თვითნებურად დაკავებულ ან გამოყენებულ მიწაზე საკუთრების უფლების აღიარება

რა უნდა გააკეთოთ

1. ჯერ გამონაკლისები — არ აღიარდება საერთო სარგებლობის მიწები (ქუჩები, გზები, გასასვლელები, სანაპიროები), აგრეთვე ტყეები, წყლის ფონდი, საძოვრები, პარკები („მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ კანონის მე-3 მუხლი): გზასთან, მდინარესთან, ტყეში მდებარე ნაკვეთი პირველ რიგში შეამოწმეთ.

2. გამიჯნეთ. კანონიერი მფლობელობა: კანონიერი მფლობელობის დამადასტურებელი დოკუმენტებია — ტექბიუროს ცნობა, საკარმიდამო წიგნი, მებაღის წიგნაკი, მიწის რეფორმის სიები (საკუთრების უფლების აღიარების წესის მე-2 მუხლი); კანონიერ მფლობელობად ითვლება ტექაღრიცხვის არქივში აღრიცხული მიწაც, რომელიც 2004 წლის 4 ოქტომბრამდეა დაკავებული („მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ კანონის მე-2 მუხლი); მაშინ კანონიერად ფლობილი მიწა გადაეცემა უსასყიდლოდ — განცხადება საჯარო რეესტრის სააგენტოში („მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ კანონის მე-6 მუხლი). სხვა შემთხვევაში — თვითნებური დაკავება: თვითნებურად დაკავებული მიწაა სახელმწიფო მიწა, რომელიც დაკავებულია კანონის ამოქმედებამდე, ნაგებობით ან საკუთარ ნაკვეთთან მიმდებარედ („მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ კანონის მე-2 მუხლი); ფართობი — არაუმეტეს 1.25 ჰა (მაღალმთიან ზონაში — 5 ჰა) („მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ კანონის მე-2 მუხლი).

3. სად: თვითნებურად დაკავებულ მიწას აღიარებს მუნიციპალიტეტთან არსებული კომისია (თბილისში — მერთან არსებული) („მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ კანონის მე-4 მუხლი); სისტემური რეგისტრაციის ზონებში — საჯარო რეესტრის სააგენტო („მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ კანონის მე-4 მუხლი). დაურთეთ საკადასტრო აზომვითი ნახაზი და მტკიცებულებები: თვითნებურ დაკავებას ადასტურებს ორთოფოტო, აბონენტის დოკუმენტები, ქვითრები, მოწმეთა ნოტარიული ჩვენებები (საკუთრების უფლების აღიარების წესის მე-2 მუხლი).

4. ღირებულება: საფასური — არასასოფლო-სამეურნეო მიწის მიწის გადასახადის განაკვეთის 20-ჯერადი ერთ კვ.მ-ზე (არა უმეტეს ნორმატიული ფასისა), სასოფლო-სამეურნეო მიწის — 10-ჯერადი ერთ ჰექტარზე („მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების შესახებ“ კანონის მე-6 მუხლი); სოციალურად დაუცველებისთვის, რომელთა ქულა 100 000-ზე ნაკლებია — უსასყიდლოდ (საკუთრების უფლების აღიარების წესის მე-4 მუხლი); უფლება დასტურდება მხოლოდ სრული გადახდის შემდეგ (საკუთრების უფლების აღიარების წესის მე-4 მუხლი).

5. ვადები: განხილვის ვადა — 2 თვე, გაგრძელება — არაუმეტეს 6 თვისა (საკუთრების უფლების აღიარების წესის მე-15 მუხლი); გადაწყვეტილება ვადაში არ არის — ეს უარია (საკუთრების უფლების აღიარების წესის მე-17 მუხლი). გასაჩივრება: სარჩელი სასამართლოში უარზე — 1 თვე გაცნობიდან ან ვადის გასვლიდან (ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22-ე მუხლი).

6. სად მიმართოთ: საჯარო რეესტრის სააგენტო; მერიასთან არსებული კომისია; სასამართლო (ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგია).

7. მტკიცებულებები: საკადასტრო აზომვითი ნახაზი; საარქივო ცნობები; მეზობლების ჩვენებები; მემკვიდრის დოკუმენტები.

8. ხაფანგები: კანონიერი მფლობელობისა და თვითნებური დაკავების აღრევა — არასწორი ორგანო და საფასური; გადაწყვეტილების უსასრულოდ ლოდინი — დუმილი უარია; ვარაუდი, რომ ხანგრძლივი სარგებლობა თავისთავად ხდის მესაკუთრედ.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• კანონიერი მფლობელობა (უსასყიდლოდ, რეესტრი) თვითნებური დაკავების წინააღმდეგ (კომისია, საფასური)
• პირობები: კანონის ამოქმედებამდე დაკავება, ნაგებობა ან მიმდებარეობა, ზღვრული ფართობი, გამონაკლისი მიწები
• მფლობელობის დოკუმენტები/მტკიცებულებები და საკადასტრო ნახაზი
• განხილვის ვადები, დუმილი = უარი, სასამართლოში გასაჩივრება