გადასახადები
საქართველოდან დისტანციურად ვმუშაობ უცხოურ დამსაქმებელზე
გვერდზე განხილულია საქართველოდან უცხოური დამსაქმებლისთვის დისტანციურად მომუშავე პირის დაბეგვრა: შემოსავლის წყარო, ვინ იხდის გადასახადს, დეკლარირების ვადა, ინდივიდუალური მეწარმის სტატუსის შესაძლებლობები და რისკები, ორმაგი დაბეგვრა და მუშაობის უფლება.
რა უნდა გააკეთოთ
წყარო — მუშაობის ადგილის მიხედვით: საქართველოში დაქირავებით მუშაობა — შემოსავალი საქართველოს წყაროდან (გადამწყვეტია მუშაობის ადგილი და არა დამსაქმებლის ქვეყანა) (საგადასახადო კოდექსის 104-ე მუხლი); ფულის მიღების ადგილს მნიშვნელობა არ აქვს (საგადასახადო კოდექსის 104-ე მუხლი). ამიტომ განთავისუფლება ეხება მხოლოდ საქართველოს წყაროდან არმიღებულ შემოსავალს (საგადასახადო კოდექსის 82-ე მუხლი); არარეზიდენტიც იხდის გადასახადს საქართველოს წყაროდან მიღებულ შემოსავალზე (საგადასახადო კოდექსის 79-ე მუხლი); რეზიდენტობა — საქართველოში 183+ დღე ნებისმიერ უწყვეტ 12-თვიან პერიოდში (საგადასახადო კოდექსის 34-ე მუხლი) — დასკვნას არ ცვლის.
ვინ იხდის: ხელფასი, რომელსაც იხდის საქართველოში მუდმივი დაწესებულების არმქონე არარეზიდენტი, წყაროსთან არ იბეგრება — დამსაქმებელი საგადასახადო აგენტი არ არის (საგადასახადო კოდექსის 154-ე მუხლი). თანამშრომელი თვითონ: განაკვეთი — 20% (საგადასახადო კოდექსის 81-ე მუხლი); დეკლარაცია — მომდევნო წლის 1 აპრილამდე (საგადასახადო კოდექსის 153-ე მუხლი); გადახდა — იმავე ვადაში (საგადასახადო კოდექსის 62-ე მუხლი). წინააღმდეგ შემთხვევაში დეკლარაციის დაგვიანება: 2 თვემდე — გადასახადის 5%, უფრო დიდხანს — 10% (საგადასახადო კოდექსის 274-ე მუხლი) პლუს საურავი.
ინდივიდუალური მეწარმე დაქირავების ნაცვლად: დაქირავებით მუშაობა ეკონომიკური საქმიანობა არ არის (საგადასახადო კოდექსის მე-9 მუხლი); მცირე ბიზნესის დასაბეგრი შემოსავალი ხელფასს არ მოიცავს (საგადასახადო კოდექსის მე-90 მუხლი); მცირე ბიზნესი (მხოლოდ ინდივიდუალური მეწარმე) — 1%, 500 000 ლარის ზემოთ — 3% (საგადასახადო კოდექსის მე-90 მუხლი) — მხოლოდ მომსახურების ხელშეკრულებაზე რეალური გადასვლისას; რეზიდენტის მიერ უცხოელი დამკვეთისთვის საქართველოდან გაწეული მომსახურებაც საქართველოს წყაროა (საგადასახადო კოდექსის 104-ე მუხლი). ხელშეკრულების „ქაღალდზე“ შეცვლა დაქვემდებარების შენარჩუნებით ხელფასად გადაკვალიფიცირების რისკს შეიცავს.
მიგრაცია: მუდმივი ბინადრობის გარეშე უცხოელი, რომელიც თვითდასაქმებული გახდა, არის „შრომითი ემიგრანტი“ („შრომითი მიგრაციის შესახებ“ კანონის მე-3 მუხლი) — შეამოწმეთ მუშაობის უფლების მოთხოვნები.
ორმაგი დაბეგვრა: დამსაქმებლის ქვეყანას შეუძლია თავისი გადასახადის დაკავება — შეამოწმეთ შეთანხმება და აიღეთ საქართველოს რეზიდენტობის სერტიფიკატი.
სად მიმართოთ: შემოსავლების სამსახური (rs.ge) — დეკლარაცია, მცირე ბიზნესის სტატუსი, რეზიდენტობის სერტიფიკატი.
მტკიცებულებები: შრომითი ხელშეკრულება, ხელფასის ფურცლები და ამონაწერები, საქართველოში ყოფნის დღეების დათვლა; ინდივიდუალური მეწარმისთვის — მომსახურების ხელშეკრულებები, ინვოისები.
ხაფანგები: უცხოური კომპანიის ხელფასის „უცხოურ შემოსავლად“ მიჩნევა; დამსაქმებლის მიერ გადასახადის დაკავების მოლოდინი; ინდივიდუალური მეწარმის 1%-ის გაფორმება და ფაქტობრივად დაქირავებით მუშაობა; მოსაზრება, რომ არარეზიდენტი არ იხდის გადასახადს.
აუცილებლად გადაამოწმეთ
- საქართველოში შესრულებული სამუშაოს ხელფასი — საქართველოს წყაროდან მიღებული შემოსავალია, უცხოური შემოსავლის განთავისუფლება არ გამოიყენება
- უცხოური დამსაქმებელი გადასახადს არ აკავებს; თანამშრომელი თვითონ აცხადებს 1 აპრილამდე და იხდის, განაკვეთი 20%
- არარეზიდენტიც იბეგრება საქართველოს წყაროდან
- ინდივიდუალური მეწარმის/მცირე ბიზნესის სტატუსი ხელფასზე არ ვრცელდება; კანონიერია მხოლოდ მომსახურების ხელშეკრულებაზე რეალური გადასვლა
- ორმაგი დაბეგვრა და თვითდასაქმებული უცხოელის მუშაობის უფლების მოთხოვნები — ცალკე
მოქმედი ნორმები
საქართველოს საგადასახადო კოდექსი
- მუხლი 104. საქართველოში არსებული წყაროდან მიღებული შემოსავალი
- მუხლი 153. დეკლარაციის წარდგენა
- მუხლი 62. გადასახადის გადახდის ვადა
- მუხლი 81. გადასახადის განაკვეთი
- მუხლი 274. საგადასახადო დეკლარაციის/გაანგარიშების წარდგენის ვადის დარღვევა
- მუხლი 90. მცირე ბიზნესის დასაბეგრი შემოსავალი და გადასახადის განაკვეთები
- მუხლი 82. გადასახადისაგან გათავისუფლება
- მუხლი 79. გადასახადის გადამხდელი
- მუხლი 154. გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავების წესი
- მუხლი 34. საქართველოს რეზიდენტი და არარეზიდენტი ფიზიკური პირები
- მუხლი 9. ეკონომიკური საქმიანობა
- მუხლი 101. ხელფასის სახით მიღებული შემოსავლები
- მუხლი 80. დაბეგვრის ობიექტი
- მუხლი 125. ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილების შესახებ საერთაშორისო შეთანხმებების შესაბამისად არარეზიდენტის მიერ საგადასახადო შეღავათებით სარგებლობა
- მუხლი 134. არარეზიდენტის შემოსავლის დაბეგვრა გადახდის წყაროსთან
- მუხლი 67. საგადასახადო დეკლარაცია
- მუხლი 88. მცირე ბიზნესი
- მუხლი 89. მცირე ბიზნესის სტატუსის მინიჭება