პერსონალური მონაცემები
ჩემი ფოტო ან ვიდეო თანხმობის გარეშე სოციალურ ქსელში გამოაქვეყნეს
გვერდზე განხილულია გამოსახულების უფლება და მისი გამონაკლისები, გამოქვეყნების წაშლის მოთხოვნა, საჩივარი სახელმწიფო აუდიტის სამსახურში და სასამართლოში ზიანის ანაზღაურების გზა.
რა უნდა გააკეთოთ
გამოსახულების უფლება: თანხმობის გარეშე გამოქვეყნებული გამოსახულება (ფოტო, ვიდეო) — უფლება, მოითხოვოთ შეწყვეტა და დაცვა სასამართლოში (სამოქალაქო კოდექსის მე-18 მუხლი). ყოველთვის დაასახელეთ გამონაკლისები — ავტორი მათ მოიშველიებს: თანხმობა საჭირო არ არის საზოგადოებრივი ცნობადობისას, თანამდებობისას, მართლმსაჯულების ან პოლიციის მოთხოვნისას (სამოქალაქო კოდექსის მე-18 მუხლი); და საჯარო გარემოში გადაღებისას ან ანაზღაურებადი პოზირებისას (სამოქალაქო კოდექსის მე-18 მუხლი). კაფე და ქუჩა — მთავარი რისკია; დაცინვის მიზნით გადიდებული კადრი — საკამათოა გადაღებულის სასარგებლოდ.
ვინ აქვეყნებს: კომპანია ან მონეტიზაციის მქონე ბლოგერი — პერსონალურ მონაცემთა კანონი, დამუშავების (გამოქვეყნების) საფუძველი უნდა დაამტკიცოს გამომქვეყნებელმა (პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ კანონის მე-5 მუხლი); მაღაზიის კლიპი — კამერების ჩანაწერები დაცულია არამართლზომიერი გამოყენებისგან (პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ კანონის მე-10 მუხლი). კერძო პირი: პერსონალურ მონაცემთა კანონი არ ვრცელდება ფიზიკურ პირზე, რომელიც მოქმედებს აშკარად პირადი, ბიზნესთან ან პროფესიასთან დაუკავშირებელი მიზნებით (პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ კანონის მე-2 მუხლი) — გზა სამოქალაქოა; მედიას განსაკუთრებული რეჟიმი აქვს.
მოთხოვნა ავტორს (და საჩივარი პლატფორმას): წაშლა მოთხოვნით ან დასაბუთებული უარი — არაუგვიანეს 10 სამუშაო დღისა (პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ კანონის მე-16 მუხლი); გამოქვეყნებულისთვის — მოითხოვეთ წვდომის შეზღუდვა, ასლებისა და ბმულების წაშლა (პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ კანონის მე-16 მუხლი). შეპასუხება: უარი დასაშვებია, თუ გამოქვეყნება აუცილებელია გამოხატვის თავისუფლებისთვის (პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ კანონის მე-16 მუხლი).
უარი — საჩივარი: საჩივარი — სახელმწიფო აუდიტის სამსახურში ან სასამართლოში (პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ კანონის 22-ე მუხლი); ნუ გააჭიანურებთ — ჯარიმა შესაძლებელია არაუგვიანეს დარღვევიდან 4 თვისა (გაგრძელებადი დარღვევისას — გამოვლენიდან) (პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ კანონის 65-ე მუხლი); საფუძვლის გარეშე დამუშავება — გაფრთხილება ან ჯარიმა 1 000 ლარი (ბრუნვა 500 000 ლარამდე) (პერსონალურ მონაცემთა დაცვის შესახებ კანონის 67-ე მუხლი). სასამართლოში: დაცვა (წაშლა, შეწყვეტა) — დამრღვევის ბრალის მიუხედავად (სამოქალაქო კოდექსის მე-18 მუხლი); ბრალის არსებობისას — ზიანის ანაზღაურება, მათ შორის დამრღვევის მოგების ოდენობით, და მორალური ზიანი (სამოქალაქო კოდექსის მე-18 მუხლი).
წარწერა „ქურდი“ — უკვე ცილისწამებაა — არსებითად მცდარი ფაქტის შემცველი სახელის გამტეხი დებულება (სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლების შესახებ კანონის პირველი მუხლი): განაცხადეთ ერთად. ინტიმური კადრები და შანტაჟი — სისხლის სამართლის საქმეა.
სად მივმართოთ: ავტორი და პლატფორმა → სახელმწიფო აუდიტის სამსახური → რაიონული (საქალაქო) სასამართლო.
მტკიცებულებები: სკრინშოტები და ეკრანის ჩანაწერი URL-ითა და თარიღით; გვერდის არქივი; მონეტიზაციის დამადასტურებელი საბუთები.
ხაფანგები: ფიქრი, რომ ტყუილის გარეშე დარღვევა არ არსებობს — გამოსახულება თავისთავად არის დაცული; აუდიტის სამსახურში საჩივარი კერძო პირზე, რომელიც პირადი მიზნით აქვეყნებს — გზა სასამართლოა.
აუცილებლად გადაამოწმეთ
- გამოსახულების უფლება და მისი ყველა გამონაკლისი (საჯარო პირი, თანამდებობა, საჯარო გარემო, ანაზღაურებადი პოზირება)
- გამოქვეყნებისა და ბმულების წაშლის მოთხოვნა — პასუხი 10 სამუშაო დღემდე
- საჩივარი სახელმწიფო აუდიტის სამსახურში კომპანიის/ბლოგერის მიმართ; პირადი მიზნით მოქმედ კერძო პირზე პერსონალურ მონაცემთა კანონი შეიძლება არ ვრცელდებოდეს
- სარჩელი გამოსახულების დასაცავად — წაშლა ბრალის გარეშე, ბრალისას — ზიანის ანაზღაურება და მორალური ზიანი
- წარწერაში გაჟღერებული ბრალდებები — ცალკე, როგორც ცილისწამება
მოქმედი ნორმები
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი
LAW OF GEORGIA ON PERSONAL DATA PROTECTION
- მუხლი 16. მონაცემთა დამუშავების შეწყვეტის, წაშლის ან განადგურების უფლება1. მონაცემთა სუბიექტს უფლება აქვს, დამუშავებისთვის პასუხისმგებელ პირს მოსთხოვოს მის შესახებ მონაცემთა დამუშავების (მათ შორის, პროფაილინგის
- მუხლი 65. ადმინისტრაციული სახდელის დადების ვადები1. ამ კანონით განსაზღვრული ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის ჩადენისთვის პირს პასუხისმგებლობა შეიძლება დაეკისროს არაუგვიანეს 4 თვისა სამართალდარღვევის ჩადენის დღ
- მუხლი 67. მონაცემთა დამუშავება ამ კანონით გათვალისწინებული საფუძვლების გარეშე1. მონაცემთა დამუშავება ამ კანონით გათვალისწინებული საფუძვლების გარეშე −
- მუხლი 2. კანონის მოქმედების სფერო1. ამ კანონის მოქმედება ვრცელდება საქართველოს ტერიტორიაზე მონაცემთა ავტომატური საშუალებებით დამუშავებასა და ნახევრად ავტომატური საშუალებებით დამუშავებაზე, იმ მონაცემთა არაავტომ
- მუხლი 5. მონაცემთა დამუშავების საფუძვლები1. მონაცემთა დამუშავება დასაშვებია, თუ არსებობს ერთ-ერთი შემდეგი საფუძველი:
- მუხლი 10. ვიდეომონიტორინგის განხორციელება1. ვიდეომონიტორინგის განხორციელება დასაშვებია დანაშაულის თავიდან აცილების, მისი გამოვლენის, საზოგადოებრივი უსაფრთხოების, პირის უსაფრთხოებისა და საკუთრების დაცვის, არასრუ
- მუხლი 22. გასაჩივრების უფლება