შპს-ში წილის გაყიდვა ან გადაცემა

რა უნდა გააკეთოთ

1. თანხმობა და „პირველად ყიდვის უფლება“: წილის გაყიდვა, ჩუქება, დაგირავება შესაძლებელია შპს-ისა და პარტნიორების თანხმობის გარეშე („მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის 141-ე მუხლი); შეზღუდვები — მხოლოდ კანონიდან, წესდებიდან ან მონაწილეთა შეთანხმებიდან გამომდინარე („მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-30 მუხლი); წინაშეძენის უფლება მხოლოდ შპს-ის მიერ გამოშვებულ ახალ წილებზეა („მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის 137-ე მუხლი). შეამოწმეთ წესდება და მონაწილეთა შეთანხმება: გასხვისების შეზღუდვა სადამფუძნებლო ხელშეკრულებაში იწერება („მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლი); ასეთი შეზღუდვის შემოღება/შეცვლა — მხოლოდ ყველა შეხებული მონაწილის თანხმობით („მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის 141-ე მუხლი).

2. მყიდველის შემოწმება: ამონაწერი აჩვენებს წილების დაგირავებებსა და ყადაღებს („საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-10 მუხლი); წილის გამო შპს-ის წინაშე არსებულ ვალებზე (გადაუხდელი შენატანი) გამყიდველი და მყიდველი სოლიდარულად აგებენ პასუხს („მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის 141-ე მუხლი); თავად შპს-ის ვალები შპს-ზე რჩება — ნახეთ ანგარიშგება. წილი ქორწინებაში: ერთი მეუღლის გარიგებას ბათილად არ სცნობენ მხოლოდ იმის გამო, რომ მეორემ არ იცოდა ან თანახმა არ არის (სამოქალაქო კოდექსის 1160-ე მუხლი); მეუღლეს შეუძლია მოითხოვოს ამონაგების წილი (სამოქალაქო კოდექსის 1160-ე მუხლი).

3. ფორმა: ხელშეკრულება — წერილობითი („მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის 141-ე მუხლი); რეესტრისთვის განკუთვნილი გარიგება მოწმდება („მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-12 მუხლი) — ნოტარიუსი, იუსტიციის სახლი ან ელექტრონული ხელმოწერა („მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-4 მუხლი); გამყიდველი დაუყოვნებლივ ატყობინებს შპს-ს („მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის 141-ე მუხლი).

4. გადასვლა: წილი ახალ მონაწილეზე გადადის რეგისტრაციით („მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის 141-ე მუხლი); რეესტრში განცხადების წარდგენა შეუძლია როგორც გამყიდველს, ისე მყიდველს („მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-12 მუხლი); მოქმედებს კეთილსინდისიერი შემძენის შესახებ ნორმები („მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის 141-ე მუხლი). ნუ გადაიხდით მთლიან თანხას რეგისტრაციამდე: შესაძლებელია წილზე უფლების წინასწარი რეგისტრაცია („მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-12 მუხლი).

5. გამყიდველი ფიზიკური პირის გადასახადი: ფიზიკური პირის მიერ მიღებული ზრდა იბეგრება 20%-ით (საგადასახადო კოდექსის 81-ე მუხლი); გათავისუფლებულია, თუ ფლობდა 2 წელზე მეტ ხანს და არ იყენებდა ეკონომიკურ საქმიანობაში (საგადასახადო კოდექსის 82-ე მუხლი); წილის ფლობა დივიდენდების მიზნით ეკონომიკური საქმიანობა არ არის (საგადასახადო კოდექსის 82-ე მუხლი). ჩუქება: ჩუქება I და II რიგის მემკვიდრეებს შორის არ იბეგრება (საგადასახადო კოდექსის 82-ე მუხლი).

6. რეესტრის უარი: რეესტრის გადაწყვეტილება საჩივრდება 30 კალენდარულ დღეში („საჯარო რეესტრის შესახებ“ საქართველოს კანონის 29-ე მუხლი).

7. სად მიმართოთ: NAPR (იუსტიციის სახლი / ონლაინ); ნოტარიუსი; შემოსავლების სამსახური; სასამართლო.

8. მტკიცებულებები: რეესტრის ამონაწერი, წესდება, მონაწილეთა შეთანხმება, დამოწმებული ხელმოწერით ხელშეკრულება, შპს-ის ანგარიშგება.

9. ხაფანგები: ვარაუდი, რომ პარტნიორს კანონით აქვს პირველად ყიდვის უფლება ან თანხმობის მიცემის ვალდებულება; გადახდა რეგისტრაციამდე; აღრევა ინვესტორისთვის ახალი წილების გამოშვებასთან.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• კანონით სხვა მონაწილეთა თანხმობა საჭირო არ არის და წინაშეძენის უფლება არ არსებობს — მხოლოდ თუ მას წესდება/მონაწილეთა შეთანხმება შემოიღებს
• ხელშეკრულება წერილობითია, ხელმოწერა მოწმდება (ნოტარიუსი, იუსტიციის სახლი ან ელექტრონული ხელმოწერა)
• წილი გადადის მხოლოდ ახალი მონაწილის რეგისტრაციით მეწარმეთა რეესტრში (NAPR); განცხადების წარდგენა შეუძლია გამყიდველს ან მყიდველს
• რა უნდა შეამოწმოს მყიდველმა — ამონაწერი (გირავნობა, ყადაღა, შეზღუდვები) და გადაუხდელი შენატანი
• გამყიდველის გადასახადი — ზრდის 20%, გათავისუფლება 2 წელზე მეტი ხნის ფლობისას