგარიშგება წარუდგინონ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სახაზინო სამსახურს, საანგარიშგებო წლის მომდევნო წლის 1 აპრილამდე. საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2021 წლის 31 დეკემბრის ბრძანება №365 - ვებგვერდი, 31.12.2021წ.
საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2022 წლის 23 აგვისტოს ბრძანება №280 - ვებგვერდი, 23.08.2022წ.
|
| მუხლი 2 |
ძალადაკარგულად გამოცხადდეს „ავტონომიური რესპუბლიკის და ადგილობრივი ხელისუფლების საბიუჯეტო ორგანიზაციების ბუღალტრული ანგარიშგების ფორმების დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2008 წლის 16 აპრილის №364 ბრძანება. |
| მუხლი 3 |
1. ეს ბრძანება ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე და მისი მოქმედება გავრცელდეს 2021 წლის 1 იანვრიდან წარმოშობილ სამართლებრივ ურთიერთობებზე, გარდა ამ ბრძანების მე-2 მუხლისა.
2. ამ ბრძანების მე-2 მუხლი ამოქმედდეს 2021 წლის 1 აპრილიდან. |
|
|
|
ინსტრუქცია
საბიუჯეტო ორგანიზაციების ფინანსური ანგარიშგების მომზადებისა და წარდგენის წესის შესახებ თავი I ზოგადი დებულებები მუხლი 1. ინსტრუქციის მიზანი 1. წინამდებარე ინსტრუქცია საჯარო სექტორის ბუღალტრული აღრიცხვის საერთაშორისო სტანდარტების საფუძველზე განსაზღვრავს საბიუჯეტო ორგანიზაცი(ებ)ის (შემდგომში – „ერთეულ(ებ)ის“) ფინანსური ანგარიშგების მომზადებისა და წარდგენის მეთოდოლოგიურ საფუძვლებს. 2. ინსტრუქციის მიზანია სახელმწიფო სახსრების სწორი და გამჭვირვალე ფინანსური ანგარიშგების უზრუნველსაყოფად საბიუჯეტო ორგანიზაციებისთვის ერთიანი უნიფიცირებული ფინანსური ანგარიშგების და განმარტებითი შენიშვნების ფორმების განსაზღვრა. 3. აღნიშნული ინსტრუქცია მომზადებულია შემდეგი საჯარო სექტორის ბუღალტრული აღრიცხვის საერთაშორისო სტანდარტების (სსბასს-ების) საფუძველზე: ა) სსბასს 1 – ფინანსური ანგარიშგების წარდგენა; ბ) სსბასს 2 – ფულადი სახსრების მოძრაობის შესახებ ანგარიშგება; გ) სსბასს 3 – სააღრიცხვო პოლიტიკა, ცვლილებები სააღრიცხვო შეფასებებში და შეცდომები; დ) სსბასს 4 – უცხოური ვალუტის კურსის ცვლილებებით გამოწვეული შედეგები; ე) სსბასს 5 – ნასესხებ სახსრებთან დაკავშირებული დანახარჯები; ვ) სსბასს 9 – შემოსავალი გაცვლითი ოპერაციებიდან; ზ) სსბასს 12 – მატერიალური მარაგები; თ) სსბასს 13 – იჯარა; ი) სსბასს 14 – ანგარიშგების თარიღის შემდგომი მოვლენები; კ) სსბასს 16 – საინვესტიციო ქონება; ლ) სსბასს 17 – ძირითადი აქტივები; მ) სსბასს 19 – ანარიცხები, პირობითი ვალდებულებები და პირობითი აქტივები; ნ) სსბასს 20 – დაკავშირებულ მხარეთა შესახებ განმარტებითი შენიშვნები; ო) სსბასს 21 – ფულადი სახსრების არწარმომქმნელი აქტივების გაუფასურება; პ) სსბასს 23 – შემოსავალი არაგაცვლითი ოპერაციებიდან (გადასახადები და ტრანსფერები); ჟ) სსბასს 24 – ბიუჯეტის შესახებ ინფორმაციის წარდგენა ფინანსურ ანგარიშგებაში; რ) სსბასს 26 – ფულადი სახსრების წარმომქმნელი აქტივების გაუფასურება; ს) სსბასს 31 – არამატერიალური აქტივები; ტ) სსბასს 32 – შეღავათიანი მომსახურების შეთანხმებები: უფლების გადამცემი; უ) სსბასს 34 – ინდივიდუალური ფინანსური ანგარიშგება; ფ) სსბასს 35 – კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგება; ქ) სსბასს 36 – ინვესტიციები მეკავშირე ერთეულებსა და ერთობლივ საქმიანობებში; ღ) სსბასს 37 – ერთობლივი შეთანხმებები; ყ) სსბასს 38 – სხვა ერთეულებში წილების გამჟღავნება (მოქმედებს მხოლოდ ცენტრალური ხელისუფლების საბიუჯეტო ორგანიზაციებისათვის); შ) სსბასს 39 – დაქირავებულთა სარგებელი; ჩ) სსბასს 40 – საჯარო სექტორის ერთეულთა გაერთიანებები (მოქმედებს მხოლოდ ცენტრალური ხელისუფლების საბიუჯეტო ორგანიზაციებისათვის). საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2024 წლის 31 დეკემბრის ბრძანება №437 - ვებგვერდი, 31.12.2024წ . მუხლი 2. მოქმედების სფერო 1. წინამდებარე ინსტრუქცია განსაზღვრავს ფინანსური ანგარიშგების მომზადების და წარდგენის ერთიან წესებს, პირობებსა და ფორმებს, რომლებიც სავალდებულოა გამოსაყენებლად როგორც მაკონტროლებელი, ასევე კონტროლირებული ერთეულებისთვის. 2. ერთეულები ფინანსურ ანგარიშგებებს ამზადებენ სსბასს-ების მოთხოვნების გათვალისწინებით, ამ ინსტრუქციით განსაზღვრული ფინანსური ანგარიშგებისა და განმარტებითი შენიშვნების ფორმების შესაბამისად, საანგარიშგებო ვალუტაში. 3. ერთეულებს, ერთიანი მეთოდოლოგიისა და მოქმედ კანონმდებლობასთან შესაბამისობის დაცვით, უფლება აქვთ დეტალურად ჩაშალონ წინამდებარე ინსტრუქციით დამტკიცებული ფინანსური ანგარიშგების და განმარტებითი შენიშვნების ფორმები. ამასთან, კონტროლირებულმა ერთეულმა ფინანსური ანგარიშგების მომზადებისას შესაძლებელია გამოიყენოს მაკონტროლებელი ერთეულის ფინანსური ანგარიშგების და განმარტებითი შენიშვნების ფორმებში აქტივების, ვალდებულებების, წმინდა აქტივების/კაპიტალის, შემოსავლების და ხარჯების ასახვისათვის გამოყენებული დეტალიზაციის დონე. საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2021 წლის 31 დეკემბრის ბრძანება №365 - ვებგვერდი, 31.12.2021წ. მუხლი 3. ფინანსური ანგარიშგების მომზადებისა და წარდგენის მიზანი 1. სსბასს-ების მოთხოვნების გათვალისწინებით, წინამდებარე ინსტრუქციით განსაზღვრული ფინანსური ანგარიშგებისა და განმარტებითი შენიშვნების ფორმებით ფინანსური ანგარიშგების მომზადებისა და წარდგენის მიზანია სახელმწიფო სახსრების შესახებ ანგარიშვალდებულების და გამჭვირვალობის უზრუნველყოფა. 11. სახელმწიფო სახსრების შესახებ სრული და ყოვლისმომცველი ინფორმაციის მისაღებად, სახელმწიფო ერთეულები ვალდებული არიან ანგარიშგებაში ასახონ როგორც საკუთარი სახელით ფლობილი აქტივები, აღებული ვალდებულებები, მიღებული შემოსავლები და გაწეული ხარჯები, ასევე, სახელმწიფოს სახელით ფლობილი აქტივები, აღებული ვალდებულებები, მიღებული შემოსავლები და გაწეული ხარჯები (ადმინისტრირებადი კატეგორიები). 2. სსბასს-ების შესაბამისად, ერთეულის ფინანსური მდგომარეობის, ფინანსური შედეგებისა და ფულადი სახსრების შესახებ ინფორმაციის წარდგენა დაეხმარება ფინანსური ანგარიშგების მომხმარებლებს აღნიშნული ინფორმაციის საფუძველზე ოპტიმალური გადაწყვეტილებების მიღებაში. საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2022 წლის 23 აგვისტოს ბრძანება №280 - ვებგვერდი, 23.08.2022წ. მუხლი 4. ტერმინთა განმარტებები 1. წინამდებარე ინსტრუქციის მიზნებისათვის, ქვემოთ ჩამოთვლილ ტერმინებს აქვს შემდეგი მნიშვნელობა: ა) ანგარიშვალდებული ერთეული – საქართველოს ცენტრალური ხელისუფლების, ავტონომიური რესპუბლიკისა და ადგილობრივი ხელისუფლების საბიუჯეტო ორგანიზაციები; ბ) მაკონტროლებელი ერთეული – ერთეული, რომელიც აკონტროლებს ერთ ან რამდენიმე ერთეულს; გ) კონტროლირებული ერთეული – ერთეული, რომელიც კონტროლირებულია მაკონტროლებელი ერთეულის მიერ; დ) საანგარიშგებო ვალუტა – ეროვნული ვალუტა (ლარი); ე) საანგარიშგებო პერიოდი – საანგარიშგებო წელი – 1 იანვრიდან 31 დეკემბრის ჩათვლით პერიოდი; ვ) ანგარიშგების თარიღი – საანგარიშგებო წლის 31 დეკემბერი; ზ) ანგარიშგების წარდგენის თარიღი – საანგარიშგებო წლის მომდევნო წლის 1 აპრილამდე; თ) ანგარიშგების თარიღის შემდგომი პერიოდი – საანგარიშგებო წლის მომდევნო წლის 1 იანვრიდან 1 აპრილამდე პერიოდი; ი) ინდივიდუალური ფინანსური ანგარიშგება – კონტროლირებული ერთეულის მიერ მომზადებული ფინანსური ანგარიშგება, ასევე, იმ ერთეულის მიერ მომზადებული ფინანსური ანგარიშგება, რომელსაც არ გააჩნია კონტროლირებული ერთეულ(ებ)ი; კ) კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგება – ეკონომიკური ერთეულის მიერ მომზადებული ფინანსური ანგარიშგება, რომელშიც მაკონტროლებელი ერთეულის და მისი კონტროლირებული ერთეულ(ებ)ის აქტივები, ვალდებულებები, წმინდა აქტივები/კაპიტალი, შემოსავალი, ხარჯები და ფულადი სახსრების ნაკადები წარმოდგენილია როგორც ერთი ერთეულის. საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2022 წლის 23 აგვისტოს ბრძანება №280 - ვებგვერდი, 23.08.2022წ.
საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2024 წლის 31 დეკემბრის ბრძანება №437 - ვებგვერდი, 31.12.2024წ
თავი II ფინანსური ანგარიშგების მომზადება და წარდგენა მუხლი 5. ფინანსური ანგარიშგების მომზადება 1. ერთეულებს ფინანსური ანგარიშგებების მომზადება ევალებათ სსბასს-ების მოთხოვნების გათვალისწინებით, წინამდებარე ინსტრუქციით განსაზღვრული ფინანსური ანგარიშგებისა და განმარტებითი შენიშვნების ფორმების შესაბამისად. 2. წინამდებარე ინსტრუქციით განსაზღვრული ფინანსური ანგარიშგებისა და განმარტებითი შენიშვნების ფორმები გამოიყენება როგორც ინდივიდუალური, ასევე კონსოლიდირებული (ნაერთი) ფინანსური ანგარიშგების მოსამზადებლად: ა) ცენტრალური ხელისუფლების საბიუჯეტო ორგანიზაციებისათვის დანართი №1-ის შესაბამისად; ბ) ავტონომიური რესპუბლიკისა და ადგილობრივი ხელისუფლების საბიუჯეტო ორგანიზაციებისათვის დანართი №2-ის შესაბამისად. საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2021 წლის 31 დეკემბრის ბრძანება №365 - ვებგვერდი, 31.12.2021წ.
საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2024 წლის 31 დეკემბრის ბრძანება №437 - ვებგვერდი, 31.12.2024წ
მუხლი 6. ფინანსური ანგარიშგების მომზადების ძირითადი პრინციპები 1. ფინანსური ანგარიშგების მომზადების ძირითადი პრინციპებია: ა) სამართლიანი წარდგენა და სსბასს-ებთან შესაბამისობა; ბ) ფუნქციონირებადი ერთეული; გ) წარდგენის თანმიმდევრულობა; დ) არსებითობა და აგრეგირება; ე) ურთიერთგადაფარვა; ვ) ინფორმაციის შესადარისობა. 2. ერთეულმა ფინანსური ანგარიშგება უნდა მოამზადოს აღნიშნული პრინციპების გათვალისწინებით. იმ შემთხვევაში, როდესაც ფინანსური ანგარიშგების მომზადებისას ერთეულის მიერ ვერ ხდება ზემოთ ჩამოთვლილი პრინციპებიდან რომელიმე პრინციპის გათვალისწინება, ერთეულმა აღნიშნული ფაქტი უნდა გაამჟღავნოს ფინანსური ანგარიშგების განმარტებით შენიშვნებში. მუხლი 7. კონსოლიდაცია 1. კონსოლიდიაციას დაქვემდებარებულ ერთეულებს შორის განხორციელებული ოპერაციები ფინანსური ანგარიშგების მომზადებისას ამოითიშება და ანგარიშგება მომზადდება ისე, თითქოს ეს ოპერაციები საანგარიშო პერიოდში არ განხორციელებულა. 2. თუ კონტროლირებული ერთეული ანალოგიური ოპერაციებისა და სხვა მოვლენების აღიარებისთვის იყენებს კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგებისთვის განსაზღვრული სააღრიცხვო პოლიტიკისაგან განსხვავებულ სააღრიცხვო პოლიტიკას, მაკონტროლებელმა ერთეულმა კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების მომზადებისას უნდა გააკეთოს ფინანსური ანგარიშგების შესაბამისი კორექტირება. მუხლი 8. ფინანსური ანგარიშგების მომზადებაზე და წარდგენაზე პასუხისმგებლობა 1. ფინანსური ანგარიშგების საჯარო სექტორის ბუღალტრული აღრიცხვის საერთაშორისო სტანდარტებისა (IPSAS) და მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად მომზადებაზე პასუხისმგებელია ბუღალტერი. 2. ფინანსური ანგარიშგების დანიშნულებისამებრ წარდგენაზე პასუხისმგებლობა ეკისრება ერთეულის ხელმძღვანელს ან ხელმძღვანელობისთვის პასუხისმგებელ პირს. 3. ერთეულის ფინანსურ ანგარიშგებას ხელს აწერს ბუღალტერი და ერთეულის შიდა პოლიტიკით განსაზღვრული შესაბამისი უფლებამოსილების მქონე სხვა პირ(ებ)ი (ასეთის არსებობის შემთხვევაში) და ხელმძღვანელი ან ხელმძღვანელობისთვის პასუხისმგებელი პირი. საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2021 წლის 31 დეკემბრის ბრძანება №365 - ვებგვერდი, 31.12.2021წ. მუხლი 81. ფინანსური ანგარიშგებების წარდგენა წინამდებარე ინსტრუქციის მიზნებისათვის, სახელმწიფო ერთეულებმა შესაბამისი ფინანსური ანგარიშგებები უნდა წარუდგინონ: ა) სახელმწიფო ბიუჯეტის მხარჯავმა დაწესებულებებმა, ასევე, მუნიციპალიტეტებმა – საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სახაზინო სამსახურს – საანგარიშო წლის მომდევნო წლის 1 აპრილამდე; ბ) ავტონომიური რესპუბლიკების მხარჯავმა დაწესებულებებმა, შესაბამისად, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და დარგობრივი ეკონომიკის სამინისტროს სახაზინო დეპარტამენტს ან აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს სახაზინო სამსახურს – მათ მიერ დადგენილ ვადებში; გ) აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და დარგობრივი ეკონომიკის სამინისტროს სახაზინო დეპარტამენტმა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს სახაზინო სამსახურმა – საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სახაზინო სამსახურს – საანგარიშო წლის მომდევნო წლის 1 აპრილამდე; დ) სხვა ერთეულებმა – შესაბამის მაკონტროლებელ ერთეულებს – მათ მიერ დადგენილ ვადებში. საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2022 წლის 23 აგვისტოს ბრძანება №280 - ვებგვერდი, 23.08.2022წ. მუხლი 9. ფინანსური ანგარიშგების ანგარიშვალდებულება და გამჭვირვალობა 1. წინამდებარე ინსტრუქციით დამტკიცებული ფინანსური ანგარიშგებისა და განმარტებითი შენიშვნების ფორმების შესაბამისად, კონტროლირებული ერთეულები წლიურ ფინანსურ ანგარიშგებებს წარუდგენენ მაკონტროლებელ ერთეულებს, მაკონტროლებელი ერთეულების მიერ დადგენილ ვადებში, ხოლო მაკონტროლებელი ერთეულები – საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სახაზინო სამსახურს, საანგარიშგებო პერიოდის დასრულებიდან მომდევნო წლის 1 აპრილამდე. 2. მაკონტროლებელმა ერთეულებმა კონტროლირებულ ერთეულებს შესაძლებელია წლიურ ფინანსურ ანგარიშგებებთან ერთად დამატებით მოთხოვონ შუალედური ფინანსური ანგარიშგებების წარდგენა, შესაბამისი პერიოდულობით. 3. მაკონტროლებელმა ერთეულებმა კონსოლიდირებულ (ნაერთ) წლიურ ფინანსურ ანგარიშგებებთან ერთად სახაზინო სამსახურში შესაძლებელია წარადგინონ სხვა დამატებითი ანგარიშები (ბიუჯეტის შესრულების ანგარიშები, აუდიტის დასკვნები და ა.შ), რომლებიც დაეხმარება ფინანსური ანგარიშგების მომხმარებლებს ფინანსურ ანგარიშგებაში ასახული ინფორმაციის სწორად აღქმაში და ფინანსური ანგარიშგების საფუძველზე ოპტიმალური გადაწყვეტილების მიღებაში. 4. კანონმდებლობით გათვალისწინებულ შემთხვევებში, დადგენილი ფორმით, განსაზღვრულ ვადებში შესაძლებელია მომზადდეს სალიკვიდაციო ფინანსური ანგარიშგება, რომლის წარდგენა უნდა მოხდეს დანიშნულებისამებრ. 5. სახელმწიფო ბიუჯეტის მაკონტროლებელი ერთეულების შესაბამისი ფინანსური ანგარიშგებების მონაცემების საფუძველზე, სახაზინო სამსახური ამზადებს სახელმწიფო ბიუჯეტის კონსოლიდირებულ ფინანსურ ანგარიშგებას, რომელიც საანგარიშგებო წლის მომდევნო წლის 1 ივლისამდე ქვეყნდება სახაზინო სამსახურის ვებგვერდზე www.treasury.ge. 6. სახელმწიფო ბიუჯეტის კონსოლიდირებულ ფინანსურ ანგარიშგებაში არ კონსოლიდირდება სამთავრობო სექტორისთვის მიკუთვნებული სახელმწიფო საწარმოები, ხაზინის ელექტრონულ სისტემაში მათ სრულ ინტეგრაციამდე. საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2022 წლის 23 აგვისტოს ბრძანება №280 - ვებგვერდი, 23.08.2022წ.
საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2024 წლის 31 დეკემბრის ბრძანება №437 - ვებგვერდი, 31.12.2024წ
თავი III ფინანსური ანგარიშგების სტრუქტურა მუხლი 10. ფინანსური ანგარიშგებისა და განმარტებითი შენიშვნების ფორმები 1. ფინანსური ანგარიშგებისა და განმარტებითი შენიშვნების ფორმები ასახავს საანგარიშგებო პერიოდში მომხდარ ყველა ეკონომიკურ მოვლენას, რომელიც ცვლის ერთეულის აქტივებს, ვალდებულებებს, წმინდა აქტივებს/კაპიტალს, შემოსავლებსა და ხარჯებს. 2. წინამდებარე ინსტრუქციის შესაბამისად, ფინანსური ანგარიშგებისა და განმარტებითი შენიშვნების ფორმებში შესაბამისი ჩანაწერების შეტანის საფუძველს წარმოადგენს ბუღალტრული აღრიცხვის მონაცემები. 3. ბუღალტრული აღრიცხვის მონაცემები შესაბამისი პერიოდის ფინანსურ ანგარიშგებაში აისახება ფულად გამოსახულებაში. 4. ფინანსური ანგარიშგების ფორმებია: ა) ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგება; ბ) ფინანსური შედეგების ანგარიშგება; გ) წმინდა აქტივების/კაპიტალის ცვლილებების ანგარიშგება; დ) ფულადი სახსრების მოძრაობის ანგარიშგება; ე) ბიუჯეტისა და ფაქტობრივი თანხების შედარების ანგარიშგება. 5. (ამოღებულია - 31.12.2021, №365). 6. ფინანსური ანგარიშგების ფორმებში ასახული აქტივები, ვალდებულებები, კაპიტალი, შემოსავლები და ხარჯები ერთეულმა უნდა განმარტოს განმარტებითი შენიშვნების ფორმებში. 7. ფინანსური ანგარიშგებისა და განმარტებითი შენიშვნების ფორმებში აქტივები, ვალდებულებები, წმინდა აქტივები/კაპიტალი, შემოსავლები და ხარჯები წარმოდგენილია ფინანსური ანგარიშგების არსებითობის და აგრეგირების პრინციპის გათვალისწინებით. არსებითი მუხლები დეტალურადაა მოცემული, ხოლო არაარსებითი – აგრეგირებულადაა წარმოდგენილი. 8. ფინანსური ანგარიშგების ფორმებში წარმოდგენილ აქტივების, ვალდებულებების, წმინდა აქტივების/კაპიტალის, შემოსავლების და ხარჯების თითოეულ ჩანაწერს გააჩნია შესაბამისი კოდი (შიფრი), რომელსაც ასევე შეიძლება შეესაბამებოდეს შესაბამისი განმარტებითი შენიშვნა. საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2021 წლის 31 დეკემბრის ბრძანება №365 - ვებგვერდი, 31.12.2021წ. მუხლი 11. (ამოღებულია) საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2021 წლის 31 დეკემბრის ბრძანება №365 - ვებგვერდი, 31.12.2021წ. თავი IV ფინანსური ანგარიშგებისა და განმარტებითი შენიშვნების ფორმები მუხლი 12. ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგება 1. ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგების მომზადება ხდება ვერტიკალური ფორმატით და მასში აისახება აქტივები, ვალდებულებები და წმინდა აქტივები/კაპიტალი. 2. ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგებაში მიეთითება როგორც საანგარიშგებო წლის მონაცემები ასევე, საანგარიშგებო წლის წინა წლის მონაცემები. ამასთან, წინა წლის მონაცემების ცვლილება დაუშვებელია ერთეულის ხელმძღვანელის ან ხელმძღვანელობაზე პასუხისმგებელი პირის გადაწყვეტილების გარეშე, გარდა კანონმდებლობის შესაბამისად ერთეულის რეორგანიზაციის, ლიკვიდაციის და სხვ. შემთხვევებისა. 3. აქტივები და ვალდებულებები ფინანსურ ანგარიშგებაში გამიჯნულია გრძელვადიან და მოკლევადიან მუხლებად. 4. (ამოღებულია - 31.12.2021, №365). 5. (ამოღებულია - 31.12.2021, №365). საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2021 წლის 31 დეკემბრის ბრძანება №365 - ვებგვერდი, 31.12.2021წ. მუხლი 13. ფინანსური შედეგების ანგარიშგება 1. ფინანსური შედეგების ანგარიშგებაში აისახება ერთეულის მიერ მიღებული შემოსავლები და გაწეული ხარჯები შემდეგი კატეგორიების მიხედვით: ა) საგადასახადო შემოსავლები; ბ) შიდა და გარე ტრანსფერებით შემოსავლები; გ) გაცვლითი ოპერაციებიდან შემოსავლები; დ) შიდა და გარე ტრანსფერებით ხარჯები; ე) გაცვლითი ოპერაციებით ხარჯები; ვ) კურსთაშორის სხვაობით შემოსავლები და ხარჯები; ზ) სხვადასხვა შემოსავლები და ხარჯები 2. ფინანსური შედეგების ანგარიშგებაში შემოსავლები და ხარჯები წარმოდგენილია როგორც საანგარიშგებო პერიოდისათვის, ასევე, შესადარისობის უზრუნველსაყოფად, წინა საანგარიშგებო პერიოდისათვის. 3. შემოსავლების და ხარჯების სხვაობით მიღებული ფინანსური შედეგი აისახება ნამეტის ან დეფიციტის სახით. საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2021 წლის 31 დეკემბრის ბრძანება №365 - ვებგვერდი, 31.12.2021წ. მუხლი 14. წმინდა აქტივების/კაპიტალის ცვლილებების ანგარიშგება 1. წმინდა აქტივების/კაპიტალის ცვლილებების შესახებ ანგარიშგება ასახავს საანგარიშგებო პერიოდში ერთეულის კაპიტალის ზრდას/კლებას. წმინდა აქტივების/კაპიტალის საწყისი და საბოლოო ნაშთების შედარების გზით წარდგენილი ინფორმაცია მნიშვნელოვანია მომხმარებლებისთვის კაპიტალის ზრდაზე/კლებაზე მოქმედი ფაქტორების გასაანალიზებლად. 2. ერთეულმა წმინდა აქტივების/კაპიტალის ცვლილებების ანგარიშგებაში უნდა წარადგინოს შემდეგი ინფორმაცია: ა) წმინდა აქტივების/კაპიტალის საწყისი ნაშთის შესახებ; ბ) წმინდა აქტივების/კაპიტალის გადაანგარიშებული ნაშთის შესახებ (ასეთის არსებობის შემთხვევაში), რომელიც მოიცავს სააღრიცხვო პოლიტიკის ცვლილებით, წინა პერიოდ(ებ)ის არსებითი შეცდომების გასწორებით, ერთჯერადი გადაფასების და სხვა ცვლილებების შედეგად გამოწვეულ კაპიტალის ზრდას/კლებას; გ) საწესდებო კაპიტალის შესახებ, რომელიც მოიცავს კაპიტალში შენატანების და კაპიტალის ამოღების შესახებ მონაცემებს; დ) რეზერვების შესახებ, რომელიც მოიცავს ინვესტირებულ ერთეულში გადაფასების ან კურსთაშორის სხვაობის შედეგად კაპიტალის ზრდის/კლების მონაცემებს; ე) წმინდა აქტივების/კაპიტალის საბოლოო ნაშთის შესახებ. საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2021 წლის 31 დეკემბრის ბრძანება №365 - ვებგვერდი, 31.12.2021წ. საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2022 წლის 23 აგვისტოს ბრძანება №280 - ვებგვერდი, 23.08.2022წ. მუხლი 15. ფულადი სახსრების მოძრაობის ანგარიშგება 1. ფულადი სახსრების მოძრაობის ანგარიშგების მიზანია ანგარიშგების თარიღისათვის ფულადი სახსრების წყაროების და გამოყენების შესახებ, ასევე, ფულადი სახსრების ნაშთების შესახებ სააღრიცხვო მონაცემებზე ინფორმაციის მიწოდება საანგარიშგებო პერიოდში საოპერაციო, საინვესტიციო და საფინანსო საქმიანობის შედეგად წარმოქმნილი ფულადი სახსრების ნაკადების სახით. 11. ფულადი სახსრების მოძრაობის ანგარიშგება უნდა მომზადდეს ქვემოთ ჩამოთვლილი ერთეულების მიერ, რომლებიც სსბასს-ების მოთხოვნების შესაბამისად, აკონტროლებენ და მართავენ ფულად სახსრებს: ა) სახაზინო სამსახურის მიერ, ხაზინის ერთიან ანგარიშზე სახელმწიფო ბიუჯეტის ორგანიზაციების კუთვნილ ფულად სახსრებთან დაკავშირებით; ბ) უცხო ქვეყნებში საქართველოს საელჩოების და წარმომადგენლობების და შესაბამისად, საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს მიერ; გ) მუნიციპალიტეტების და ავტონომიური რესპუბლიკების მიერ, ხაზინის ერთიან ანგარიშზე ადგილობრივი ბიუჯეტების ორგანიზაციების კუთვნილ ფულად სახსრებთან დაკავშირებით; დ) სხვა ერთეულების მიერ, რომლებიც სსბასს-ების მოთხოვნების შესაბამისად, აკონტროლებენ და მართავენ ფულად სახსრებს. 2. ერთეული ფულადი სახსრების მოძრაობის ანგარიშგებას ამზადებს პირდაპირი მეთოდის შესაბამისად, რაც გულისხმობს ფულადი შემოსულობების და გადახდების მთლიანი ნაკადების აღრიცხვას საოპერაციო, საინვესტიციო და საფინანსო საქმიანობებიდან. 3. ფულადი სახსრების მოძრაობის ანგარიშგებაში ფულადი სახსრების ნაკადების დაჯგუფება საოპერაციო, საინვესტიციო და ფინანსური საქმიანობების მიხედვით, ფინანსური ანგარიშგების მომხმარებელს საშუალებას აძლევს შეაფასოს თითოეული საქმიანობის გავლენა ერთეულის ფინანსურ მდგომარეობაზე, საქმიანობის სახეებს შორის თანაფარდობა და ერთეულის ფულადი სახსრების ნაშთები. საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2021 წლის 31 დეკემბრის ბრძანება №365 - ვებგვერდი, 31.12.2021წ. მუხლი 16. ბიუჯეტის და ფაქტობრივი თანხების შედარების ანგარიშგება 1. ბიუჯეტის და ფაქტობრივი თანხების შედარების ანგარიშგების წარდგენა ხდება მრავალსვეტიანი ფორმატის სახით, სადაც ცალ-ცალკე სვეტებში მიეთითება შემოსულობების და გადასახდელების დამტკიცებული წლიური ბიუჯეტი, დაზუსტებული გეგმური მაჩვენებლები, დაზუსტებული გეგმური მაჩვენებლის ფაქტობრივი შესრულება, ფაქტობრივი შესრულების პროცენტი დაზუსტებული ბიუჯეტით განსაზღვრულ ასიგნებებთან მიმართებით. 2. ბიუჯეტის და ფაქტობრივი თანხების შედარების ანგარიშგების მიზნებისათვის, დამტკიცებული ბიუჯეტი ასახავს ერთი საბიუჯეტო პერიოდის მანძილზე მოსალოდნელ შემოსულობებს და გადასახდელებს, რომლებიც დამტკიცებულია საკანონმდებლო ორგანოს მიერ. დამტკიცებული ბიუჯეტი განსხვავდება მოსალოდნელი ფინანსური ინფორმაციისგან, რომელიც შეიძლება წარმოდგენილი იყოს პროგნოზის, გეგმის ან ორივეს კომბინაციის სახით. 3. საბოლოო (დაზუსტებული) ბიუჯეტი მოიცავს საბიუჯეტო პერიოდში ერთეულის ან ღონისძიების დასაფინანსებლად თავდაპირველად გამოყოფილი თანხების ყველა ნებადართულ ცვლილებას ან შესწორებას. საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2021 წლის 31 დეკემბრის ბრძანება №365 - ვებგვერდი, 31.12.2021წ. მუხლი 17. განმარტებითი შენიშვნები 1. ფინანსური ანგარიშგების განმარტებითი შენიშვნების წარდგენა საჭიროა დამატებითი ინფორმაციის გამჟღავნებისთვის, რათა დაეხმაროს მომხმარებელს როგორც ერთეულის ფინანსური მდგომარეობის და ფინანსური შედეგების, ასევე აქტივების მართვის ხარისხის და რესურსების გამოყენების შესახებ მიღებული გადაწყვეტილების შეფასებაში. 2. განმარტებითი შენიშვნები მოიცავს ცხრილებს და ასევე, ტექსტურ ინფორმაციას. ასევე, შეიძლება მოიცავდეს იმ მუხლების შესახებ ინფორმაციასაც, რომლებიც არ აკმაყოფილებს ფინანსურ ანგარიშგებაში აღიარების კრიტერიუმებს. 3. ერთეულებს წინამდებარე ინსტრუქციით თანდართული განმარტებითი შენიშვნების ფორმების შევსების გარდა, რეკომენდაცია ეძლევათ სსბასს-ების შესაბამისად მოამზადონ ასევე სხვა დამატებითი განმარტებითი შენიშვნები, შესაბამისი ნუმერაციის მითითებით, რაც დაეხმარება ფინანსური ანგარიშგების მომხმარებლებს ანგარიშგებაში ასახული ინფორმაციის უკეთ აღქმაში. 4. სსბასს-ებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში, როდესაც ერთეულის ხელმძღვანელი ან ანგარიშგებაზე პასუხისმგებელი პირი დაასკვნის, რომ ამა თუ იმ სსბასს-ის რომელიმე მოთხოვნის შესრულება ეწინააღმდეგება სტანდარტებით განსაზღვრულ ფინანსური ანგარიშგების მიზანს, ერთეულმა ამ კონკრეტული მოთხოვნიდან უნდა გადაუხვიოს და ფინანსური ანგარიშგების განმარტებით შენიშვნებში გაამჟღავნოს შემდეგი სახის ინფორმაცია: ა) ანგარიშგებაზე პასუხისმგებელი პირების დასტური იმის შესახებ, რომ ფინანსური ანგარიშგება სამართლიანად ასახავს ერთეულის ფინანსურ მდგომარეობას, მისი საქმიანობის ფინანსურ შედეგებსა და ფულადი სახსრების მოძრაობას; ბ) დასტური იმის შესახებ, რომ ფინანსური ანგარიშგება შეესაბამება ყველა სათანადო სსბასს-ს, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც სამართლიანი წარდგენის უზრუნველსაყოფად მან გადაუხვია ამა თუ იმ კონკრეტული მოთხოვნიდან; გ) იმ სტანდარტის სახელწოდება, რომელსაც ერთეულმა გადაუხვია, ამ გადახვევის არსი, რაც, თავის მხრივ, უნდა მოიცავდეს ამ სტანდარტის მიერ მოთხოვნილი მიდგომის აღწერას, მიზეზის ახსნას, თუ რატომ არ აკმაყოფილებს და ეწინააღმდეგება ეს მიდგომა მოცემულ კონკრეტულ სიტუაციაში წინამდებარე სტანდარტით განსაზღვრულ ფინანსური ანგარიშგების მიზანს და ასევე მიდგომა, რომელიც გამოყენებულია ფინანსურ ანგარიშგებაში; დ) ყოველი წარდგენილი საანგარიშგებო პერიოდისათვის ამგვარი გადახრის ფინანსური გავლენა ფინანსური ანგარიშგების თითოეულ მუხლზე, რომელიც წარდგენილი იქნებოდა სტანდარტის მოთხოვნების დაცვის შემთხვევაში. საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2021 წლის 31 დეკემბრის ბრძანება №365 - ვებგვერდი, 31.12.2021წ.
საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2022 წლის 23 აგვისტოს ბრძანება №280 - ვებგვერდი, 23.08.2022წ.
საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2024 წლის 20 თებერვლის ბრძანება №50 - ვებგვერდი, 22.02.2024წ.
საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2024 წლის 31 დეკემბრის ბრძანება №437 - ვებგვერდი, 31.12.2024წ
მუხლი 18. ანგარიშგების თარიღის შემდგომი მოვლენები 1. ერთეულმა ფინანსური ანგარიშგებისა და განმარტებითი შენიშვნების ფორმები უნდა დააკორექტიროს იმ მაკორექტირებელი მოვლენების შედეგად, რომლებიც იძლევა მტკიცებულებებს ანგარიშგების თარიღისათვის არსებულ პირობებზე. 2. ანგარიშგების თარიღის შემდგომი ისეთი მოვლენები, რომლებიც მიუთითებს იმ პირობებზე, რომლებიც წარმოიშვა ანგარიშგების თარიღის შემდგომ პერიოდში (საანგარიშგებო წლის მომდევნო წლის 1 აპრილამდე), განიხილება არამაკორექტირებელ მოვლენებად. ამასთან, ერთეულს მოეთხოვება ფინანსური ანგარიშგების განმარტებით შენიშვნებში გაამჟღავნოს შინაარსობრივად ან თანხობრივად არსებითი ასეთი მოვლენები. საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2021 წლის 31 დეკემბრის ბრძანება №365 - ვებგვერდი, 31.12.2021წ. |
1
+
ბრძანება №24
2021 წლის 4 თებერვალი ქ. თბილისი „საბიუჯეტო ორგანიზაციების ფინანსური ანგარიშგების მომზადებისა და წარდგენის წესის შესახებ“ ინსტრუქციის დამტკიცების თაობაზე საქართველოს საბიუჯეტო კოდექსის მე-14 მუხლისა და „ნორმატიული აქტების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის 25-ე მუხლის საფუძველზე, ვბრძანებ:+
1. დამტკიცდეს ინსტრუქცია „საბიუჯეტო ორგანიზაციების ფინანსური ანგარიშგების მომზადებისა და წარდგენის წესის შესახებ“ (შემდგომში – ინსტრუქცია), თანდართულ დანართებთან ერთად.
2. წინამდებარე ბრძანებით დამტკიცებული ფორმით იხელმძღვანელონ ერთეულებმა როგორც ინდივიდუალური, ასევე, კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების მომზადებისას/წარდგენისას. 3. წინამდებარე ბრძანებით დამტკიცებული ფორმით, ფინანსური ანგარიშგება კონტროლირებულმა ერთეულებმა მაკონტროლებელ ერთეულებს, ავტონომიური რესპუბლიკის მხარჯავმა დაწესებულებებმა „აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და დარგობრივი ეკონომიკის სამინისტროს სახაზინო დეპარტამენტსა“ და „აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს – სახაზინო სამსახურს“ წარუდგინონ მათ მიერ დადგენილ ვადებში. ხოლო ცენტრალური და ადგილობრივი ბიუჯეტის მხარჯავმა დაწესებულებებმა, „აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და დარგობრივი ეკონომიკის სამინისტროს სახაზინო დეპარტამენტმა“ და „აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს – სახაზინო სამსახურმა“, წლიური ფინანსური ანგარიშგება წარუდგინონ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სახაზინო სამსახურს, საანგარიშგებო წლის მომდევნო წლის 1 აპრილამდე. საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2021 წლის 31 დეკემბრის ბრძანება №365 - ვებგვერდი, 31.12.2021წ.
საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2022 წლის 23 აგვისტოს ბრძანება №280 - ვებგვერდი, 23.08.2022წ. |
+
ძალადაკარგულად გამოცხადდეს „ავტონომიური რესპუბლიკის და ადგილობრივი ხელისუფლების საბიუჯეტო ორგანიზაციების ბუღალტრული ანგარიშგების ფორმების დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2008 წლის 16 აპრილის №364 ბრძანება. |
+
1. ეს ბრძანება ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე და მისი მოქმედება გავრცელდეს 2021 წლის 1 იანვრიდან წარმოშობილ სამართლებრივ ურთიერთობებზე, გარდა ამ ბრძანების მე-2 მუხლისა. 2. ამ ბრძანების მე-2 მუხლი ამოქმედდეს 2021 წლის 1 აპრილიდან. |
|
+
საბიუჯეტო ორგანიზაციების ფინანსური ანგარიშგების მომზადებისა და წარდგენის წესის შესახებ
თავი I
ზოგადი დებულებები
მუხლი 1. ინსტრუქციის მიზანი
1. წინამდებარე ინსტრუქცია საჯარო სექტორის ბუღალტრული აღრიცხვის საერთაშორისო სტანდარტების საფუძველზე განსაზღვრავს საბიუჯეტო ორგანიზაცი(ებ)ის (შემდგომში – „ერთეულ(ებ)ის“) ფინანსური ანგარიშგების მომზადებისა და წარდგენის მეთოდოლოგიურ საფუძვლებს.
2. ინსტრუქციის მიზანია სახელმწიფო სახსრების სწორი და გამჭვირვალე ფინანსური ანგარიშგების უზრუნველსაყოფად საბიუჯეტო ორგანიზაციებისთვის ერთიანი უნიფიცირებული ფინანსური ანგარიშგების და განმარტებითი შენიშვნების ფორმების განსაზღვრა.
3. აღნიშნული ინსტრუქცია მომზადებულია შემდეგი საჯარო სექტორის ბუღალტრული აღრიცხვის საერთაშორისო სტანდარტების (სსბასს-ების) საფუძველზე:
ა) სსბასს 1 – ფინანსური ანგარიშგების წარდგენა;
ბ) სსბასს 2 – ფულადი სახსრების მოძრაობის შესახებ ანგარიშგება;
გ) სსბასს 3 – სააღრიცხვო პოლიტიკა, ცვლილებები სააღრიცხვო შეფასებებში და შეცდომები;
დ) სსბასს 4 – უცხოური ვალუტის კურსის ცვლილებებით გამოწვეული შედეგები;
ე) სსბასს 5 – ნასესხებ სახსრებთან დაკავშირებული დანახარჯები;
ვ) სსბასს 9 – შემოსავალი გაცვლითი ოპერაციებიდან;
ზ) სსბასს 12 – მატერიალური მარაგები;
თ) სსბასს 13 – იჯარა;
ი) სსბასს 14 – ანგარიშგების თარიღის შემდგომი მოვლენები;
კ) სსბასს 16 – საინვესტიციო ქონება;
ლ) სსბასს 17 – ძირითადი აქტივები;
მ) სსბასს 19 – ანარიცხები, პირობითი ვალდებულებები და პირობითი აქტივები;
ნ) სსბასს 20 – დაკავშირებულ მხარეთა შესახებ განმარტებითი შენიშვნები;
ო) სსბასს 21 – ფულადი სახსრების არწარმომქმნელი აქტივების გაუფასურება;
პ) სსბასს 23 – შემოსავალი არაგაცვლითი ოპერაციებიდან (გადასახადები და ტრანსფერები);
ჟ) სსბასს 24 – ბიუჯეტის შესახებ ინფორმაციის წარდგენა ფინანსურ ანგარიშგებაში;
რ) სსბასს 26 – ფულადი სახსრების წარმომქმნელი აქტივების გაუფასურება;
ს) სსბასს 31 – არამატერიალური აქტივები;
ტ) სსბასს 32 – შეღავათიანი მომსახურების შეთანხმებები: უფლების გადამცემი;
უ) სსბასს 34 – ინდივიდუალური ფინანსური ანგარიშგება;
ფ) სსბასს 35 – კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგება;
ქ) სსბასს 36 – ინვესტიციები მეკავშირე ერთეულებსა და ერთობლივ საქმიანობებში;
ღ) სსბასს 37 – ერთობლივი შეთანხმებები;
ყ) სსბასს 39 – დაქირავებულთა სარგებელი.
ყ) სსბასს 38 – სხვა ერთეულებში წილების გამჟღავნება (მოქმედებს მხოლოდ ცენტრალური ხელისუფლების საბიუჯეტო ორგანიზაციებისათვის);
შ) სსბასს 39 – დაქირავებულთა სარგებელი;
ჩ) სსბასს 40 – საჯარო სექტორის ერთეულთა გაერთიანებები (მოქმედებს მხოლოდ ცენტრალური ხელისუფლების საბიუჯეტო ორგანიზაციებისათვის).
საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2024 წლის 31 დეკემბრის ბრძანება №437 - ვებგვერდი, 31.12.2024წ .
მუხლი 2. მოქმედების სფერო
1. წინამდებარე ინსტრუქცია განსაზღვრავს ფინანსური ანგარიშგების მომზადების და წარდგენის ერთიან წესებს, პირობებსა და ფორმებს, რომლებიც სავალდებულოა გამოსაყენებლად როგორც მაკონტროლებელი, ასევე კონტროლირებული ერთეულებისთვის.
2. ერთეულები ფინანსურ ანგარიშგებებს ამზადებენ სსბასს-ების მოთხოვნების გათვალისწინებით, ამ ინსტრუქციით განსაზღვრული ფინანსური ანგარიშგებისა და განმარტებითი შენიშვნების ფორმების შესაბამისად, საანგარიშგებო ვალუტაში.
3. ერთეულებს, ერთიანი მეთოდოლოგიისა და მოქმედ კანონმდებლობასთან შესაბამისობის დაცვით, უფლება აქვთ დეტალურად ჩაშალონ წინამდებარე ინსტრუქციით დამტკიცებული ფინანსური ანგარიშგების და განმარტებითი შენიშვნების ფორმები. ამასთან, კონტროლირებულმა ერთეულმა ფინანსური ანგარიშგების მომზადებისას შესაძლებელია გამოიყენოს მაკონტროლებელი ერთეულის ფინანსური ანგარიშგების და განმარტებითი შენიშვნების ფორმებში აქტივების, ვალდებულებების, წმინდა აქტივების/კაპიტალის, შემოსავლების და ხარჯების ასახვისათვის გამოყენებული დეტალიზაციის დონე.
მუხლი 3. ფინანსური ანგარიშგების მომზადებისა და წარდგენის მიზანი
1. სსბასს-ების მოთხოვნების გათვალისწინებით, წინამდებარე ინსტრუქციით განსაზღვრული ფინანსური ანგარიშგებისა და განმარტებითი შენიშვნების ფორმებით ფინანსური ანგარიშგების მომზადებისა და წარდგენის მიზანია სახელმწიფო სახსრების შესახებ ანგარიშვალდებულების და გამჭვირვალობის უზრუნველყოფა.
11. სახელმწიფო სახსრების შესახებ სრული და ყოვლისმომცველი ინფორმაციის მისაღებად, სახელმწიფო ერთეულები ვალდებული არიან ანგარიშგებაში ასახონ როგორც საკუთარი სახელით ფლობილი აქტივები, აღებული ვალდებულებები, მიღებული შემოსავლები და გაწეული ხარჯები, ასევე, სახელმწიფოს სახელით ფლობილი აქტივები, აღებული ვალდებულებები, მიღებული შემოსავლები და გაწეული ხარჯები (ადმინისტრირებადი კატეგორიები).
11. სახელმწიფო სახსრების შესახებ სრული და ყოვლისმომცველი ინფორმაციის მისაღებად, სახელმწიფო ერთეულები ვალდებული არიან ანგარიშგებაში ასახონ როგორც საკუთარი სახელით ფლობილი აქტივები, აღებული ვალდებულებები, მიღებული შემოსავლები და გაწეული ხარჯები, ასევე, სახელმწიფოს სახელით ფლობილი აქტივები, აღებული ვალდებულებები, მიღებული შემოსავლები და გაწეული ხარჯები (ადმინისტრირებადი კატეგორიები).
2. სსბასს-ების შესაბამისად, ერთეულის ფინანსური მდგომარეობის, ფინანსური შედეგებისა და ფულადი სახსრების შესახებ ინფორმაციის წარდგენა დაეხმარება ფინანსური ანგარიშგების მომხმარებლებს აღნიშნული ინფორმაციის საფუძველზე ოპტიმალური გადაწყვეტილებების მიღებაში.
მუხლი 4. ტერმინთა განმარტებები
1. წინამდებარე ინსტრუქციის მიზნებისათვის, ქვემოთ ჩამოთვლილ ტერმინებს აქვს შემდეგი მნიშვნელობა:
ა) ანგარიშვალდებული ერთეული – საქართველოს ცენტრალური ხელისუფლების, ავტონომიური რესპუბლიკისა და ადგილობრივი ხელისუფლების საბიუჯეტო ორგანიზაციები;
ბ) მაკონტროლებელი ერთეული – ერთეული, რომელიც აკონტროლებს ერთ ან რამდენიმე ერთეულს;
გ) კონტროლირებული ერთეული – ერთეული, რომელიც კონტროლირებულია მაკონტროლებელი ერთეულის მიერ;
დ) საანგარიშგებო ვალუტა – ეროვნული ვალუტა (ლარი);
ე) საანგარიშგებო პერიოდი – საანგარიშგებო წელი – 1 იანვრიდან 31 დეკემბრის ჩათვლით პერიოდი;
ვ) ანგარიშგების თარიღი – საანგარიშგებო წლის 31 დეკემბერი;
ზ) ანგარიშგების წარდგენის თარიღი – საანგარიშგებო წლის მომდევნო წლის 1 აპრილი;
ზ) ანგარიშგების წარდგენის თარიღი – საანგარიშგებო წლის მომდევნო წლის 1 აპრილამდე;
თ) ანგარიშგების თარიღის შემდგომი პერიოდი – საანგარიშგებო წლის მომდევნო წლის 1 იანვრიდან 1 აპრილამდე პერიოდი;
ი) ინდივიდუალური ფინანსური ანგარიშგება – კონტროლირებული ერთეულის მიერ მომზადებული ფინანსური ანგარიშგება, ასევე, იმ ერთეულის მიერ მომზადებული ფინანსური ანგარიშგება, რომელსაც არ გააჩნია კონტროლირებული ერთეულ(ებ)ი;
კ) კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგება – ეკონომიკური ერთეულის მიერ მომზადებული ფინანსური ანგარიშგება, რომელშიც მაკონტროლებელი ერთეულის და მისი კონტროლირებული ერთეულ(ებ)ის აქტივები, ვალდებულებები, წმინდა აქტივები/კაპიტალი, შემოსავალი, ხარჯები და ფულადი სახსრების ნაკადები წარმოდგენილია როგორც ერთი ერთეულის.
საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2024 წლის 31 დეკემბრის ბრძანება №437 - ვებგვერდი, 31.12.2024წ
თავი II
ფინანსური ანგარიშგების მომზადება და წარდგენა
მუხლი 5. ფინანსური ანგარიშგების მომზადება🔗
მუხლი 5. ფინანსური ანგარიშგების მომზადება
1. ერთეულებს ფინანსური ანგარიშგებების მომზადება ევალებათ სსბასს-ების მოთხოვნების გათვალისწინებით, წინამდებარე ინსტრუქციის შესაბამისად განსაზღვრული ფინანსური ანგარიშგებისა და განმარტებითი შენიშვნების ფორმების შესაბამისად.
1. ერთეულებს ფინანსური ანგარიშგებების მომზადება ევალებათ სსბასს-ების მოთხოვნების გათვალისწინებით, წინამდებარე ინსტრუქციით განსაზღვრული ფინანსური ანგარიშგებისა და განმარტებითი შენიშვნების ფორმების შესაბამისად.
2. წინამდებარე ინსტრუქციით განსაზღვრული ფინანსური ანგარიშგებისა და განმარტებითი შენიშვნების ფორმები გამოიყენება როგორც ინდივიდუალური, ასევე კონსოლიდირებული (ნაერთი) ფინანსური ანგარიშგების მოსამზადებლად.
2. წინამდებარე ინსტრუქციით განსაზღვრული ფინანსური ანგარიშგებისა და განმარტებითი შენიშვნების ფორმები გამოიყენება როგორც ინდივიდუალური, ასევე კონსოლიდირებული (ნაერთი) ფინანსური ანგარიშგების მოსამზადებლად:
3. (ამოღებულია - 31.12.2021, №365).
ა) ცენტრალური ხელისუფლების საბიუჯეტო ორგანიზაციებისათვის დანართი №1-ის შესაბამისად;
ბ) ავტონომიური რესპუბლიკისა და ადგილობრივი ხელისუფლების საბიუჯეტო ორგანიზაციებისათვის დანართი №2-ის შესაბამისად.
საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2024 წლის 31 დეკემბრის ბრძანება №437 - ვებგვერდი, 31.12.2024წ
მუხლი 6. ფინანსური ანგარიშგების მომზადების ძირითადი პრინციპები
1. ფინანსური ანგარიშგების მომზადების ძირითადი პრინციპებია:
ა) სამართლიანი წარდგენა და სსბასს-ებთან შესაბამისობა;
ბ) ფუნქციონირებადი ერთეული;
გ) წარდგენის თანმიმდევრულობა;
დ) არსებითობა და აგრეგირება;
ე) ურთიერთგადაფარვა;
ვ) ინფორმაციის შესადარისობა.
2. ერთეულმა ფინანსური ანგარიშგება უნდა მოამზადოს აღნიშნული პრინციპების გათვალისწინებით. იმ შემთხვევაში, როდესაც ფინანსური ანგარიშგების მომზადებისას ერთეულის მიერ ვერ ხდება ზემოთ ჩამოთვლილი პრინციპებიდან რომელიმე პრინციპის გათვალისწინება, ერთეულმა აღნიშნული ფაქტი უნდა გაამჟღავნოს ფინანსური ანგარიშგების განმარტებით შენიშვნებში.
მუხლი 7. კონსოლიდაცია
1. კონსოლიდიაციას დაქვემდებარებულ ერთეულებს შორის განხორციელებული ოპერაციები ფინანსური ანგარიშგების მომზადებისას ამოითიშება და ანგარიშგება მომზადდება ისე, თითქოს ეს ოპერაციები საანგარიშო პერიოდში არ განხორციელებულა.
2. თუ კონტროლირებული ერთეული ანალოგიური ოპერაციებისა და სხვა მოვლენების აღიარებისთვის იყენებს კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგებისთვის განსაზღვრული სააღრიცხვო პოლიტიკისაგან განსხვავებულ სააღრიცხვო პოლიტიკას, მაკონტროლებელმა ერთეულმა კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების მომზადებისას უნდა გააკეთოს ფინანსური ანგარიშგების შესაბამისი კორექტირება.
მუხლი 8. ფინანსური ანგარიშგების მომზადებაზე და წარდგენაზე პასუხისმგებლობა
1. ფინანსური ანგარიშგების საჯარო სექტორის ბუღალტრული აღრიცხვის საერთაშორისო სტანდარტებისა (IPSAS) და მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად მომზადებაზე პასუხისმგებელია ბუღალტერი.
2. ფინანსური ანგარიშგების დანიშნულებისამებრ წარდგენაზე პასუხისმგებლობა ეკისრება ერთეულის ხელმძღვანელს ან ხელმძღვანელობისთვის პასუხისმგებელ პირს.
3. ერთეულის ფინანსურ ანგარიშგებას ხელს აწერს ბუღალტერი და ერთეულის შიდა პოლიტიკით განსაზღვრული შესაბამისი უფლებამოსილების მქონე სხვა პირ(ებ)ი (ასეთის არსებობის შემთხვევაში) და ხელმძღვანელი ან ხელმძღვანელობისთვის პასუხისმგებელი პირი.
მუხლი 81. ფინანსური ანგარიშგებების წარდგენა🔗
მუხლი 81. ფინანსური ანგარიშგებების წარდგენა🔗
წინამდებარე ინსტრუქციის მიზნებისათვის, სახელმწიფო ერთეულებმა შესაბამისი ფინანსური ანგარიშგებები უნდა წარუდგინონ:
ა) სახელმწიფო ბიუჯეტის მხარჯავმა დაწესებულებებმა, ასევე, მუნიციპალიტეტებმა – საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სახაზინო სამსახურს – საანგარიშო წლის მომდევნო წლის 1 აპრილამდე;
ბ) ავტონომიური რესპუბლიკების მხარჯავმა დაწესებულებებმა, შესაბამისად, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და დარგობრივი ეკონომიკის სამინისტროს სახაზინო დეპარტამენტს ან აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს სახაზინო სამსახურს – მათ მიერ დადგენილ ვადებში;
გ) აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და დარგობრივი ეკონომიკის სამინისტროს სახაზინო დეპარტამენტმა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს სახაზინო სამსახურმა – საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სახაზინო სამსახურს – საანგარიშო წლის მომდევნო წლის 1 აპრილამდე;
დ) სხვა ერთეულებმა – შესაბამის მაკონტროლებელ ერთეულებს – მათ მიერ დადგენილ ვადებში.
მუხლი 9. ფინანსური ანგარიშგების ანგარიშვალდებულება და გამჭვირვალობა
1. წინამდებარე ინსტრუქციით დამტკიცებული ფინანსური ანგარიშგებისა და განმარტებითი შენიშვნების ფორმების შესაბამისად, კონტროლირებული ერთეულები წლიურ ფინანსურ ანგარიშგებებს წარუდგენენ მაკონტროლებელ ერთეულებს, მაკონტროლებელი ერთეულების მიერ დადგენილ ვადებში, ხოლო მაკონტროლებელი ერთეულები – საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სახაზინო სამსახურს, საანგარიშგებო პერიოდის დასრულებიდან მომდევნო წლის 1 აპრილამდე.
2. მაკონტროლებელმა ერთეულებმა კონტროლირებულ ერთეულებს შესაძლებელია წლიურ ფინანსურ ანგარიშგებებთან ერთად დამატებით მოთხოვონ შუალედური ფინანსური ანგარიშგებების წარდგენა, შესაბამისი პერიოდულობით.
3. მაკონტროლებელმა ერთეულებმა კონსოლიდირებულ (ნაერთ) წლიურ ფინანსურ ანგარიშგებებთან ერთად სახაზინო სამსახურში შესაძლებელია წარადგინონ სხვა დამატებითი ანგარიშები (ბიუჯეტის შესრულების ანგარიშები, აუდიტის დასკვნები და ა.შ), რომლებიც დაეხმარება ფინანსური ანგარიშგების მომხმარებლებს ფინანსურ ანგარიშგებაში ასახული ინფორმაციის სწორად აღქმაში და ფინანსური ანგარიშგების საფუძველზე ოპტიმალური გადაწყვეტილების მიღებაში.
4. კანონმდებლობით გათვალისწინებულ შემთხვევებში, დადგენილი ფორმით, განსაზღვრულ ვადებში შესაძლებელია მომზადდეს სალიკვიდაციო ფინანსური ანგარიშგება, რომლის წარდგენა უნდა მოხდეს დანიშნულებისამებრ.
5. სახელმწიფო ბიუჯეტის მაკონტროლებელი ერთეულების შესაბამისი ფინანსური ანგარიშგებების მონაცემების საფუძველზე, სახაზინო სამსახური ამზადებს სახელმწიფო ბიუჯეტის კონსოლიდირებულ ფინანსურ ანგარიშგებას, რომელიც საანგარიშგებო წლის მომდევნო წლის 1 ივლისამდე ქვეყნდება სახაზინო სამსახურის ვებგვერდზე www.treasury.ge.
6. სახელმწიფო ბიუჯეტის კონსოლიდირებულ ფინანსურ ანგარიშგებაში არ კონსოლიდირდება სამთავრობო სექტორისთვის მიკუთვნებული სახელმწიფო საწარმოები, ხაზინის ელექტრონულ სისტემაში მათ სრულ ინტეგრაციამდე.
საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2024 წლის 31 დეკემბრის ბრძანება №437 - ვებგვერდი, 31.12.2024წ
თავი III
ფინანსური ანგარიშგების სტრუქტურა
მუხლი 10. ფინანსური ანგარიშგებისა და განმარტებითი შენიშვნების ფორმები
1. ფინანსური ანგარიშგებისა და განმარტებითი შენიშვნების ფორმები ასახავს საანგარიშგებო პერიოდში მომხდარ ყველა ეკონომიკურ მოვლენას, რომელიც ცვლის ერთეულის აქტივებს, ვალდებულებებს, წმინდა აქტივებს/კაპიტალს, შემოსავლებსა და ხარჯებს.
2. წინამდებარე ინსტრუქციის შესაბამისად, ფინანსური ანგარიშგებისა და განმარტებითი შენიშვნების ფორმებში შესაბამისი ჩანაწერების შეტანის საფუძველს წარმოადგენს ბუღალტრული აღრიცხვის მონაცემები.
3. ბუღალტრული აღრიცხვის მონაცემები შესაბამისი პერიოდის ფინანსურ ანგარიშგებაში აისახება ფულად გამოსახულებაში.
4. ფინანსური ანგარიშგების ფორმებია:
ა) ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგება;
ბ) ფინანსური შედეგების ანგარიშგება;
გ) წმინდა აქტივების/კაპიტალის ცვლილებების ანგარიშგება;
დ) ფულადი სახსრების მოძრაობის ანგარიშგება;
ე) ბიუჯეტისა და ფაქტობრივი თანხების შედარების ანგარიშგება.
5. (ამოღებულია - 31.12.2021, №365).
6. ფინანსური ანგარიშგების ფორმებში ასახული აქტივები, ვალდებულებები, კაპიტალი, შემოსავლები და ხარჯები ერთეულმა უნდა განმარტოს განმარტებითი შენიშვნების ფორმებში.
7. ფინანსური ანგარიშგებისა და განმარტებითი შენიშვნების ფორმებში აქტივები, ვალდებულებები, წმინდა აქტივები/კაპიტალი, შემოსავლები და ხარჯები წარმოდგენილია ფინანსური ანგარიშგების არსებითობის და აგრეგირების პრინციპის გათვალისწინებით. არსებითი მუხლები დეტალურადაა მოცემული, ხოლო არაარსებითი – აგრეგირებულადაა წარმოდგენილი.
8. ფინანსური ანგარიშგების ფორმებში წარმოდგენილ აქტივების, ვალდებულებების, წმინდა აქტივების/კაპიტალის, შემოსავლების და ხარჯების თითოეულ ჩანაწერს გააჩნია შესაბამისი კოდი (შიფრი), რომელსაც ასევე შეიძლება შეესაბამებოდეს შესაბამისი განმარტებითი შენიშვნა.
მუხლი 11. (ამოღებულია)
თავი IV
ფინანსური ანგარიშგებისა და განმარტებითი შენიშვნების ფორმები
მუხლი 12. ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგება
1. ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგების მომზადება ხდება ვერტიკალური ფორმატით და მასში აისახება აქტივები, ვალდებულებები და წმინდა აქტივები/კაპიტალი.
2. ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგებაში მიეთითება როგორც საანგარიშგებო წლის მონაცემები ასევე, საანგარიშგებო წლის წინა წლის მონაცემები. ამასთან, წინა წლის მონაცემების ცვლილება დაუშვებელია ერთეულის ხელმძღვანელის ან ხელმძღვანელობაზე პასუხისმგებელი პირის გადაწყვეტილების გარეშე, გარდა კანონმდებლობის შესაბამისად ერთეულის რეორგანიზაციის, ლიკვიდაციის და სხვ. შემთხვევებისა.
3. აქტივები და ვალდებულებები ფინანსურ ანგარიშგებაში გამიჯნულია გრძელვადიან და მოკლევადიან მუხლებად.
4. (ამოღებულია - 31.12.2021, №365).
5. (ამოღებულია - 31.12.2021, №365).
მუხლი 13. ფინანსური შედეგების ანგარიშგება
1. ფინანსური შედეგების ანგარიშგებაში აისახება ერთეულის მიერ მიღებული შემოსავლები და გაწეული ხარჯები შემდეგი კატეგორიების მიხედვით:
ა) საგადასახადო შემოსავლები;
ბ) შიდა და გარე ტრანსფერებით შემოსავლები;
გ) გაცვლითი ოპერაციებიდან შემოსავლები;
დ) შიდა და გარე ტრანსფერებით ხარჯები;
ე) გაცვლითი ოპერაციებით ხარჯები;
ვ) კურსთაშორის სხვაობით შემოსავლები და ხარჯები;
ზ) სხვადასხვა შემოსავლები და ხარჯები
2. ფინანსური შედეგების ანგარიშგებაში შემოსავლები და ხარჯები წარმოდგენილია როგორც საანგარიშგებო პერიოდისათვის, ასევე, შესადარისობის უზრუნველსაყოფად, წინა საანგარიშგებო პერიოდისათვის.
3. შემოსავლების და ხარჯების სხვაობით მიღებული ფინანსური შედეგი აისახება ნამეტის ან დეფიციტის სახით.
მუხლი 14. წმინდა აქტივების/კაპიტალის ცვლილებების ანგარიშგება
1. წმინდა აქტივების/კაპიტალის ცვლილებების შესახებ ანგარიშგება ასახავს საანგარიშგებო პერიოდში ერთეულის კაპიტალის ზრდას/კლებას. წმინდა აქტივების/კაპიტალის საწყისი და საბოლოო ნაშთების შედარების გზით წარდგენილი ინფორმაცია მნიშვნელოვანია მომხმარებლებისთვის კაპიტალის ზრდაზე/კლებაზე მოქმედი ფაქტორების გასაანალიზებლად.
2. ერთეულმა წმინდა აქტივების/კაპიტალის ცვლილებების ანგარიშგებაში უნდა წარადგინოს შემდეგი ინფორმაცია:
ა) წმინდა აქტივების/კაპიტალის საწყისი ნაშთის შესახებ;
ბ) წმინდა აქტივების/კაპიტალის გადაანგარიშებული ნაშთის შესახებ (ასეთის არსებობის შემთხვევაში), რომელიც მოიცავს სააღრიცხვო პოლიტიკის ცვლილებით, წინა პერიოდ(ებ)ის არსებითი შეცდომების გასწორებით, ერთჯერადი გადაფასების და სხვა ცვლილებების შედეგად გამოწვეულ კაპიტალის ზრდას/კლებას;
გ) საწესდებო კაპიტალის შესახებ, რომელიც მოიცავს კაპიტალში შენატანების და კაპიტალის ამოღების შესახებ მონაცემებს;
დ) რეზერვების შესახებ, რომელიც მოიცავს ინვესტირებულ ერთეულში გადაფასების ან კურსთაშორის სხვაობის შედეგად კაპიტალის ზრდის/კლების მონაცემებს;
ე) წმინდა აქტივების/კაპიტალის საბოლოო ნაშთის შესახებ.
მუხლი 15. ფულადი სახსრების მოძრაობის ანგარიშგება
1. ფულადი სახსრების მოძრაობის ანგარიშგების მიზანია ანგარიშგების თარიღისათვის ფულადი სახსრების წყაროების და გამოყენების შესახებ, ასევე, ფულადი სახსრების ნაშთების შესახებ სააღრიცხვო მონაცემებზე ინფორმაციის მიწოდება საანგარიშგებო პერიოდში საოპერაციო, საინვესტიციო და საფინანსო საქმიანობის შედეგად წარმოქმნილი ფულადი სახსრების ნაკადების სახით.
11. ფულადი სახსრების მოძრაობის ანგარიშგება უნდა მომზადდეს ქვემოთ ჩამოთვლილი ერთეულების მიერ, რომლებიც სსბასს-ების მოთხოვნების შესაბამისად, აკონტროლებენ და მართავენ ფულად სახსრებს:
11. ფულადი სახსრების მოძრაობის ანგარიშგება უნდა მომზადდეს ქვემოთ ჩამოთვლილი ერთეულების მიერ, რომლებიც სსბასს-ების მოთხოვნების შესაბამისად, აკონტროლებენ და მართავენ ფულად სახსრებს:
ა) სახაზინო სამსახურის მიერ, ხაზინის ერთიან ანგარიშზე სახელმწიფო ბიუჯეტის ორგანიზაციების კუთვნილ ფულად სახსრებთან დაკავშირებით;
ბ) უცხო ქვეყნებში საქართველოს საელჩოების და წარმომადგენლობების და შესაბამისად, საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს მიერ;
გ) მუნიციპალიტეტების და ავტონომიური რესპუბლიკების მიერ, ხაზინის ერთიან ანგარიშზე ადგილობრივი ბიუჯეტების ორგანიზაციების კუთვნილ ფულად სახსრებთან დაკავშირებით;
დ) სხვა ერთეულების მიერ, რომლებიც სსბასს-ების მოთხოვნების შესაბამისად, აკონტროლებენ და მართავენ ფულად სახსრებს.
2. ერთეული ფულადი სახსრების მოძრაობის ანგარიშგებას ამზადებს პირდაპირი მეთოდის შესაბამისად, რაც გულისხმობს ფულადი შემოსულობების და გადახდების მთლიანი ნაკადების აღრიცხვას საოპერაციო, საინვესტიციო და საფინანსო საქმიანობებიდან.
3. ფულადი სახსრების მოძრაობის ანგარიშგებაში ფულადი სახსრების ნაკადების დაჯგუფება საოპერაციო, საინვესტიციო და ფინანსური საქმიანობების მიხედვით, ფინანსური ანგარიშგების მომხმარებელს საშუალებას აძლევს შეაფასოს თითოეული საქმიანობის გავლენა ერთეულის ფინანსურ მდგომარეობაზე, საქმიანობის სახეებს შორის თანაფარდობა და ერთეულის ფულადი სახსრების ნაშთები.
მუხლი 16. ბიუჯეტის და ფაქტობრივი თანხების შედარების ანგარიშგება
1. ბიუჯეტის და ფაქტობრივი თანხების შედარების ანგარიშგების წარდგენა ხდება მრავალსვეტიანი ფორმატის სახით, სადაც ცალ-ცალკე სვეტებში მიეთითება შემოსულობების და გადასახდელების დამტკიცებული წლიური ბიუჯეტი, დაზუსტებული გეგმური მაჩვენებლები, დაზუსტებული გეგმური მაჩვენებლის ფაქტობრივი შესრულება, ფაქტობრივი შესრულების პროცენტი დაზუსტებული ბიუჯეტით განსაზღვრულ ასიგნებებთან მიმართებით.
2. ბიუჯეტის და ფაქტობრივი თანხების შედარების ანგარიშგების მიზნებისათვის, დამტკიცებული ბიუჯეტი ასახავს ერთი საბიუჯეტო პერიოდის მანძილზე მოსალოდნელ შემოსულობებს და გადასახდელებს, რომლებიც დამტკიცებულია საკანონმდებლო ორგანოს მიერ. დამტკიცებული ბიუჯეტი განსხვავდება მოსალოდნელი ფინანსური ინფორმაციისგან, რომელიც შეიძლება წარმოდგენილი იყოს პროგნოზის, გეგმის ან ორივეს კომბინაციის სახით.
3. საბოლოო (დაზუსტებული) ბიუჯეტი მოიცავს საბიუჯეტო პერიოდში ერთეულის ან ღონისძიების დასაფინანსებლად თავდაპირველად გამოყოფილი თანხების ყველა ნებადართულ ცვლილებას ან შესწორებას.
მუხლი 17. განმარტებითი შენიშვნები
1. ფინანსური ანგარიშგების განმარტებითი შენიშვნების წარდგენა საჭიროა დამატებითი ინფორმაციის გამჟღავნებისთვის, რათა დაეხმაროს მომხმარებელს როგორც ერთეულის ფინანსური მდგომარეობის და ფინანსური შედეგების, ასევე აქტივების მართვის ხარისხის და რესურსების გამოყენების შესახებ მიღებული გადაწყვეტილების შეფასებაში.
2. განმარტებითი შენიშვნები მოიცავს ცხრილებს და ასევე, ტექსტურ ინფორმაციას. ასევე, შეიძლება მოიცავდეს იმ მუხლების შესახებ ინფორმაციასაც, რომლებიც არ აკმაყოფილებს ფინანსურ ანგარიშგებაში აღიარების კრიტერიუმებს.
3. ერთეულებს წინამდებარე ინსტრუქციით თანდართული განმარტებითი შენიშვნების ფორმების შევსების გარდა, რეკომენდაცია ეძლევათ სსბასს-ების შესაბამისად მოამზადონ ასევე სხვა დამატებითი განმარტებითი შენიშვნები, შესაბამისი ნუმერაციის მითითებით, რაც დაეხმარება ფინანსური ანგარიშგების მომხმარებლებს ანგარიშგებაში ასახული ინფორმაციის უკეთ აღქმაში.
4. შენიშვნა 1-ში – სააღრიცხვო პოლიტიკები და სხვა განმარტებითი შენიშვნები -აისახება ერთეულის მიერ არჩეული სააღრიცხვო პოლიტიკების და სხვა ზოგადი განმარტებების შესახებ ისეთი ინფორმაცია, რაც აუცილებელია ფინანსური ანგარიშგების სწორად გასაგებად. კერძოდ:
4. სსბასს-ებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში, როდესაც ერთეულის ხელმძღვანელი ან ანგარიშგებაზე პასუხისმგებელი პირი დაასკვნის, რომ ამა თუ იმ სსბასს-ის რომელიმე მოთხოვნის შესრულება ეწინააღმდეგება სტანდარტებით განსაზღვრულ ფინანსური ანგარიშგების მიზანს, ერთეულმა ამ კონკრეტული მოთხოვნიდან უნდა გადაუხვიოს და ფინანსური ანგარიშგების განმარტებით შენიშვნებში გაამჟღავნოს შემდეგი სახის ინფორმაცია:
ა) ინსტრუქციების და სტანდარტების ჩამონათვალი, რის შესაბამისადაც მომზადდა ფინანსური ანგარიშგება, ასევე, სტანდარტების და ინსტრუქციების ის ჩანაწერები, რომელთა გათვალისწინება ვერ მოხდა ფინანსური ანგარიშგების მომზადების/წარდგენის დროს; ასევე, ამ გადახრების გამომწვევი მიზეზები;
ა) ანგარიშგებაზე პასუხისმგებელი პირების დასტური იმის შესახებ, რომ ფინანსური ანგარიშგება სამართლიანად ასახავს ერთეულის ფინანსურ მდგომარეობას, მისი საქმიანობის ფინანსურ შედეგებსა და ფულადი სახსრების მოძრაობას;
ბ) ძირითადი სააღრიცხვო პოლიტიკების აღწერილობები;
ბ) დასტური იმის შესახებ, რომ ფინანსური ანგარიშგება შეესაბამება ყველა სათანადო სსბასს-ს, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც სამართლიანი წარდგენის უზრუნველსაყოფად მან გადაუხვია ამა თუ იმ კონკრეტული მოთხოვნიდან;
გ) სააღრიცხვო პოლიტიკების ცვლილებების აღწერილობა, რომლებიც აისახა ახალი სააღრიცხვო პოლიტიკის რესტროსპექტული გამოყენების სახით, ასევე, წინა საანგარიშგებო პერიოდის შესადარისი ინფორმაცია;
გ) იმ სტანდარტის სახელწოდება, რომელსაც ერთეულმა გადაუხვია, ამ გადახვევის არსი, რაც, თავის მხრივ, უნდა მოიცავდეს ამ სტანდარტის მიერ მოთხოვნილი მიდგომის აღწერას, მიზეზის ახსნას, თუ რატომ არ აკმაყოფილებს და ეწინააღმდეგება ეს მიდგომა მოცემულ კონკრეტულ სიტუაციაში წინამდებარე სტანდარტით განსაზღვრულ ფინანსური ანგარიშგების მიზანს და ასევე მიდგომა, რომელიც გამოყენებულია ფინანსურ ანგარიშგებაში;
დ) არსებითი შეცდომების აღწერილობა, რომლებიც გასწორდა რეტროსპექტული გადაანგარიშების შედეგად; ასევე, წინა საანგარიშგებო პერიოდის შესადარისი ინფორმაცია;
დ) ყოველი წარდგენილი საანგარიშგებო პერიოდისათვის ამგვარი გადახრის ფინანსური გავლენა ფინანსური ანგარიშგების თითოეულ მუხლზე, რომელიც წარდგენილი იქნებოდა სტანდარტის მოთხოვნების დაცვის შემთხვევაში.
ე) არაარსებითი შეცდომების აღწერილობა, რომლებიც გასწორდა პერსპექტიულად, მიმდინარე პერიოდის ანგარიშგებაში;
ვ) არსებითი არამაკორექტირებელი მოვლენის შესახებ ინფორმაცია, ფინანსური შედეგის წინასწარ შეფასებასთან ერთად, ან შესაბამისი მიზეზების მითითებით, თუ რატომ ვერ მოხერხდა ფინანსური შედეგების წინასწარი შეფასება;
ზ) აღწერილობები ერთჯერადი გადაფასების შედეგად კორექტირებების, რომლებიც გასწორდა რეტროსპექტული გადაანგარიშების შედეგად; ასევე, წინა საანგარიშგებო პერიოდის შესადარისი ინფორმაცია;
თ) აღწერილობები კორექტირებების კაპიტალის სხვა ცვლილებების შედეგად, რომლებიც გასწორდა რეტროსპექტული გადაანგარიშების შედეგად; ასევე, წინა საანგარიშგებო პერიოდის შესადარისი ინფორმაცია.
5. შენიშვნა 2-ში – ფულადი სახსრები და ეკვივალენტები – აისახება ინფორმაცია ეროვნული და უცხოური ვალუტის მიხედვით ხაზინის ერთიან ანგარიშზე განთავსებული ფულადი სახსრების და მათი ეკვივალენტების შესახებ, ასევე, კომერციულ ბანკებში განთავსებული ფულადი სახსრების და მათი ექვივალენტების შესახებ.
6. შენიშვნა 2ა-ში – მიმდინარე ინვესტიციები და მოკლევადიანი დებიტორული დავალიანებები – აისახება ინფორმაცია მიმდინარე ინვესტიციებისა და მოკლევადიანი დებიტორული დავალიანებების მიმართ გამოყენებულ სააღრიცხვო პოლიტიკაზე; საანგარიშგებო პერიოდში წარმოქმნილი მიმდინარე ინვესტიციების (მათ შორის, სესხების და ფასიანი ქაღალდების) შესახებ, სახაზინო ოპერაციებით, საგადასახადო და საპენსიო სქემასთან დაკავშირებული მოკლევადიანი დებიტორული დავალიანებების შესახებ, საქონლისა და მომსახურების გაყიდვებიდან მოკლევადიანი დებიტორული დავალიანებების შესახებ, თანამშრომლებისა და ანგარიშვალდებული პირების მიმართ მოკლევადიანი დებიტორული დავალიანებების შესახებ და ა.შ ამასთან, მიმდინარე ინვესტიციების და მოკლევადიანი დებიტორული დავალიანებების თითოეული კატეგორიისათვის აისახება მთლიანი ნაშთი და დაგროვილი გაუფასურების ზარალის/საეჭვო მოთხოვნის ანარიცხის გათვალისწინებით მიღებული საბალანსო ღირებულებები.
7. შენიშვნა 3-ში – მატერიალური მარაგები – აისახება ინფორმაცია: მატერიალური მარაგების მიმართ გამოყენებულ სააღრიცხვო პოლიტიკაზე, მატერიალური მარაგების ღირებულებასა და დაგროვილი ღირებულების შემცირების გათვალისწინებით მიღებულ საბალანსო ღირებულებაზე, წინა საანგარიშგებო პერიოდის შესადარის ინფორმაციასთან ერთად, ასევე, საანგარიშგებო პერიოდში მატერიალური მარაგების მიღების/გასვლის გათვალისწინებით, ღირებულების საწყის და საბოლოო ნაშთებზე; მატერიალური მარაგების დაგროვილი ღირებულების შემცირების საწყის და საბოლოო ნაშთებზე საანგარიშგებო პერიოდში განხორციელებული ცვლილებების გათვალისწინებით.
8. შენიშვნა 4-ში – სხვა მოკლევადიანი (მიმდინარე) აქტივები – აისახება ინფორმაცია წინასწარი გადახდებით და სხვა არაფულადი მოთხოვნებით წარმოქმნილი მოკლევადიანი აქტივების მიმართ გამოყენებული სააღრიცხვო პოლიტიკის შესახებ, ასევე, საანგარიშგებო პერიოდის და წინა საანგარიშგებო პერიოდის მონაცემები წინასწარი გადახდებით და სხვა არაფულადი მოთხოვნებით წარმოქმნილი მოკლევადიანი აქტივების თითოეული კატეგორიისათვის.
9. შენიშვნა 5-ში – გრძელვადიანი ფინანსური აქტივები – აისახება ინფორმაცია გრძელვადიანი ფინანსური აქტივების მიმართ გამოყენებულ სააღრიცხვო პოლიტიკაზე, გრძელვადიანი ფინანსური აქტივების მთლიან ნაშთებსა და საბალანსო ღირებულების საწყისსა და საბოლოო ნაშთებზე, დაგროვილი გაუფასურების ზარალის გათვალისწინებით. ასევე, ინფორმაცია გრძელვადიანი ფინანსური აქტივების საანგარიშგებო პერიოდში მოძრაობაზე.
10. შენიშვნა 6-ში – ძირითადი აქტივები – აისახება ინფორმაცია ძირითადი აქტივების მიმართ გამოყენებულ სააღრიცხვო პოლიტიკაზე, ძირითადი აქტივების ღირებულებასა და დაგროვილი ცვეთის და დაგროვილი გაუფასურების ზარალის გათვალისწინებით მიღებულ საბალანსო ღირებულებაზე, წინა საანგარიშგებო პერიოდის შესადარის ინფორმაციასთან ერთად, ასევე, საანგარიშგებო პერიოდში ძირითადი აქტივების მიღების/გასვლის გათვალისწინებით, ღირებულების საწყის და საბოლოო ნაშთებზე, დაგროვილი ცვეთისა და დაგროვილი გაუფასურების ზარალის საწყის და საბოლოო ნაშთებზე საანგარიშგებო პერიოდში განხორციელებული ცვლილებების გათვალისწინებით.
11. შენიშვნა 7-ში – საინვესტიციო ქონება – აისახება ინფორმაცია საინვესტიციო ქონების მიმართ გამოყენებულ სააღრიცხვო პოლიტიკაზე, საინვესტიციო ქონების ღირებულებასა და დაგროვილი ცვეთის და დაგროვილი გაუფასურების ზარალის გათვალისწინებით მიღებულ საბალანსო ღირებულებაზე, წინა საანგარიშგებო პერიოდის შესადარის ინფორმაციასთან ერთად, ასევე, საანგარიშგებო პერიოდში საინვესტიციო ქონების მიღების/გასვლის გათვალისწინებით, ღირებულების საწყის და საბოლოო ნაშთებზე, დაგროვილი ცვეთისა და დაგროვილი გაუფასურების ზარალის საწყის და საბოლოო ნაშთებზე საანგარიშგებო პერიოდში განხორციელებული ცვლილებების გათვალისწინებით.
12. შენიშვნა 8-ში – არამატერიალური აქტივები – აისახება ინფორმაცია არამატერიალური აქტივების მიმართ გამოყენებულ სააღრიცხვო პოლიტიკაზე, არამატერიალური აქტივების ღირებულებასა და დაგროვილი ამორტიზაციის და დაგროვილი გაუფასურების ზარალის გათვალისწინებით მიღებულ საბალანსო ღირებულებაზე, წინა საანგარიშგებო პერიოდის შესადარის ინფორმაციასთან ერთად, ასევე, საანგარიშგებო პერიოდში არამატერიალური აქტივების მიღების/გასვლის გათვალისწინებით, ღირებულების საწყის და საბოლოო ნაშთებზე, დაგროვილი ამორტიზაციისა და დაგროვილი გაუფასურების ზარალის საწყის და საბოლოო ნაშთებზე საანგარიშგებო პერიოდში განხორციელებული ცვლილებების გათვალისწინებით.
13. შენიშვნა 9-ში – შეღავათიანი მომსახურების შეთანხმებები – აისახება ინფორმაცია შეღავათიანი მომსახურების შეთანხმებებით აქტივების აღიარებასთან დაკავშირებული სააღრიცხვო პოლიტიკის შესახებ, შეღავათიანი შეთანხმებებით მიღებული აქტივების ღირებულებასა და დაგროვილი ცვეთის/ამორტიზაციის და დაგროვილი გაუფასურების ზარალის გათვალისწინებით მიღებულ საბალანსო ღირებულებაზე, წინა საანგარიშგებო პერიოდის შესადარის ინფორმაციასთან ერთად, საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოსა და დასაწყისისათვის საბალანსო ღირებულებების, დაგროვილი ცვეთის/ამორტიზაციის და დაგროვილი გაუფასურების ზარალის ცვლილებების შესახებ, ასევე, ინფორმაცია შეღავათიანი მომსახურების შეთანხმებებით წარმოქმნილი ვალდებულებების საწყის და საბოლოო ნაშთებზე საანგარიშგებო პერიოდში განხორციელებული ცვლილებების გათვალისწინებით.
14. შენიშვნა 10-ში – ფინანსური იჯარით აქტივები და ვალდებულებები – აისახება ინფორმაცია ფინანსური იჯარით მიღებული აქტივების აღიარებასთან დაკავშირებული სააღრიცხვო პოლიტიკის შესახებ, მოიჯარის მიერ ფინანსური იჯარით მიღებული აქტივების ღირებულებასა და დაგროვილი ცვეთის/ამორტიზაციის და დაგროვილი გაუფასურების ზარალის გათვალისწინებით მიღებულ საბალანსო ღირებულებაზე, წინა საანგარიშგებო პერიოდის შესადარის ინფორმაციასთან ერთად, საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოსა და დასაწყისისათვის საბალანსო ღირებულებების, დაგროვილი ცვეთის/ამორტიზაციის და დაგროვილი გაუფასურების ზარალის ცვლილებების შესახებ, ასევე, ინფორმაცია ფინანსური იჯარის ხელშეკრულებით წარმოქმნილი ვალდებულებების საწყის და საბოლოო ნაშთებზე საანგარიშგებო პერიოდში განხორციელებული ცვლილებების გათვალისწინებით,15. შენიშვნა 11-ში – სხვა არაფინანსური გრძელვადიანი აქტივები – აისახება ინფორმაცია სხვა გრძელვადიანი არაფინანსური აქტივების აღიარებასთან დაკავშირებული სააღრიცხვო პოლიტიკის შესახებ, სხვა გრძელვადიანი არაფინანსური აქტივების ღირებულებასა და დაგროვილი ცვეთის და დაგროვილი გაუფასურების ზარალის გათვალისწინებით მიღებულ საბალანსო ღირებულებაზე, წინა საანგარიშგებო პერიოდის შესადარის ინფორმაციასთან ერთად, ასევე, საანგარიშგებო პერიოდში სხვა გრძელვადიანი არაფინანსური აქტივების მიღების/გასვლის გათვალისწინებით, ღირებულების საწყის და საბოლოო ნაშთებზე, დაგროვილი ცვეთისა და დაგროვილი გაუფასურების ზარალის საწყის და საბოლოო ნაშთებზე საანგარიშგებო პერიოდში განხორციელებული ცვლილებების გათვალისწინებით.
16. შენიშვნა 12-ში – მოკლევადიანი და გრძელვადიანი ფინანსური ვალდებულებები – აისახება ინფორმაცია მოკლევადიანი და გრძელვადიანი ფინანსური ვალდებულებების აღიარებასთან დაკავშირებული სააღრიცხვო პოლიტიკის შესახებ, მოკლევადიანი და გრძელვადიანი ფინანსური ვალდებულებების საწყისი და საბოლოო ნაშთების შესახებ, მათი ზრდის/კლების შესახებ საკასო და სხვა ოპერაციების შედეგად და სასესხო ხელშეკრულებების მოკლე აღწერილობების შესახებ.
17. შენიშვნა 13-ში – კრედიტორული დავალიანებები, ანარიცხები და სხვა ვალდებულებები – აისახება ინფორმაცია კრედიტორული დავალიანებების, ანარიცხების და სხვა ვალდებულებების აღიარებასთან დაკავშირებული სააღრიცხვო პოლიტიკის შესახებ, მოკლევადიანი და გრძელვადიანი კრედიტორული დავალიანებების საწყის და საბოლო ნაშთებზე, მოკლევადიანი და გრძელვადიანი ანარიცხების საწყის და საბოლოო ნაშთებზე, საანგარიშგებო პერიოდში განხორციელებული ცვლილებების გათვალისწინებით, ასევე, სხვა ვალდებულებების შესახებ წინა საანგარიშგებო პერიოდის შესადარის ინფორმაციასთან ერთად.
18. შენიშვნა 14-ში – შემოსავლები გადასახადებიდან, გრანტებიდან და სხვა – აისახება ინფორმაცია არაგაცვლითი ოპერაციებით წარმოქმნილი შემოსავლის აღიარებასთან დაკავშირებული სააღრიცხვო პოლიტიკის შესახებ, საანგარიშგებო პერიოდში არაგაცვლითი ოპერაციებით მიღებული შემოსავლების შესახებ, წინა საანგარიშგებო პერიოდის შესადარის ინფორმაციასთან ერთად, თითოეული მნიშვნელოვანი კატეგორიის მიხედვით, მათ შორის, საგადასახადო შემოსავლების შესახებ, გრანტებით, სხვა გარე ტრანსფერებით და შიდა ტრანსფერებით წარმოქმნილი შემოსავლების შესახებ, შესაბამისი წყაროების გათვალისწინებით და სხვა არაგაცვლითი ოპერაციებით წარმოქმნილი შემოსავლების შესახებ.
19. შენიშვნა 15-ში – შემოსავლები გაცვლითი ოპერაციებიდან – აისახება ინფორმაცია გაცვლითი ოპერაციებით მიღებული შემოსავლის აღიარებასთან დაკავშირებული სააღრიცხვო პოლიტიკის შესახებ, საანგარიშგებო პერიოდში აღიარებული გაცვლითი ოპერაციებით მიღებული შემოსავლების შესახებ წინა საანგარიშგებო პერიოდის შესადარის ინფორმაციასთან ერთად, შესაბამისი წყაროების გათვალისწინებით, საკუთრებიდან შემოსავლების, საქონლისა და მომსახურების გაყიდვებით მიღებული შემოსავლების, გრძელვადიანი არაფინანსური აქტივების გაყიდვებით მიღებული შემოსავლების და გაცვლითი ოპერაციებით სხვა შემოსავლების მიხედვით.
20. შენიშვნა 16-ში – საეჭვო (უიმედო) მოთხოვნების/გაუფასურების/ღირებულების შემცირების ხარჯები და უკუგატარებით შემოსავლები – აისახება ინფორმაცია სხვადასხვა შემოსავლების აღიარებასთან დაკავშირებით სააღრიცხვო პოლიტიკის შესახებ, ასეთის არსებობის შემთხვევაში, საანგარიშგებო პერიოდში აღიარებული სხვადასხვა შემოსავლების შესახებ, წინა საანგარიშგებო პერიოდის შესადარის ინფორმაციასთან ერთად, თითოეული მნიშვნელოვანი კატეგორიის მიხედვით, წყაროების გათვალისწინებით.
21. შენიშვნა 17-ში – დარიცხული ხარჯები, გრანტები და სუბსიდიები – აისახება ინფორმაცია ხარჯების აღიარებასთან დაკავშირებული სააღრიცხვო პოლიტიკის შესახებ, ასევე, საანგარიშგებო პერიოდში გაცვლითი და არაგაცვლითი ოპერაციებით, ასევე, ცვეთით და ამორტიზაციით წარმოქმნილი ხარჯების თითოეული მნიშვნელოვანი კატეგორიის შესახებ წინა საანგარიშგებო პერიოდის შესადარის ინფორმაციასთან ერთად, წყაროების გათვალისწინებით.
22. შენიშვნა 18-ში – სხვადასხვა შემოსავლები და ხარჯები – აისახება ინფორმაცია სხვადასხვა ხარჯების აღიარებასთან დაკავშირებული სააღრიცხვო პოლიტიკის შესახებ ასეთის არსებობის შემთხვევაში. საანგარიშგებო პერიოდში აღიარებული სხვადასხვა ხარჯების შესახებ, წინა საანგარიშგებო პერიოდის შესადარის ინფორმაციასთან ერთად, თითოეული მნიშვნელოვანი კატეგორიის მიხედვით, წყაროების გათვალისწინებით.
23. შენიშვნა 19-ში – ფულადი სახსრები გადასახადებიდან – აისახება ინფორმაცია საანგარიშგებო პერიოდში საგადასახადო შემოსავლებით წარმოქმნილი ფულადი სახსრების შესახებ წინა საანგარიშგებო პერიოდის შესადარის ინფორმაციასთან ერთად.
24. (ამოღებულია - 20.02.2024, №50).
25. შენიშვნა 21-ში – ფაქტობრივი თანხებისა და საოპერაციო, საინვესტიციო და ფინანსური საქმიანობებიდან წმინდა ფულადი სახსრების მოძრაობის შეჯერება (შედარება) – აისახება ინფორმაცია ბიუჯეტის საკასო შესრულებასა და ფულადი სახსრების მოძრაობის შესახებ შესაბამისი საქმიანობების მიხედვით, ასევე განსხვავებებზე ბიუჯეტის ფაქტობრივ თანხებსა და ფულადი სახსრების მოძრაობის ანგარიშგების ფაქტობრივ თანხებს შორის, შედარების მეთოდის საფუძველზე.
251. შენიშვნა 22 – სახელმწიფოს სახელით ადმინისტრირებადი კატეგორიები – აისახება სახელმწიფოს სახელით ფლობილი აქტივები, აღებული ვალდებულებები, მიღებული შემოსავლები და გაწეული ხარჯები.
26.ერთეული ფინანსურ ანგარიშგებას თან დაურთავს შემდეგი სახის ინფორმაციას:
ა) ანგარიშგებაზე პასუხისმგებელი პირების დასკვნას იმის შესახებ, რომ ფინანსური ანგარიშგება უტყუარად ასახავს ერთეულის ფინანსურ მდგომარეობას, ფინანსურ შესრულებასა და ფულადი სახსრების მოძრაობას;
ბ) დასტურს იმის შესახებ, რომ ფინანსური ანგარიშგება, ყველა არსებით საკითხში, ემთხვევა ფინანსური ანგარიშგების შედგენის წინამდებარე წესის მოთხოვნებს, გარდა იმ მოთხოვნებისა, საიდანაც გადახვევა აუცილებელი გახდა იმისათვის, რომ მომზადებულიყო უტყუარი ფინანსური ანგარიშგება;
გ) ინფორმაციას იმის შესახებ, თუ რომელი მოთხოვნიდან მოხდა გადახვევა, როგორია გადახვევის ბუნება, სააღრიცხვო პოლიტიკის აღწერის ჩათვლით, მიზეზს, რის გამოც ამ წესის მოთხოვნით აღრიცხვა იქნებოდა შეცდომაში შემყვანი, და მის მაგივრად დაწესებული პროცედურის აღწერას;
დ) წესიდან გადახვევის ფინანსური ზეგავლენის შესახებ ინფორმაციას ერთეულის აქტივებზე, ვალდებულებებზე, წმინდა აქტივებზე/კაპიტალზე, ფულადი სახსრების მოძრაობაზე – საანგარიშგებო პერიოდის განმავლობაში, ან მტკიცებულებას იმისას, რომ აღნიშნულის გაანგარიშება შეუძლებელია.
საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2024 წლის 31 დეკემბრის ბრძანება №437 - ვებგვერდი, 31.12.2024წ
მუხლი 18. ანგარიშგების თარიღის შემდგომი მოვლენები
1. ერთეულმა ფინანსური ანგარიშგებისა და განმარტებითი შენიშვნების ფორმები უნდა დააკორექტიროს იმ მაკორექტირებელი მოვლენების შედეგად, რომლებიც იძლევა მტკიცებულებებს ანგარიშგების თარიღისათვის არსებულ პირობებზე.
2. ანგარიშგების თარიღის შემდგომი ისეთი მოვლენები, რომლებიც მიუთითებს იმ პირობებზე, რომლებიც წარმოიშვა ანგარიშგების თარიღის შემდგომ პერიოდში (საანგარიშგებო წლის მომდევნო წლის 1 აპრილამდე), განიხილება არამაკორექტირებელ მოვლენებად. ამასთან, ერთეულს მოეთხოვება ფინანსური ანგარიშგების განმარტებით შენიშვნებში გაამჟღავნოს შინაარსობრივად ან თანხობრივად არსებითი ასეთი მოვლენები.
1
+
საქართველოს ფინანსთა მინისტრის
ბრძანება №24
ბრძანება
№24
2021 წლის 4 თებერვალი
ქ. თბილისი
„საბიუჯეტო ორგანიზაციების ფინანსური ანგარიშგების მომზადებისა და წარდგენის წესის შესახებ“ ინსტრუქციის დამტკიცების თაობაზე
საქართველოს საბიუჯეტო კოდექსის მე-14 მუხლისა და „ნორმატიული აქტების შესახებ“ საქართველოს ორგანული კანონის 25-ე მუხლის საფუძველზე, ვბრძანებ:
+
მუხლი 1🔗
1. დამტკიცდეს ინსტრუქცია „საბიუჯეტო ორგანიზაციების ფინანსური ანგარიშგების მომზადებისა და წარდგენის წესის შესახებ“ (შემდგომში – ინსტრუქცია), თანდართულ დანართებთან ერთად.
2. წინამდებარე ბრძანებით დამტკიცებული ფორმით იხელმძღვანელონ ერთეულებმა როგორც ინდივიდუალური, ასევე, კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების მომზადებისას/წარდგენისას.
2. ამ ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქციის შესაბამისად:
3. წინამდებარე ბრძანებით დამტკიცებული ფორმით, ფინანსური ანგარიშგება კონტროლირებულმა ერთეულებმა მაკონტროლებელ ერთეულებს, ავტონომიური რესპუბლიკის მხარჯავმა დაწესებულებებმა „აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და დარგობრივი ეკონომიკის სამინისტროს სახაზინო დეპარტამენტსა“ და „აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს – სახაზინო სამსახურს“ წარუდგინონ მათ მიერ დადგენილ ვადებში. ხოლო ცენტრალური და ადგილობრივი ბიუჯეტის მხარჯავმა დაწესებულებებმა, „აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და დარგობრივი ეკონომიკის სამინისტროს სახაზინო დეპარტამენტმა“ და „აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს – სახაზინო სამსახურმა“, წლიური ფინანსური ანგარიშგება წარუდგინონ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სახაზინო სამსახურს, საანგარიშგებო წლის მომდევნო წლის 1 აპრილამდე.
ა) 2020 წლის და შემდგომი წლების ფინანსური ანგარიშგება მოამზადონ საქართველოს ცენტრალური ხელისუფლების საბიუჯეტო ორგანიზაციებმა;
+
ბ) 2021 წლის და შემდგომი წლების ფინანსური ანგარიშგება მოამზადონ საქართველოს ავტონომიური რესპუბლიკის და ადგილობრივი ხელისუფლების საბიუჯეტო ორგანიზაციებმა.
3. წინამდებარე ბრძანებით დამტკიცებული ფორმით, ფინანსური ანგარიშგება კონტროლირებულმა ერთეულებმა მაკონტროლებელ ერთეულებს წარუდგინონ მათ მიერ დადგენილ ვადებში, ხოლო მხარჯავმა დაწესებულებებმა წლიური ფინანსური ანგარიშგება, საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სახაზინო სამსახურს, საანგარიშგებო წლის მომდევნო წლის 1 აპრილამდე.
მუხლი 2🔗
ძალადაკარგულად გამოცხადდეს „ავტონომიური რესპუბლიკის და ადგილობრივი ხელისუფლების საბიუჯეტო ორგანიზაციების ბუღალტრული ანგარიშგების ფორმების დამტკიცების შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2008 წლის 16 აპრილის №364 ბრძანება.
+
მუხლი 3🔗
1. ეს ბრძანება ამოქმედდეს გამოქვეყნებისთანავე და მისი მოქმედება გავრცელდეს 2021 წლის 1 იანვრიდან წარმოშობილ სამართლებრივ ურთიერთობებზე, გარდა ამ ბრძანების მე-2 მუხლისა.
2. ამ ბრძანების მე-2 მუხლი ამოქმედდეს 2021 წლის 1 აპრილიდან.
საქართველოს ფინანსთა მინისტრიივანე მაჭავარიანი
ინსტრუქცია
საბიუჯეტო ორგანიზაციების ფინანსური ანგარიშგების მომზადებისა და წარდგენის წესის შესახებ
ზოგადი დებულებები
მუხლი 1. ინსტრუქციის მიზანი🔗
1. წინამდებარე ინსტრუქცია საჯარო სექტორის ბუღალტრული აღრიცხვის საერთაშორისო სტანდარტების საფუძველზე განსაზღვრავს საბიუჯეტო ორგანიზაცი(ებ)ის (შემდგომში – „ერთეულ(ებ)ის“) ფინანსური ანგარიშგების მომზადებისა და წარდგენის მეთოდოლოგიურ საფუძვლებს.
2. ინსტრუქციის მიზანია სახელმწიფო სახსრების სწორი და გამჭვირვალე ფინანსური ანგარიშგების უზრუნველსაყოფად საბიუჯეტო ორგანიზაციებისთვის ერთიანი უნიფიცირებული ფინანსური ანგარიშგების და განმარტებითი შენიშვნების ფორმების განსაზღვრა.
3. აღნიშნული ინსტრუქცია მომზადებულია შემდეგი საჯარო სექტორის ბუღალტრული აღრიცხვის საერთაშორისო სტანდარტების (სსბასს-ების) საფუძველზე:
ა) სსბასს 1 – ფინანსური ანგარიშგების წარდგენა;
ბ) სსბასს 2 – ფულადი სახსრების მოძრაობის შესახებ ანგარიშგება;
გ) სსბასს 3 – სააღრიცხვო პოლიტიკა, ცვლილებები სააღრიცხვო შეფასებებში და შეცდომები;
დ) სსბასს 4 – უცხოური ვალუტის კურსის ცვლილებებით გამოწვეული შედეგები;
ე) სსბასს 5 – ნასესხებ სახსრებთან დაკავშირებული დანახარჯები;
ვ) სსბასს 9 – შემოსავალი გაცვლითი ოპერაციებიდან;
ზ) სსბასს 12 – მატერიალური მარაგები;
თ) სსბასს 13 – იჯარა;
ი) სსბასს 14 – ანგარიშგების თარიღის შემდგომი მოვლენები;
კ) სსბასს 16 – საინვესტიციო ქონება;
ლ) სსბასს 17 – ძირითადი აქტივები;
მ) სსბასს 19 – ანარიცხები, პირობითი ვალდებულებები და პირობითი აქტივები;
ნ) სსბასს 20 – დაკავშირებულ მხარეთა შესახებ განმარტებითი შენიშვნები;
ო) სსბასს 21 – ფულადი სახსრების არწარმომქმნელი აქტივების გაუფასურება;
პ) სსბასს 23 – შემოსავალი არაგაცვლითი ოპერაციებიდან (გადასახადები და ტრანსფერები);
ჟ) სსბასს 24 – ბიუჯეტის შესახებ ინფორმაციის წარდგენა ფინანსურ ანგარიშგებაში;
რ) სსბასს 26 – ფულადი სახსრების წარმომქმნელი აქტივების გაუფასურება;
ს) სსბასს 31 – არამატერიალური აქტივები;
ტ) სსბასს 32 – შეღავათიანი მომსახურების შეთანხმებები: უფლების გადამცემი;
უ) სსბასს 34 – ინდივიდუალური ფინანსური ანგარიშგება;
ფ) სსბასს 35 – კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგება;
ქ) სსბასს 36 – ინვესტიციები მეკავშირე ერთეულებსა და ერთობლივ საქმიანობებში;
ღ) სსბასს 37 – ერთობლივი შეთანხმებები;
ყ) სსბასს 38 – სხვა ერთეულებში წილების გამჟღავნება (მოქმედებს მხოლოდ ცენტრალური ხელისუფლების საბიუჯეტო ორგანიზაციებისათვის);
ყ) სსბასს 39 – დაქირავებულთა სარგებელი.
შ) სსბასს 39 – დაქირავებულთა სარგებელი;
ჩ) სსბასს 40 – საჯარო სექტორის ერთეულთა გაერთიანებები (მოქმედებს მხოლოდ ცენტრალური ხელისუფლების საბიუჯეტო ორგანიზაციებისათვის).
საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2024 წლის 31 დეკემბრის ბრძანება №437 - ვებგვერდი, 31.12.2024წ .
მუხლი 2. მოქმედების სფერო🔗
1. წინამდებარე ინსტრუქცია განსაზღვრავს ფინანსური ანგარიშგების მომზადების და წარდგენის ერთიან წესებს, პირობებსა და ფორმებს, რომლებიც სავალდებულოა გამოსაყენებლად როგორც მაკონტროლებელი, ასევე კონტროლირებული ერთეულებისთვის.
2. ერთეულები ფინანსურ ანგარიშგებებს ამზადებენ სსბასს-ების მოთხოვნების გათვალისწინებით, ამ ინსტრუქციით განსაზღვრული ფინანსური ანგარიშგებისა და განმარტებითი შენიშვნების ფორმების შესაბამისად, საანგარიშგებო ვალუტაში.
3. ერთეულებს, ერთიანი მეთოდოლოგიისა და მოქმედ კანონმდებლობასთან შესაბამისობის დაცვით, უფლება აქვთ დეტალურად ჩაშალონ წინამდებარე ინსტრუქციით დამტკიცებული ფინანსური ანგარიშგების და განმარტებითი შენიშვნების ფორმები. ამასთან, კონტროლირებულმა ერთეულმა ფინანსური ანგარიშგების მომზადებისას შესაძლებელია გამოიყენოს მაკონტროლებელი ერთეულის ფინანსური ანგარიშგების და განმარტებითი შენიშვნების ფორმებში აქტივების, ვალდებულებების, წმინდა აქტივების/კაპიტალის, შემოსავლების და ხარჯების ასახვისათვის გამოყენებული დეტალიზაციის დონე.
3. ერთეულებს, ერთიანი მეთოდოლოგიისა და მოქმედ კანონმდებლობასთან შესაბამისობის დაცვით, უფლება აქვთ დეტალურად ჩაშალონ წინამდებარე ინსტრუქციით დამტკიცებული ფინანსური ანგარიშგების და განმარტებითი შენიშვნების ფორმები. ამასთან, კონტროლირებულმა ერთეულმა ფინანსური ანგარიშგების მომზადებისას შესაძლებელია გამოიყენოს მაკონტროლებელი ერთეულის ფინანსური ანგარიშგების და განმარტებითი შენიშვნების ფორმებში აქტივების, ვალდებულებების, წმინდა აქტივების/კაპიტალის, შემოსავლების და ხარჯების ასევე, საცნობარო ანგარიშების ასახვისათვის გამოყენებული დეტალიზაციის დონე.
მუხლი 3. ფინანსური ანგარიშგების მომზადებისა და წარდგენის მიზანი🔗
1. სსბასს-ების მოთხოვნების გათვალისწინებით, წინამდებარე ინსტრუქციით განსაზღვრული ფინანსური ანგარიშგებისა და განმარტებითი შენიშვნების ფორმებით ფინანსური ანგარიშგების მომზადებისა და წარდგენის მიზანია სახელმწიფო სახსრების შესახებ ანგარიშვალდებულების და გამჭვირვალობის უზრუნველყოფა.
11. სახელმწიფო სახსრების შესახებ სრული და ყოვლისმომცველი ინფორმაციის მისაღებად, სახელმწიფო ერთეულები ვალდებული არიან ანგარიშგებაში ასახონ როგორც საკუთარი სახელით ფლობილი აქტივები, აღებული ვალდებულებები, მიღებული შემოსავლები და გაწეული ხარჯები, ასევე, სახელმწიფოს სახელით ფლობილი აქტივები, აღებული ვალდებულებები, მიღებული შემოსავლები და გაწეული ხარჯები (ადმინისტრირებადი კატეგორიები).
2. სსბასს-ების შესაბამისად, ერთეულის ფინანსური მდგომარეობის, ფინანსური შედეგებისა და ფულადი სახსრების შესახებ ინფორმაციის წარდგენა დაეხმარება ფინანსური ანგარიშგების მომხმარებლებს აღნიშნული ინფორმაციის საფუძველზე ოპტიმალური გადაწყვეტილებების მიღებაში.
მუხლი 4. ტერმინთა განმარტებები🔗
1. წინამდებარე ინსტრუქციის მიზნებისათვის, ქვემოთ ჩამოთვლილ ტერმინებს აქვს შემდეგი მნიშვნელობა:
ა) ანგარიშვალდებული ერთეული – საქართველოს ცენტრალური ხელისუფლების, ავტონომიური რესპუბლიკისა და ადგილობრივი ხელისუფლების საბიუჯეტო ორგანიზაციები;
ბ) მაკონტროლებელი ერთეული – ერთეული, რომელიც აკონტროლებს ერთ ან რამდენიმე ერთეულს;
ბ) მაკონტროლებელი ერთეული – საქართველოს საბიუჯეტო კოდექსით განსაზღვრული მხარჯავი დაწესებულებები;
გ) კონტროლირებული ერთეული – ერთეული, რომელიც კონტროლირებულია მაკონტროლებელი ერთეულის მიერ;
გ) კონტროლირებული ერთეული – საქართველოს საბიუჯეტო კოდექსით განსაზღვრული მხარჯავი დაწესებულებების დაქვემდებარებაში მყოფი ერთეულები;
დ) საანგარიშგებო ვალუტა – ეროვნული ვალუტა (ლარი);
ე) საანგარიშგებო პერიოდი – საანგარიშგებო წელი – 1 იანვრიდან 31 დეკემბრის ჩათვლით პერიოდი;
ვ) ანგარიშგების თარიღი – საანგარიშგებო წლის 31 დეკემბერი;
ზ) ანგარიშგების წარდგენის თარიღი – საანგარიშგებო წლის მომდევნო წლის 1 აპრილამდე;
ზ) ანგარიშგების წარდგენის თარიღი – საანგარიშგებო წლის მომდევნო წლის 1 აპრილი;
თ) ანგარიშგების თარიღის შემდგომი პერიოდი – საანგარიშგებო წლის მომდევნო წლის 1 იანვრიდან 1 აპრილამდე პერიოდი;
თ) ანგარიშგების თარიღის შემდგომი პერიოდი – საანგარიშგებო წლის მომდევნო წლის 1 იანვრიდან 1 აპრილამდე პერიოდი.
ი) ინდივიდუალური ფინანსური ანგარიშგება – კონტროლირებული ერთეულის მიერ მომზადებული ფინანსური ანგარიშგება, ასევე, იმ ერთეულის მიერ მომზადებული ფინანსური ანგარიშგება, რომელსაც არ გააჩნია კონტროლირებული ერთეულ(ებ)ი;
კ) კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგება – ეკონომიკური ერთეულის მიერ მომზადებული ფინანსური ანგარიშგება, რომელშიც მაკონტროლებელი ერთეულის და მისი კონტროლირებული ერთეულ(ებ)ის აქტივები, ვალდებულებები, წმინდა აქტივები/კაპიტალი, შემოსავალი, ხარჯები და ფულადი სახსრების ნაკადები წარმოდგენილია როგორც ერთი ერთეულის.
საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2024 წლის 31 დეკემბრის ბრძანება №437 - ვებგვერდი, 31.12.2024წ
ფინანსური ანგარიშგების მომზადება და წარდგენა
მუხლი 5. ფინანსური ანგარიშგების მომზადება
მუხლი 5. ფინანსური ანგარიშგების მომზადება🔗
1. ერთეულებს ფინანსური ანგარიშგებების მომზადება ევალებათ სსბასს-ების მოთხოვნების გათვალისწინებით, წინამდებარე ინსტრუქციით განსაზღვრული ფინანსური ანგარიშგებისა და განმარტებითი შენიშვნების ფორმების შესაბამისად.
1. ერთეულებს ფინანსური ანგარიშგებების მომზადება ევალებათ სსბასს-ების მოთხოვნების გათვალისწინებით, წინამდებარე ინსტრუქციის შესაბამისად განსაზღვრული ფინანსური ანგარიშგებისა და განმარტებითი შენიშვნების ფორმების შესაბამისად.
2. წინამდებარე ინსტრუქციით განსაზღვრული ფინანსური ანგარიშგებისა და განმარტებითი შენიშვნების ფორმები გამოიყენება როგორც ინდივიდუალური, ასევე კონსოლიდირებული (ნაერთი) ფინანსური ანგარიშგების მოსამზადებლად:
2. წინამდებარე ინსტრუქციით განსაზღვრული ფინანსური ანგარიშგებისა და განმარტებითი შენიშვნების ფორმები გამოიყენება როგორც ინდივიდუალური, ასევე კონსოლიდირებული (ნაერთი) ფინანსური ანგარიშგების მოსამზადებლად.
ა) ცენტრალური ხელისუფლების საბიუჯეტო ორგანიზაციებისათვის დანართი №1-ის შესაბამისად;
3. ერთეულებს წინამდებარე ინსტრუქციით განსაზღვრული ფინანსური ანგარიშგებისა და განმარტებითი შენიშვნების ფორმების გარდა, რეკომენდაცია ეძლევათ სსბასს-ების შესაბამისად მოამზადონ ასევე სხვა დამატებითი განმარტებითი შენიშვნები, რაც დაეხმარება ფინანსური ანგარიშგების მომხმარებლებს ანგარიშგებაში ასახული ინფორმაციის საფუძველზე ოპტიმალური გადაწყვეტილებების მიღებაში.
ბ) ავტონომიური რესპუბლიკისა და ადგილობრივი ხელისუფლების საბიუჯეტო ორგანიზაციებისათვის დანართი №2-ის შესაბამისად.
საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2024 წლის 31 დეკემბრის ბრძანება №437 - ვებგვერდი, 31.12.2024წ
მუხლი 6. ფინანსური ანგარიშგების მომზადების ძირითადი პრინციპები🔗
1. ფინანსური ანგარიშგების მომზადების ძირითადი პრინციპებია:
ა) სამართლიანი წარდგენა და სსბასს-ებთან შესაბამისობა;
ბ) ფუნქციონირებადი ერთეული;
გ) წარდგენის თანმიმდევრულობა;
დ) არსებითობა და აგრეგირება;
ე) ურთიერთგადაფარვა;
ვ) ინფორმაციის შესადარისობა.
2. ერთეულმა ფინანსური ანგარიშგება უნდა მოამზადოს აღნიშნული პრინციპების გათვალისწინებით. იმ შემთხვევაში, როდესაც ფინანსური ანგარიშგების მომზადებისას ერთეულის მიერ ვერ ხდება ზემოთ ჩამოთვლილი პრინციპებიდან რომელიმე პრინციპის გათვალისწინება, ერთეულმა აღნიშნული ფაქტი უნდა გაამჟღავნოს ფინანსური ანგარიშგების განმარტებით შენიშვნებში.
მუხლი 7. კონსოლიდაცია🔗
1. კონსოლიდიაციას დაქვემდებარებულ ერთეულებს შორის განხორციელებული ოპერაციები ფინანსური ანგარიშგების მომზადებისას ამოითიშება და ანგარიშგება მომზადდება ისე, თითქოს ეს ოპერაციები საანგარიშო პერიოდში არ განხორციელებულა.
2. თუ კონტროლირებული ერთეული ანალოგიური ოპერაციებისა და სხვა მოვლენების აღიარებისთვის იყენებს კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგებისთვის განსაზღვრული სააღრიცხვო პოლიტიკისაგან განსხვავებულ სააღრიცხვო პოლიტიკას, მაკონტროლებელმა ერთეულმა კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგების მომზადებისას უნდა გააკეთოს ფინანსური ანგარიშგების შესაბამისი კორექტირება.
მუხლი 8. ფინანსური ანგარიშგების მომზადებაზე და წარდგენაზე პასუხისმგებლობა🔗
1. ფინანსური ანგარიშგების საჯარო სექტორის ბუღალტრული აღრიცხვის საერთაშორისო სტანდარტებისა (IPSAS) და მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად მომზადებაზე პასუხისმგებელია ბუღალტერი.
2. ფინანსური ანგარიშგების დანიშნულებისამებრ წარდგენაზე პასუხისმგებლობა ეკისრება ერთეულის ხელმძღვანელს ან ხელმძღვანელობისთვის პასუხისმგებელ პირს.
3. ერთეულის ფინანსურ ანგარიშგებას ხელს აწერს ბუღალტერი და ერთეულის შიდა პოლიტიკით განსაზღვრული შესაბამისი უფლებამოსილების მქონე სხვა პირ(ებ)ი (ასეთის არსებობის შემთხვევაში) და ხელმძღვანელი ან ხელმძღვანელობისთვის პასუხისმგებელი პირი.
მუხლი 81. ფინანსური ანგარიშგებების წარდგენა🔗
წინამდებარე ინსტრუქციის მიზნებისათვის, სახელმწიფო ერთეულებმა შესაბამისი ფინანსური ანგარიშგებები უნდა წარუდგინონ:
ა) სახელმწიფო ბიუჯეტის მხარჯავმა დაწესებულებებმა, ასევე, მუნიციპალიტეტებმა – საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სახაზინო სამსახურს – საანგარიშო წლის მომდევნო წლის 1 აპრილამდე;
ბ) ავტონომიური რესპუბლიკების მხარჯავმა დაწესებულებებმა, შესაბამისად, აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და დარგობრივი ეკონომიკის სამინისტროს სახაზინო დეპარტამენტს ან აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს სახაზინო სამსახურს – მათ მიერ დადგენილ ვადებში;
გ) აფხაზეთის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და დარგობრივი ეკონომიკის სამინისტროს სახაზინო დეპარტამენტმა და აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის ფინანსთა და ეკონომიკის სამინისტროს სახაზინო სამსახურმა – საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სახაზინო სამსახურს – საანგარიშო წლის მომდევნო წლის 1 აპრილამდე;
დ) სხვა ერთეულებმა – შესაბამის მაკონტროლებელ ერთეულებს – მათ მიერ დადგენილ ვადებში.
მუხლი 9. ფინანსური ანგარიშგების ანგარიშვალდებულება და გამჭვირვალობა🔗
1. წინამდებარე ინსტრუქციით დამტკიცებული ფინანსური ანგარიშგებისა და განმარტებითი შენიშვნების ფორმების შესაბამისად, კონტროლირებული ერთეულები წლიურ ფინანსურ ანგარიშგებებს წარუდგენენ მაკონტროლებელ ერთეულებს, მაკონტროლებელი ერთეულების მიერ დადგენილ ვადებში, ხოლო მაკონტროლებელი ერთეულები – საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სახაზინო სამსახურს, საანგარიშგებო პერიოდის დასრულებიდან მომდევნო წლის 1 აპრილამდე.
2. მაკონტროლებელმა ერთეულებმა კონტროლირებულ ერთეულებს შესაძლებელია წლიურ ფინანსურ ანგარიშგებებთან ერთად დამატებით მოთხოვონ შუალედური ფინანსური ანგარიშგებების წარდგენა, შესაბამისი პერიოდულობით.
3. მაკონტროლებელმა ერთეულებმა კონსოლიდირებულ (ნაერთ) წლიურ ფინანსურ ანგარიშგებებთან ერთად სახაზინო სამსახურში შესაძლებელია წარადგინონ სხვა დამატებითი ანგარიშები (ბიუჯეტის შესრულების ანგარიშები, აუდიტის დასკვნები და ა.შ), რომლებიც დაეხმარება ფინანსური ანგარიშგების მომხმარებლებს ფინანსურ ანგარიშგებაში ასახული ინფორმაციის სწორად აღქმაში და ფინანსური ანგარიშგების საფუძველზე ოპტიმალური გადაწყვეტილების მიღებაში.
4. კანონმდებლობით გათვალისწინებულ შემთხვევებში, დადგენილი ფორმით, განსაზღვრულ ვადებში შესაძლებელია მომზადდეს სალიკვიდაციო ფინანსური ანგარიშგება, რომლის წარდგენა უნდა მოხდეს დანიშნულებისამებრ.
5. სახელმწიფო ბიუჯეტის მაკონტროლებელი ერთეულების შესაბამისი ფინანსური ანგარიშგებების მონაცემების საფუძველზე, სახაზინო სამსახური ამზადებს სახელმწიფო ბიუჯეტის კონსოლიდირებულ ფინანსურ ანგარიშგებას, რომელიც საანგარიშგებო წლის მომდევნო წლის 1 ივლისამდე ქვეყნდება სახაზინო სამსახურის ვებგვერდზე www.treasury.ge.
5. მაკონტროლებელი ერთეულების კონსოლიდირებული ფინანსური ანგარიშგებების მონაცემების საფუძველზე, სახაზინო სამსახური ამზადებს სახელმწიფო ბიუჯეტის კონსოლიდირებულ ფინანსურ ანგარიშგებას, რომელიც საანგარიშგებო წლის მომდევნო წლის 1 ივლისამდე ქვეყნდება სახაზინო სამსახურის ვებგვერდზე www.treasury.ge
6. სახელმწიფო ბიუჯეტის კონსოლიდირებულ ფინანსურ ანგარიშგებაში არ კონსოლიდირდება სამთავრობო სექტორისთვის მიკუთვნებული სახელმწიფო საწარმოები, ხაზინის ელექტრონულ სისტემაში მათ სრულ ინტეგრაციამდე.
საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2024 წლის 31 დეკემბრის ბრძანება №437 - ვებგვერდი, 31.12.2024წ
ფინანსური ანგარიშგების სტრუქტურა
მუხლი 10. ფინანსური ანგარიშგებისა და განმარტებითი შენიშვნების ფორმები🔗
1. ფინანსური ანგარიშგებისა და განმარტებითი შენიშვნების ფორმები ასახავს საანგარიშგებო პერიოდში მომხდარ ყველა ეკონომიკურ მოვლენას, რომელიც ცვლის ერთეულის აქტივებს, ვალდებულებებს, წმინდა აქტივებს/კაპიტალს, შემოსავლებსა და ხარჯებს.
2. წინამდებარე ინსტრუქციის შესაბამისად, ფინანსური ანგარიშგებისა და განმარტებითი შენიშვნების ფორმებში შესაბამისი ჩანაწერების შეტანის საფუძველს წარმოადგენს ბუღალტრული აღრიცხვის მონაცემები.
3. ბუღალტრული აღრიცხვის მონაცემები შესაბამისი პერიოდის ფინანსურ ანგარიშგებაში აისახება ფულად გამოსახულებაში.
4. ფინანსური ანგარიშგების ფორმებია:
ა) ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგება;
ბ) ფინანსური შედეგების ანგარიშგება;
გ) წმინდა აქტივების/კაპიტალის ცვლილებების ანგარიშგება;
დ) ფულადი სახსრების მოძრაობის ანგარიშგება;
ე) ბიუჯეტისა და ფაქტობრივი თანხების შედარების ანგარიშგება.
5. (ამოღებულია - 31.12.2021, №365).
5. ფინანსური ანგარიშგების ზემოთ ჩამოთვლილი ფორმებიდან, ფულადი სახსრების მოძრაობის ანგარიშგებას მოამზადებენ მხოლოდ ქვემოთ ჩამოთვლილი ერთეულები:
ა) სახაზინო სამსახური, რომელიც სსბასს-ების მოთხოვნების შესაბამისად, აკონტროლებს ხაზინის ერთიან ანგარიშზე არსებულ ფულად სახსრებს;
ბ) უცხო ქვეყნებში საქართველოს საელჩოები და წარმომადგენლობები;
გ) სხვა ერთეულები, რომლებიც სსბასს-ების მოთხოვნების შესაბამისად, აკონტროლებენ ფულად სახსრებს.
6. ფინანსური ანგარიშგების ფორმებში ასახული აქტივები, ვალდებულებები, კაპიტალი, შემოსავლები და ხარჯები ერთეულმა უნდა განმარტოს განმარტებითი შენიშვნების ფორმებში.
7. ფინანსური ანგარიშგებისა და განმარტებითი შენიშვნების ფორმებში აქტივები, ვალდებულებები, წმინდა აქტივები/კაპიტალი, შემოსავლები და ხარჯები წარმოდგენილია ფინანსური ანგარიშგების არსებითობის და აგრეგირების პრინციპის გათვალისწინებით. არსებითი მუხლები დეტალურადაა მოცემული, ხოლო არაარსებითი – აგრეგირებულადაა წარმოდგენილი.
7. ფინანსური ანგარიშგებისა და განმარტებითი შენიშვნების ფორმებში აქტივები, ვალდებულებები, წმინდა აქტივები/კაპიტალი, შემოსავლები და ხარჯები, ასევე, საცნობარო ანგარიშები წარმოდგენილია ფინანსური ანგარიშგების არსებითობის და აგრეგირების პრინციპის გათვალისწინებით. არსებითი მუხლები დეტალურადაა მოცემული, ხოლო არაარსებითი - აგრეგირებულადაა წარმოდგენილი.
8. ფინანსური ანგარიშგების ფორმებში წარმოდგენილ აქტივების, ვალდებულებების, წმინდა აქტივების/კაპიტალის, შემოსავლების და ხარჯების თითოეულ ჩანაწერს გააჩნია შესაბამისი კოდი (შიფრი), რომელსაც ასევე შეიძლება შეესაბამებოდეს შესაბამისი განმარტებითი შენიშვნა.
8. ფინანსური ანგარიშგების ფორმებში წარმოდგენილ აქტივების, ვალდებულებების, წმინდა აქტივების/კაპიტალის, შემოსავლების და ხარჯების, ასევე, საცნობარო ანგარიშების თითოეულ ჩანაწერს გააჩნია შესაბამისი კოდი (შიფრი), რომელსაც ასევე შეიძლება შეესაბამებოდეს შესაბამისი განმარტებითი შენიშვნა.
მუხლი 11. ფინანსური ანგარიშგებისა და განმარტებითი შენიშვნების ფორმების მომზადების ზოგადი დებულებები🔗
მუხლი 11. (ამოღებულია)
1. ფინანსური ანგარიშგების თავფურცელში მიეთითება შემდეგი ინფორმაცია:
ა) ერთეულის დასახელება და საკონტაქტო ინფორმაცია და ცვლილებები წინა საანგარიშგებო პერიოდთან მიმართებით (თუ ასეთს აქვს ადგილი);
თავი IV
ბ) ერთეულის საიდენტიფიკაციო ნომერი;
ფინანსური ანგარიშგებისა და განმარტებითი შენიშვნების ფორმები
გ) ანგარიშგების თარიღი და პერიოდი, რომლისთვისაცაა მომზადებული მოცემული ფინანსური ანგარიშგება;
მუხლი 12. ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგება
დ) ერთეულის სამართლებრივი ფორმა;
1. ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგების მომზადება ხდება ვერტიკალური ფორმატით და მასში აისახება აქტივები, ვალდებულებები და წმინდა აქტივები/კაპიტალი.
ე) ერთეულის იურიდიული მისამართი;
2. ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგებაში მიეთითება როგორც საანგარიშგებო წლის მონაცემები ასევე, საანგარიშგებო წლის წინა წლის მონაცემები. ამასთან, წინა წლის მონაცემების ცვლილება დაუშვებელია ერთეულის ხელმძღვანელის ან ხელმძღვანელობაზე პასუხისმგებელი პირის გადაწყვეტილების გარეშე, გარდა კანონმდებლობის შესაბამისად ერთეულის რეორგანიზაციის, ლიკვიდაციის და სხვ. შემთხვევებისა.
ვ) ერთეულის ფინანსური ანგარიშგების მომზადებაზე ან/და წარდგენაზე პასუხისმგებელი პირ(ებ)ის შესახებ ინფორმაცია;
3. აქტივები და ვალდებულებები ფინანსურ ანგარიშგებაში გამიჯნულია გრძელვადიან და მოკლევადიან მუხლებად.
ზ) კონტროლირებული ერთეულების ჩამონათვალი, ასეთის არსებობის შემთხვევაში;
4. (ამოღებულია - 31.12.2021, №365).
თ) ერთეულის საქმიანობების ჩამონათვალი;
5. (ამოღებულია - 31.12.2021, №365).
ი) საანგარიშგებო პერიოდი;
კ) საანგარიშგებო ვალუტა;
მუხლი 13. ფინანსური შედეგების ანგარიშგება
ლ) თანხების დამრგვალების დონე.
1. ფინანსური შედეგების ანგარიშგებაში აისახება ერთეულის მიერ მიღებული შემოსავლები და გაწეული ხარჯები შემდეგი კატეგორიების მიხედვით:
2. ერთეულის ფინანსურ ანგარიშგებას ხელს აწერენ ბუღალტერი ან ერთეულის შიდა პოლიტიკით განსაზღვრული შესაბამისი უფლებამოსილების მქონე სხვა პირ(ებ)ი და ხელმძღვანელი ან ხელმძღვანელობისთვის პასუხისმგებელი პირი.
ა) საგადასახადო შემოსავლები;
ბ) შიდა და გარე ტრანსფერებით შემოსავლები;
ფინანსური ანგარიშგებისა და განმარტებითი შენიშვნების ფორმები
გ) გაცვლითი ოპერაციებიდან შემოსავლები;
მუხლი 12. ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგება🔗
დ) შიდა და გარე ტრანსფერებით ხარჯები;
1. ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგების მომზადება ხდება ვერტიკალური ფორმატით და მასში აისახება აქტივები, ვალდებულებები და წმინდა აქტივები/კაპიტალი.
ე) გაცვლითი ოპერაციებით ხარჯები;
2. ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგებაში მიეთითება როგორც საანგარიშგებო წლის მონაცემები ასევე, საანგარიშგებო წლის წინა წლის მონაცემები. ამასთან, წინა წლის მონაცემების ცვლილება დაუშვებელია ერთეულის ხელმძღვანელის ან ხელმძღვანელობაზე პასუხისმგებელი პირის გადაწყვეტილების გარეშე, გარდა კანონმდებლობის შესაბამისად ერთეულის რეორგანიზაციის, ლიკვიდაციის და სხვ. შემთხვევებისა.
ვ) კურსთაშორის სხვაობით შემოსავლები და ხარჯები;
3. აქტივები და ვალდებულებები ფინანსურ ანგარიშგებაში გამიჯნულია გრძელვადიან და მოკლევადიან მუხლებად.
ზ) სხვადასხვა შემოსავლები და ხარჯები
4. ფინანსური მდგომარეობის ანგარიშგებაში მოცემულია ასევე საცნობარო ანგარიშები, რომლებიც გამოიყენება ერთეულის ფინანსური მდგომარეობის და ფინანსური შედეგების შესახებ დამატებითი ინფორმაციის წარსადგენად. საცნობარო ანგარიშებზე ჩანაწერები კეთდება ორმაგი ჩაწერის პრინციპის (წესის) გამოყენების გარეშე, ფულად გამოსახულებაში.
2. ფინანსური შედეგების ანგარიშგებაში შემოსავლები და ხარჯები წარმოდგენილია როგორც საანგარიშგებო პერიოდისათვის, ასევე, შესადარისობის უზრუნველსაყოფად, წინა საანგარიშგებო პერიოდისათვის.
5. წინამდებარე ინსტრუქციით გათვალისწინებული საცნობარო ანგარიშების გარდა, ერთეულს, ერთიანი მეთოდოლოგიისა და მოქმედ კანონმდებლობასთან შესაბამისობის დაცვით, უფლება აქვს დამატებით შემოიღოს საცნობარო ანგარიშები, სსბასს-ებში მოცემული განმარტებითი შენიშვნების მოთხოვნების ასახვისათვის.
3. შემოსავლების და ხარჯების სხვაობით მიღებული ფინანსური შედეგი აისახება ნამეტის ან დეფიციტის სახით.
მუხლი 13. ფინანსური შედეგების შესახებ ანგარიშგება🔗
ფინანსური შედეგების ანგარიშგებაში აისახება ერთეულის მიერ საანგარიშგებო პერიოდში მიღებული შემოსავლები და გაწეული ხარჯები და გაიანგარიშება საანგარიშგებო პერიოდის ნამეტი და დეფიციტი.
მუხლი 14. წმინდა აქტივების/კაპიტალის ცვლილებების ანგარიშგება🔗
1. წმინდა აქტივების/კაპიტალის ცვლილებების შესახებ ანგარიშგება ასახავს საანგარიშგებო პერიოდში ერთეულის კაპიტალის ზრდას/კლებას. წმინდა აქტივების/კაპიტალის საწყისი და საბოლოო ნაშთების შედარების გზით წარდგენილი ინფორმაცია მნიშვნელოვანია მომხმარებლებისთვის კაპიტალის ზრდაზე/კლებაზე მოქმედი ფაქტორების გასაანალიზებლად.
2. ერთეულმა წმინდა აქტივების/კაპიტალის ცვლილებების ანგარიშგებაში უნდა წარადგინოს შემდეგი ინფორმაცია:
ა) წმინდა აქტივების/კაპიტალის საწყისი ნაშთის შესახებ;
ბ) წმინდა აქტივების/კაპიტალის გადაანგარიშებული ნაშთის შესახებ (ასეთის არსებობის შემთხვევაში), რომელიც მოიცავს სააღრიცხვო პოლიტიკის ცვლილებით, წინა პერიოდ(ებ)ის არსებითი შეცდომების გასწორებით, ერთჯერადი გადაფასების და სხვა ცვლილებების შედეგად გამოწვეულ კაპიტალის ზრდას/კლებას;
ბ) წმინდა აქტივების/კაპიტალის გადაანგარიშებული ნაშთის შესახებ (ასეთის არსებობის შემთხვევაში), რომელიც მოიცავს სააღრიცხვო პოლიტიკის ცვლილებით ან/და წინა პერიოდ(ებ)ის არსებითი შეცდომების გასწორებით გამოწვეულ კაპიტალის ზრდას/კლებას;
გ) საწესდებო კაპიტალის შესახებ, რომელიც მოიცავს კაპიტალში შენატანების და კაპიტალის ამოღების შესახებ მონაცემებს;
გ) წმინდა აქტივების/კაპიტალის საბოლოო ნაშთის შესახებ;
დ) რეზერვების შესახებ, რომელიც მოიცავს ინვესტირებულ ერთეულში გადაფასების ან კურსთაშორის სხვაობის შედეგად კაპიტალის ზრდის/კლების მონაცემებს;
დ) სხვა მონაცემები.
ე) წმინდა აქტივების/კაპიტალის საბოლოო ნაშთის შესახებ.
3. ორ საანგარიშგებო თარიღს (საანგარიშგებო პერიოდის დასაწყისსა და დასასრულს) შორის ერთეულის წმინდა აქტივების/კაპიტალის ცვლილებები გვიჩვენებს წმინდა აქტივების/კაპიტალის ზრდას ან შემცირებას საანგარიშგებო პერიოდში.
მუხლი 15. ფულადი სახსრების მოძრაობის ანგარიშგება🔗
1. ფულადი სახსრების მოძრაობის ანგარიშგების მიზანია ანგარიშგების თარიღისათვის ფულადი სახსრების წყაროების და გამოყენების შესახებ, ასევე, ფულადი სახსრების ნაშთების შესახებ სააღრიცხვო მონაცემებზე ინფორმაციის მიწოდება საანგარიშგებო პერიოდში საოპერაციო, საინვესტიციო და საფინანსო საქმიანობის შედეგად წარმოქმნილი ფულადი სახსრების ნაკადების სახით.
11. ფულადი სახსრების მოძრაობის ანგარიშგება უნდა მომზადდეს ქვემოთ ჩამოთვლილი ერთეულების მიერ, რომლებიც სსბასს-ების მოთხოვნების შესაბამისად, აკონტროლებენ და მართავენ ფულად სახსრებს:
2. ერთეული ფულადი სახსრების მოძრაობის ანგარიშგებას ამზადებს პირდაპირი მეთოდის შესაბამისად, რაც გულისხმობს ფულადი შემოსულობების და გადახდების მთლიანი ნაკადების აღრიცხვას საოპერაციო, საინვესტიციო და საფინანსო საქმიანობებიდან.
ა) სახაზინო სამსახურის მიერ, ხაზინის ერთიან ანგარიშზე სახელმწიფო ბიუჯეტის ორგანიზაციების კუთვნილ ფულად სახსრებთან დაკავშირებით;
3. ფულადი სახსრების მოძრაობის ანგარიშგებაში ფულადი სახსრების ნაკადების დაჯგუფება საოპერაციო, საინვესტიციო და ფინანსური საქმიანობების მიხედვით, ფინანსური ანგარიშგების მომხმარებელს საშუალებას აძლევს შეაფასოს თითოეული საქმიანობის გავლენა ერთეულის ფინანსურ მდგომარეობაზე, საქმიანობის სახეებს შორის თანაფარდობა და ერთეულის ფულადი სახსრების ნაშთები.
ბ) უცხო ქვეყნებში საქართველოს საელჩოების და წარმომადგენლობების და შესაბამისად, საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს მიერ;
მუხლი 16. ბიუჯეტის და ფაქტობრივი თანხების შედარების ანგარიშგება🔗
გ) მუნიციპალიტეტების და ავტონომიური რესპუბლიკების მიერ, ხაზინის ერთიან ანგარიშზე ადგილობრივი ბიუჯეტების ორგანიზაციების კუთვნილ ფულად სახსრებთან დაკავშირებით;
1. ბიუჯეტის და ფაქტობრივი თანხების შედარების ანგარიშგების წარდგენა ხდება მრავალსვეტიანი ფორმატის სახით, სადაც ცალ-ცალკე სვეტებში მიეთითება გადასახდელების დამტკიცებული წლიური ბიუჯეტი, დაზუსტებული გეგმური მაჩვენებლები, ამ მაჩვენებლების ფაქტობრივი შესრულება, ფაქტობრივი შესრულების გადახრები დამტკიცებული და დაზუსტებული ბიუჯეტით განსაზღვრული ასიგნებებიდან.
დ) სხვა ერთეულების მიერ, რომლებიც სსბასს-ების მოთხოვნების შესაბამისად, აკონტროლებენ და მართავენ ფულად სახსრებს.
2. ბიუჯეტის და ფაქტობრივი თანხების შედარების ანგარიშგების მიზნებისათვის, დამტკიცებული ბიუჯეტი ასახავს ერთი საბიუჯეტო პერიოდის მანძილზე მოსალოდნელ გადასახდელებს, რომლებიც დამტკიცებულია საკანონმდებლო ორგანოს მიერ. დამტკიცებული ბიუჯეტი განსხვავდება მოსალოდნელი ფინანსური ინფორმაციისგან, რომელიც შეიძლება წარმოდგენილი იყოს პროგნოზის, გეგმის ან ორივეს კომბინაციით.
2. ერთეული ფულადი სახსრების მოძრაობის ანგარიშგებას ამზადებს პირდაპირი მეთოდის შესაბამისად, რაც გულისხმობს ფულადი შემოსულობების და გადახდების მთლიანი ნაკადების აღრიცხვას საოპერაციო, საინვესტიციო და საფინანსო საქმიანობებიდან.
3. საბოლოო (დაზუსტებული) ბიუჯეტი მოიცავს საბიუჯეტო პერიოდში ერთეულის ან ღონისძიების დასაფინანსებლად თავდაპირველად გამოყოფილი თანხების ყველა ნებადართულ ცვლილებას ან შესწორებას.
3. ფულადი სახსრების მოძრაობის ანგარიშგებაში ფულადი სახსრების ნაკადების დაჯგუფება საოპერაციო, საინვესტიციო და ფინანსური საქმიანობების მიხედვით, ფინანსური ანგარიშგების მომხმარებელს საშუალებას აძლევს შეაფასოს თითოეული საქმიანობის გავლენა ერთეულის ფინანსურ მდგომარეობაზე, საქმიანობის სახეებს შორის თანაფარდობა და ერთეულის ფულადი სახსრების ნაშთები.
მუხლი 17. განმარტებითი შენიშვნები🔗
1. ფინანსური ანგარიშგების განმარტებითი შენიშვნების წარდგენა საჭიროა დამატებითი ინფორმაციის გამჟღავნებისთვის, რომ დაეხმაროს მომხმარებელს როგორც ერთეულის ფინანსური მდგომარეობის და ფინანსური შედეგების, ასევე აქტივების მართვის ხარისხის და რესურსების გამოყენების შესახებ მიღებული გადაწყვეტილების შეფასებაში.
მუხლი 16. ბიუჯეტის და ფაქტობრივი თანხების შედარების ანგარიშგება
2. განმარტებითი შენიშვნები მოიცავს ცხრილებს და ასევე, ტექსტურ ინფორმაციას. ასევე, შეიძლება მოიცავდეს იმ მუხლების შესახებ ინფორმაციასაც, რომლებიც არ აკმაყოფილებს ფინანსურ ანგარიშგებაში აღიარების კრიტერიუმებს.
1. ბიუჯეტის და ფაქტობრივი თანხების შედარების ანგარიშგების წარდგენა ხდება მრავალსვეტიანი ფორმატის სახით, სადაც ცალ-ცალკე სვეტებში მიეთითება შემოსულობების და გადასახდელების დამტკიცებული წლიური ბიუჯეტი, დაზუსტებული გეგმური მაჩვენებლები, დაზუსტებული გეგმური მაჩვენებლის ფაქტობრივი შესრულება, ფაქტობრივი შესრულების პროცენტი დაზუსტებული ბიუჯეტით განსაზღვრულ ასიგნებებთან მიმართებით.
3. ფინანსურ ანგარიშგებას თანდართული აქვს განმარტებითი შენიშვნების ფორმები, დანართების სახით.
2. ბიუჯეტის და ფაქტობრივი თანხების შედარების ანგარიშგების მიზნებისათვის, დამტკიცებული ბიუჯეტი ასახავს ერთი საბიუჯეტო პერიოდის მანძილზე მოსალოდნელ შემოსულობებს და გადასახდელებს, რომლებიც დამტკიცებულია საკანონმდებლო ორგანოს მიერ. დამტკიცებული ბიუჯეტი განსხვავდება მოსალოდნელი ფინანსური ინფორმაციისგან, რომელიც შეიძლება წარმოდგენილი იყოს პროგნოზის, გეგმის ან ორივეს კომბინაციის სახით.
4. შენიშვნა 1 – აისახება ინფორმაცია საბიუჯეტო ორგანიზაციის ყველა მნიშვნელოვანი სააღრიცხვო პოლიტიკის შესახებ: ა) ფინანსური ანგარიშგების მომზადების პროცესში გამოყენებული შეფასების საფუძველი (ან საფუძვლები); ბ) რამდენად გამოიყენა ერთეულმა ამა თუ იმ სსბასს-ის გარდამავალი დებულებები; გ) თითოეული გამოყენებული სპეციფიკური სააღრიცხვო პოლიტიკა, რომელიც აუცილებელია ფინანსური ანგარიშგების სწორად გასაგებად.
3. საბოლოო (დაზუსტებული) ბიუჯეტი მოიცავს საბიუჯეტო პერიოდში ერთეულის ან ღონისძიების დასაფინანსებლად თავდაპირველად გამოყოფილი თანხების ყველა ნებადართულ ცვლილებას ან შესწორებას.
5. შენიშვნა 2 – ფულადი სახსრები და მათი ეკვივალენტები – აისახება ხაზინის ერთიან ანგარიშზე განთავსებული ფულადი სახსრები და მათი ეკვივალენტები, ბანკში განთავსებული ფულადი სახსრები, როგორც სახაზინო სამსახურის მიერ, ასევე საბიუჯეტო ორგანიზაციების მიერ.
6. შენიშვნა 2ა – მიმდინარე ინვესტიციები და მისაღები თანხები (დებიტორები) – აისახება ინფორმაცია: მიმდინარე ინვესტიციებისა და მისაღები თანხების (დებიტორები) მიმართ გამოყენებულ სააღრიცხვო პოლიტიკაზე; საანგარიშგებო პიერიოდში წარმოქმნილი მიმდინარე ინვესტიციები, მოთხოვნები მისაღები თანხებით (დებიტორები) და საგადასახადო დებიტორული დავალიანებები, მათი მთლიანი ნაშთი და გაუფასურების გათვალისწინებით მიღებული საბალანსო ღირებულება.
მუხლი 17. განმარტებითი შენიშვნები
7. შენიშვნა 3 – მატერიალური მარაგები – აისახება ინფორმაცია: მატერიალური მარაგების მიმართ გამოყენებულ სააღრიცხვო პოლიტიკაზე; მატერიალური მარაგების თვითღირებულებასა და აკუმულირებული ღირებულების გათვალისწინებით მიღებულ საბალანსო ღირებულებაზე, სანგარიშგებო პერიოდის საბოლოო და საწყისი ნაშთების შესაბამისად; საანგარიშგებო პერიოდში მატერიალური მარაგების მიღება/გასვლის გათვალისწინებით, თვითღირებულების საწყის და საბოლოო ნაშთებზე; მატერიალური მარაგების აკუმულირებული ღირებულების შემცირების საწყის და საბოლოო ნაშთებზე საანაგრიშგებო პერიოდში განხორციელებული ცვლილებების გათვალისწინებით.
1. ფინანსური ანგარიშგების განმარტებითი შენიშვნების წარდგენა საჭიროა დამატებითი ინფორმაციის გამჟღავნებისთვის, რათა დაეხმაროს მომხმარებელს როგორც ერთეულის ფინანსური მდგომარეობის და ფინანსური შედეგების, ასევე აქტივების მართვის ხარისხის და რესურსების გამოყენების შესახებ მიღებული გადაწყვეტილების შეფასებაში.
8. შენიშვნა 4 – სხვა მოკლევადიანი აქტივები – აისახება ინფორმაცია წინასწარი გადახდებით წარმოქმნილ (მიმდინარე) აქტივების მიმართ გამოყენებულ სააღრიცხვო პოლიტიკაზე და მათ საწყის და საბოლოო ნაშთებზე.
2. განმარტებითი შენიშვნები მოიცავს ცხრილებს და ასევე, ტექსტურ ინფორმაციას. ასევე, შეიძლება მოიცავდეს იმ მუხლების შესახებ ინფორმაციასაც, რომლებიც არ აკმაყოფილებს ფინანსურ ანგარიშგებაში აღიარების კრიტერიუმებს.
9. შენიშვნა 5 – გრძელვადიანი ფინანსური აქტივები – აისახება ინფორმაცია გრძელვადიანი ფინანსური აქტივების მიმართ გამოყენებულ სააღრიცხვო პოლიტიკაზე, გრძელვადიანი ფინანსური აქტივების მთლიან ნაშთებსა და საბალანსო ღირებულების საწყისსა და საბოლოო ნაშთებზე. ასევე ინფორმაცია ფინანსური აქტივების მოძროაბაზე.
3. ერთეულებს წინამდებარე ინსტრუქციით თანდართული განმარტებითი შენიშვნების ფორმების შევსების გარდა, რეკომენდაცია ეძლევათ სსბასს-ების შესაბამისად მოამზადონ ასევე სხვა დამატებითი განმარტებითი შენიშვნები, შესაბამისი ნუმერაციის მითითებით, რაც დაეხმარება ფინანსური ანგარიშგების მომხმარებლებს ანგარიშგებაში ასახული ინფორმაციის უკეთ აღქმაში.
10. შენიშვნა 6 – ძირითადი აქტივები – აისახება ინფორმაცია ძირითადი აქტივების: აღიარებასთან დაკავშირებულ სააღრიცხვო პოლიტიკაზე; ძირითადი აქტივების თვითღირებულებასა და დაგროვილი ცვეთის და დაგროვილი გაუფასურების გათვალისწინებით მიღებულ საბალანსო ღირებულებაზე, საანგარიშგებო პერიოდის საწყისი და საბოლოო ნაშთების შესაბამისად; საანგარიშგებო პერიოდში ძირითადი აქტივების, მიღება/გასვლის გათვალისწინებით, თვითღირებულების საწყის და საბოლოო ნაშთებზე; დაგროვილი ცვეთისა და დაგროვილი გაუფასურების საწყის და საბოლოო ნაშთებზე საანაგრიშგებო პერიოდში განხორციელებული ცვლილებების გათვალისწინებით.
4. სსბასს-ებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში, როდესაც ერთეულის ხელმძღვანელი ან ანგარიშგებაზე პასუხისმგებელი პირი დაასკვნის, რომ ამა თუ იმ სსბასს-ის რომელიმე მოთხოვნის შესრულება ეწინააღმდეგება სტანდარტებით განსაზღვრულ ფინანსური ანგარიშგების მიზანს, ერთეულმა ამ კონკრეტული მოთხოვნიდან უნდა გადაუხვიოს და ფინანსური ანგარიშგების განმარტებით შენიშვნებში გაამჟღავნოს შემდეგი სახის ინფორმაცია:
11. შენიშვნა 7 – საინვესტიციო ქონება – აისახება ინფორმაცია საინვესტიციო ქონების: აღიარებასთან დაკავშირებულ სააღრიცხვო პოლიტიკაზე; საინვესტიციო ქონების თვითღირებულებაზე და დაგროვილი ცვეთის და დაგროვილი გაუფასურების გათვალისწინებით მიღებულ საბალანსო ღირებულებაზე, საანგარიშგებო პერიოდის საბოლოო და საწყისი ნაშთების შესაბამისად. საანგარიშგებო პერიოდში საინვესტიციო ქონების მიღება/გასვლის გათვალისწინებით თვითღირებულების საწყის და საბოლოო ნაშთებზე; დაგროვილი ცვეთისა და დაგროვილი გაუფასურების საწყის და საბოლოო ნაშთებზე საანაგრიშგებო პერიოდში განხორციელებული ცვლილებების გათვალისწინებით.
ა) ანგარიშგებაზე პასუხისმგებელი პირების დასტური იმის შესახებ, რომ ფინანსური ანგარიშგება სამართლიანად ასახავს ერთეულის ფინანსურ მდგომარეობას, მისი საქმიანობის ფინანსურ შედეგებსა და ფულადი სახსრების მოძრაობას;
12. შენიშვნა 8 – არამატერიალური აქტივები – აისახება ინფორმაცია არამატერიალური აქტივების: აღიარებასთან დაკავშირებულ სააღრიცხვო პოლიტიკაზე; არამატერიალური აქტივების თვითღირებულებასა და დაგროვილი ცვეთის და დაგროვილი გაუფასურების გათვალისწინებით მიღებულ საბალანსო ღირებულებაზე, საანგარიშგებო პერიოდის საბოლოო და საწყისი ნაშთების შესაბამისად; საანგარიშგებო პერიოდში არამატერიალური აქტივების მიღება/გასვლის გათვალისწინებით არამატერიალური აქტივების თვითღირებულების საწყის და საბოლოო ნაშთებზე; დაგროვილი ცვეთისა და დაგროვილი გაუფასურების საწყის და საბოლოო ნაშთებზე საანგარიშგებო პერიოდში განხორციელებული ცვლილებების გათვალისწინებით.
ბ) დასტური იმის შესახებ, რომ ფინანსური ანგარიშგება შეესაბამება ყველა სათანადო სსბასს-ს, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც სამართლიანი წარდგენის უზრუნველსაყოფად მან გადაუხვია ამა თუ იმ კონკრეტული მოთხოვნიდან;
13. შენიშვნა 9 – შეღავათიანი მომსახურების ხელშეკრულებები – აისახება ინფორმაცია შეღავათიანი მომსახურების ხელშეკრულებებით აქტივების აღიარებასთან დაკავშირებული სააღრიცხვო პოლიტიკა; შეღავათიანი მომსახურების ხელშეკრულებების აღწერილობები, აქტივების აღწერილობები თვითღირებულების, დაგროვილი ცვეთის, დაგროვილი გაუფასურებისა და საბალანსო ღირებულებების მითითებით საანგარიშგებო პერიოდის ბოლოსა და დასაწყისში. ცვლილებები საბალანსო ღირებულებებში, დაგროვილ ცვეთას/ამორტიზაციასა და დაგროვილ გაუფასურებაში. ასევე, ინფორმაცია შეღავათიანი მომსახურების ხელშეკრულებებით შემცირებული ვალდებულებების საწყის და საბოლოო ნაშთებზე.
გ) იმ სტანდარტის სახელწოდება, რომელსაც ერთეულმა გადაუხვია, ამ გადახვევის არსი, რაც, თავის მხრივ, უნდა მოიცავდეს ამ სტანდარტის მიერ მოთხოვნილი მიდგომის აღწერას, მიზეზის ახსნას, თუ რატომ არ აკმაყოფილებს და ეწინააღმდეგება ეს მიდგომა მოცემულ კონკრეტულ სიტუაციაში წინამდებარე სტანდარტით განსაზღვრულ ფინანსური ანგარიშგების მიზანს და ასევე მიდგომა, რომელიც გამოყენებულია ფინანსურ ანგარიშგებაში;
14. შენიშვნა 10 – ფინანსური იჯარით აქტივები და ვალდებულებები – აისახება ინფორმაცია ფინანსური იჯარის აღიარებასთან დაკავშირებული სააღრიცხვო პოლიტიკა; მოიჯარის მიერ ფინანსური იჯარით მიღებულ ძირითადი აქტივების თვითღირებულებასა და დაგროვილი ცვეთის და დაგროვილი გაუფასურების გათვალისწინებით მიღებულ საბალანსო ღირებულებაზე ინფორმაცია, საანგარიშგებო პერიოდის საბოლოო და საწყისი ნაშთების შესაბამისად. ასევე, ფინანსური იჯარით წარმოქმნილი/შემცირებული ვალდებულებების საწყისი და საბოლოო ნაშთები.
დ) ყოველი წარდგენილი საანგარიშგებო პერიოდისათვის ამგვარი გადახრის ფინანსური გავლენა ფინანსური ანგარიშგების თითოეულ მუხლზე, რომელიც წარდგენილი იქნებოდა სტანდარტის მოთხოვნების დაცვის შემთხვევაში.
15. შენიშვნა 11 – სხვა არაფინანსური გრძელვადიანი აქტივები – აისახება სხვა არაფინანსური აქტივების აღიარებასთან დაკავშირებული სააღრიცხვო პოლიტიკა; ინფორმაცია საწყის და საბოლოო ნაშთებსა და საბალანსო ღირებულებაზე.
საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2024 წლის 31 დეკემბრის ბრძანება №437 - ვებგვერდი, 31.12.2024წ
16. შენიშვნა 12 – მოკლევადიანი და გრძელვადიანი ნასესხები თანხები – აისახება მოკლევადიან და გრძელვადიან სესხების აღიარებასთან დაკავშირებული სააღრიცხვო პოლიტიკა; ნასესხები თანხების საწყისი და საბოლოო ნაშთები, მათი ზრდა/კლება საკასო და სხვა ოპერაციების შედეგად და სასესხო ხელშეკრულებების მოკლე აღწერილობა.
მუხლი 18. ანგარიშგების თარიღის შემდგომი მოვლენები
17. შენიშვნა 13 – კრედიტორული დავალიანება და ანარიცხები – აისახება კრედიტორულ დავალიანებებთან და ანარიცხების აღიარებასთან დაკავშირებული სააღრიცხვო პოლიტიკა. 13 ა) ცხრილში აისახება ინფორმაცია მოკლევადიანი და გრძელვადიანი კრედიტორული დავალიანებების საწყის და საბოლო ნაშთებზე. 13 ბ) ცხრილში აისახება ინფორმაცია მოკლევადიანი და გრძელვადიანი ანარიცხების საწყის და საბოლოო ნაშთებზე, საანგარიშგებო პერიოდში ცვილებებსა და შინაარსზე.
1. ერთეულმა ფინანსური ანგარიშგებისა და განმარტებითი შენიშვნების ფორმები უნდა დააკორექტიროს იმ მაკორექტირებელი მოვლენების შედეგად, რომლებიც იძლევა მტკიცებულებებს ანგარიშგების თარიღისათვის არსებულ პირობებზე.
18. შენიშვნა 14 – შემოსავლები არაგაცვლითი ოპერაციებიდან (გადასახადებიდან, გრანტებიდან და სხვა) – აისახება არაგაცვლითი ოპერაციებით წარმოქმნილი შემოსავლის აღიარებასთან დაკავშირებული სააღრიცხვო პოლიტიკა; საანგარიშგებო პერიოდში არაგაცვლითი ოპერაციებით აღიარებული შემოსავლები მნიშვნელოვანი ჯგუფების მიხედვით: 14 ა) ცხრილში საგადასახადო შემოსავლები, შესადარის ინფორმაციასთან ერთად. 14 ბ) ცხრილში გრანტებით და ტრანსფერებით წარმოქმნილი შემოსავლები, შესაბამისი წყაროების გათვალისწინებით და მათი შესადარისი ინფორმაცია; 14 გ) ცხრილში სხვა არაგაცვლითი ოპერაციებით წარმოქმნილი შემოსავლები, შესადარის ინფორმაციასთან ერთად.
2. ანგარიშგების თარიღის შემდგომი ისეთი მოვლენები, რომლებიც მიუთითებს იმ პირობებზე, რომლებიც წარმოიშვა ანგარიშგების თარიღის შემდგომ პერიოდში (საანგარიშგებო წლის მომდევნო წლის 1 აპრილამდე), განიხილება არამაკორექტირებელ მოვლენებად. ამასთან, ერთეულს მოეთხოვება ფინანსური ანგარიშგების განმარტებით შენიშვნებში გაამჟღავნოს შინაარსობრივად ან თანხობრივად არსებითი ასეთი მოვლენები.
19. შენიშვნა 15 – შემოსავლები გაცვლითი ოპერაციებიდან – აისახება გაცვლითი ოპერაციებით მიღებული შემოსავლის აღიარებასთან დაკავშირებული სააღრიცხვო პოლიტიკა, საანგარიშგებო პერიოდში აღიარებული შემოსავლების თანხები, თითოეული მნიშვნელოვანი ჯგუფების მიხედვით; 15 ა) ცხრილში აისახება საანაგრიშგებო პერიოდში გაცვლითი ოპერაციებით წარმოქმნილი შემოსავლები, შესაბამისი წყაროების გათვალისწინებით და მათი შესადარისი ინფორმაცია; 15 ბ) ცხრილში აისახება საანაგრიშგებო პერიოდში გრძელვადიანი აქტივების გასვლიდან მიღებული ნამეტი/(დეფიციტი) შესაბამისი წყაროების გათვალისწინებით და მათი შესადარისი ინფორმაცია.
20. შენიშვნა 16 – სხვადასხვა შემოსავლები – აისახება სააღრიცხვო პოლიტიკა სხვადასხვა შემოსავლების აღიარებასთან დაკავშირებით, ასეთის არსებობის შემთხვევაში. საანგარიშგებო პერიოდში აღიარებული სხვა შემოსავლების თანხები, თითოეული მნიშვნელოვანი კატეგორიის მიხედვით, წყაროების გათვალისწინებით და მათი შესადარისი ინფორმაცია.
21. შენიშვნა 17 – დარიცხული ხარჯები – აისახება ხარჯების აღიარებასთან დაკავშირებული სააღრიცხვო პოლიტიკა; ასევე, საანგარიშგებო პერიოდში დარიცხული ხარჯები მნიშვნელოვანი ჯგუფების მიხედვით და წყაროების (საბიუჯეტო/არასაბიუჯეტო) გათვალისწინებით.
22. შენიშვნა 18 – სხვადასხვა ხარჯები – აისახება სხვადასხვა ხარჯების აღიარებასთან დაკავშირებული სააღრიცხვო პოლიტიკა, ასეთის არსებობის შემთხვევაში. საანგარიშგებო პერიოდში აღიარებული სხვადასხვა ხარჯების თანხები, თითოეული მნიშვნელოვანი კატეგორიის მიხედვით, წყაროების გათვალისწინებით და მათი შესადარისი ინფორმაცია.
23. შენიშვნა 19 – ფულადი ნაკადები გადასახადებიდან – აისახება ფულადი სახსრები წარმოქმნილი საგადასახადო შემოსავლებით.
24. შენიშვნა 20 – საოპერაციო საქმიანობებიდან წმინდა ფულადი ნაკადების შეჯერება (შედარება) ნამეტთან/(დეფიციტთან) - აისახება არაპირდაპირი მეთოდით ფულადი სახსრების მოძრაობა საოპერაციო საქმიანობიდან.
25. შენიშვნა 21 – ფაქტობრივი თანხებისა და საოპერაციო, საინვესტიცო და ფინანსური საქმიანობებიდან წმინდა ფულადი ნაკადების შეჯერება (შედარება) – აისახება ინფორმაცია ბიუჯეტის საკასო შესრულებასა და ფულადი ნაკადების მოძრაობის შესახებ შესაბამისი საქმიანობების მიხედვით, ასევე განსხვავებები ბიუჯეტის ფაქტობრივ თანხებსა და ანგარიშგების ფაქტობრივ თანხებს შორის შედარების მეთოდის საფუძველზე.
26. ერთეული ფინანსურ ანგარიშგებას დაურთავს შემდეგი სახის ინფორმაციას:
ა) ანგარიშგებაზე პასუხისმგებელი პირების დასკვნას იმის შესახებ, რომ ფინანსური ანგარიშგება უტყუარად წარმოადგენს ერთეულის ფინანსურ მდგომარეობას, ფინანსურ შესრულებასა და ფულადი სახსრების ნაკადს;
ბ) დასტურს იმის შესახებ, რომ ფინანსური ანგარიშგება, ყველა არსებით საკითხში, ემთხვევა ფინანსური ანგარიშის შედგენის წინამდებარე წესის მოთხოვნებს, გარდა რამდენიმე მოთხოვნისა, საიდანაც გადახვევა აუცილებელი გახდა იმისათვის, რომ მომზადებულიყო უტყუარი ფინანსური ანგარიშგება;
გ) ინფორმაციას იმის შესახებ, თუ რომელი მოთხოვნიდან მოხდა გადახვევა, როგორია გადახვევის ბუნება, სააღრიცხვო პოლიტიკის აღწერის ჩათვლით, მიზეზი, რის გამოც ამ წესის მოთხოვნით აღრიცხვა იქნებოდა შეცდომაში შემყვანი, და მის მაგივრად დაწესებული პროცედურის აღწერას;
დ) წესიდან გადახვევის ფინანსური ზეგავლენის შესახებ ინფორმაციას ერთეულის აქტივებზე, ვალდებულებებზე, წმინდა აქტივებზე/საკუთარ კაპიტალზე, ფულადი სახსრების ნაკადებზე – აღნიშნული პერიოდის განმავლობაში (ან მტკიცებულებას იმისა, რომ აღნიშნულის გაანგარიშება შეუძლებელია).
მუხლი 18. ანგარიშგების თარიღის შემდგომი მოვლენები🔗
1. ერთეულმა ფინანსური ანგარიშგებისა და განმარტებითი შენიშვნების ფორმები უნდა დააკორექტიროს იმ მაკორექტირებელი მოვლენების შედეგად, რომლებიც ერთეულისათვის ცნობილი გახდა ანგარიშგების თარიღის შემდგომ პერიოდში, ანგარიშგების დამტკიცების თარიღამდე (საანგარიშგებო წლის მომდევნო წლის 1 აპრილამდე), თუმცა, ეკუთვნის საანგარიშგებო პერიოდს.
2. ანგარიშგების თარიღის შემდგომი ისეთი მოვლენები, რომლებიც მოხდა ანგარიშგების თარიღის შემდგომ პერიოდში, ანგარიშგების დამტკიცების თარიღამდე (საანგარიშგებო წლის მომდევნო წლის 1 აპრილამდე), განიხილება არამაკორექტირებელ მოვლენად. ამასთან, ერთეულს მოეთხოვება ფინანსური ანგარიშგების განმარტებით შენიშვნებში გაამჟღავნოს შინაარსობრივად ან თანხობრივად არსებითი ასეთი მოვლენები.
როგორ დავიმოწმოთ
საქართველოს მინისტრის ბრძანება „საბიუჯეტო ორგანიზაციების ფინანსური ანგარიშგების მომზადებისა და წარდგენის წესის შესახებ“ ინსტრუქციის დამტკიცების თაობაზე, №24, 04.02.2021, სარეგისტრაციო კოდი 360010010.22.033.017435 (კონსოლიდირებული რედაქცია 31.12.2024). ხელმისაწვდომია: https://legali.ge/law/5089919-6/