შრომა
შტატის შემცირება ეკონომიკური ან ორგანიზაციული მიზეზით
როდის არის კანონიერი გათავისუფლება ეკონომიკური, ტექნოლოგიური ან ორგანიზაციული აუცილებლობის გამო. გვერდზე მოცემულია შეტყობინებისა და კომპენსაციის ოდენობა, გასაჩივრების ვადები, ფიქტიური შემცირების ნიშნები და მასობრივი დათხოვნის წესები.
რა უნდა გააკეთოთ
ვადები: დასაბუთების მოთხოვნა — შეტყობინებიდან 30 კალენდარული დღე; პასუხი — 7 დღე (შრომის კოდექსის 48-ე მუხლი); სარჩელი — დასაბუთებიდან 30 კალენდარული დღე (შრომის კოდექსის 48-ე მუხლი); მოთხოვნის გარეშე — შეტყობინებიდან 30 კალენდარული დღე (შრომის კოდექსის 48-ე მუხლი); პასუხის არარსებობისას მტკიცების ტვირთი დამსაქმებელზეა (შრომის კოდექსის 48-ე მუხლი).
ფული: შეტყობინება 30 კალენდარული დღით ადრე და კომპენსაცია არანაკლებ 1 თვის ხელფასისა (შრომის კოდექსის 48-ე მუხლი), ან 3 კალენდარული დღით ადრე და არანაკლებ 2 თვის ხელფასისა (შრომის კოდექსის 48-ე მუხლი); გამოუყენებელი შვებულების კომპენსაცია (შრომის კოდექსის 31-ე მუხლი); ანგარიშსწორება — არაუგვიანეს 7 კალენდარული დღისა (შრომის კოდექსის 44-ე მუხლი).
რეალურობა: საფუძველი „ა“ — ეკონომიკური, ტექნოლოგიური ან ორგანიზაციული ცვლილებები, რომლებიც შემცირებას აუცილებელს ხდის (შრომის კოდექსის 47-ე მუხლი); დამსაქმებელი ამტკიცებს თავის შესაგებელს (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლი). ფიქტიურობა — იმავე თანამდებობაზე ახალი ადამიანი აიყვანეს, ფუნქციები იგივეა.
რატომ ზუსტად თქვენ: ორსულის (შეტყობინებიდან) და დეკრეტში მყოფი დასაქმებულის შემცირება დაუშვებელია (შრომის კოდექსის 47-ე მუხლი); კანონი სამუშაოზე დატოვების რიგითობას არ იცნობს, მაგრამ დისკრიმინაციული ნიშნით არჩევა აკრძალულია; ტვირთი დამსაქმებელზეა (შრომის კოდექსის მე-7 მუხლი); საწარმოს მფლობელის შეცვლა თავისთავად საფუძველი არ არის (შრომის კოდექსის 50-ე მუხლი).
მასობრივი: მასობრივი — 30 დღის განმავლობაში არანაკლებ 10 დასაქმებული (ხელფასზე მყოფი 20–100) ან 10% (100-ზე მეტი) (შრომის კოდექსის 49-ე მუხლი); შეტყობინება მინისტრს და დასაქმებულებს 45 კალენდარული დღით ადრე, კონსულტაციები პროფესიულ კავშირთან/წარმომადგენლებთან (შრომის კოდექსის 49-ე მუხლი).
მოთხოვნები: აღდგენა ან კომპენსაცია (შრომის კოდექსის 48-ე მუხლი); პლუს იძულებითი გაცდენა (გადახდილი კომპენსაცია ჩაითვლება) (შრომის კოდექსის 48-ე მუხლი).
სად მივმართოთ: სასამართლო — რაიონული/საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგია; სახალხო დამცველი (დისკრიმინაცია).
მტკიცებულებები: შეტყობინება თარიღით, საშტატო განრიგი ადრე/შემდეგ, ვაკანსიები და იმავე თანამდებობაზე აყვანა, კომპენსაციის ამონაწერები, დასაბუთების მოთხოვნა.
ხაფანგები: „მხარეთა შეთანხმების“ ხელმოწერა შემცირების ნაცვლად; დასაბუთების არმოთხოვნა; რუსეთის შრომის კოდექსის წესების ძიება (2 თვე, ვაკანსიები, უპირატესი უფლება) — საქართველოს შრომის კოდექსში ისინი არ არის.
აუცილებლად გადაამოწმეთ
- შეტყობინება და კომპენსაცია: 30 დღე + არანაკლებ 1 ხელფასი ან 3 დღე + არანაკლებ 2 ხელფასი; პლუს გამოუყენებელი შვებულება
- ვადები: დასაბუთების მოთხოვნა 30 დღე → პასუხი 7 დღე → სარჩელი 30 დღე
- შემცირება რეალურად აუცილებელი უნდა იყოს — იმავე თანამდებობაზე აყვანა ფიქტიურობაზე მიუთითებს; ტვირთი დამსაქმებელზეა
- მოთხოვნები: აღდგენა/კომპენსაცია და იძულებითი გაცდენა; მასობრივი დათხოვნის განსაკუთრებული წესები
მოქმედი ნორმები
საქართველოს შრომის კოდექსი
- მუხლი 47. შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის საფუძვლები
- მუხლი 48. შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის წესი
- მუხლი 49. მასობრივი დათხოვნა
- მუხლი 44. საბოლოო ანგარიშსწორება შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტისას
- მუხლი 7. მტკიცების ტვირთი
- მუხლი 50. საწარმოს გადაცემა
- მუხლი 4. შრომითი დისკრიმინაციის ცნება
- მუხლი 5. დისკრიმინაციის აკრძალვის ფარგლები
- მუხლი 53. დასაქმებულთა გაერთიანების წევრობის ნიშნით დისკრიმინაციის აკრძალვა