ხელშეკრულებები და ვალები
რემონტი ან მშენებლობა: მენარდემ ვადები დაარღვია, ნაკლი, ავანსი
გვერდზე განხილულია შემთხვევა, როცა რემონტის ან მშენებლობის მენარდემ ვადები დაარღვია, სამუშაო ნაკლით შეასრულა ან ავანსით გაქრა. აღწერილია ნაკლზე მოთხოვნის ვადები, საშუალებათა თანმიმდევრობა, ხელშეკრულებაზე უარი და ავანსის დაბრუნება.
რა უნდა გააკეთოთ
ვადები — პირველ რიგში: ნაკლოვანებებზე მოთხოვნები — 1 წელი, შენობაზე — 5 წელი ნამუშევრის მიღებიდან (სამოქალაქო კოდექსის 655-ე მუხლი); ცნობილი ნაკლის მქონე ნამუშევრის პრეტენზიის გარეშე მიღება ამ ნაკლთან დაკავშირებით უფლებებს გაკარგვინებს (სამოქალაქო კოდექსის 652-ე მუხლი) — აქტში ნაკლოვანებები ჩამოთვალეთ.
წუნი (ნაკლი — ხელშეკრულებასთან შეუსაბამობა ან ჩვეულებრივი გამოყენებისთვის უვარგისობა (სამოქალაქო კოდექსის 641-ე მუხლი)): მოითხოვეთ მენარდის ხარჯზე ნაკლის აღმოფხვრა ან გადაკეთება (სამოქალაქო კოდექსის 642-ე მუხლი) → წერილობითი ვადა → ვადის გასვლის შემდეგ — თავად აღმოფხვრა და ხარჯების ანაზღაურების მოთხოვნა (ამ ხარჯებისთვის ავანსის მოთხოვნაც შეიძლება) (სამოქალაქო კოდექსის 643-ე მუხლი); ან ხელშეკრულებაზე უარის თქმა (დამატებითი ვადის შემდეგ), მენარდე ხარჯებს აანაზღაურებს (სამოქალაქო კოდექსის 644-ე მუხლი); ან ანაზღაურების შემცირება გაუფასურების ოდენობით (სამოქალაქო კოდექსის 645-ე მუხლი).
ვადების დარღვევა, მიტოვებული ობიექტი: ხელშეკრულებაზე უარის თქმა — დამატებითი ვადის უშედეგოდ გასვლის შემდეგ (სამოქალაქო კოდექსის 405-ე მუხლი); შემდეგ მიღებული უკან ბრუნდება — ავანსი შესრულებულის გამოკლებით (სამოქალაქო კოდექსის 352-ე მუხლი). დარღვევის გარეშე: დამკვეთს შეუძლია ნებისმიერ დროს უარი თქვას ხელშეკრულებაზე, შესრულებულის ანაზღაურებითა და ზიანის ანაზღაურებით (სამოქალაქო კოდექსის 636-ე მუხლი).
მენარდე-ეწარმე, რემონტი პირადი მოხმარებისთვის: გონივრული დამატებითი ვადის შემდეგ — სამუშაოს სხვისთვის დაკისრება მენარდის ხარჯზე, ფასის შემცირება ან ხელშეკრულებაზე უარის თქმა ზიანის ანაზღაურებით („მომხმარებელთა უფლებების დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-18 მუხლი); შეყოვნებისა და ინტერესის დაკარგვის შემთხვევაში მას არ აქვს უფლება მოითხოვოს ანაზღაურება და ხარჯები („მომხმარებელთა უფლებების დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-18 მუხლი).
ხარჯთაღრიცხვა: ხარჯთაღრიცხვის არსებითი გადაჭარბებისას — მხოლოდ შეთანხმებული ანაზღაურება, გარდა გაუთვალისწინებელი გარემოებებისა (სამოქალაქო კოდექსის 631-ე მუხლი). მტკიცებულებები: საკუთარი ექსპერტიზის დაკვეთა და სარჩელზე დართვა შეიძლება (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 162-ე მუხლი). ავანსით გაქრა: თუ ავანსი თაღლითობით აიღო — თაღლითობაა, პოლიცია (სისხლის სამართლის კოდექსის 180-ე მუხლი).
სად მიმართოთ: სასამართლო ან მაგისტრატი მოსამართლე; კონკურენციისა და მომხმარებლის დაცვის სააგენტო (მენარდე-ეწარმის შემთხვევაში); პოლიცია.
მტკიცებულებები: ხელშეკრულება/ხარჯთაღრიცხვა, ავანსის გადარიცხვები, ობიექტის თარიღიანი ფოტოები, ნაკლოვანებების აქტი, დამატებითი ვადის მქონე მოთხოვნა, ექსპერტის დასკვნა.
ხაფანგები: აქტზე დათქმების გარეშე ხელმოწერა; 1 წლის (შენობისთვის — 5 წლის) ნაცვლად ზოგადი სამწლიანი ვადის გათვალისწინება; სხვა ბრიგადის დაქირავება წერილობითი ვადისა და წუნის ფიქსაციის გარეშე; „ხარჯთაღრიცხვაზე მეტი დანამატის“ გადახდა, რომლის შესახებაც წინასწარ არ გაგაფრთხილეს.
აუცილებლად გადაამოწმეთ
- ნაკლოვანებებზე მოკლე ვადა — 1 წელი, შენობებისთვის — 5 წელი მიღებიდან; დათქმების გარეშე მიღება ცნობილ ნაკლზე უფლებებს კარგავს
- საშუალებათა თანმიმდევრობა: აღმოფხვრა → საკუთარი რემონტი მენარდის ხარჯზე / ფასის შემცირება / უარი
- ხელშეკრულებაზე უარი დამატებითი ვადის შემდეგ და ავანსის დაბრუნება (შესრულებულის გათვალისწინებით)
- დამოუკიდებელი ექსპერტიზა და მოცულობისა და წუნის ფიქსაცია გადაკეთებამდე
- მენარდე-ეწარმის შემთხვევაში — მომხმარებლის უფლებები; ავანსით გაქრობისას — პოლიცია
მოქმედი ნორმები
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი
- მუხლი 642. დამატებითი შესრულების მოთხოვნა
- მუხლი 655. ხანდაზმულობის ვადა
- მუხლი 652. ნაკლის მქონე ნაკეთობის მიღების შედეგები
- მუხლი 643. ნაკეთობის ნაკლის გამოსწორება შემკვეთის მიერ
- მუხლი 644. ხელშეკრულებაზე უარი ნაკეთობის ნაკლის გამო
- მუხლი 645. საზღაურის შემცირება ნაკეთობის ნაკლის გამო
- მუხლი 405. დამატებითი ვადის დაწესება ვალდებულების დარღვევისას
- მუხლი 352. ხელშეკრულებაზე უარის თქმის შედეგები
- მუხლი 631. მიახლოებითი ხარჯთაღრიცხვის გადაჭარბების შედეგები
- მუხლი 636. ხელშეკრულების მოშლა
- მუხლი 641. ნივთობრივად უნაკლო ნაკეთობა
- მუხლი 629. ცნება
- მუხლი 630. შეთანხმება ანაზღაურებაზე
- მუხლი 637. ხელშეკრულების მოშლა მენარდის ინიციატივით
- მუხლი 646. სამუშაოს შესრულება მენარდის მასალით
- მუხლი 639. უნაკლო ნივთის წარდგენის ვალდებულება
- მუხლი 640. უფლებრივად უნაკლო ნაკეთობა
- მუხლი 648. საზღაურის გადახდა შესრულებული სამუშაოსათვის
- მუხლი 649. სამუშაოს მიღება
- მუხლი 653. საგარანტიო ვადა
- მუხლი 654. მენარდის მიერ ნაკლის განზრახ დაფარვის შედეგები