დისკრიმინაცია — საჩივარი სახალხო დამცველთან

რა უნდა გააკეთოთ

1. კვალიფიკაცია: ნიშნებია რასა, ენა, სქესი, ასაკი, მოქალაქეობა, წარმოშობა, რელიგია, შეზღუდული შესაძლებლობა და სხვა („დისკრიმინაციის ყველა ფორმის აღმოფხვრის შესახებ“ კანონის პირველი მუხლი); დისკრიმინაცია — ნიშნის გამო სხვებთან შედარებით უარესი მდგომარეობა ანალოგიურ პირობებში („დისკრიმინაციის ყველა ფორმის აღმოფხვრის შესახებ“ კანონის მე-2 მუხლი); კანონი მოქმედებს კერძო პირებისა და კომპანიების მიმართაც („დისკრიმინაციის ყველა ფორმის აღმოფხვრის შესახებ“ კანონის მე-3 მუხლი), მათ შორის საქონლის, მომსახურებისა და საცხოვრებლის სფეროში („დისკრიმინაციის ყველა ფორმის აღმოფხვრის შესახებ“ კანონის მე-2 მუხლი).

2. ⏰ სასამართლო თუ დამცველი: სარჩელი სასამართლოში — იმ მომენტიდან 1 წლის განმავლობაში, როცა შეიტყო ან უნდა შეეტყო (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 363² მუხლი); დამცველთან მიმართვა სასამართლომდე სავალდებულო ეტაპი არ არის (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 363² მუხლი); მორალური და მატერიალური ზიანის ანაზღაურებას მხოლოდ სასამართლო ადგენს (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 363² მუხლი). კანონი არ ამბობს, რომ დამცველთან საჩივარი ამ ვადას აჩერებს — ნუ დაეყრდნობით; იმავე ფაქტზე სასამართლოში დავის შემთხვევაში წარმოება ჩერდება („დისკრიმინაციის ყველა ფორმის აღმოფხვრის შესახებ“ კანონის მე-9 მუხლი).

3. საჩივარი: სახალხო დამცველი განიხილავს პირის ან ჯგუფის საჩივარს („დისკრიმინაციის ყველა ფორმის აღმოფხვრის შესახებ“ კანონის მე-6 მუხლი), უფასოდ („საქართველოს სახალხო დამცველის შესახებ“ კანონის მე-16 მუხლი); საჩივარში — ფაქტები, რომლებიც დისკრიმინაციის ვარაუდის საფუძველს იძლევა, და მასალები („დისკრიმინაციის ყველა ფორმის აღმოფხვრის შესახებ“ კანონის მე-8 მუხლი); შემდეგ დამრღვევი ამტკიცებს, რომ დისკრიმინაცია არ ყოფილა („დისკრიმინაციის ყველა ფორმის აღმოფხვრის შესახებ“ კანონის მე-8 მუხლი).

4. შედეგი: ზეპირი მოსმენა და მორიგება („დისკრიმინაციის ყველა ფორმის აღმოფხვრის შესახებ“ კანონის მე-8 მუხლი); დადასტურებული დისკრიმინაცია — რეკომენდაცია თანასწორობის აღდგენის შესახებ („დისკრიმინაციის ყველა ფორმის აღმოფხვრის შესახებ“ კანონის მე-9 მუხლი); ადრესატი ვალდებულია განიხილოს და 20 დღეში წერილობით აცნობოს შედეგი („საქართველოს სახალხო დამცველის შესახებ“ კანონის 24-ე მუხლი). უგულებელყოფის შემთხვევაში — კომპანიას, რომელმაც არ უპასუხა ან არ დაეთანხმა, დამცველს თავად შეუძლია სასამართლოში უჩივლოს (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 363² მუხლი); ადმინისტრაციული ორგანოს წინააღმდეგ — დამცველის სარჩელი ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსით („დისკრიმინაციის ყველა ფორმის აღმოფხვრის შესახებ“ კანონის მე-6 მუხლი).

5. სად მივმართოთ: სახალხო დამცველი; რაიონული სასამართლო — დისკრიმინაციის სარჩელი.

6. მტკიცებულებები: წერილობითი უარი, მიმოწერა, აუდიო/ვიდეო, მოწმეები, როგორ ემსახურებოდნენ სხვებს.

7. ხაფანგები: დამცველის ლოდინი და სარჩელის ერთწლიანი ვადის გაშვება; დამცველისგან კომპენსაციის ან ჯარიმის მოლოდინი — ის რეკომენდაციას გასცემს; ნიშნის დაუსახელებლობა და სხვებთან შედარების ჩვენების გარეშე დარჩენა.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• რა არის დისკრიმინაცია (ნიშანი + სხვებთან შედარებით უარესი მოპყრობა) და რომ კანონი კერძო კომპანიების მიმართაც მოქმედებს
• საჩივარში — ფაქტები და მტკიცებულებები, რომლებიც დისკრიმინაციის ვარაუდის საფუძველს იძლევა; შემდეგ მტკიცების ტვირთი დამრღვევზეა; უფასოა
• შედეგი — მორიგება ან რეკომენდაცია; ადრესატი ვალდებულია 20 დღეში უპასუხოს; უარის შემთხვევაში დამცველს შეუძლია სასამართლოსთვის მიმართვა
• კომპენსაციას მხოლოდ სასამართლო ადგენს; სარჩელი — 1 წლის განმავლობაში, დამცველთან მიმართვა სავალდებულო არ არის და ვადას არ ახანგრძლივებს