ბინადრობის ნებართვა და შრომითი საქმიანობის უფლება

რა უნდა გააკეთოთ

1. გაიმიჯნეთ ყოფნის უფლება და მუშაობის უფლება. ყოფნა: უვიზო რეჟიმი — ნებისმიერი 180-დღიანი პერიოდის განმავლობაში 90 კალენდარულ დღემდე (ცალკეული ქვეყნებისთვის მთავრობას შეუძლია უფრო ხანგრძლივი ვადის დადგენა) („უცხოელთა სამართლებრივი მდგომარეობის შესახებ“ კანონის მე-10 მუხლი); ბინადრობის ნებართვა გაიცემა მხოლოდ საქართველოში კანონიერად მყოფ უცხოელზე („უცხოელთა სამართლებრივი მდგომარეობის შესახებ“ კანონის მე-14 მუხლი).

2. ბინადრობის ნებართვის სახე: შრომითი ბინადრობის ნებართვა — შრომის უფლება, შემოსავალი არანაკლებ საარსებო მინიმუმის ხუთმაგისა, დამსაქმებლის ბრუნვა — თითოეულ უცხოელზე 50 000 ლარიდან („უცხოელთა სამართლებრივი მდგომარეობის შესახებ“ კანონის მე-15 მუხლი); მოკლევადიანი ბინადრობის ნებართვა — 150 000 აშშ დოლარზე ძვირი უძრავი ქონების (არასასოფლო-სამეურნეო მიწის) მესაკუთრეს, მის მეუღლესა და შვილებს („უცხოელთა სამართლებრივი მდგომარეობის შესახებ“ კანონის მე-15 მუხლი); სხვა სახეები — სასწავლო, საოჯახო, საინვესტიციო, მუდმივი; განხილვა — დოკუმენტების სრულად წარდგენიდან 30 დღემდე ვადაში („უცხოელთა სამართლებრივი მდგომარეობის შესახებ“ კანონის მე-17 მუხლი).

3. მუშაობა და ბიზნესი: მუშაობა ან შემოსავლიანი ბიზნესის (მათ შორის ინდმეწარმეობის) წარმოება შეუძლია მხოლოდ უცხოელს, რომელსაც აქვს შრომითი ბინადრობის ნებართვა, D1 ვიზა ან სხვა ბინადრობის ნებართვა პლუს შრომითი საქმიანობის უფლება („შრომითი მიგრაციის შესახებ“ კანონის მე-13¹ მუხლი); შრომითი საქმიანობის უფლებას ითხოვს დამსაქმებელი ხელშეკრულების დადების შემდეგ (თვითდასაქმებული — თავად); განხილვა — 30 კალენდარულ დღემდე; უფლება დამსაქმებელზეა მიბმული („შრომითი მიგრაციის შესახებ“ კანონის მე-13⁴ მუხლი); საქართველოში უფლების მიღების შემდეგ — არაუგვიანეს 10 კალენდარული დღისა შრომით ბინადრობის ნებართვაზე განცხადების შეტანა (საზღვარგარეთიდან — D1 ვიზაზე) („შრომითი მიგრაციის შესახებ“ კანონის მე-13⁵ მუხლი).

4. უარი: უარის საფუძვლებია, მათ შორის, ბოლო 5 წლის განმავლობაში ნასამართლეობა, გაყალბებული დოკუმენტები, ყალბი ცნობები, მოთხოვნებთან შეუსაბამობა, უსაფრთხოება („უცხოელთა სამართლებრივი მდგომარეობის შესახებ“ კანონის მე-18 მუხლი); ბინადრობის ნებართვაზე უარი — ადმინისტრაციული საჩივარი ოფიციალური გაცნობიდან 1 თვის ვადაში (ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 180-ე მუხლი); ბინადრობის ნებართვის გაცემის დავალების შესახებ სარჩელი — უარის მიღებიდან 1 თვე (ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 23-ე მუხლი); იმავე საფუძვლით განმეორებით — უარის შემდეგ არაუადრეს 1 თვისა („უცხოელთა სამართლებრივი მდგომარეობის შესახებ“ კანონის მე-19 მუხლი). შრომითი საქმიანობის უფლება: შრომითი საქმიანობის უფლებაზე გადაწყვეტილება — სასამართლოში 1 თვის ვადაში; გასაჩივრება არ იძლევა მუშაობის უფლებას და არ აგვიანებს გასვლას („შრომითი მიგრაციის შესახებ“ კანონის მე-13⁵ მუხლი).

5. სად მიმართოთ: სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტო (ბინადრობის ნებართვა), შრომის სამინისტრო (შრომითი საქმიანობის უფლება), რაიონული (საქალაქო) სასამართლო.

6. მტკიცებულებები: პასპორტი, საფუძვლის დამადასტურებელი დოკუმენტები (ხელშეკრულება, რეესტრის ამონაწერი და შეფასება, დიპლომი, ქორწინების მოწმობა), შემოსავლის ცნობები, ქართულენოვანი თარგმანები.

7. ხაფანგები: ბინადრობის ნებართვაზე განცხადების შეტანა მაშინ, როცა ყოფნა ჯერ კიდევ კანონიერია; ინდმეწარმეობა ან დისტანციური მუშაობა არ ათავისუფლებს შრომითი საქმიანობის უფლებისგან; დამსაქმებლის შეცვლას ახალი უფლება სჭირდება.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• ყოფნის უფლებისა და მუშაობის უფლების განსხვავება
• ბინადრობის ნებართვის შესაფერისი სახე, მისი პირობები და განხილვის ვადები
• შრომითი საქმიანობის უფლების მიღების წესი და ვადები
• უარის გასაჩივრება და ხელახალი წარდგენა