ინდივიდუალური მეწარმის ან შპს-ის ანგარიშის გახსნა ქართულ ბანკში

რა უნდა გააკეთოთ

1. წესი: ინდივიდუალური მეწარმის/კომპანიის ანგარიში იხსნება საგადასახადო საიდენტიფიკაციო ნომრის მინიჭების შესახებ მონაცემების საფუძველზე — ჯერ რეგისტრაცია (საგადასახადო კოდექსის 71-ე მუხლი); ანგარიში იხსნება ფულის გათეთრების აღკვეთის კანონის (და FATCA/CRS) პროცედურით („კომერციული ბანკების საქმიანობის შესახებ“ კანონის 21¹-ე მუხლი); ბანკი ვალდებულია იცნობდეს კლიენტს, მის საქმიანობასა და ფულის გათეთრების რისკის დონეს („კომერციული ბანკების საქმიანობის შესახებ“ კანონის 21¹-ე მუხლი); ბანკი თავად განსაზღვრავს და უფლება აქვს მოითხოვოს დამატებითი ინფორმაცია („კომერციული ბანკების საქმიანობის შესახებ“ კანონის 21¹-ე მუხლი) — რეესტრის ამონაწერი, წესდება/გადაწყვეტილება, პასპორტი, ბენეფიციარების მონაცემები, საქმიანობის აღწერა, ხელშეკრულებები კლიენტებთან, სახსრების წყარო.

2. უარი: ბანკს უფლება აქვს ანგარიშის გახსნაზე ან მომსახურებაზე უარი თქვას რაიმე დასაბუთების გარეშე („კომერციული ბანკების საქმიანობის შესახებ“ კანონის 21¹-ე მუხლი); საგადასახადო რეზიდენტობის შესახებ ინფორმაციის (FATCA/CRS) მიწოდებაზე უარი — ანგარიშის გახსნაზე უარის ან დახურვის საფუძველია („კომერციული ბანკების საქმიანობის შესახებ“ კანონის 21¹-ე მუხლი). ბანკის იძულება, ანგარიში გახსნას, შეუძლებელია — პრაქტიკული გზა: დოსიეს შევსება ან სხვა ბანკში მიმართვა.

3. უარი სწორედ მოქალაქეობის გამო: მოქალაქეობა დისკრიმინაციის აღმოფხვრის კანონის დაცული ნიშანია („დისკრიმინაციის ყველა ფორმის აღმოფხვრის შესახებ“ კანონის 1-ლი მუხლი), მაგრამ კერძო პირებზე კანონი გამოიყენება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მათი მოქმედება სხვა აქტით არ არის დარეგულირებული, რომელიც შეესაბამება მის ანტიდისკრიმინაციულ სტანდარტებს („დისკრიმინაციის ყველა ფორმის აღმოფხვრის შესახებ“ კანონის მე-3 მუხლი) — ხოლო ბანკის უარის უფლება განმტკიცებულია სპეციალური კანონით, დავის შედეგი აშკარა არ არის. გზები: დისკრიმინაციის შესახებ საჩივრებს განიხილავს სახალხო დამცველი (ომბუდსმენი) („დისკრიმინაციის ყველა ფორმის აღმოფხვრის შესახებ“ კანონის მე-6 მუხლი); ან სარჩელი სასამართლოში მორალური და მატერიალური ზიანის ანაზღაურების შესახებ („დისკრიმინაციის ყველა ფორმის აღმოფხვრის შესახებ“ კანონის მე-10 მუხლი).

4. გახსნის შემდეგ: ინდივიდუალური მეწარმის/კომპანიის პირველი ანგარიშის შესახებ ბანკი საგადასახადო ორგანოს ატყობინებს 3 სამუშაო დღის განმავლობაში (საგადასახადო კოდექსის 71-ე მუხლი); და საგადასახადო ორგანოს მიერ ამ ინფორმაციის მიღებიდან 2 სამუშაო დღის გასვლამდე გამავალ ოპერაციებს არ ახორციელებს (გარდა საგადასახადო გადახდებისა) (საგადასახადო კოდექსის 71-ე მუხლი).

5. სად მივმართოთ: ბანკი (წერილობითი მოთხოვნა უარის შესახებ); სხვა ბანკი; სახალხო დამცველი; სასამართლო.

6. მტკიცებულებები: რეესტრის ამონაწერი და საგადასახადო ნომერი, პასპორტი, წესდება/გადაწყვეტილება, ცნობები ბენეფიციარებისა და სახსრების წყაროს შესახებ, ხელშეკრულებები/ინვოისები, ბანკის წერილობითი პასუხი.

7. ხაფანგები: ბანკში წასვლა ინდივიდუალური მეწარმის/შპს-ის რეგისტრაციამდე — საგადასახადო ნომერია საჭირო; ბანკისგან უარის წერილობითი მიზეზის მოლოდინი — კანონი მას არ მოითხოვს; ცალკეული ქვეყნის მოქალაქისთვის უარის წინასწარ უკანონოდ მიჩნევა — უარის უფლება სპეციალურად არის განმტკიცებული.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• ბანკის უფლება მოითხოვოს დოკუმენტები (KYC/AML) და უარი თქვას მიზეზის ახსნის გარეშე
• ინდივიდუალური მეწარმის/შპს-ის ანგარიშისთვის დოკუმენტების ტიპური პაკეტი, საგადასახადო ნომერი — ბანკში მიმართვამდე
• საგადასახადო ორგანოსთვის შეტყობინება და გამავალი ოპერაციების პაუზა გახსნის შემდეგ
• უარი მოქალაქეობის გამო — სახალხო დამცველი ან სასამართლო, ბანკის სპეციალური უფლების გათვალისწინებით