Miras
Vasiyetnameye itiraz: Gürcistan hukukuna göre ne yapmalı
Vasiyetnamenin geçersizliği nasıl dava edilir? Sayfada 2 yıllık dava süresi, geçersizlik sebepleri, bilirkişi incelemeleri, davanın sonucu ve saklı pay alternatifi anlatılır.
Ne yapmalı
- ⏰ Önce süre: vasiyetnamenin geçersizliğine ilişkin dava mirasın açıldığı (ölüm) günden itibaren 2 yıldır (Gürcistan Medeni Kanunu, md. 1409) — vasiyetnameyi öğrendiğiniz andan değil. Kimler dava edebilir: yasal mirasçılar ve diğer ilgili kişiler işlemlerin geçersizlik sebeplerine dayanarak itiraz eder (Gürcistan Medeni Kanunu, md. 1408).
- Sebebi seçmek: düzenleme usulü ihlal edilmişse veya vasiyet eden kişi eylemlerinin anlamını kavrayamıyor ve onları yönetemiyorsa mahkeme vasiyetnameyi geçersiz sayar (Gürcistan Medeni Kanunu, md. 1403); vasiyet eden kişi düzenleme anında eylemlerini makul biçimde değerlendirebilmeli ve iradesini açıkça ifade edebilmelidir (Gürcistan Medeni Kanunu, md. 1345) (demans, inme, imza günü güçlü ilaçlar); özel güven ilişkisinde nüfuzun kötüye kullanılması nedeniyle işlem geçersizdir (Gürcistan Medeni Kanunu, md. 55); zorlama (şiddet, tehdit), üçüncü kişi tarafından yapılması dahil (Gürcistan Medeni Kanunu, md. 85). Sahtecilik — el yazılı vasiyetname için: el yazılı vasiyetname bizzat yazılır ve imzalanır (Gürcistan Medeni Kanunu, md. 1364); şekil ihlali — vasiyetnamede lehine hüküm bulunan mirasçı, onun akrabaları, eşi, belirli mal vasiyet alan kişi (legatarius) ve reşit olmayan kişi tanık olamaz (Gürcistan Medeni Kanunu, md. 1362).
- Davacı çocuk, ana-baba veya eş ise daha basit yolla karşılaştırmak: çocuklara, ana-babaya, eşe vasiyetnameye rağmen saklı pay (yasal payın yarısı) düşer (Gürcistan Medeni Kanunu, md. 1371). Davanın amacı: geçersiz sayıldıktan sonra dışlanan mirasçı genel esaslara göre miras alır (Gürcistan Medeni Kanunu, md. 1407).
- Deliller: taraf bilirkişi incelemesini kendisi yaptırabilir ve raporu dava dilekçesiyle veya hazırlık aşamasında sunabilir (Gürcistan Medeni Usul Kanunu, md. 162) — el yazısı incelemesi (sahtecilik) ve ölüm sonrası adli psikiyatri incelemesi (tıbbi kayıtlar, reçeteler, doktorların ve komşuların ifadeleri).
- Yargılama: dava, miras bırakanın son ikametgâhında açılır (Gürcistan Medeni Usul Kanunu, md. 16); dava harcı — dava değerinin %1’i, ancak en az 50 lari (Gürcistan Medeni Usul Kanunu, md. 39); davanın güvence altına alınması — davalının malına haciz (Gürcistan Medeni Usul Kanunu, md. 198). Davalı vasiyetnameyle mirasçı olan kişidir; paralel olarak ona verilen miras belgesine de itiraz edilir.
- Başvuru yerleri: ilçe (şehir) mahkemesi; Samharauli Adli Uzmanlık Bürosu veya özel bilirkişi.
- Kanıtlar: düzenleme dönemine ait tıbbi kayıtlar ve epikrizler; doktorların ve komşuların ifadeleri; o döneme ait el yazısı örnekleri; vasiyetnamenin kopyası.
- Tuzaklar: süreyi Rusya’daki gibi “vasiyetnameyi öğrendiğiniz andan” saymak: Gürcistan’da süre ölüm günü başlar; noter onaylı vasiyetnameye tıbbi belge olmadan itiraz etmek; zaten verilmesi gereken saklı pay için dava açmak.
Mutlaka kontrol edin
- dava süresi — mirasın açıldığı günden itibaren 2 yıl
- geçersizlik sebepleri (anlama yeteneğinin bulunmaması, baskı/güvenin kötüye kullanılması, sahtecilik, şekil ihlali)
- bilirkişi incelemeleri (el yazısı, ölüm sonrası psikiyatri) ve tıbbi deliller
- davayı kazanmanın sonucu — yasal miras; alternatif — saklı pay
- miras bırakanın son ikametgâhındaki mahkeme, dava harcı, malın haczi
Yürürlükteki hükümler (metinler Gürcüce)
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი
- მუხლი 1409. სარჩელის წარდგენის ვადა
- მუხლი 1408. შედავება ანდერძის ნამდვილობაზე
- მუხლი 1403. ანდერძის ბათილობა
- მუხლი 1345. პირი, რომელიც შეიძლება იყოს მოანდერძე
- მუხლი 55. გარიგების ბათილობა გავლენის ბოროტად გამოყენების გამო
- მუხლი 85. ცნება
- მუხლი 1362. ანდერძის მოწმეები
- მუხლი 1407. სამკვიდროს მიღება ანდერძის ბათილობის შემთხვევაში
- მუხლი 1371. ცნება
- მუხლი 1333. ანდერძით გათვალისწინებული უძრავი ქონების გაზრდის შედეგები
- მუხლი 1346. ანდერძის შედგენა პირადად
- მუხლი 1347. ერთობლივი ანდერძი
- მუხლი 1357. სანოტარო ფორმა
- მუხლი 1358. ანდერძის ჩაწერა ნოტარიუსის მიერ
- მუხლი 57. გარიგების ბათილობა ნების გამოვლენის არასერიოზულობის გამო
- მუხლი 58. გარიგების ბათილობა მცირეწლოვანების ან ფსიქიკური აშლილობის გამო
- მუხლი 61. დადასტურების მნიშვნელობა გარიგებათა ბათილობისას