უხეში ან განმეორებითი დარღვევის გამო დათხოვნა

რა უნდა გააკეთოთ

1. კვალიფიკაცია: საფუძველი „ზ“ — ხელშეკრულებით და/ან შინაგანაწესით გათვალისწინებული ვალდებულების უხეში დარღვევა; „უხეში“ დარღვევების ჩამონათვალს კანონი არ იძლევა (შრომის კოდექსის 47-ე მუხლი); ან საფუძველი „თ“ (განმეორებითი დარღვევა) — მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ დისციპლინური პასუხისმგებლობის ღონისძიება უკვე გამოყენებული იყო ბოლო 1 წლის განმავლობაში (შრომის კოდექსის 47-ე მუხლი). თუ პუნქტი მითითებული არ არის — მოითხოვეთ დასაბუთება.

2. ვადები: წერილობითი დასაბუთების მოთხოვნა — შეტყობინების მიღებიდან 30 კალენდარული დღის ვადაში (შრომის კოდექსის 48-ე მუხლი); დამსაქმებლის პასუხი — 7 კალენდარული დღის ვადაში (შრომის კოდექსის 48-ე მუხლი); სარჩელი — დასაბუთების მიღებიდან 30 კალენდარული დღის ვადაში (შრომის კოდექსის 48-ე მუხლი); თუ 7 დღეში პასუხი არ არის — სარჩელი 30 კალენდარული დღის ვადაში, მტკიცების ტვირთი დამსაქმებელზეა (შრომის კოდექსის 48-ე მუხლი); მოთხოვნის გარეშე — სარჩელი 30 კალენდარული დღის ვადაში შეტყობინებიდან (შრომის კოდექსის 48-ე მუხლი).

3. შემადგენლობა: იყო თუ არა დარღვევა და ბრალი; „თ“ საფუძვლისთვის — წინა ღონისძიების თარიღი და დოკუმენტი. შინაგანაწესი: შინაგანაწესის დარღვევა საფუძველია მხოლოდ მაშინ, თუ შინაგანაწესი ხელშეკრულების ნაწილია (შრომის კოდექსის 47-ე მუხლი); შინაგანაწესს გაგაცნობენ ხელშეკრულებამდე, მის ცვლილებებს — 14 კალენდარული დღის ვადაში (შრომის კოდექსის მე-14 მუხლი).

4. წესი: 30 დღით ადრე გაფრთხილება და კომპენსაცია სავალდებულოა მხოლოდ „ა“, „ვ“, „ი“, „ო“ საფუძვლების დროს — არა „ზ“/„თ“ საფუძვლებისას (შრომის კოდექსის 48-ე მუხლი) — მათი არარსებობა არ არის არგუმენტი; არგუმენტებია: დაუმტკიცებლობა, არაპროპორციულობა, ერთწლიანი ვადის გასვლა. განსაკუთრებით: ორსულის დათხოვნის აკრძალვა „ზ“/„თ“ საფუძვლებზე არ ვრცელდება (შრომის კოდექსის 47-ე მუხლი).

5. მტკიცება: თითოეული მხარე ამტკიცებს იმ გარემოებებს, რომლებზეც ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს — დარღვევას ამტკიცებს დამსაქმებელი (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლი).

6. მოთხოვნები: პირვანდელ/ტოლფას სამუშაოზე აღდგენა ან კომპენსაცია (შრომის კოდექსის 48-ე მუხლი); დამატებით — იძულებითი განაცდური გადაწყვეტილების აღსრულებამდე (შრომის კოდექსის 48-ე მუხლი); ანგარიშსწორება და გამოუყენებელი შვებულება. ორგანო: შრომის ინსპექციის სამსახურის ჯარიმები არ შეეხება 47–50-ე მუხლებს — დათხოვნის კანონიერებას წყვეტს სასამართლო (შრომის კოდექსის 77-ე მუხლი).

7. სად მივმართოთ: რაიონული/საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგია.

8. მტკიცებულებები: ბრძანება/შეტყობინება, დასაბუთება ან მისი მოთხოვნის დამადასტურებელი მტკიცებულება; ხელშეკრულება (შედის თუ არა მასში შინაგანაწესი), შინაგანაწესი გაცნობის დამადასტურებელი ხელმოწერით; წინა დისციპლინური ღონისძიების დოკუმენტი და თარიღი; აქტები, ახსნა-განმარტებები, ტაბელი; ბიულეტენი, მიმოწერა, მოწმეები.

9. ხაფანგები: დისციპლინური დათხოვნის უკანონოდ მიჩნევა მხოლოდ იმის გამო, რომ არ ყოფილა გაფრთხილება და კომპენსაცია; შრომის ინსპექციის ლოდინი და 30-დღიანი ვადების გაშვება; 1 წელზე უფროსი საყვედური ან შინაგანაწესით გაუთვალისწინებელი სახდელი; რუსეთის შრომის კოდექსის მსგავსად „უხეში“ დარღვევების დახურული ჩამონათვალის ძიება — სიმძიმეს სასამართლო აფასებს.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• საფუძველი: უხეში დარღვევა ან განმეორებითი დარღვევა ბოლო 1 წლის განმავლობაში სახდელის გამოყენების შემთხვევაში; შინაგანაწესი — მხოლოდ მაშინ, თუ ის ხელშეკრულების ნაწილია
• 30-დღიანი ვადები: დასაბუთების მოთხოვნა → 7 დღე → სარჩელი; მოთხოვნის გარეშე — 30 დღე შეტყობინებიდან
• დისციპლინური დათხოვნისას გაფრთხილება და კომპენსაცია არ მოითხოვება; მთავარია დამსაქმებლის მიერ დარღვევის დამტკიცება
• რა უნდა მოითხოვოთ: აღდგენა/კომპენსაცია და იძულებითი განაცდური; დავა — სასამართლოში და არა ინსპექციაში