Sağlık ve tıp
Kişinin destek alan olarak tanınması (kısıtlılık yerine): Gürcistan hukukuna göre ne yapmalı
Yetişkinler için kısıtlılığın bulunmadığını, mahkemenin kişiyi destek alan olarak nasıl tanıdığını ve destekçi atadığını anlatır. Sayfada başvuru, ekspertiz, mahkeme süreci, destekçinin yetkileri ve sık yapılan hatalar yer alır.
Ne yapmalı
- Nitelendirme: yetişkinler için kısıtlılık yoktur — destek alan kişi fiil ehliyetine sahiptir (Gürcistan Medeni Kanunu, md. 12); ona destek tesis edilir, vesayet değil (Gürcistan Medeni Kanunu, md. 1275). Alkol/uyuşturucu — başka bir kurumdur.
- Başvuru: kişinin kendisi, aile üyesi, yasal temsilci, vesayet organı, (psikiyatri) kurumu yapar (Gürcistan Medeni Usul Kanunu, md. 363¹⁴); ikamet yerindeki (veya tedavi kurumunun bulunduğu yerdeki) mahkeme (Gürcistan Medeni Usul Kanunu, md. 363¹⁴); destek alanı ve zarar tehdidi belirtilir (Gürcistan Medeni Usul Kanunu, md. 363¹⁵); psikiyatr, psikolog, sosyal uzman raporları (varsa) eklenir (Gürcistan Medeni Usul Kanunu, md. 363¹⁵); alanlar — taşınmaz mal, ikamet yeri, tedaviye rıza vb. (Gürcistan Medeni Usul Kanunu, md. 363¹⁵); başvuran yargılama giderlerinden muaftır (Gürcistan Medeni Usul Kanunu, md. 363¹⁸).
- Süreç: kabul — 5 gün içinde (Gürcistan Medeni Usul Kanunu, md. 363¹⁶); mahkeme hemen ekspertiz görevlendirir (Samkharauli bürosu) (Gürcistan Medeni Usul Kanunu, md. 363²⁰); 4 kişilik grup — psikiyatr, psikolog, sosyal hizmet uzmanı, ergoterapist (Psikososyal İhtiyaçlara Dayalı Ekspertiz Kanunu, md. 7); evin incelenmesi mümkündür (Psikososyal İhtiyaçlara Dayalı Ekspertiz Kanunu, md. 12); olumsuz sonuç davayı sona erdirir (Gürcistan Medeni Usul Kanunu, md. 363²²); kişinin kendisi ve vesayet organı zorunlu olarak katılır (Gürcistan Medeni Usul Kanunu, md. 363¹⁸); avukat zorunludur (Gürcistan Medeni Usul Kanunu, md. 363¹⁹). Mal varlığına yönelik tehdit: geçici destekçi — duruşma 5 gün içinde (Gürcistan Medeni Usul Kanunu, md. 363¹⁷).
- Karar: destekçiyi MAHKEME aynı kararla, sınırları ve yetkileriyle birlikte atar (Gürcistan Medeni Kanunu, md. 1280); aile üyesi, akraba, yakın kişi veya uzman, onun rızasıyla (Gürcistan Medeni Kanunu, md. 1280); vesayet organına rapor — en az 6 ayda bir (Gürcistan Medeni Usul Kanunu, md. 363²¹); yeniden inceleme — en az 5 yılda bir (Gürcistan Medeni Usul Kanunu, md. 363²¹).
- Yetkiler: destekçi iradeyi araştırır ve karar vermeye yardım eder, kendisi karar vermez (Gürcistan Medeni Kanunu, md. 1289); adına işlem yapma — yalnızca irade 1 aydan uzun süre tespit edilemiyorsa mahkeme kararıyla (Gürcistan Medeni Kanunu, md. 1293); destek olmadan yapılan işlem — destekçi onaylarsa geçerlidir (Gürcistan Medeni Kanunu, md. 58¹).
- Nereye başvurulur: ikamet yerindeki mahkeme (özel yargılama); Samkharauli ekspertiz bürosu; vesayet ve kayyumluk organı (Bakanlık sistemi, sosyal hizmet uzmanları).
- Deliller: hasta dosyası ve psikiyatr/psikolog raporları; akrabalık belgeleri; mal varlığı ve riskler hakkında bilgiler.
- Tuzaklar: “kısıtlılık ve vasi” talep etmek — yetişkinler için bu yoktur; destekçinin vesayet organınca atanmasını beklemek — atamayı mahkeme yapar; belirli alanlar yerine “her konuda” destek istemek; mal varlığına tehdit varken geçici destekçi talep etmemek.
Mutlaka kontrol edin
- kısıtlılık yoktur — mahkeme kişiyi destek alan olarak tanır, kişi fiil ehliyetini korur
- kim ve nereye başvurur, Samkharauli bürosunun zorunlu ekspertizi, avukat ve vesayet organının katılımı, yargılama giderlerinden muafiyet
- destekçiyi mahkeme atar, alanları ve yetkileri belirler; zarar tehdidi hâlinde geçici destekçi
- 6 ayda bir rapor ve en az 5 yılda bir yeniden inceleme; destekçi yardım eder, onun yerine karar vermez
Yürürlükteki hükümler (metinler Gürcüce)
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი
- მუხლი 1280. მხარდამჭერის (მხარდამჭერების) დანიშვნა
- მუხლი 1289. მეურვის, მზრუნველისა და მხარდამჭერის მოვალეობები
- მუხლი 1293. მეურვისა და მზრუნველის თანხმობა, მხარდამჭერის მონაწილეობა გარიგების დადებისას
- მუხლი 581. ცნება
- მუხლი 12. ქმედუნარიანობა
- მუხლი 1275. მეურვეობის, მზრუნველობისა და მხარდაჭერის ცნებები
- მუხლი 134. ხანდაზმულობის ვადის დენის შეჩერება შეზღუდულქმედუნარიანის და მხარდაჭერის მიმღების მონაწილეობისას
- მუხლი 721. მარწმუნებლის გარდაცვალების ან მხარდაჭერის მიმღებად ცნობის შედეგები
- მუხლი 995. მხარდაჭერის მიმღების მიერ მიყენებული ზიანის ანაზღაურება
- მუხლი 13. ქმედუნარიანობის შეზღუდვის დაუშვებლობა გარიგებით
- მუხლი 14. შეზღუდული ქმედუნარიანობა
- მუხლი 15. წარმომადგენლის თანხმობა შეზღუდული ქმედუნარიანობისას