მანქანა დაზიანდა გზაზე ორმოს, ღია ჭის ან წაქცეული ხის გამო

რა უნდა გააკეთოთ

1. ადგილზე: საპატრულო პოლიცია, ადგილიდან არ წახვიდეთ გაფორმებამდე; მასალებს აფორმებს შს სამინისტროს პოლიცია საგზაო ორგანოს წარმომადგენლის მონაწილეობით („საავტომობილო გზების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-19 მუხლი). გადაიღეთ დეფექტი ადგილთან მიბმით, ნიშნების არარსებობა, მოწმეები; დაუყოვნებლივ მოითხოვეთ კამერების ჩანაწერები.

2. ვინ ინახავს ობიექტს: გზის მოვლა-შენახვასა და შეკეთებას უზრუნველყოფს მისი მესაკუთრე („საავტომობილო გზების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-7 მუხლი); ადგილობრივი გზები — მუნიციპალიტეტი (თბილისში — მერია) (ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსის მე-16 მუხლი); გამწვანება და განათება (ხეები, ბოძები) — ასევე მუნიციპალიტეტი (ადგილობრივი თვითმმართველობის კოდექსის მე-16 მუხლი); სახელმწიფო მაგისტრალები — საავტომობილო გზების დეპარტამენტი. ქსელების ჭა/თხრილი — ზოგადი დელიქტი — საფუძველი ქსელების მფლობელი კომპანიის წინააღმდეგ (კერძო პირი, სამოქალაქო სასამართლო) (სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლი). შენობის ნაწილების ჩამოვარდნა — შენობის მესაკუთრე (ცუდი მოვლის ან დეფექტის შემთხვევაში) (სამოქალაქო კოდექსის 1004-ე მუხლი).

3. საფუძველი: საგზაო ორგანოები აანაზღაურებენ ზიანს, რომელიც გამოწვეულია გზის ცუდი პირობების გამო ავარიით, თუ მათ (სრულად ან ნაწილობრივ) არ შეასრულეს თავიანთი მოვალეობები; სასამართლოს გადაწყვეტილებით („საავტომობილო გზების შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-19 მუხლი); მუნიციპალიტეტის ორგანოს/მოსამსახურის მიერ მიყენებულ ზიანზე პასუხს აგებს მუნიციპალიტეტი (სახელმწიფოსი — სახელმწიფო), მათ შორის დავალებით მოქმედ კონტრაქტორზეც (ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 208-ე მუხლი); გამოიყენება სამოქალაქო კოდექსის წესები (ოდენობა, ბრალი, ხანდაზმულობა) (ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 207-ე მუხლი). ორგანოს დაცვა — „სტიქია“ და დაზარალებულის ბრალი (სიჩქარე, ნიშნის უგულებელყოფა) ამცირებს ანაზღაურებას (სამოქალაქო კოდექსის 415-ე მუხლი); საპირისპირო არგუმენტი — ავარიული ხე, ორმოზე ადრინდელი საჩივრები (გამოითხოვეთ).

4. წესი: წერილობითი მოთხოვნა გაანგარიშებით → უარის შემთხვევაში ორგანოს მიმართ სარჩელამდე — ერთჯერადი ადმინისტრაციული საჩივარი (თუ კანონი სხვას არ ადგენს) (ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-2 მუხლი); უარზე საჩივარი — მისი მიღებიდან ერთი თვის ვადაში (ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 180-ე მუხლი); სარჩელი — საჩივარზე გადაწყვეტილებიდან ან მისთვის დადგენილი ვადის გასვლიდან 1 თვე (ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22-ე მუხლი); ორგანოს მიერ ზიანის ანაზღაურება — ადმინისტრაციული დავა (ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-2 მუხლი). კომპანიები — პრეტენზია და სამოქალაქო სარჩელი.

5. ოდენობა და ვადა: შეკეთება ხარჯთაღრიცხვით/ექსპერტიზით, ევაკუატორი, მკურნალობა; ხანდაზმულობა — 3 წელი იმ მომენტიდან, როცა შეიტყვეთ ზიანის ან ვალდებული პირის შესახებ (სამოქალაქო კოდექსის 1008-ე მუხლი).

6. სად მიმართოთ: მერია/მუნიციპალიტეტი; საავტომობილო გზების დეპარტამენტი; ქსელების მფლობელი კომპანია; სასამართლოს ადმინისტრაციული (ორგანოს მიმართ) ან სამოქალაქო (კომპანიის მიმართ) კოლეგია.

7. მტკიცებულებები: პოლიციის ოქმი, დეფექტის ფოტო/ვიდეო, მოწმეები, ხარჯთაღრიცხვა/ექსპერტიზა, ჩეკები, მოთხოვნა ადრინდელი საჩივრების შესახებ.

8. ხაფანგები: პოლიციის მიერ გაფორმების გარეშე წასვლა; იმასთან დავა, ვინც ობიექტს არ ინახავს; უარის გასაჩივრების ერთთვიანი ვადების გაშვება; ქარის ორგანოსთვის ავტომატურ გათავისუფლებად მიჩნევა.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• ვინ აგებს პასუხს — გზის მესაკუთრე/განმკარგავი (მერია, სახელმწიფო) ან ქსელების მფლობელი; საფუძველი — „საავტომობილო გზების შესახებ“ კანონი და ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსი
• დეფექტის ფიქსაცია და პოლიციის ოქმი საგზაო ორგანოს მონაწილეობით
• წესი — მოთხოვნა, ადმინისტრაციული საჩივარი, ადმინისტრაციული სასამართლო (კერძო კომპანიის მიმართ — სამოქალაქო)
• ვადები — უარზე საჩივრისა და სარჩელის ერთთვიანი ვადები, ხანდაზმულობა 3 წელი