საკუთრება და ბინა
დავა მეზობელთან მიწის ნაკვეთის საზღვარზე
მეზობელთან დავა ნაკვეთის საზღვარზე: გადატანილი ღობე, სამიჯნო ზოლზე აშენებული ნაგებობა ან საკადასტრო გადაფარვა. გვერდზე მოცემულია, როგორ დაადგინოთ საზღვარი, რა მტკიცებულებები შეაგროვოთ და სად მიმართოთ.
რა უნდა გააკეთოთ
კვალიფიკაცია: გადატანილი ღობე / სამიჯნო ზოლზე აშენებული ნაგებობა / საკადასტრო გადაფარვა. მშენებლობაზე დაუყოვნებლივ წერილობით გააპროტესტეთ: მეზობელ ნაკვეთზე ნაგებობის განზრახვის გარეშე შესვლა უნდა იქნეს ატანილი, თუ წინასწარ ან აღმოჩენისთანავე არ გააპროტესტეთ (სამოქალაქო კოდექსის 179-ე მუხლი); წინააღმდეგ შემთხვევაში — მხოლოდ კომპენსაცია: დამრღვევი მეზობელს ყოველწლიურად წინასწარ უხდის ფულად კომპენსაციას (სამოქალაქო კოდექსის 179-ე მუხლი).
დოკუმენტები: ორივე ნაკვეთის რეესტრის ამონაწერები და საკადასტრო გეგმები — რეესტრის ჩანაწერები სწორად ითვლება, სანამ მათი უზუსტობა არ დამტკიცდება (სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლი). რეესტრის შეცდომა: ტექნიკური შეცდომა (მონაცემების უზუსტო გადატანა, გაანგარიშება) რეესტრმა აღმოჩენისთანავე უნდა გამოასწოროს („საჯარო რეესტრის შესახებ“ კანონის 28-ე მუხლი); სხვისი რეგისტრაცია ჩემს მიწაზე — რეესტრის გადაწყვეტილება ოფიციალურად გაცნობიდან 30 კალენდარული დღის ვადაში გასაჩივრდება; რეგისტრაციის შესახებ გადაწყვეტილება — სასამართლოში („საჯარო რეესტრის შესახებ“ კანონის 29-ე მუხლი).
საზღვარი: თუ ზუსტი საზღვრის დადგენა შეუძლებელია — გადაწყვეტს მეზობლების ფაქტობრივი მფლობელობა (სამოქალაქო კოდექსის 181-ე მუხლი); თუ მფლობელობაც ვერ დადგინდა — სადავო ზოლი თანაბრად იყოფა; თუ ეს უსამართლოა — საზღვარს მხარის განცხადებით სასამართლო ადგენს (სამოქალაქო კოდექსის 181-ე მუხლი). სასამართლომდე — შესთავაზეთ სამიჯნო ნიშნების ერთობლივად დაყენება: შეგიძლიათ მოსთხოვოთ მეზობელს სამიჯნო ნიშნების დაყენებასა/აღდგენაში მონაწილეობა; ხარჯები თანაბრად ნაწილდება (სამოქალაქო კოდექსის 181-ე მუხლი); გამყოფი ღობე საერთოდ ითვლება და მეზობლის თანხმობის გარეშე მისი მოხსნა ან შეცვლა დაუშვებელია (სამოქალაქო კოდექსის 182-ე მუხლი).
სარჩელი ნაკვეთის ადგილსამყოფელის მიხედვით: დაკავებულ ზოლს მესაკუთრე უკანონო მფლობელისგან ითხოვს (სამოქალაქო კოდექსის 172-ე მუხლი); სხვა სახის ხელშეშლა (ღობე, ნაგებობა) — მოთხოვნა აღმოფხვრაზე, გაგრძელების შემთხვევაში — სარჩელი (სამოქალაქო კოდექსის 172-ე მუხლი) (ღობის გადატანა/დანგრევა). მტკიცებულება — გეოდეზიური აზომვა: საკუთარი ექსპერტის (გეოდეზისტის) დასკვნას მხარე წარადგენს სარჩელთან/შესაგებელთან ერთად ან საქმის მომზადების ეტაპზე (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 162-ე მუხლი). მშენებლობა მიმდინარეობს — სარჩელის უზრუნველყოფა: მოპასუხისთვის გარკვეული მოქმედების (მშენებლობის გაგრძელების) აკრძალვა (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 198-ე მუხლი). მედიაცია: სამეზობლო დავები სასამართლომ შეიძლება გადასცეს სასამართლო მედიაციას (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 187³ მუხლი).
სად მიმართოთ: რაიონული (საქალაქო) სასამართლო; საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო (შეცდომების გასწორება); სასამართლო მედიაცია.
მტკიცებულებები: ორივე ნაკვეთის ამონაწერები და საკადასტრო გეგმები, ძველი გეგმები/აზომვები, ღობის ფოტოები ადრე/შემდეგ, მოწმეები, გეოდეზისტის/ექსპერტის დასკვნა, მეზობლისთვის გაგზავნილი წერილობითი პროტესტი.
ხაფანგები: დუმილი, სანამ მეზობელი სამიჯნო ზოლზე აშენებს — შემდეგ დანგრევას ვეღარ მიაღწევთ; მეზობლის ღობის თვითნებურად დანგრევა; ექსპერტიზის მხოლოდ მთავარ სხდომაზე წარდგენა; მეზობლის რეგისტრაციის გასაჩივრების ვადის გაშვება.
აუცილებლად გადაამოწმეთ
- სამიჯნო ზოლზე ნაგებობის მიმართ დაუყოვნებლივი პროტესტი (წინააღმდეგ შემთხვევაში — ატანა კომპენსაციით)
- საზღვრის მტკიცებულებები — რეესტრი და კადასტრი, გეოდეზიური ექსპერტიზა დროულად
- ფაქტობრივი მფლობელობის / თანაბრად გაყოფის / სასამართლოს გადაწყვეტილების წესი
- სარჩელი ზოლის დაბრუნებასა და ხელშეშლის აღმოფხვრაზე, სარჩელის უზრუნველყოფა
- რეესტრის შეცდომის გასწორება და სხვისი რეგისტრაციის გასაჩივრება
მოქმედი ნორმები
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი
- მუხლი 179. ფულადი კომპენსაცია თმენის ვალდებულებისათვის
- მუხლი 312. რეესტრის მონაცემთა უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია
- მუხლი 172. უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა და ხელშეშლის აღკვეთის მოთხოვნა
- მუხლი 182. სასაზღვრო ნაგებობით სარგებლობის უფლება
- მუხლი 181. სასაზღვრო მიჯნის აღმართვის მოვალეობა
- მუხლი 175. სამეზობლო ზემოქმედებათა თმენის ვალდებულება
- მუხლი 178. მეზობელი ნაკვეთის მესაკუთრის უფლება ნაყოფზე
- მუხლი 176. დაუშვებელი ხელყოფა
- მუხლი 177. საფრთხის აღკვეთის მოთხოვნა
- მუხლი 311. საჯარო რეესტრის დანიშნულება