საპენსიო დანაზოგის გატანა საქართველოდან წასვლისას (უცხოელები და ემიგრანტები)

რა უნდა გააკეთოთ

1. სტატუსი: კანონი ვრცელდება მხოლოდ მოქალაქეებზე და მუდმივი ბინადრობის ნებართვის მქონე უცხოელებზე; დროებითი ბინადრობის ნებართვის მქონე მონაწილე არ არის (დაგროვებითი პენსიის შესახებ კანონის 1-ლი მუხლი). დროებითი ბინადრობის ნებართვა → ეს არის არა „გადახდა წასვლისას“, არამედ დაკავებული თანხის დაბრუნება: შეცდომით/ზედმეტად შეტანილი შენატანები ბრუნდება (საგადასახადო კოდექსის 82-ე მუხლი); ფონდს უფლება აქვს დამსაქმებელს დაავალოს ზედმეტი შენატანის გასწორება (დაგროვებითი პენსიის შესახებ კანონის მე-6 მუხლი). შენატანები: დასაქმებულის შენატანი — ხელფასის 2% (კიდევ 2% — დამსაქმებლის, ასევე სახელმწიფოს შენატანი) (დაგროვებითი პენსიის შესახებ კანონის მე-3 მუხლი).

2. მონაწილე: დანაზოგი ხელმისაწვდომია მხოლოდ საპენსიო ასაკიდან ან კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევებში (დაგროვებითი პენსიის შესახებ კანონის 24-ე მუხლი); გამონაკლისი — მოქალაქეობის შეწყვეტისას და/ან მუდმივი ბინადრობის ნებართვის დაკარგვისას — მთელი თანხა ერთიანად (დაგროვებითი პენსიის შესახებ კანონის 34¹ მუხლი), მხოლოდ მოქალაქეობის/ბინადრობის ნებართვის დაკარგვის დადასტურებისას; თავად გასვლა საფუძველი არ არის (დაგროვებითი პენსიის შესახებ კანონის 34¹ მუხლი).

3. მოქალაქე: მოქალაქეობა იკარგება უცხოური მოქალაქეობის მიღებისას (საქართველოს მოქალაქეობის შესახებ კანონის 21-ე მუხლი), გარდა იმ შემთხვევისა, როცა წინასწარ მიღებულია მოქალაქეობის შენარჩუნების თანხმობა — მაშინ გადახდის უფლება არ არსებობს (საქართველოს მოქალაქეობის შესახებ კანონის 21¹ მუხლი).

4. ვადები: ფონდის გადაწყვეტილება — განცხადებიდან არაუგვიანეს 30 კალენდარული დღისა (დაგროვებითი პენსიის შესახებ კანონის 32-ე მუხლი); გადახდა — გადაწყვეტილებიდან არაუგვიანეს 30 კალენდარული დღისა (დაგროვებითი პენსიის შესახებ კანონის 32-ე მუხლი); გადახდა მხოლოდ ლარში (დაგროვებითი პენსიის შესახებ კანონის მე-3 მუხლი).

5. გადასახადი: წასვლისას გადახდა გადასახადისგან გათავისუფლებული არ არის (საგადასახადო კოდექსის 82-ე მუხლი), იბეგრება ზოგადი განაკვეთით (საგადასახადო კოდექსის 82-ე მუხლი) — 20% (საგადასახადო კოდექსის 81-ე მუხლი), გადასახადს წყაროსთან იკავებს ფონდი (საგადასახადო კოდექსის 154-ე მუხლი).

6. დაბრუნებისას (მოქალაქეობა/მუდმივი ბინადრობა) ვალდებული ხართ შეატყობინოთ დამსაქმებლებს — შენატანები განახლდება (დაგროვებითი პენსიის შესახებ კანონის 34¹ მუხლი).

7. სად მივმართოთ: საქართველოს საპენსიო სააგენტო (საპენსიო ფონდი, საჯარო სამართლის იურიდიული პირი) — განცხადება, გადაწყვეტილება, გადახდა; სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტო / იუსტიციის სახლი — მოქალაქეობისა და ბინადრობის ნებართვის დოკუმენტები.

8. მტკიცებულებები: პასპორტი; საქართველოს მოქალაქეობის შეწყვეტის ან მუდმივი ბინადრობის ნებართვის დაკარგვის დამადასტურებელი დოკუმენტი; ბინადრობის ნებართვა (ტიპი — დროებითი ან მუდმივი); ინდივიდუალური საპენსიო ანგარიშის ამონაწერი; ლარში გახსნილი ანგარიშის რეკვიზიტები.

9. ხაფანგები: ვარაუდი, რომ საკმარისია წასვლა ან რეგისტრაციიდან მოხსნა — საჭიროა საქართველოს მოქალაქეობის ან მუდმივი ბინადრობის ნებართვის დაკარგვა; დროებითი ბინადრობის ნებართვის მქონე რელოკანტი ელოდება „გადახდას წასვლისას“, მაშინ როცა ის საერთოდ მონაწილე არ არის და უნდა მოითხოვოს შეცდომით დაკავებული თანხის დაბრუნება; გადახდის მოლოდინი გადასახადის გარეშე; ორმაგი მოქალაქეობა ქართული მოქალაქეობის შენარჩუნების თანხმობით — ვადამდე გადახდის უფლება არ არსებობს.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• ვინ არის მონაწილე — მოქალაქეები და უცხოელები მხოლოდ მუდმივი ბინადრობის ნებართვით; დროებითი ბინადრობის ნებართვის მქონე მონაწილე არ არის, დაკავებული თანხა შეცდომითაა დაკავებული და ბრუნდება
• ვადამდე გადახდის საფუძველი — მოქალაქეობის შეწყვეტა და/ან მუდმივი ბინადრობის ნებართვის დაკარგვა, დადასტურებული დოკუმენტით; უბრალო გასვლა საფუძველი არ არის
• ფონდის ვადები — გადაწყვეტილება და გადარიცხვა, გადახდა ლარში
• გადახდა იბეგრება საშემოსავლო გადასახადით 20%-ით, რომელსაც იკავებს ფონდი