Havale ile borç verdim, senet yok: Gürcistan hukukuna göre ne yapmalı

Ne yapmalı

1. Ödünç sözleşmesi sözlü yapılabilir, yazılı şekil zorunlu değildir (Gürcistan Medeni Kanunu, md. 624); ancak sözlü ödünç yalnızca tanık beyanlarıyla ispatlanamaz (Gürcistan Medeni Kanunu, md. 624); ödünç verdiğini alacaklı ispatlar (Gürcistan Medeni Usul Kanunu, md. 102). Uyuşmazlık — ödünç (ödünç — aynı miktarın geri verilmesi yükümlülüğüyle para devri (Gürcistan Medeni Kanunu, md. 623)) mi yoksa bağış mı (bağış — bağışlananın rızasıyla karşılıksız devir (Gürcistan Medeni Kanunu, md. 524); taşınırın bağışı devir anında kurulmuş olur — “bu bir bağıştı” savunması buradan çıkar (Gürcistan Medeni Kanunu, md. 525)).
2. Süreler: sözleşmeden doğan taleplerde (ödünç) zamanaşımı — üç yıl (Gürcistan Medeni Kanunu, md. 129); borcun tanınması (yazışmadaki “ödeyeceğim” dahil, kısmi ödeme) zamanaşımını keser (Gürcistan Medeni Kanunu, md. 137); kesilmeden sonra zamanaşımı yeniden başlar (Gürcistan Medeni Kanunu, md. 141). İade süresi yoksa — ödünç sözleşmesinin sona erdirilmesi talebinden itibaren üç ay (Gürcistan Medeni Kanunu, md. 626).
3. Deliller: ödeme açıklamalı hesap dökümleri, borca ilişkin yazışmalar ve sesli mesajlar, kısmi iadeler. Kişisel mektuplar ve yazışmalar yazılı delildir (Gürcistan Medeni Usul Kanunu, md. 134); mahkeme delilleri bir bütün olarak, önceden belirlenmiş bir güç tanımadan değerlendirir (Gürcistan Medeni Usul Kanunu, md. 105); tarafın ikrarı yeterli delil olabilir (Gürcistan Medeni Usul Kanunu, md. 131). Yazışmayı saklayın: delillerin korunması — dava açılmadan önce de mümkündür (Gürcistan Medeni Usul Kanunu, md. 109); banka dökümleri ve diğer belgeler — ulaşılamayan belgeleri mahkeme talep üzerine getirtir (Gürcistan Medeni Usul Kanunu, md. 134).
4. Tutar ve süre belirtilen yazılı talep: “sonra ödeyeceğim” cevabı — borcun yeniden tanınmasıdır.
5. Aynı davada yedek talep: mevcut bir borç olmaksızın verilen şey geri istenir (Gürcistan Medeni Kanunu, md. 976); sebepsiz zenginleşen aldığını iade eder (Gürcistan Medeni Kanunu, md. 991). Risk: alan kişi paranın kendisine kalıcı olarak verildiğini düşünebilecek durumdaysa iade hariç tutulur (Gürcistan Medeni Kanunu, md. 976).
6. Yetki: 5000 lariye kadar davalar — sulh (magistrat) hâkimi (Gürcistan Medeni Usul Kanunu, md. 14); üstü — bölge (şehir) mahkemesi.
7. Başvuru yerleri: dava öncesi — borçluya yazılı talep; sonra mahkeme.
8. Delil: havale dökümleri, tarih ve numarayla yazışma ekran görüntüleri, sesli mesajlar, talebe verilen cevap, tanıklar — yalnızca ek olarak.
9. Tuzaklar: yalnızca tanıklara güvenmek — kanuna göre tek başına beyanları yetmez; yazışmayı silmek/kaybetmek — tamamını, tarihleri ve karşı tarafın numarasıyla birlikte saklayın; havale açıklamasında “hediye” veya “yardım” yazması — borçlunun güçlü savunmasıdır; sebepsiz zenginleşmeye dayanan yedek talep olmadan yalnızca ödünç iddiasında bulunmak.

Mutlaka kontrol edin

• sözlü ödünç geçerlidir ama yalnızca tanıklarla ispatlanamaz; ödüncün ispat yükü alacaklıdadır
• kabul edilebilir deliller — dökümler, yazışmalar ve diğer yazılı/elektronik deliller, borçlunun ikrarı; mahkeme hepsini bir bütün olarak değerlendirir
• yazılı talep ve borcun tanınması (zamanaşımını keser); zamanaşımı üç yıl
• yedek yol — sebepsiz zenginleşme ve alan kişi parayı hediye sayabilecekse getirilen sınırlama