საზღვარგარეთ მცხოვრები მემკვიდრე: სამკვიდროს დისტანციურად გაფორმება საქართველოში

რა უნდა გააკეთოთ

1. ⏰ ვადა: სამკვიდრო უნდა მიიღოთ მისი გახსნიდან 6 თვის განმავლობაში — განცხადება ამ ვადაში უნდა შევიდეს ნოტარიუსთან (სამოქალაქო კოდექსის 1424-ე მუხლი). საზღვარგარეთიდან დოკუმენტები კვირებით მოდის — დაიწყეთ დაუყოვნებლივ.

2. გზები: სამკვიდრო შეიძლება მიიღოთ პირადად ან წარმომადგენლის მეშვეობით (სამოქალაქო კოდექსის 1423-ე მუხლი); მიღების შესახებ განცხადება შედის საქართველოს ნებისმიერ ნოტარიუსთან; საჭიროა გარდაცვალების მოწმობა (თუ საქმე უკვე სხვა ნოტარიუსს არ აქვს გახსნილი) („სანოტარო მოქმედებათა შესრულების წესის შესახებ“ ინსტრუქციის 78-ე მუხლი); განცხადება შეიძლება იყოს საჯარო ან კერძო აქტი (დამოწმებული ხელმოწერით) („სანოტარო მოქმედებათა შესრულების წესის შესახებ“ ინსტრუქციის 78-ე მუხლი). ვარიანტი ა — მინდობილობა საქართველოში მყოფ ნათესავზე/იურისტზე; ბ — დამოწმებული ხელმოწერით განცხადება, რომელსაც საქართველოში ნოტარიუსს გადასცემენ.

3. სად დაამოწმოთ: საზღვარგარეთ სანოტარო მოქმედებებს ასრულებენ საქართველოს საელჩოები და საკონსულოები („ნოტარიატის შესახებ“ კანონის 42-ე მუხლი); ან უცხოელი ნოტარიუსი: სხვა სახელმწიფოში გაცემულ დოკუმენტს ნოტარიუსი იღებს, თუ ის ლეგალიზებულია ან აპოსტილირებულია („ნოტარიატის შესახებ“ კანონის 55-ე მუხლი); რუსეთისა და სხვა დსთ-ის ქვეყნებისთვის — მინსკის კონვენციის მონაწილეებს (რუსეთი და სხვ.) შორის გერბიანი ბეჭდით დამოწმებული დოკუმენტები მიიღება სპეციალური დამოწმების (აპოსტილის) გარეშე („სამოქალაქო, საოჯახო და სისხლის სამართლის საქმეებზე სამართლებრივი დახმარებისა და სამართლებრივი ურთიერთობების შესახებ“ კონვენციის (მინსკის კონვენციის) მე-13 მუხლი). საქართველოში სანოტარო მოქმედებები სრულდება სახელმწიფო ენაზე — საჭიროა დამოწმებული თარგმანი („ნოტარიატის შესახებ“ კანონის მე-6 მუხლი). ქართული ბინა ფორმდება საქართველოში: მინსკის კონვენციით უძრავ ქონებაზე სამკვიდრო საქმეს აწარმოებს იმ ქვეყნის დაწესებულება, სადაც ქონება მდებარეობს („სამოქალაქო, საოჯახო და სისხლის სამართლის საქმეებზე სამართლებრივი დახმარებისა და სამართლებრივი ურთიერთობების შესახებ“ კონვენციის (მინსკის კონვენციის) მე-48 მუხლი).

4. მინდობილობაში უფლებამოსილებები: სამკვიდროს მიღება, მოწმობის მიღება, რეესტრში რეგისტრაცია, საჭიროების შემთხვევაში გაყიდვა; წარმომადგენლის მეშვეობით სამკვიდროზე უარის თქმა შესაძლებელია მხოლოდ მინდობილობაში სპეციალური უფლებამოსილების არსებობისას (სამოქალაქო კოდექსის 1449-ე მუხლი).

5. თანამემკვიდრეები საქართველოში: თანამემკვიდრეები ვალდებულნი არიან გაყოფის შესახებ აცნობონ არმყოფ მემკვიდრეს; თუ 3 თვეში არ უპასუხა — თვითონ ყოფენ და მისი წილი გამოყოფენ (სამოქალაქო კოდექსის 1479-ე მუხლი). გაყიდვა: მემკვიდრეობით მიღებული ქონების გაყიდვა შეიძლება მხოლოდ 6 თვის შემდეგ ან სამკვიდრო მოწმობის მიღების შემდეგ (სამოქალაქო კოდექსის 1427-ე მუხლი).

6. სად მიმართოთ: საქართველოს საკონსულოში; ნოტარიუსთან საქართველოში; საჯარო რეესტრში.

7. მტკიცებულებები: პასპორტი, გარდაცვალების მოწმობა, ნათესაობის დამადასტურებელი დოკუმენტები (უცხოური — აპოსტილით ან მინსკის კონვენციის საფუძველზე, თარგმანით), მინდობილობა.

8. ხაფანგები: განცხადების გაგზავნა ვადის ბოლო დღეებში — მნიშვნელოვანია ნოტარიუსთან შემოსვლის თარიღი; რუსულ დოკუმენტებზე აპოსტილის დასმა — მინსკის კონვენციით საჭირო არ არის; მინდობილობა „სამკვიდროს მიღებაზე“ უარის თქმის, გაყიდვის ან ფულის მიღების უფლების გარეშე.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• 6 თვე — განცხადება ვადაში უნდა შევიდეს საქართველოში ნოტარიუსთან
• მიღება წარმომადგენლის მეშვეობით ან განცხადებით საქართველოს ნებისმიერ ნოტარიუსთან
• საქართველოს საკონსულო ან უცხოელი ნოტარიუსი აპოსტილით; მინსკის კონვენციის ქვეყნებისთვის აპოსტილი საჭირო არ არის; თარგმანი ქართულად
• თანამემკვიდრეთა უფლება გაიყონ ქონება არმყოფი მემკვიდრის დუმილისას