მომხმარებლის უფლებები
ყიდვა ინსტაგრამ/ფეისბუქ მაღაზიიდან: წინასწარი გადახდა, არ გამოგვიგზავნეს ან სხვა რამ გამოგვიგზავნეს
რა უნდა გააკეთოთ, თუ სოციალურ ქსელში მაღაზიიდან წინასწარ გადაიხადეთ და ნივთი არ მოგივიდა ან სხვა მოგივიდა: ვინ არის გამყიდველი კანონის მიხედვით, როგორ დაიბრუნოთ თანხა და სად მიმართოთ.
რა უნდა გააკეთოთ
ვინ არის გამყიდველი: ვაჭარი — ნებისმიერი პირი, რომელიც მოქმედებს კომერციული საქმიანობის ფარგლებში; რეგისტრაცია არ არის საჭირო — რეგულარულად მოვაჭრე გვერდი ექცევა კანონის ქვეშ („მომხმარებელთა უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონის მე-4 მუხლი); მიმოწერით, შეხვედრის გარეშე, დისტანციური გაყიდვების ორგანიზებული სქემით დადებული ხელშეკრულება დისტანციურია („მომხმარებელთა უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონის მე-4 მუხლი). ხელშეკრულების დადებამდე ვაჭარი ვალდებულია მიუთითოს თავისი სახელი (დასახელება) და მისამართი („მომხმარებელთა უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონის მე-5 მუხლი); ინფორმაციის მიწოდებას ადასტურებს ვაჭარი („მომხმარებელთა უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონის მე-5 მუხლი).
თუ გაყიდვა ერთჯერადია (კერძო პირი, არა ვაჭარი) — მომხმარებელთა დაცვის კანონი არ გამოიყენება, მხოლოდ სამოქალაქო კოდექსი: კერძო ერთჯერადი გამყიდველის (არა ვაჭრის) შემთხვევაში — სამოქალაქო კოდექსის მიხედვით ხელშეკრულებაზე უარის თქმა დამატებითი ვადის უშედეგოდ გასვლის შემდეგ (სამოქალაქო კოდექსის 405-ე მუხლი); უარის თქმის შემდეგ მიღებული უბრუნდება — წინასწარი გადახდა ექვემდებარება დაბრუნებას (სამოქალაქო კოდექსის 352-ე მუხლი).
მოვიდა სხვა რამ ან ნივთი ხარვეზიანია: საქონელი უნდა შეესაბამებოდეს აღწერას და ფოტო-ნიმუშს — „სხვა მოვიდა“ ნაკლია („მომხმარებელთა უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონის მე-16 მუხლი). ნაკლის მიუხედავად, დისტანციური ყიდვისას ვაჭარს ყოველთვის აქვს უარის თქმის უფლება მიზეზის გარეშე — საქონლის მიღებიდან 14 კალენდარული დღე („მომხმარებელთა უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონის მე-13 მუხლი); თანხა ბრუნდება უარის შეტყობინების მიღებიდან არაუგვიანეს 14 კალენდარული დღისა („მომხმარებელთა უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონის მე-15 მუხლი) — ეს ყველაზე სწრაფი გზაა.
არ გამოგზავნეს: მიწოდება — ხელშეკრულების დადებიდან არაუგვიანეს 30 კალენდარული დღისა, თუ სხვაგვარად არ შეთანხმებულან („მომხმარებელთა უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონის მე-7 მუხლი); ვადის გადაცილებისას — გონივრული დამატებითი ვადა, შემდეგ ხელშეკრულებაზე უარის თქმა და ზიანის ანაზღაურება („მომხმარებელთა უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონის მე-7 მუხლი).
ზღვარი დანაშაულთან: თაღლითობა — სხვისი ქონების დაუფლება მოტყუებით; ეს დანაშაულია (სისხლის სამართლის კოდექსის 180-ე მუხლი). ნიშნები — დაგბლოკათ, გვერდი წაშალა, სხვისი ფოტოები, რამდენიმე დაზარალებული. დავა ხარისხზე ან ვადაზე სამოქალაქოა.
წესი: შეინახეთ მიმოწერა, გვერდი და გადარიცხვა → წერილობითი მოთხოვნა დამატებითი ვადით → მოტყუების ნიშნების არსებობისას — პოლიცია (პიროვნებას ანგარიშისა და ტელეფონის მიხედვით გამოძიება დაადგენს); სხვა შემთხვევაში — კონკურენციისა და მომხმარებლის დაცვის სააგენტო („მომხმარებელთა უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონის 28-ე მუხლი) ან სარჩელი.
სად მივმართოთ: გამყიდველი (წერილობითი მოთხოვნა) → პოლიცია (მოტყუების შემთხვევაში) → სააგენტო → რაიონული (საქალაქო) სასამართლო.
მტკიცებულებები: გვერდისა და მიმოწერის სკრინშოტები თარიღებით, გადარიცხვის ქვითარი მიმღების სახელით, გამყიდველის ტელეფონი.
ხაფანგები: ვიფიქროთ, რომ რეგისტრაციის გარეშე გამყიდველი მომხმარებელთა დაცვის კანონით პასუხს არ აგებს; სამოქალაქო დავის (არასწორი ზომა) თაღლითობასთან აღრევა; გვერდის წაშლამდე სკრინშოტების გადაუღებლობა.
აუცილებლად გადაამოწმეთ
- სოციალურ ქსელში რეგულარულად მოვაჭრე გვერდი ვაჭარია, მიმოწერით ყიდვა დისტანციური ხელშეკრულებაა (უარის თქმა 14 დღეში, თანხის დაბრუნება)
- კერძო პირის ერთჯერადი გაყიდვა — არა მომხმარებელთა დაცვის კანონი, არამედ სამოქალაქო კოდექსი: უარის თქმა დამატებითი ვადის შემდეგ და წინასწარ გადახდილის დაბრუნება
- არ გამოგზავნეს: მიწოდების ვადა, დამატებითი ვადა, ხელშეკრულებაზე უარის თქმა და წინასწარ გადახდილის დაბრუნება
- თაღლითობის ნიშნები და განცხადება პოლიციაში; სხვა შემთხვევაში — სააგენტო/სასამართლო
- რა შევინახოთ მტკიცებულებად (მიმოწერა, გადარიცხვა, მიმღების რეკვიზიტები)
მოქმედი ნორმები
Law of Georgia On the Protection of Consumer Rights
- მუხლი 4. ტერმინთა განმარტებაამ კანონის მიზნებისთვის მასში გამოყენებულ ტერმინებს აქვს შემდეგი მნიშვნელობა:
- მუხლი 7. საქონლის მიწოდება1. მოვაჭრე ვალდებულია მომხმარებელს მიაწოდოს საქონელი დაყოვნების გარეშე, მაგრამ ხელშეკრულების დადებიდან არაუგვიანეს 30 კალენდარული დღისა, თუ ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინე
- მუხლი 13. დისტანციურ ხელშეკრულებაზე ან/და სარეწის გარეთ დადებულ ხელშეკრულებაზე უარის თქმის უფლება1. ამ კანონის მე-14 მუხლით დადგენილი გამონაკლისების გარდა, მომხმარებელს უფლება აქვს, ყოველგვარი საფუძვლის მითითებ
- მუხლი 15. ხელშეკრულებაზე უარის თქმის შედეგები1. ხელშეკრულებაზე უარის თქმის შედეგად ქარწყლდება მხარეების მიერ დისტანციური ხელშეკრულებით ან სარეწის გარეთ დადებული ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებები, ხოლო ის, რაც
- მუხლი 5. მომხმარებლისთვის ინფორმაციის მიწოდების ძირითადი ვალდებულება1. ხელშეკრულების დადებამდე მოვაჭრე ვალდებულია მომხმარებელს საქართველოს სახელმწიფო ენაზე, მკაფიოდ და გასაგებად მიაწოდოს შემდეგი უტყუარი და სრუ
- მუხლი 16. მოვაჭრის ვალდებულებები1. მოვაჭრე ვალდებულია მომხმარებელს გადასცეს ხელშეკრულებით გათვალისწინებული პირობების შესაბამისი საქონელი. # #
- მუხლი 28. მომხმარებლის უფლებების დაცვის მექანიზმები
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი
- მუხლი 405. დამატებითი ვადის დაწესება ვალდებულების დარღვევისას
- მუხლი 352. ხელშეკრულებაზე უარის თქმის შედეგები
- მუხლი 354. ხელშეკრულებიდან გასვლის შედეგად წარმოშობილ ვალდებულებათა შესრულება
- მუხლი 356. ხელშეკრულებიდან გასვლის ვადა
- მუხლი 477. ცნება. შინაარსი
- მუხლი 494. ნასყიდობიდან გამომდინარე ზიანის ანაზღაურების წესი
- მუხლი 506. განვადებით ნასყიდობის ხელშეკრულების ფორმა