კონტრაგენტი კომპანიისგან დებიტორული დავალიანების ამოღება

რა უნდა გააკეთოთ

1. ხანდაზმულობა: სახელშეკრულებო მოთხოვნების ხანდაზმულობა სამი წელია (სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლი); ვალის აღიარება (ურთიერთგასწორების აქტი, ნაწილობრივი გადახდა) ხანდაზმულობას წყვეტს (სამოქალაქო კოდექსის 137-ე მუხლი); შეწყვეტის შემდეგ ვადა თავიდან იწყება (სამოქალაქო კოდექსის 141-ე მუხლი) — დაუყოვნებლივ მიიღეთ ხელმოწერილი ურთიერთგასწორების აქტი.

2. ჯერ შეაფასეთ მოვალის გადახდისუნარიანობა. გადახდისუუნარობის ნიშნების არსებობისას: მიღებული გადახდები სადავოა წარმოების დაწყებამდე 1 წლით ადრე (დაკავშირებული პირებისთვის — 2 წლით) („რეაბილიტაციისა და კრედიტორთა კოლექტიური დაკმაყოფილების შესახებ“ საქართველოს კანონის 66-ე მუხლი); სასამართლოს მიერ გადახდისუუნარობის განცხადების მიღების შემდეგ მოვალის წინააღმდეგ აღსრულება ჩერდება (მორატორიუმი) („რეაბილიტაციისა და კრედიტორთა კოლექტიური დაკმაყოფილების შესახებ“ საქართველოს კანონის 55-ე მუხლი) — ამიტომ სასწრაფოდ ყადაღა (იხ. ქვემოთ), ხოლო კრედიტორს თავადაც შეუძლია მოვალის გადახდისუუნარობის განცხადების წარდგენა („რეაბილიტაციისა და კრედიტორთა კოლექტიური დაკმაყოფილების შესახებ“ საქართველოს კანონის 43-ე მუხლი) ზეწოლის ბერკეტად.

3. თანხა: ვალი + სახელშეკრულებო პროცენტი/პირგასამტეხლო; რთული პროცენტი — მხოლოდ თუ პირდაპირ არის გათვალისწინებული ხელშეკრულებაში (სამოქალაქო კოდექსის 403-ე მუხლი). პრეტენზია გაანგარიშებითა და ვადით.

4. უდავო ვალი — ჯერ აღსრულების ეროვნული ბიურო: აღსრულების ეროვნული ბიუროს გამარტივებული წარმოება — დოკუმენტურად დადასტურებული, ვადამოსული ფულადი მოთხოვნისთვის („სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 91³ მუხლი); არ გამოიყენება შეუსრულებელი საპირისპირო ვალდებულებისას (და არბიტრაჟის დათქმისას) („სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 91² მუხლი); მოვალე შეტყობინებიდან 10 კალენდარული დღის ვადაში იხდის, აღიარებს ან წარადგენს პროტესტს („სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 91⁷ მუხლი); დუმილის/აღიარების შემთხვევაში — გადახდევინების ბრძანება მთელ თანხაზე („სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 91⁷ მუხლი); პროტესტის შემთხვევაში — ბრძანების გაცემაზე უარი („სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 91⁷ მუხლი); პროტესტის შემდეგ აღსრულების ეროვნული ბიუროს ყადაღა იხსნება 1 თვის შემდეგ, თუ სასამართლოში სარჩელის განხილვა არ დაწყებულა („სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 91¹⁰ მუხლი).

5. სადავო ვალი ან აქტივების გატანა — სასამართლო: სარჩელის უზრუნველყოფა — ანგარიშებისა/ქონების ყადაღა (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 191-ე მუხლი); სარჩელამდე — შემდეგ სარჩელი 10 დღის ვადაში (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 192-ე მუხლი).

6. სად მიმართოთ: აღსრულების ეროვნული ბიურო; სასამართლო.

7. მტკიცებულებები: ხელშეკრულება, ზედნადებები/აქტები, საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურები, ურთიერთგასწორების აქტი, პრეტენზია, გადახდების ამონაწერები.

8. ხაფანგები: ურთიერთგასწორების აქტი უფლებამოსილი პირის ხელმოწერის გარეშე; პროტესტის შემდეგ სარჩელის დროულად არშეტანა; მოვალის გადახდისუუნარობამდე გაჭიანურება.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• ურთიერთგასწორების აქტი/ვალის აღიარება წყვეტს ხანდაზმულობას (სამი წელი) და ვადა თავიდან იწყება
• აღსრულების ეროვნული ბიუროს გამარტივებული წარმოება — პირობები, მოვალის პასუხის ვადა, პროტესტი და შედეგები
• უზრუნველყოფა (ყადაღა) სასამართლოში და სარჩელის შეტანის ვადა
• გადახდისუუნარობის რისკი — მორატორიუმი, კრედიტორთა რეესტრი, მიღებული გადახდების გასაჩივრება