საკუთრება და ბინა
შეუძლია თუ არა უცხოელს საქართველოში ბინის ყიდვა და როგორ
გვერდზე განმარტებულია, რომ უცხოელს საქართველოში შეუძლია უძრავი ქონების შეძენა, რა შეზღუდვა არსებობს სასოფლო-სამეურნეო მიწაზე და როგორ ფორმდება გარიგება. მითითებულია შემოწმება გადახდამდე, ნოტარიული მოქმედებები და საკუთრების რეგისტრაცია.
რა უნდა გააკეთოთ
ყიდვის უფლება: უცხოელს შეუძლია საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად ფლობდეს საკუთრებაში ნებისმიერ ქონებას, მიიღოს მემკვიდრეობით და დაგვიტოვოს ანდერძით („უცხოელთა და მოქალაქეობის არმქონე პირთა სამართლებრივი მდგომარეობის შესახებ“ კანონის 32-ე მუხლი); ამ უფლების შეზღუდვა შეიძლება მხოლოდ საკანონმდებლო აქტით (ასე შეზღუდულია სასოფლო-სამეურნეო მიწა) („უცხოელთა და მოქალაქეობის არმქონე პირთა სამართლებრივი მდგომარეობის შესახებ“ კანონის 32-ე მუხლი) — კანონი არ მოითხოვს არც ბინადრობის ნებართვას, არც მოქალაქეობას, არც ქართულ საბანკო ანგარიშს (გადახდა — ხელშეკრულებით; უნაღდო გადახდა საუკეთესო მტკიცებულებაა). გამონაკლისი: სასოფლო-სამეურნეო მიწა უცხოელს შეიძლება ეკუთვნოდეს მხოლოდ მემკვიდრეობით მიღების შემთხვევაში („სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის საკუთრების შესახებ“ კანონის მე-4 მუხლი).
უფლების გადასვლა: საკუთრება გადადის წერილობითი ხელშეკრულებისა და მყიდველის უფლების საჯარო რეესტრში რეგისტრაციის შემდეგ (სამოქალაქო კოდექსის 183-ე მუხლი); განცხადება საჯარო რეესტრში (იუსტიციის სახლის მეშვეობით).
შემოწმება გადახდამდე: რეესტრის ამონაწერი აჩვენებს უფლებებს, შეზღუდვებს, საგადასახადო გირავნობას/იპოთეკას და მოვალეთა რეესტრს („საჯარო რეესტრის შესახებ“ კანონის მე-10 მუხლი); მყიდველისთვის რეგისტრირებული გამყიდველი მესაკუთრედ ითვლება, თუ მყიდველმა საპირისპირო არ იცოდა (სამოქალაქო კოდექსის 185-ე მუხლი); განვადებით ყიდვისას ან დეველოპერისგან ყიდვისას უფლება შეიძლება წინასწარ დარეგისტრირდეს — ეს ბლოკავს გარიგებებით გათვალისწინებულ სხვა უფლებებს („საჯარო რეესტრის შესახებ“ კანონის მე-12 მუხლი).
ენა და წარმომადგენელი: ნოტარიული მოქმედებები სრულდება ქართულ ენაზე; თუ მონაწილე სახელმწიფო ენას არ ფლობს — თარჯიმნის მონაწილეობით („ნოტარიატის შესახებ“ კანონის მე-6 მუხლი); მყიდველი საზღვარგარეთაა — საზღვარგარეთ გაცემულ დოკუმენტს (მაგალითად, მინდობილობას) ნოტარიუსი მიიღებს მხოლოდ ლეგალიზებულს ან აპოსტილით („ნოტარიატის შესახებ“ კანონის 55-ე მუხლი).
მომიჯნავე საკითხები: ყიდვისთვის ბინადრობის ნებართვა საჭირო არ არის; პირიქით, არასასოფლო-სამეურნეო უძრავი ქონების საკუთრება საბაზრო ღირებულებით 150 000 აშშ დოლარზე მეტი მოკლევადიანი ბინადრობის ნებართვის საფუძველია (ცალკე საკითხი) („უცხოელთა და მოქალაქეობის არმქონე პირთა სამართლებრივი მდგომარეობის შესახებ“ კანონის მე-15 მუხლი); ყიდვისა და ფლობის გადასახადები — ცალკე.
სად მიმართოთ: საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო / იუსტიციის სახლი; ნოტარიუსი (თარჯიმნით); სასამართლო — დავის შემთხვევაში.
მტკიცებულებები: პასპორტი (საჭიროებისას თარგმანით), ნასყიდობის ხელშეკრულება, ახალი ამონაწერი რეესტრიდან, გადახდის დოკუმენტები, აპოსტილირებული მინდობილობა, მიღება-ჩაბარების აქტი.
ხაფანგები: ფიქრი, რომ ბინადრობის ნებართვის გარეშე ყიდვა შეუძლებელია; სახლთან ერთად სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების ნაკვეთის ყიდვა — უცხოელს ის არ შეიძლება ეკუთვნოდეს; ამონაწერის შემოწმებამდე გადახდა და დეველოპერისგან ყიდვისას წინასწარი რეგისტრაციის გარეშე გადახდა; ქართულ ენაზე ხელშეკრულების თარგმანის გარეშე ხელმოწერა.
აუცილებლად გადაამოწმეთ
- უცხოელს შეუძლია არასასოფლო-სამეურნეო უძრავი ქონების ყიდვა; ბინადრობის ნებართვა საჭირო არ არის; სასოფლო-სამეურნეო მიწა — მხოლოდ მემკვიდრეობით
- წერილობითი ხელშეკრულება + რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში; ამონაწერის შემოწმება
- თარჯიმანი ნოტარიული მოქმედებისას, საზღვარგარეთიდან მინდობილობა აპოსტილით
- საკუთრების საფუძველზე მოკლევადიან ბინადრობის ნებართვასთან კავშირი (ზღვარი) — ცალკე საკითხი