განქორწინება და ქონების გაყოფა

რა უნდა გააკეთოთ

1. გზის არჩევა: მეუღლეებს შორის დავის შემთხვევაში განქორწინება მხოლოდ სასამართლოს მეშვეობით ხდება, სხვა შემთხვევაში — სამოქალაქო აქტების რეგისტრაციის ორგანოში (სამოქალაქო კოდექსის 1123-ე მუხლი); განქორწინების რეგისტრაციის უფლებამოსილი ნოტარიუსიც არის („სამოქალაქო აქტების შესახებ“ კანონის მე-4 მუხლი); ერთობლივი განცხადებით განქორწინება რეგისტრირდება 5 სამუშაო დღის გასვლის შემდეგ, თუ ამ ხნის განმავლობაში არც ერთი მეუღლე უარს არ იტყვის („სამოქალაქო აქტების შესახებ“ კანონის მე-60 მუხლი); ქორწინება წყდება განქორწინების რეგისტრაციის მომენტიდან და არა სასამართლოს გადაწყვეტილებიდან („სამოქალაქო აქტების შესახებ“ კანონის 61-ე მუხლი).

2. სასამართლო განქორწინება: ცოლის ორსულობის დროს და ბავშვის დაბადებიდან 1 წლის განმავლობაში ქმარს მისი თანხმობის გარეშე არ შეუძლია განქორწინების სარჩელის აღძვრა (სამოქალაქო კოდექსის 1123-ე მუხლი); სასამართლოს შეუძლია საქმის განხილვა გადადოს და შერიგებისთვის ვადა დაუნიშნოს — არაუმეტეს 6 თვისა (სამოქალაქო კოდექსის 1127-ე მუხლი); თუ მოსარჩელესთან არასრულწლოვანი ბავშვები ცხოვრობენ, სარჩელი შეიძლება აღიძრას მისი საცხოვრებელი ადგილის მიხედვით (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-19 მუხლი).

3. რა უნდა გადაწყდეს განქორწინებასთან ერთად: შეთანხმების არარსებობისას სასამართლო განქორწინებასთან ერთად ვალდებულია განსაზღვროს, ვისთან დარჩებიან ბავშვები და რა ოდენობის იქნება ალიმენტი (სამოქალაქო კოდექსის 1128-ე მუხლი); მეუღლის თხოვნით სასამართლო განქორწინებასთან ერთად ყოფს თანასაკუთრებაში არსებულ ქონებას (მესამე პირთა უფლებების არსებობისას — ცალკე) (სამოქალაქო კოდექსის 1130-ე მუხლი).

4. ქონების შემადგენლობა: ქორწინებაში შეძენილი ქონება მეუღლეთა თანასაკუთრებაა, თუ საქორწინო ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის დადგენილი (სამოქალაქო კოდექსის 1158-ე მუხლი); პირადია ქორწინებამდე შეძენილი და ქორწინებაში მემკვიდრეობით ან ჩუქებით მიღებული ქონება (სამოქალაქო კოდექსის 1161-ე მუხლი). გადაამოწმეთ საქორწინო ხელშეკრულება: ის იდება წერილობით და ნოტარიულად დამოწმდება (სამოქალაქო კოდექსის 1174-ე მუხლი). გაყოფა: წილები თანაბარია, მაგრამ სასამართლოს შეუძლია თანასწორობიდან გადაიხვიოს (ბავშვები ცხოვრობენ ერთ-ერთ მეუღლესთან, შრომისუუნარობა, საერთო ქონების გაფლანგვა) (სამოქალაქო კოდექსის 1168-ე მუხლი).

5. ვადები და დაცვა: განქორწინებულ მეუღლეთა მოთხოვნებზე გაყოფის შესახებ ხანდაზმულობის ვადა — 3 წელი (სამოქალაქო კოდექსის 1171-ე მუხლი); სარჩელის უზრუნველყოფა — მოპასუხის ქონების, ფასიანი ქაღალდებისა და ფულის დაყადაღება (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 198-ე მუხლი); პროცესის დროს — სასამართლოს დროებითი განკარგულება (ბავშვები, ურთიერთობა, რჩენა, საცხოვრებელი) (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 355-ე მუხლი).

6. სად მივმართოთ: სამოქალაქო აქტების რეგისტრაციის ორგანო (სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტო) ან ნოტარიუსი — დავის არარსებობისას; რაიონული (საქალაქო) სასამართლო — დავისას.

7. მტკიცებულებები: ქორწინებისა და ბავშვების დაბადების მოწმობები, საჯარო რეესტრის ამონაწერები, ნასყიდობის ხელშეკრულებები, საბანკო ამონაწერები (სახსრების წყარო — პირადი თუ საერთო თანხები), საქორწინო ხელშეკრულება, შემოსავლებისა და ბავშვებზე გაწეული ხარჯების დამადასტურებელი მტკიცებულებები.

8. ხაფანგები: ერთ საკითხზე დავაც კი გამორიცხავს სასამართლოს გარეშე განქორწინებას; ერთი მეუღლის სახელზე გაფორმებული ბინა პირადი არ ხდება — მნიშვნელოვანია შეძენის დრო და წყარო; სარჩელის უზრუნველყოფის გარეშე მეორე მეუღლემ შეიძლება გაყოფამდე გაყიდოს ან დაგირავოს ქონება; განქორწინების შემდეგ გაყოფაზე ხანდაზმულობის ვადის გაშვება.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• განქორწინება რეგისტრაციის ორგანოში/ნოტარიუსთან დავის გარეშე და სასამართლოში — დავისას
• რას წყვეტს სასამართლო განქორწინებასთან ერთად (ბავშვები, ალიმენტი, გაყოფა)
• თანასაკუთრება და პირადი ქონება, წილების თანასწორობა და საქორწინო ხელშეკრულება
• გაყოფის ხანდაზმულობის ვადა და უზრუნველყოფის ღონისძიებები