ოჯახი
ვისია ქონება: ქორწინებამდე შეძენილი, ნაჩუქარი, მემკვიდრეობით მიღებული თუ საერთო
გვერდზე განხილულია, როგორ განისაზღვრება, რომელი ქონებაა მეუღლეთა თანასაკუთრება და რომელი — პირადი: ქორწინებამდე შეძენილი, ნაჩუქარი ან მემკვიდრეობით მიღებული, როდის ხდება პირადი ქონება საერთო, როგორ მოქმედებს საქორწინო ხელშეკრულება და ვინ ამტკიცებს სახსრების წყაროს.
რა უნდა გააკეთოთ
ჯერ საქორწინო ხელშეკრულება: საქორწინო ხელშეკრულებით შეიძლება დადგინდეს წილობრივი ან განცალკევებული საკუთრება (სამოქალაქო კოდექსის 1176-ე მუხლი); საქორწინო ხელშეკრულება იდება წერილობით და ნოტარიულად დამოწმდება (სამოქალაქო კოდექსის 1174-ე მუხლი). ხელშეკრულების არარსებობისას — კანონისმიერი რეჟიმი.
გადამწყვეტია შეძენის დრო და საფუძველი და არა რეესტრის ჩანაწერი: ქორწინებაში შეძენილი ქონება საერთო საკუთრებაა, თუ საქორწინო ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის დადგენილი (ვისზეც არ უნდა იყოს გაფორმებული) (სამოქალაქო კოდექსის 1158-ე მუხლი); საერთო ქონებაზე უფლება აქვს იმ მეუღლესაც, რომელიც შემოსავლის გარეშე უძღვებოდა სახლის მეურნეობას ან უვლიდა ბავშვებს (სამოქალაქო კოდექსის 1158-ე მუხლი). პირადი: პირადია ქორწინებამდე მეუღლის კუთვნილი ქონება (სამოქალაქო კოდექსის 1161-ე მუხლი); პირადია ქორწინებაში მემკვიდრეობით ან ჩუქებით მიღებული ქონება (სამოქალაქო კოდექსის 1161-ე მუხლი). საჩუქარი „ორივესთვის“ ან მშობლების ფული შესაძენად — იხილეთ, ვის მიმართ და ვისი სახელით დაიდო ჩუქების ხელშეკრულება.
საერთო ფულის ჩადება პირად ქონებაში: პირადი ქონება შეიძლება გახდეს საერთო, თუ ქორწინებაში გაწეულმა ხარჯებმა მისი ღირებულება მნიშვნელოვნად გაზარდა (გადაკეთება, დამატებითი მშენებლობა, რეკონსტრუქცია) (სამოქალაქო კოდექსის 1163-ე მუხლი) — საჭიროა სწორედ ღირებულების მნიშვნელოვანი ზრდა და არა ჩვეულებრივი რემონტი; შეაფასეთ ექსპერტიზით. პირადი სარგებლობის ნივთები (სამკაულების გარდა) — იმის, ვინც მათ იყენებს (სამოქალაქო კოდექსის 1162-ე მუხლი).
მტკიცებულებები: თითოეული მხარე ამტკიცებს თავისი მოთხოვნის ან შესაგებლის გარემოებებს (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლი) — ხელშეკრულებები, ფულის წარმოშობის დამადასტურებელი ამონაწერები (ქორწინებამდე შეძენილი ბინის გაყიდვა, ჩუქება). ქორწინების ფაქტობრივი შეწყვეტისას ან განცალკევებით ცხოვრებისას თითოეულის მიერ შეძენილი ქონება სასამართლომ შეიძლება პირადად ცნოს (სამოქალაქო კოდექსის 1168-ე მუხლი).
რისკები: მყიდველისთვის რეესტრში ჩაწერილი ერთადერთი მესაკუთრე ერთადერთად ითვლება (სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლი) — აკრძალეთ გასხვისება ან მოითხოვეთ სარჩელის უზრუნველყოფა; განქორწინებულ მეუღლეთა საერთო ქონების გაყოფის მოთხოვნების ხანდაზმულობის ვადა — 3 წელი (სამოქალაქო კოდექსის 1171-ე მუხლი).
სად მივმართოთ: რაიონული (საქალაქო) სასამართლო; საჯარო რეესტრი — ამონაწერები.
მტკიცებულებები: რეესტრის ამონაწერი, ნასყიდობის/ჩუქების ხელშეკრულება, მემკვიდრეობის მოწმობა, ფულის წარმოშობის დამადასტურებელი ამონაწერები, რემონტის ჩეკები, ღირებულების შეფასება ადრე და შემდეგ, საქორწინო ხელშეკრულება.
ხაფანგები: ერთზე რეესტრში ჩანაწერი ქონებას პირადად არ აქცევს; ჩვეულებრივი რემონტი პირად ბინას საერთოდ არ ხდის; ქორწინებამდე არსებული ქონების გაყიდვიდან მიღებული ფულის პირადად დამტკიცება დოკუმენტების გარეშე რთულია.
აუცილებლად გადაამოწმეთ
- ქორწინებაში შეძენილი ქონება საერთოა, მიუხედავად იმისა, ვისზეა გაფორმებული; პირადია ქორწინებამდე შეძენილი, მემკვიდრეობით და ჩუქებით მიღებული
- პირადი ქონება ხდება საერთო საერთო ჩადებების ხარჯზე ღირებულების მნიშვნელოვანი ზრდისას
- საქორწინო ხელშეკრულებას (ნოტარიულს) შეუძლია რეჟიმის შეცვლა
- სახსრების წყაროს მტკიცების ტვირთი და ერთზე ჩაწერილი ქონების გაყიდვის რისკი
მოქმედი ნორმები
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი
- მუხლი 1161. მეუღლეთა ინდივიდუალური საკუთრება
- მუხლი 1171. თანასაკუთრებაში არსებული ქონების გაყოფის მოთხოვნის ხანდაზმულობის ვადა
- მუხლი 1158. მეუღლეთა თანასაკუთრება
- მუხლი 1163. მეუღლის ქონების გადაქცევა მეუღლეთა თანასაკუთრებად
- მუხლი 1162. ქორწინების განმავლობაში შეძენილი ინდივიდუალური სარგებლობის ნივთები
- მუხლი 1176. საქორწინო ხელშეკრულების შინაარსი
- მუხლი 312. რეესტრის მონაცემთა უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია
- მუხლი 1168. არასრულწლოვანი შვილების ინტერესების გათვალისწინება თანასაკუთრების გაყოფისას
- მუხლი 1159. თანასაკუთრებაში არსებული ქონების მართვა ურთიერთშეთანხმებით
- მუხლი 1172. საქორწინო ხელშეკრულება
- მუხლი 1173. საქორწინო ხელშეკრულების დადება
- მუხლი 1175. საქორწინო ხელშეკრულების დადება შეზღუდული ქმედუნარიანობის მქონე პირის მიერ