ნაკლის მქონე საქონელი / მომსახურება

რა უნდა გააკეთოთ

1. კვალიფიკაცია: მომხმარებელი (პირადი საჭიროებები) ↔ გამყიდველი-მეწარმე; საქონელი/მომსახურება; ახალი/მეორადი. ნაკლის არსებობისას — უფასო შეკეთება ან შეცვლა, ფასის შემცირება ან ხელშეკრულებიდან გასვლა („მომხმარებლის უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონის მე-17 მუხლი).

2. მტკიცება და ვადები: ნაკლი მიღებიდან 6 თვის განმავლობაში გამოვლინდა — ივარაუდება, რომ იგი გადაცემისას არსებობდა (ამას გამყიდველი უარყოფს) („მომხმარებლის უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონის მე-20 მუხლი); 6 თვის შემდეგ — ამტკიცებს მყიდველი („მომხმარებლის უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონის მე-20 მუხლი); უფლებები მოქმედებს, თუ ნაკლი გადაცემიდან 2 წლის განმავლობაში გამოვლინდა („მომხმარებლის უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონის მე-20 მუხლი); მეორადი საქონლისთვის 2-წლიანი წესი არ მოქმედებს — პასუხისმგებლობა მხარეთა შეთანხმებით განისაზღვრება („მომხმარებლის უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონის მე-20 მუხლი).

3. რიგითობა: შეკეთება და შეცვლა — პირველი რიგის უფლებებია („მომხმარებლის უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონის მე-17 მუხლი); ფასდაკლება ან ხელშეკრულებაზე უარი — თუ შეკეთება/შეცვლა შეუძლებელია, გონივრულ ვადაში არ განხორციელდა ან მნიშვნელოვან შეუსაბამობას იწვევს („მომხმარებლის უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონის მე-17 მუხლი); უმნიშვნელო ნაკლის შემთხვევაში ხელშეკრულებაზე უარის თქმა შეუძლებელია („მომხმარებლის უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონის მე-17 მუხლი). მომსახურება: უშედეგო დამატებითი ვადის შემდეგ — გამოსწორება სხვა პირის მიერ შემსრულებლის ხარჯზე, ფასდაკლება ან უარი ზიანის ანაზღაურებით („მომხმარებლის უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონის მე-18 მუხლი).

4. „არასაგარანტიო შემთხვევას“ კანონი არ აუქმებს: გარანტიის პირობა, რომელიც მომხმარებლის კანონისმიერ უფლებებს ზღუდავს, ბათილია („მომხმარებლის უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონის მე-19 მუხლი). უნაკლო საქონლის დაბრუნება ჩვეულებრივი მაღაზიიდან: მიზეზის გარეშე უარი 14 დღეში — მხოლოდ დისტანციური და სარეწის გარეთ დადებული ხელშეკრულებებისთვის („მომხმარებლის უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონის მე-13 მუხლი).

5. წესი: წერილობითი პრეტენზია მოთხოვნითა და ვადით → საჩივარი კონკურენციისა და მომხმარებლის დაცვის სააგენტოში (კონკურენციისა და მომხმარებლის დაცვის სააგენტო) ან დარგობრივ მარეგულირებელთან („მომხმარებლის უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონის 28-ე მუხლი); სააგენტო სწავლობს მომხმარებელთა ჯგუფის უფლებების დარღვევებს („მომხმარებლის უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონის 30-ე მუხლი), მიმართვის ვადა — დარღვევიდან 2 წელი („მომხმარებლის უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონის 31-ე მუხლი) → სარჩელი სასამართლოში (სახელშეკრულებო მოთხოვნების ხანდაზმულობა — 3 წელი (სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლი)).

6. სად მივმართოთ: გამყიდველი (პრეტენზია) → სააგენტო → რაიონული (საქალაქო) სასამართლო; შესაძლებელია მედიაცია და არბიტრაჟი.

7. მტკიცებულებები: ჩეკი, მიღების თარიღი, საგარანტიო ტალონი, ნაკლის ფოტო/ვიდეო, სერვისის აქტი, მიმოწერა, დავის შემთხვევაში — ექსპერტიზა.

8. ხაფანგები: თანხის დაუყოვნებლივ მოთხოვნა შეკეთება/შეცვლის გვერდის ავლით; პრეზუმფციის ნახევარწლიანი ზღვრის გაშვება; სააგენტოსგან თანხის დაბრუნების მოლოდინი — ინდივიდუალურ დავას სასამართლო წყვეტს.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• მოთხოვნათა იერარქია: შეკეთება/შეცვლა → ფასის შემცირება/ხელშეკრულებაზე უარი
• 6 თვე — მტკიცების ტვირთი გამყიდველზეა; 2 წელი — ნაკლის აღმოჩენის ვადა
• კომერციული გარანტია კანონისმიერ უფლებებს არ ზღუდავს
• წესი: პრეტენზია → სააგენტო/მარეგულირებელი → სასამართლო