ზიანის ანაზღაურება
მიკბინა ძაღლმა, რომელსაც პატრონი ჰყავს
გვერდზე განმარტებულია, რა უნდა გააკეთოთ, თუ პატრონიანმა ძაღლმა გიკბინათ: პირველი ნაბიჯები, პატრონის პასუხისმგებლობა და რისი მოთხოვნა შეიძლება. აქვე მოცემულია პრეტენზიისა და სარჩელის წესი და ხანდაზმულობის ვადა.
რა უნდა გააკეთოთ
დაუყოვნებლივ: აცრების საკითხს ექიმი წყვეტს; დაადგინეთ პატრონი; კბენის შემდეგ მფლობელი ვალდებულია უზრუნველყოს ძაღლზე ვეტერინარული დაკვირვება იზოლაციაში („შინაურ ბინადარ ცხოველთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-7 მუხლი); ცოფზე ეჭვის შემთხვევაში მფლობელი ვალდებულია კბენის შესახებ აცნობოს მუნიციპალიტეტის უფლებამოსილ ორგანოს („შინაურ ბინადარ ცხოველთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-7 მუხლი). სარჩელის ვადა: ხანდაზმულობა — 3 წელი იმ მომენტიდან, როცა ზიანისა და ვალდებული პირის შესახებ შეიტყვეთ (სამოქალაქო კოდექსის 1008-ე მუხლი).
ვინ იხდის: ცხოველის მფლობელი ანაზღაურებს მისი ცხოველით სხვისთვის მიყენებულ ზიანს — არ აქვს მნიშვნელობა, ცხოველი მეთვალყურეობის ქვეშ იყო, დაიკარგა თუ გაიქცა (სამოქალაქო კოდექსის 1003-ე მუხლი); მფლობელი თავისუფლდება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მესამე პირთა დასაცავად საჭირო ზომები მიიღო (ღვედი, ცხვირსახვევი, ღობე) (სამოქალაქო კოდექსის 1003-ე მუხლი). არგუმენტი პატრონის დაცვის წინააღმდეგ: ძაღლის გასეირნება ხალხმრავალ ადგილებში (ბულვარი, პარკი, სკვერი, გარდა სპეციალური მოედნებისა) — მხოლოდ ღვედით ან ცხვირსახვევით („შინაურ ბინადარ ცხოველთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-20 მუხლი); ამავე დარღვევისთვის — ძაღლი ღვედის ან ცხვირსახვევის გარეშე პარკში, სკვერში, ბულვარში — ჯარიმა მფლობელს 150 ლარი (წლის განმავლობაში განმეორებით — 300 ლარი) (ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 103-ე მუხლი).
რა დაგვიკისროთ: მკურნალობის ხარჯები (მათ შორის ცოფის საწინააღმდეგო ინექციები) შეიძლება მოითხოვოთ, მათ შორის წინასწარაც (სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლი); სხეულის დაზიანებისას — მორალური ზიანის კომპენსაციაც (სამოქალაქო კოდექსის 413-ე მუხლი); შინაური ცხოველისთვის — ვეტერინარის ანგარიშები, როგორც ქონებრივი ზიანი; თუ დაზარალებულმა თავად გააღიზიანა ძაღლი — ანაზღაურება ბრალის ხარისხის მიხედვით მცირდება (სამოქალაქო კოდექსის 415-ე მუხლი).
პატრონის საჯარო და სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობა: ძაღლების შენახვის წესების დარღვევის საქმეებს განიხილავს მუნიციპალიტეტის ორგანო (მერია) (ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 209³-ე მუხლი); ჯანმრთელობის საშუალო სიმძიმის ან მძიმე დაზიანება გაუფრთხილებლობით სისხლისსამართლებრივად დასჯადია (სისხლის სამართლის კოდექსის 124-ე მუხლი) — განცხადება პოლიციაში.
წესი: პრეტენზია პატრონს ჩეკებით → სარჩელი (რაიონული სასამართლო); ჯანმრთელობის დაზიანების სარჩელი — სახელმწიფო ბაჟის გარეშე (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 46-ე მუხლი).
სად მივმართოთ: ტრავმატოლოგიური პუნქტი/ექიმი; მერია (ძაღლების შენახვის წესების დარღვევა); პოლიცია (მძიმე დაზიანება); რაიონული (საქალაქო) სასამართლო — სარჩელი.
მტკიცებულებები: სამედიცინო დოკუმენტები და ტრავმატოლოგიური პუნქტის ცნობა, აცრის/მკურნალობის ჩეკები, ვეტკლინიკის ანგარიშები, ჭრილობების ფოტოები, ვიდეო, მოწმეები, პატრონისა და ძაღლის მონაცემები, განცხადება პოლიციაში.
ხშირი შეცდომები: პატრონის გაშვება მისი მონაცემებისა და ძაღლის აცრების მონაცემების გარეშე; აცრების გადადება „გარკვევამდე“ ექიმის გადაწყვეტილების ნაცვლად; ვარაუდი, რომ პატრონი პასუხს არ აგებს, რადგან ძაღლი „გაიქცა“ ან „არასდროს უკბენია“.
აუცილებლად გადაამოწმეთ
- პატრონი პასუხს აგებს ძაღლით მიყენებულ ზიანზე, თუნდაც ძაღლი გაიქცეს; გათავისუფლება — მხოლოდ დაცვის ზომების მიღებისას
- რა დაგვიკისროთ: მკურნალობა (აცრების ჩათვლით), მორალური ზიანი, ვეტერინარის ანგარიშები შინაური ცხოველისთვის
- პატრონი ვალდებულია უზრუნველყოს მკბენი ძაღლის ვეტერინარული დაკვირვება; ღვედის/ცხვირსახვევის გარეშე პარკში — ჯარიმა პატრონს 150 ლარი (განმეორებით 300)
- ჯანმრთელობის საშუალო სიმძიმის ან მძიმე დაზიანება გაუფრთხილებლობით — პატრონის სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობა (განცხადება პოლიციაში)
- წესი: პრეტენზია → სარჩელი სახელმწიფო ბაჟის გარეშე; ხანდაზმულობა 3 წელი
მოქმედი ნორმები
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი
- მუხლი 1003. ცხოველის მიერ მიყენებული ზიანის ანაზღაურება
- მუხლი 1008. ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის ხანდაზმულობის ვადა
- მუხლი 408. პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენის მოვალეობა
- მუხლი 413. ზიანის ანაზღაურება არაქონებრივი ზიანისათვის
- მუხლი 415. დაზარალებულის ბრალი ზიანის დადგომაში
- მუხლი 1014. ჯანმრთელობის დაზიანებით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურება