ვალი გადარიცხვით მივეცი, ხელწერილი არ მაქვს

რა უნდა გააკეთოთ

1. სესხი იდება ზეპირად, წერილობითი ფორმა სავალდებულო არ არის (სამოქალაქო კოდექსის 624-ე მუხლი), მაგრამ ზეპირი სესხი მხოლოდ მოწმეთა ჩვენებით ვერ დამტკიცდება (სამოქალაქო კოდექსის 624-ე მუხლი); სესხს ამტკიცებს კრედიტორი (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლი). დავა — სესხია (სესხი — თანხის გადაცემა იმავე ოდენობის თანხის დაბრუნების ვალდებულებით (სამოქალაქო კოდექსის 623-ე მუხლი)) თუ ჩუქება (ჩუქება — უსასყიდლო გადაცემა დასაჩუქრებულის თანხმობით (სამოქალაქო კოდექსის 524-ე მუხლი); მოძრავი ნივთის ჩუქება დადებულია გადაცემის მომენტშივე — აქედან არგუმენტი „ეს საჩუქარია“ (სამოქალაქო კოდექსის 525-ე მუხლი)).

2. ვადები: სახელშეკრულებო მოთხოვნების (სესხის) ხანდაზმულობა — სამი წელი (სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლი); ვალის აღიარება (მათ შორის „დავაბრუნებ“ მიმოწერაში, ნაწილობრივი დაბრუნება) ხანდაზმულობას წყვეტს (სამოქალაქო კოდექსის 137-ე მუხლი); შეწყვეტის შემდეგ ხანდაზმულობა თავიდან იწყება (სამოქალაქო კოდექსის 141-ე მუხლი). დაბრუნების ვადის გარეშე — სამი თვე შეწყვეტის მოთხოვნიდან (სამოქალაქო კოდექსის 626-ე მუხლი).

3. მტკიცებულებები: ამონაწერები გადახდის დანიშნულებით, მიმოწერა და ხმოვანი შეტყობინებები ვალის შესახებ, ნაწილობრივი დაბრუნებები. პირადი წერილები და მიმოწერა წერილობითი მტკიცებულებებია (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 134-ე მუხლი); სასამართლო მტკიცებულებებს აფასებს ერთობლიობაში, წინასწარ დადგენილი ძალის გარეშე (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლი); მხარის აღიარება შეიძლება საკმარისი მტკიცებულება იყოს (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 131-ე მუხლი). მიმოწერა შეინახეთ: მტკიცებულებათა უზრუნველყოფა — სარჩელამდეც (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 109-ე მუხლი); საბანკო ამონაწერებსა და სხვა დოკუმენტებს, რომლებიც თქვენთვის მიუწვდომელია, სასამართლო შუამდგომლობით გამოითხოვს (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 134-ე მუხლი).

4. წერილობითი მოთხოვნა თანხითა და ვადით: პასუხი „მოგვიანებით დავაბრუნებ“ — ვალის ახალი აღიარებაა.

5. სათადარიგო მოთხოვნა იმავე სარჩელში: არსებული ვალდებულების გარეშე გადაცემული უკან მოითხოვება (სამოქალაქო კოდექსის 976-ე მუხლი); უსაფუძვლოდ გამდიდრებული პირი მიღებულს აბრუნებს (სამოქალაქო კოდექსის 991-ე მუხლი). რისკი: დაბრუნება გამორიცხულია, თუ მიმღებს შეეძლო ეფიქრა, რომ თანხა მას სამუდამოდ გადასცეს (სამოქალაქო კოდექსის 976-ე მუხლი).

6. სამართალწარმოების ადგილი: 5000 ლარამდე სარჩელები — მაგისტრატი მოსამართლე (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-14 მუხლი); ზევით — რაიონული (საქალაქო) სასამართლო.

7. სად მივმართოთ: სარჩელამდე — წერილობითი მოთხოვნა მოვალისთვის; შემდეგ სასამართლო.

8. მტკიცებულებები: გადარიცხვების ამონაწერები, მიმოწერის სკრინშოტები თარიღებითა და ნომრით, ხმოვანი შეტყობინებები, მოთხოვნაზე პასუხი, მოწმეები — მხოლოდ დამატებით.

9. ხაფანგები: მხოლოდ მოწმეებზე დაყრდნობა — მხოლოდ მათი ჩვენება კანონით საკმარისი არ არის; მიმოწერის წაშლა/დაკარგვა — შეინახეთ სრულად, თარიღებითა და თანამოსაუბრის ნომრით; გადარიცხვის დანიშნულებაში „საჩუქარი“ ან „დახმარება“ — მოვალის ძლიერი არგუმენტია; მხოლოდ სესხის მითითება უსაფუძვლო გამდიდრების სათადარიგო მოთხოვნის გარეშე.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• ზეპირი სესხი ნამდვილია, მაგრამ მხოლოდ მოწმეებით არ დამტკიცდება; სესხის მტკიცების ტვირთი კრედიტორზეა
• დასაშვები მტკიცებულებები — ამონაწერები, მიმოწერა და სხვა წერილობითი/ელექტრონული მასალა, მოვალის აღიარება; სასამართლო ყველაფერს ერთობლიობაში აფასებს
• წერილობითი მოთხოვნა და ვალის აღიარება (წყვეტს ხანდაზმულობას); ხანდაზმულობა სამი წელია
• სათადარიგო გზა — უსაფუძვლო გამდიდრება და მისი შეზღუდვა, თუ მიმღებს შეეძლო თანხა საჩუქრად მიეჩნია