გადასახადი ბინის, სახლის ან ავტომობილის გაყიდვისას

რა უნდა გააკეთოთ

1. საკუთრების ვადა გადამწყვეტია: განთავისუფლებულია 2 წელზე მეტი ხნის განმავლობაში საკუთრებაში მყოფი საცხოვრებელი ფართის (მიწის ნაკვეთთან ერთად ბინის/სახლის) გაყიდვიდან მიღებული ნამატი (საგადასახადო კოდექსის 82-ე მუხლი); ავტომობილი — უფლების რეგისტრაციიდან 6 თვეზე მეტი (საგადასახადო კოდექსის 82-ე მუხლი); სხვა აქტივი — 2 წელზე მეტი, თუ არ გამოიყენებოდა ეკონომიკურ საქმიანობაში (საგადასახადო კოდექსის 82-ე მუხლი). გამოთვლა: საკუთრების ვადა — რეგისტრაციაზე წარდგენილი უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტის თარიღიდან (საგადასახადო კოდექსის 82-ე მუხლი); გაყიდვის მომენტი — უფლების გადაცემის დოკუმენტის თარიღი (საგადასახადო კოდექსის 82-ე მუხლი); მემკვიდრეობა/ჩუქება იმ პირისგან, რომლის პირველი რიგის მემკვიდრეც გამყიდველია — ვადები ჯამდება (საგადასახადო კოდექსის 82-ე მუხლი).

2. თუ ვადა არ არის დაცული — იბეგრება მხოლოდ ნამატი: ნამატი = გაყიდვის ფასი − შეძენის ფასი (ჩუქების/მემკვიდრეობის შემთხვევაში — საბაზრო ფასი მიღების მომენტისთვის) (საგადასახადო კოდექსის 82-ე მუხლი). ნამატი არ არის — გადასახადიც არ არის.

3. განაკვეთი: მიწასთან ერთად საცხოვრებლის და ავტომობილის გაყიდვიდან მიღებული ნამატი — 5% (საგადასახადო კოდექსის 81-ე მუხლი); სხვა დასაბეგრი შემოსავალი — 20% (საგადასახადო კოდექსის 81-ე მუხლი). უცხოელი: არარეზიდენტი იხდის გადასახადს საქართველოში ქონების გაყიდვიდან მიღებულ ნამატზე (საგადასახადო კოდექსის 80-ე მუხლი).

4. დეკლარაცია და გადახდა: დეკლარაცია — გაყიდვის მომდევნო თვის 15 რიცხვის არაუგვიანეს (საგადასახადო კოდექსის 153-ე მუხლი); გადახდა — იმავე ვადაში (საგადასახადო კოდექსის 62-ე მუხლი); საჯარო რეესტრი ვალდებულია გამყიდველს ამ ვალდებულების შესახებ გააფრთხილოს (საგადასახადო კოდექსის 153-ე მუხლი). დეკლარაციის დაგვიანება: 2 თვემდე — გადასახადის 5%, უფრო დიდხანს — 10% (საგადასახადო კოდექსის 274-ე მუხლი).

5. რისკები: შეძენის ფასი დაადასტურეთ ხელშეკრულებით და გადახდებით; რეგულარული გადაყიდვა ან ბიზნესში გამოყენება სხვა აქტივებისთვის განთავისუფლებას აკარგვინებს.

6. სად მიმართოთ: შემოსავლების სამსახური (rs.ge); საჯარო რეესტრი; შსს მომსახურების სააგენტო (ავტომობილი).

7. მტკიცებულებები: ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულებები, რეესტრის ამონაწერი თარიღებით, მემკვიდრეობისა/ჩუქების და საბაზრო ფასის დოკუმენტები, ავტომობილის სარეგისტრაციო მოწმობა, გადახდები.

8. ხაფანგები: საკუთრების ვადის დათვლა რეესტრში რეგისტრაციიდან და არა უფლების დოკუმენტის თარიღიდან; მშობლებისგან მემკვიდრეობისას/ჩუქებისას ვადების ჯამის დავიწყება; საცხოვრებელზე ან ავტომობილზე 5%-ის ნაცვლად 20%-ის გამოყენება; 15 რიცხვამდე დეკლარირების ვადის გაშვება.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• განთავისუფლება საკუთრების ვადით: მიწასთან ერთად საცხოვრებელი — 2 წელზე მეტი, ავტომობილი — 6 თვეზე მეტი; სხვა აქტივები — 2 წელზე მეტი ბიზნესის გარეთ
• როგორ ითვლება ვადა (უფლების დოკუმენტის თარიღიდან; ჯამდება I რიგის პირისგან მემკვიდრეობისას/ჩუქებისას)
• დასაბეგრი ნამატი = გაყიდვის ფასი − შეძენის ფასი (ან საბაზრო ფასი უსასყიდლო მიღებისას)
• განაკვეთი 5% საცხოვრებელსა და ავტომობილზე, სხვა შემთხვევაში 20%
• დეკლარაცია და გადახდა მომდევნო თვის 15 რიცხვამდე, ჯარიმა დაგვიანებისთვის