შრომა

ზეგანაკვეთურ სამუშაოს არ მიხდიან

რა ითვლება ზეგანაკვეთურ სამუშაოდ, როგორ უნდა ანაზღაურდეს იგი და რა ვადაშია შესაძლებელი ფულის მოთხოვნა. გვერდზე ახსნილია საათების მტკიცების წესი, პირგასამტეხლო და გზა: მოთხოვნა დამსაქმებლისთვის, შრომის ინსპექცია, სასამართლო.

რა უნდა გააკეთოთ

  1. ვადა და პირგასამტეხლო: სარჩელი — 1 წლის განმავლობაში იმ მომენტიდან, როცა დარღვევის შესახებ გაიგეთ ან უნდა გცოდნოდათ (შრომის კოდექსის 74-ე მუხლი); ანაზღაურდება უახლოეს ყოველთვიურ ხელფასთან ერთად (შრომის კოდექსის 27-ე მუხლი) — ყოველ თვეზე ვადა ცალ-ცალკე ირიცხება, ძველი თვეები პირველები იკარგება; დაგვიანების ყოველ დღეზე — პირგასამტეხლო 0,07% დაგვიანების ყოველ დღეზე (შრომის კოდექსის 41-ე მუხლი).

  2. იყო თუ არა ზეგანაკვეთური სამუშაო: ნორმა — კვირაში არაუმეტეს 40 საათისა (შრომის კოდექსის 24-ე მუხლი) (უწყვეტ წარმოებაში (პროცესი 8 საათზე მეტხანს გრძელდება) — 48 საათამდე (შრომის კოდექსის 24-ე მუხლი)); ზეგანაკვეთური სამუშაო — ნორმაზე მეტი სამუშაო მხოლოდ მხარეთა შეთანხმებით (შრომის კოდექსის 27-ე მუხლი); უქმე დღეებში მუშაობა — ზეგანაკვეთურია (შრომის კოდექსის 30-ე მუხლი); ცვლებს შორის დასვენება — არანაკლებ 12 საათისა (შრომის კოდექსის 24-ე მუხლი).

  3. რამდენი: ანაზღაურება — გაზრდული საათობრივი განაკვეთით, გაზრდის ოდენობას განსაზღვრავს შეთანხმება (კანონში კოეფიციენტი არ არის) (შრომის კოდექსის 27-ე მუხლი); ხელშეკრულების პირობა, რომელიც კანონზე უარესია („ზეგანაკვეთური სამუშაო ხელფასში შედის“), ბათილია (შრომის კოდექსის მე-14 მუხლი); ფულის ნაცვლად შეთანხმებით — პროპორციული დასვენება არაუგვიანეს 4 კვირისა (შრომის კოდექსის 27-ე მუხლი).

  4. უარი: წერილობითი გაფრთხილება 1 კვირით ადრე (შრომის კოდექსის 27-ე მუხლი); თანხმობის გარეშე — მხოლოდ სტიქიური უბედურება (დამატებითი ანაზღაურების გარეშე) და ავარია (დამატებითი ანაზღაურებით) (შრომის კოდექსის 27-ე მუხლი); მაშინაც კი ორსულები, მეძუძური დედები, არასრულწლოვნები, შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირები, 3 წლამდე ბავშვის მშობლები — მხოლოდ თანხმობით (შრომის კოდექსის 27-ე მუხლი).

  5. მტკიცებულებები: დამსაქმებელი აწარმოებს საათების ყოველდღიურ აღრიცხვას, ყოველთვიურად აცნობს მას დასაქმებულს და ინახავს 1 წელი (შრომის კოდექსის 24-ე მუხლი) — ტაბელები წერილობით გამოითხოვეთ; თითოეული მხარე ამტკიცებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლი).

  6. გზა: შერიგების პროცედურა — წერილობითი შეტყობინება, პასუხი 10 დღეში, შეთანხმების გარეშე 14 კალენდარული დღის შემდეგ — სასამართლო (შრომის კოდექსის 62-ე მუხლი); შემდეგ სარჩელი. შრომის ინსპექციის სამსახური შრომის კოდექსის დარღვევებისთვის აჯარიმებს, მაგრამ დასაქმებულის სასარგებლოდ ვალს არ ითხოვს (შრომის კოდექსის 77-ე მუხლი).

  7. სად მივმართოთ: დამსაქმებელი (მოთხოვნა); შრომის ინსპექციის სამსახური; სასამართლო — რაიონული/საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგია.

  8. მტკიცებულებები: ხელშეკრულება, ტაბელები და ხელფასის ამონაწერები, საშვები და შესვლის ლოგები, შეტყობინებები არასამუშაო დროს, საბანკო ამონაწერები, მოწმეები.

  9. ხაფანგები: ნახევრიანი/ორმაგი კოეფიციენტის ძიება, როგორც რუსეთის შრომის კოდექსშია; სამოქალაქო კოდექსის სამწლიანი ვადის გამოყენება შრომის კოდექსის ერთწლიანი ვადის ნაცვლად; ინსპექციის ლოდინი სარჩელის ნაცვლად; მტკიცებულებების შეუგროვებლობა მანამ, სანამ სამუშაო სისტემებზე წვდომა გაქვთ.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

  • ზეგანაკვეთური სამუშაო — მხოლოდ შეთანხმებით და კვირაში 40 საათზე მეტი; უქმე დღეებში მუშაობაც ზეგანაკვეთურია
  • ანაზღაურება გაზრდული განაკვეთით, ოდენობა შეთანხმებით (კანონში კოეფიციენტი არ არის), ან შეთანხმებით დასვენების დღე
  • სარჩელის ვადა — 1 წელი; პირგასამტეხლო 0,07% დაგვიანების დღეზე
  • საათების მტკიცებულება (ტაბელი დამსაქმებელთან) და გზა: მოთხოვნა → ინსპექცია/სასამართლო

მოქმედი ნორმები

საქართველოს შრომის კოდექსი

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი

ეს მიმოხილვა არ არის იურიდიული კონსულტაცია. ვადები და თანხები მოცემულია კანონის მოქმედი რედაქციის მიხედვით — გადაამოწმეთ თითოეული მუხლის ტექსტი.

ეს გვერდი სხვა ენებზე: Русский · English · Türkçe · 中文 · العربية · עברית · Deutsch · Français