საზღვარგარეთ დასაქმების სააგენტოს შემოწმება

რა უნდა გააკეთოთ

1. კანონიერება: შუამავალს საქმიანობის უფლება აქვს მხოლოდ ეკონომიკური საქმიანობის რეესტრში საქმიანობის რეგისტრაციისა და სერტიფიკატის მიღების შემდეგ („შრომითი მიგრაციის შესახებ“ კანონის მე-7 მუხლი); სერტიფიკატს გასცემს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო; მისი სხვა კომპანიისთვის გადაცემა დაუშვებელია („შრომითი მიგრაციის შესახებ“ კანონის მე-3 მუხლი). სერტიფიკატი არ აქვს — ნუ გააფორმებთ ხელშეკრულებას და ნუ გადაიხდით ფულს: რეგისტრაციის ან სერტიფიკატის გარეშე მუშაობისთვის სააგენტოს ჯარიმა 3 000 ლარი ეკისრება, განმეორებით — უფრო მაღალი („შრომითი მიგრაციის შესახებ“ კანონის მე-15 მუხლი).

2. ფული: დასაქმებულისგან დასაქმებაში შუამავლობის ხელშეკრულებით რაიმე საფასურის (გასამრჯელოს) მოთხოვნა აკრძალულია („შრომითი მიგრაციის შესახებ“ კანონის მე-11 მუხლი). წინასწარი გადახდა „ვაკანსიისთვის“, „სავიზო მხარდაჭერისთვის“, „გაფორმებისთვის“ შუამავლობის ხელშეკრულებით — მთავარი საგანგაშო ნიშანია.

3. ხელშეკრულებები: დასაქმებაში შუამავლობის ხელშეკრულება წერილობითია და ქართულ ენაზე იდება („შრომითი მიგრაციის შესახებ“ კანონის მე-11 მუხლი); ხელშეკრულებით სააგენტოს სავალდებულო ვალდებულებებია — უზრუნველყოს უცხოელ დამსაქმებელთან შრომითი ხელშეკრულების დადება და მიაწოდოს ობიექტური ინფორმაცია სამუშაოს შესახებ („შრომითი მიგრაციის შესახებ“ კანონის მე-11 მუხლი); უცხოელ დამსაქმებელთან საქართველოში დადებული შრომითი ხელშეკრულება — მხოლოდ ვადიანი, წერილობითი, ქართულ ენაზე და სამუშაო ქვეყნის ენაზე („შრომითი მიგრაციის შესახებ“ კანონის მე-12 მუხლი). გამგზავრებამდე გადაამოწმეთ თანამდებობა, ხელფასი, სამუშაო მისამართი, ვადა, საცხოვრებელი.

4. სააგენტოს ვალდებულებები: სააგენტო ვალდებულია გადაამოწმოს ინფორმაცია უცხოელი დამსაქმებლის შესახებ და გამგზავრებამდე გააცნოს შესვლის, ყოფნის წესები და საკონსულოს საკონტაქტო მონაცემები („შრომითი მიგრაციის შესახებ“ კანონის მე-9 მუხლი); სააგენტო ხელშეკრულებებსა და დოკუმენტებს 5 წლის განმავლობაში ინახავს — დავის შემთხვევაში მათი გამოთხოვა შესაძლებელია („შრომითი მიგრაციის შესახებ“ კანონის მე-9 მუხლი).

5. სად უჩივლოთ: შრომითი მიგრაციის შესახებ კანონის დარღვევის კონტროლი და ჯარიმები — შრომის ინსპექციის სამსახური („შრომითი მიგრაციის შესახებ“ კანონის მე-14 მუხლი). პასპორტი ჩამოგართვეს, „გზის“ ვალი დაგაკისრეს, სხვა სამუშაო მოგცეს — ადამიანის გამოყენების მიზნით მისი მოტყუებით ან მოწყვლადობის გამოყენებით გაყვანა, დაქირავება ან გადაყვანა ადამიანით ვაჭრობაა (სისხლის სამართლის დანაშაული) (სისხლის სამართლის კოდექსის 143¹-ე მუხლი): პოლიცია და პროკურატურა.

6. სად მიმართოთ: ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა, შრომის, ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო (სერტიფიკატი), შრომის ინსპექციის სამსახური, პოლიცია და პროკურატურა, საქართველოს საკონსულო სამუშაო ქვეყანაში.

7. მტკიცებულებები: სააგენტოს სერტიფიკატი, დასაქმებაში შუამავლობის ხელშეკრულება, შრომითი ხელშეკრულების პროექტი, მიმოწერა, გადახდის ქვითრები.

8. ხაფანგები: სააგენტოსთვის „დასაქმებისთვის“ ნაღდი ფულით ან პირად ბარათზე გადახდა; გამგზავრება გასაგებ ენაზე ხელმოწერილი შრომითი ხელშეკრულების გარეშე — მხოლოდ ზეპირი დაპირებებით; პასპორტის სააგენტოსთვის ან დამსაქმებლისთვის გადაცემა; ტურისტული ვიზით გამგზავრება „შემდგომი გაფორმებით“.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• სააგენტოს რეგისტრაციისა და სერტიფიკატის შემოწმება
• დასაქმებულისგან საფასურის აღების აკრძალვა
• სავალდებულო წერილობითი ხელშეკრულებები და მათი შინაარსი
• თაღლითობისა და ადამიანით ვაჭრობის ნიშნები, სად უნდა იჩივლოთ