საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევა და ზიანის ანაზღაურება

რა უნდა გააკეთოთ

1. შემთხვევის ადგილზე: საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევის მონაწილე ვალდებულია დაუყოვნებლივ შეატყობინოს შსს-ს და, თუ საავადმყოფოში გადაუდებელი წასვლა არ არის საჭირო, დარჩეს ადგილზე უფლებამოსილი პირის მოსვლამდე („საგზაო მოძრაობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 27-ე მუხლი); არ შეცვალოს სიტუაცია და კვალი, ჩაიწეროს თვითმხილველთა გვარები („საგზაო მოძრაობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 27-ე მუხლი); თუ არავინ დაშავებულა — მძღოლებს შეუძლიათ შეთანხმებით თავად შეადგინონ და ხელი მოაწერონ სქემას და გააფორმონ იგი უახლოეს საპატრულო პოლიციის ქვედანაყოფში („საგზაო მოძრაობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 27-ე მუხლი). ბრალეული მიიმალა: მძღოლის მიერ შემთხვევის ადგილის დატოვება — ჯარიმა 250 ლარი და სატრანსპორტო საშუალების მართვის უფლების ჩამორთმევა 6 თვით (ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 123-ე მუხლი).

2. ვინ აგებს პასუხს: სატრანსპორტო საშუალების მფლობელი პასუხს აგებს მისი ექსპლუატაციით გამოწვეულ სიკვდილზე, დასახიჩრებაზე, ჯანმრთელობის დაზიანებასა და ნივთების დაზიანებაზე (ბრალი არ არის საჭირო; ათავისუფლებს მხოლოდ დაუძლეველი ძალა) (სამოქალაქო კოდექსის 999-ე მუხლი); ვინც მფლობელის ნებართვის გარეშე ატარებდა — მის ნაცვლად აგებს პასუხს (მფლობელიც — თუ მისი ბრალით გახდა მანქანა ხელმისაწვდომი) (სამოქალაქო კოდექსის 999-ე მუხლი); დაზარალებულის ბრალი ამცირებს ანაზღაურებას მხარეთა ბრალის ხარისხის პროპორციულად (სამოქალაქო კოდექსის 415-ე მუხლი).

3. რა მოვითხოვოთ: შეკეთება/ავტომობილის ღირებულება ექსპერტიზის მიხედვით; ჯანმრთელობის დაზიანებისას — მკურნალობის ხარჯები (წინასწარაც), ყოველთვიური სარჩო შრომისუნარიანობის დაკარგვისას (სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლი); ანაზღაურდება მიუღებელი შემოსავალიც (სამოქალაქო კოდექსის 411-ე მუხლი); სხეულის დაზიანებისას — მორალური ზიანიც (სამოქალაქო კოდექსის 413-ე მუხლი).

4. დაზღვევა: ბრალეულის პასუხისმგებლობის მზღვეველი ვალდებულია დაზარალებულს უშუალოდ გადაუხადოს მისი მოთხოვნით (სამოქალაქო კოდექსის 840-ე მუხლი); საკუთარ მზღვეველს (კასკო) — აცნობეთ დაუყოვნებლივ, როგორც კი სადაზღვევო შემთხვევის შესახებ შეიტყობთ (სამოქალაქო კოდექსის 814-ე მუხლი); ბრალეულის მიმართ პრეტენზიაზე უარის თქმა საკუთარ მზღვეველს ათავისუფლებს ამ ნაწილში გადახდისგან (სამოქალაქო კოდექსის 832-ე მუხლი).

5. საჯარო ნაწილი: ადმინისტრაციული სამართალდარღვევის შესახებ დადგენილება საჩივრდება ჩაბარებიდან 10 დღეში (ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 273-ე მუხლი) — გაუსაჩივრებელი დადგენილება ბრალის შესახებ სამოქალაქო დავაშიც თქვენს წინააღმდეგ არგუმენტად იქცევა; მძღოლის მიერ საგზაო მოძრაობის წესების დარღვევა, რამაც ჯანმრთელობის ნაკლებად მძიმე და უფრო მძიმე დაზიანება გამოიწვია, უკვე დანაშაულია (სისხლის სამართლის კოდექსის 276-ე მუხლი).

6. ვადები: დელიქტური სარჩელის ხანდაზმულობა — 3 წელი იმ მომენტიდან, როცა დაზარალებულმა ზიანის ან ვალდებული პირის შესახებ შეიტყო (სამოქალაქო კოდექსის 1008-ე მუხლი).

7. სად მივმართოთ: საპატრულო პოლიცია (შსს); ბრალეულის და საკუთარი მზღვეველი; რაიონული (საქალაქო) სასამართლო — ზიანის ანაზღაურების სარჩელი.

8. მტკიცებულებები: პოლიციის ოქმი და სქემა, დადგენილება, ფოტო/ვიდეო და ვიდეორეგისტრატორი, მოწმეთა მონაცემები, სამედიცინო დოკუმენტები, ჩეკები, ზიანის ექსპერტიზა, შემოსავლის ცნობა.

9. ხშირი შეცდომები: ვადაში არ გაასაჩივროთ თქვენი ბრალის შესახებ დადგენილება; ბრალეულთან „პრეტენზია არ მაქვს“ ხელწერილის ხელმოწერა გადახდამდე — კასკო ამ ნაწილში არ გადაიხდის; გასვლა შემთხვევის ადგილიდან გაფორმების გარეშე — მტკიცებულებები არ არის და პასუხისმგებლობა დგება.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• მოქმედებები შემთხვევის ადგილზე და მტკიცებულებების დაფიქსირება
• ვინ აგებს პასუხს (სატრანსპორტო საშუალების მფლობელი, ბრალეული მძღოლი) და რა შეიძლება მოითხოვოთ
• დაზღვევა: უშუალო მოთხოვნა ბრალეულის მზღვეველის მიმართ, საკუთარი მზღვეველის ინფორმირება
• ვადები: დადგენილების გასაჩივრება და სარჩელის ხანდაზმულობა