Borçta zamanaşımı süresi doldu mu: Gürcistan hukukuna göre ne yapmalı

Ne yapmalı

1. Süre: sözleşmeden doğan talepler — 3 yıl (taşınmazlarda — 6 yıl) (Gürcistan Medeni Kanunu, md. 129); dönemsel ödemeler — 3 yıl (Medeni Kanun, md. 129). Sözleşmede başka bir süre öngörülmesi geçersizdir: zamanaşımı süreleri tarafların anlaşmasıyla değiştirilemez (Medeni Kanun, md. 146).
2. Başlangıç: süre, ihlali öğrendiği veya öğrenmesi gerektiği andan itibaren işler (Medeni Kanun, md. 130). Kredi — vadesi geçen her ödeme için ayrı; senet — iade edilmesi gereken günden itibaren; talep alacaklının bir eylemine (talep etmeye) bağlıysa — onu yapabileceği andan itibaren (Medeni Kanun, md. 131).
3. Kesilme süreyi sıfırlar: borçlunun borcu kabul etmesi (kısmi ödeme, faiz, teminat, mektup) zamanaşımını keser (Medeni Kanun, md. 137); kesilmeden sonra süre yeniden başlar (Medeni Kanun, md. 141). Süre dolduktan sonra ödeme: süre dolduktan sonra ödenen geri alınamaz (Medeni Kanun, md. 144).
4. Dava: dava, mahkemeye/devlet organına başvuru veya icra işlemi zamanaşımını keser (Medeni Kanun, md. 138); dava geri çekildi/incelenmeksizin bırakıldı — yeni dava 6 ay içinde açılırsa kesilme korunur (Medeni Kanun, md. 140). Süre bitmek üzereyse — davayı hemen açın.
5. Sonuçlar: süre dolunca borçlu ödemeyi reddedebilir — bu onun def’idir (Medeni Kanun, md. 144); anaparayla birlikte faiz ve cezai şart da zamanaşımına uğrar (Medeni Kanun, md. 145). Borçlu — davaya cevabında zamanaşımını ileri sürmelidir: davaya cevap (შესაგებელი) — mahkemenin verdiği süre içinde, en fazla 14 gün (karmaşık davalarda — 21 gün) (Medeni Usul Kanunu, md. 201).
6. Diğer süreler: genel zamanaşımı süresi — 10 yıl (Medeni Kanun, md. 128); zarar (haksız fiil) — 3 yıl (Medeni Kanun, md. 1008); eser sözleşmesinde işin kusurları — 1 yıl, yapılar — kabulden itibaren 5 yıl (Medeni Kanun, md. 655); kesinleşmiş mahkeme kararına dayanan talep — 10 yıl (Medeni Kanun, md. 142); kanun başka süreler öngörebilir (Medeni Kanun, md. 129); banka mevduatları — zamanaşımı yok (Medeni Kanun, md. 128). Duraklama: moratoryum, mücbir sebep, özel arabuluculuk süreyi durdurur (Medeni Kanun, md. 132); bu durum sürenin son 6 ayında yaşandıysa; ardından süre 6 aya kadar uzar (Medeni Kanun, md. 136).
7. Nereye başvurulur: mahkeme veya magistrat mahkemesi (zamanaşımı davaya cevapta ileri sürülür).
8. Deliller: iade tarihi yazılı sözleşme/senet, son ödemeye ilişkin tablo ve dökümler, borcu kabul eden yazışma, dava açma tarihi.
9. Tuzaklar: Rusya’daki genel süreyi Gürcistan’ınmış gibi sunmak; süreyi gecikmeden değil, ödünç verilmesinden saymak; sembolik ödeme veya “sonra öderim” demek süreyi yeniden başlatır; mahkemenin zamanaşımını kendiliğinden uygulayacağını beklemek.

Mutlaka kontrol edin

• uygulanacak süre — sözleşmeden doğan/dönemsel, haksız fiil, genel, mahkeme kararına dayanan
• başlangıç — gecikmeden (ihlali öğrendiği andan), her ödeme için ayrı
• borcun kabulü/kısmi ödeme ve dava ile kesilme — süre yeniden başlar
• zamanaşımı davaya cevapta ileri sürülmelidir; süre dolduktan sonra ödenen geri alınamaz
• zamanaşımı süresi tarafların anlaşmasıyla değiştirilemez