დამკვეთი ფრილანსერს ან ინდმეწარმეს მომსახურებას არ უხდის

რა უნდა გააკეთოთ

1. ხელშეკრულების არსებობა: ხელშეკრულება ზეპირიც შეიძლება იყოს — წერილობითი ფორმა საჭიროა მხოლოდ კანონით ან მხარეთა შეთანხმებით (სამოქალაქო კოდექსის 69-ე მუხლი); ნარდობა — შემსრულებელი ასრულებს სამუშაოს, დამკვეთი ვალდებულია გადაიხადოს შეთანხმებული ანაზღაურება (სამოქალაქო კოდექსის 629-ე მუხლი); ანაზღაურება შეთანხმებულად ითვლება სიტყვების გარეშეც; თუ თანხა არ არის განსაზღვრული — ტარიფი ან ჩვეულებრივი ფასი (სამოქალაქო კოდექსის 630-ე მუხლი). მტკიცებულებები — მიმოწერა ტექნიკური დავალებითა და ფასით, ინვოისი, ჩაბარებულზე ბმულები, გადახდილი ტრანშები.

2. როდის უნდა გადაიხადოს: ანაზღაურება — სამუშაოს შესრულების შემდეგ, თუ ტრანშებზე არ შეთანხმებულან (სამოქალაქო კოდექსის 648-ე მუხლი); დამკვეთი ვალდებულია მიიღოს სამუშაო და მიღებისას გადაიხადოს; სამუშაო მიღებულად ითვლება, თუ მან ის არ მიიღო შემსრულებლის მიერ დანიშნულ ვადაში (სამოქალაქო კოდექსის 649-ე მუხლი) — შედეგი წერილობით გაუგზავნეთ და მიღების ვადა დანიშნეთ.

3. პრეტენზიები ხარისხზე: ნაკლის შემთხვევაში დამკვეთს შეუძლია დახვეწა მოითხოვოს; შემსრულებელი თავად ირჩევს — გამოასწოროს თუ თავიდან გააკეთოს (სამოქალაქო კოდექსის 642-ე მუხლი); ნაკლი იძლევა მხოლოდ ფასის შემცირებას იმ თანხით, რაზეც ის ღირებულებას ამცირებს — და არა სრულიად გადაუხდელობის უფლებას (სამოქალაქო კოდექსის 645-ე მუხლი); ცნობილი ნაკლის მქონე სამუშაოს პრეტენზიის გარეშე მიღების შემდეგ მასზე პრეტენზიები აღარ რჩება (სამოქალაქო კოდექსის 652-ე მუხლი). პროექტის შუა გზაზე უარი: დამკვეთს შეუძლია დასრულებამდე უარი თქვას, მაგრამ იხდის შესრულებულსა და ზიანს (სამოქალაქო კოდექსის 636-ე მუხლი).

4. ვალის გარდა: გადახდის გადაცილებისთვის პროცენტი — მხარეთა მიერ შეთანხმებული ოდენობით (სამოქალაქო კოდექსის 403-ე მუხლი); პირგასამტეხლო ძალაშია მხოლოდ თუ წერილობით არის შეთანხმებული (სამოქალაქო კოდექსის 418-ე მუხლი).

5. ამოღება: დოკუმენტურად დადასტურებული ვადაგადაცილებული ფულადი ვალი — გამარტივებული წარმოება ბიუროში სასამართლოს გარეშე („სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 91³-ე მუხლი); არ შეიძლება, თუ მოთხოვნა ჯერ შეუსრულებელ საპასუხო ვალდებულებაზეა დამოკიდებული (სამუშაო ჩაბარებული არ არის) („სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 91²-ე მუხლი); მოვალე 10 კალენდარულ დღეში იხდის, ცნობს ან აცხადებს პროტესტს (პროტესტი → სასამართლო) („სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 91⁷-ე მუხლი). დავა — 5000 ლარამდე სარჩელი — მაგისტრატი მოსამართლე (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-14 მუხლი); ელექტრონული ხელმოწერის მქონე ელექტრონულ დოკუმენტს მტკიცებულების ძალა აქვს (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 134-ე მუხლი). ხანდაზმულობა: ხელშეკრულებიდან მოთხოვნის ხანდაზმულობა — 3 წელი (სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლი).

6. სად მიმართოთ: აღსრულების ეროვნული ბიურო (გამარტივებული წარმოება); მაგისტრატი მოსამართლე ან რაიონული (საქალაქო) სასამართლო.

7. მტკიცებულებები: მიმოწერა (ტექნიკური დავალება, ფასზე შეთანხმება, „მადლობა, ყველაფერი მივიღეთ“), ინვოისი, მიღების აქტი, ჩაბარებული შედეგის ბმულები/ფაილები თარიღებით, ნაწილობრივი გადახდის ამონაწერები.

8. ხაფანგები: ფიქრი, რომ ხელმოწერილი ხელშეკრულების გარეშე ამოღება შეუძლებელია; დამკვეთისთვის მიღების ვადის დაუნიშვნელობა — ჩუმი მიღება არ დგება; „კანონიერი პირგასამტეხლოს“ მოთხოვნა — წერილობითი შეთანხმების გარეშე ის არ არსებობს; ბიუროს გამარტივებულ წარმოებაში წასვლა, სანამ სამუშაო ჩაბარებული არ არის.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• მიმოწერით დადებული ხელშეკრულება ნამდვილია; ანაზღაურება აშკარა ფასის გარეშეც
• გადახდა შესრულების შემდეგ/მიღებისას; ჩუმი მიღება შემსრულებლის მიერ დანიშნული ვადის შემდეგ
• ნაკლი — დახვეწა/ფასის შემცირება და არა გადახდაზე უარი; დამკვეთის უარის შემთხვევაში — შესრულებულის ანაზღაურება
• პროცენტი მხოლოდ შეთანხმებით, პირგასამტეხლო — წერილობით
• ბიუროს გამარტივებული წარმოება (პასუხისთვის 10 დღე) ან მაგისტრატი მოსამართლე/სასამართლო; ხანდაზმულობა 3 წელი