საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი · რედაქცია 11.11.2025
სამოქალაქო კოდექსის 990-ე მუხლი · სკ 990
1. თუ არაუფლებამოსილი პირი რაიმე საგანს უსასყიდლოდ განკარგავს და ეს განკარგვა ნამდვილია უფლებამოსილი პირის მიმართ, მაშინ ის პირი, რომელმაც ამ განკარგვის შედეგად უშუალო სამართლებრივი სარგებელი მიიღო, მოვალეა მიღებული გადასცეს უფლებამოსილ პირს.
2. ბრალის არსებობის შემთხვევაში შესაბამისად გამოიყენება ასევე 984-ე და 985-ე მუხლების მოთხოვნებ
გარდა ამისა, სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ ჩუქება თავისი ბუნებით, იმ ტიპის გარიგებას წარმოადგენდა, რომლითაც დასაჩუქრებული დაცული არ იყო შესაბამისი ფაქტობრივი თუ სამართლებრივი წინაპირობების არსებობისას მისი ბათილობისგან, ხოლო ასეთის დადასტურების შემთხვევაში, სამოქალაქო კოდექსის 990-ე მუხლის შესაბამისად, დასაჩუქრებული ვალდებული იყო უფლებამოსილ პირისათვის დაებრუნებინა მიღებული.
ეს განპირობებულია იმით, რომ სასყიდლიანი განკარგვისაგან განსხვავებით, უსასყიდლო განკარგვა სამართლებრივი დაცვის უფრო ნაკლები ხარისხით გამოირჩევა, ამიტომ არაუფლებამოსილი პირის მიერ უსასყიდლო განკარგვისას, თუნდაც ეს განკარგვა ნამდვილი იყოს უფლებამოსილი პირის მიმართ, ის პირი, რომელმაც ამ განკარგვის შედეგად უშუალო სამართლებრივი შედეგი მიიღო, მოვალეა მიღებული გადასცეს უფლებამოსილ პირს ( სსკ-ის 990.1 მუხლი) (იხ. სუსგ საქმე №ას-643-611-2013, 19 ივნისი, 2015 წელი). 70. განსახილველ შემთხვევაში, ვინაიდან მოპასუხემ ჩუქების გზით მიიღო სადავო ქონება, მისი კეთილსინდისიერების საკითხის გამორკვევა არარელევანტურია.
შესაბამისი ფაქტობრივი თუ სამართლებრივი წინაპირობების არსებობისას, დასაჩუქრებული ვალდებულია უფლებამოსილ პირს დაუბრუნოს მიღებული ( სსკ 990-ე მუხლი). 14. საკასაციო სასამართლო მიუთითებს საჯარო რეესტრის ჩანაწერების უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფციაზეც, რომლის მიხედვით, რეესტრის ჩანაწერები ითვლება სწორად, ვიდრე არ დამტკიცდება მათი უზუსტობა.
5.8. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, დაუსაბუთებელია აპელანტის პრეტენზია, რომ საკუთრების უფლების მიტოვების შესახებ განცხადება დაწერილია საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული მესაკუთრის მიერ და მას არ ევალება ქონების უკან დაბრუნება; 5.9. სსკ-ის 990-ე მუხლის თანახმად, თუ არაუფლებამოსილი პირი რაიმე საგანს უსასყიდლოდ განკარგავს და ეს განკარგვა ნამდვილია უფლებამოსილი პირის მიმართ, მაშინ ის პირი, რომელმაც ამ განკარგვის შედეგად უშუალო სამართლებრივი სარგებელი მიიღო, მოვალეა მიღებული გადასცეს უფლებამოსილ პირს.
…სამართალი ( სამოქალაქო კოდექსის პირველი მუხლი). მოპასუხეს მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლება გადაეცა ისე, რომ ნასყიდობის საფასური არ გადაუხდია. შესაბამისად, იგი სადავო უძრავი ქონებით მოსარჩელის ხარჯზე უსამართლოდ გამდიდრდა. სსკ-ის 990-ე მუხლის თანახმად, ამ შემთხვევაში მოსარჩელის წარმომადგენელი არაუფლებამოსილი პირია, ხოლო განკარგვა ნამდვილია უფლებამოსილი პირის – მოპასუხის მიმართ.
ოფიციალური ტექსტი: matsne.gov.ge — საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი, კონსოლიდირებული რედაქცია 11.11.2025. გამოქვეყნება: პარლამენტის უწყებანი, 31, 24/07/1997.
საქართველოს კანონი „საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი“, მუხლი 990, №786, 26.06.1997, სარეგისტრაციო კოდი 040.000.000.05.001.000.223 (კონსოლიდირებული რედაქცია 11.11.2025). ხელმისაწვდომია: https://legali.ge/law/31702/muxli-990/