ხელშეკრულებები და ვალები
ჩემს სახელზე თაღლითებმა სესხი აიღეს
რა უნდა გააკეთოთ, თუ თქვენი სახელით სესხი გააფორმეს თქვენი ნების გარეშე: პრეტენზია კრედიტორისთვის, საკრედიტო ისტორიის გასწორება და განცხადება პოლიციაში. გვერდზე აგრეთვე განხილულია შემთხვევა, როდესაც თქვენი სახელით ახლობელმა იმოქმედა.
რა უნდა გააკეთოთ
გარიგება პირის ნების გამოვლენაა (სამოქალაქო კოდექსის მე-50 მუხლი); ხელშეკრულება დადებულია მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ მხარეები შეთანხმდნენ მის პირობებზე — თქვენი თანხმობის გარეშე ხელშეკრულება არ არსებობს (სამოქალაქო კოდექსის 327-ე მუხლი). თქვენთან ხელშეკრულების დადებას და თანხის გაცემას ამტკიცებს კრედიტორი (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლი) — მოითხოვეთ ხელშეკრულების ასლი, ვერიფიკაციის მონაცემები და ანგარიში, რომელზეც თანხა გადაირიცხა.
ნათესავი/ნაცნობი „თქვენი სახელით“: თქვენი სახელით უფლებამოსილების გარეშე დადებული ხელშეკრულება ნამდვილია მხოლოდ თქვენი თანხმობით (სამოქალაქო კოდექსის 111-ე მუხლი). თუ ბანკი გთხოვთ თანხმობის დადასტურებას — ნუ დაადასტურებთ: თანხმობა უნდა გაიცეს კრედიტორის მოთხოვნიდან ორი კვირის ვადაში, დუმილი = უარი (სამოქალაქო კოდექსის 111-ე მუხლი); თანხმობაზე უარის შემთხვევაში კრედიტორის წინაშე პასუხს აგებს ის, ვინც თქვენი სახელით იმოქმედა (სამოქალაქო კოდექსის 113-ე მუხლი). მის ნაცვლად ნუ გადაიხდით — ეს შეიძლება დამტკიცებად ჩაითვალოს.
დაუყოვნებლივ წერილობით აცნობეთ კრედიტორს „ხელშეკრულება არ დამიდია“: ბანკი/მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია ვალდებულია პრეტენზია მიიღოს ზეპირად, წერილობით ან ელექტრონულად (ეროვნული ბანკის მომხმარებელთა უფლებების დაცვის წესის მე-13 მუხლი); წერილობით პრეტენზიაზე პასუხი — არაუგვიანეს 1 თვისა (ეროვნული ბანკის მომხმარებელთა უფლებების დაცვის წესის მე-13 მუხლი). უარის შემთხვევაში — საჩივარი ეროვნულ ბანკში.
საკრედიტო ისტორია: საკრედიტო საინფორმაციო ბიუროდან ამონაწერის მიღება წელიწადში სამჯერ უფასოა (ეროვნული ბანკის საკრედიტო საინფორმაციო ბიუროს წესის მე-8 მუხლი); ჩანაწერთან დაკავშირებული პრეტენზია — ბიუროში, ეროვნულ ბანკში ან პერსონალურ მონაცემთა დაცვის სამსახურში (ეროვნული ბანკის საკრედიტო საინფორმაციო ბიუროს წესის მე-8 მუხლი); ბიურო პრეტენზიას განიხილავს არაუგვიანეს 10 სამუშაო დღისა (ეროვნული ბანკის საკრედიტო საინფორმაციო ბიუროს წესის მე-9 მუხლი); დასაბუთებული მოთხოვნა სრულდება არაუგვიანეს 1 სამუშაო დღისა (ეროვნული ბანკის საკრედიტო საინფორმაციო ბიუროს წესის მე-9 მუხლი); კრედიტორი ვალდებულია არასწორი მონაცემები გამოასწოროს ან წაშალოს (ეროვნული ბანკის საკრედიტო საინფორმაციო ბიუროს წესის მე-6 მუხლი).
პოლიცია: თაღლითობა დანაშაულია (სისხლის სამართლის კოდექსის 180-ე მუხლი); ასევე დანაშაულია ყალბი პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტის გამოყენება (სისხლის სამართლის კოდექსის 362-ე მუხლი). განცხადების ნომერი დაურთეთ პრეტენზიებს.
სარჩელი უკვე შეტანილია: სარჩელზე პასუხი — სასამართლოს მიერ დადგენილ ვადაში, არა უმეტეს 14 დღისა (რთულ საქმეებზე — 21) (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 201-ე მუხლი).
სად მივმართოთ: ბანკი/მიკროსაფინანსო ორგანიზაცია → საქართველოს ეროვნული ბანკი; საკრედიტო საინფორმაციო ბიურო (Creditinfo); პერსონალურ მონაცემთა დაცვის სამსახური; პოლიცია (შსს); სასამართლო.
მტკიცებულებები: ბიუროს ამონაწერი, კრედიტორის/კოლექტორების SMS-ები, პრეტენზია მიღების აღნიშვნით, პოლიციაში განცხადების ნომერი, მტკიცებულებები იმისა, რომ სესხი თქვენ არ გაგიფორმებიათ (სხვა ადგილსამყოფელი, სხვა ტელეფონი, პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტის დაკარგვა).
ხაფანგები: „საკრედიტო ისტორიის გაუარესების თავიდან ასაცილებლად“ გადახდა ან ბანკის თხოვნით „თანხმობის დადასტურების“ ხელმოწერა — ხელშეკრულების დამტკიცების რისკი; ზეპირი საუბრები კოლექტორებთან წერილობითი პრეტენზიის ნაცვლად; პოლიციაში განცხადების შეუტანლობა.
აუცილებლად გადაამოწმეთ
- თქვენი ნების გამოვლენის გარეშე ხელშეკრულება არ არსებობს; ხელშეკრულების დადებასა და თანხის გაცემას ამტკიცებს კრედიტორი
- წერილობითი პრეტენზია კრედიტორისთვის („ხელშეკრულება არ დამიდია“) დადგენილ ვადაში პასუხით; საჩივარი ეროვნულ ბანკში
- საკრედიტო ისტორიის გასწორება — ამონაწერი, პრეტენზია ბიუროში/ეროვნულ ბანკში/პერსონალურ მონაცემთა დაცვის სამსახურში, ვადები
- განცხადება პოლიციაში (თაღლითობა, დოკუმენტის გაყალბება)
- თუ ნათესავმა იმოქმედა — უფლებამოსილების გარეშე დადებული ხელშეკრულება თქვენს თანხმობამდე არ გავალდებულებთ; კრედიტორის მიერ თანხმობის მოთხოვნისას — ვადა და დუმილის შედეგი (უარი); გადახდით არ დაამტკიცოთ
მოქმედი ნორმები
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი
- მუხლი 327. შეთანხმება ხელშეკრულების არსებით პირობებზე
- მუხლი 111. გარიგების დადება წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების გარეშე
- მუხლი 113. წარმომადგენლის ვალდებულება წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების ნაკლის არსებობისას
- მუხლი 50. ცნება
- მუხლი 623. ცნება
- მუხლი 624. სესხის ხელშეკრულების ფორმა
- მუხლი 625. გამსესხებლის ვალდებულება და პროცენტი სესხისათვის
- მუხლი 867. ცნება
- მუხლი 870. დამატებითი უზრუნველყოფის გამოყენება
- მუხლი 873. საკრედიტო ურთიერთობის შეწყვეტა კრედიტის ნაწილ-ნაწილ დაბრუნებისას
- მუხლი 868. საბანკო კრედიტის საპროცენტო განაკვეთები
- მუხლი 874. ცნება. საკრედიტო დაწესებულების ხელმძღვანელთა პასუხისმგებლობა