პენსია და სოციალური დახმარება

რა უნდა გააკეთოთ

1. სახელმწიფო პენსია: სახელმწიფო პენსია — 65 წლიდან, ქალებისთვის — 60 წლიდან (სახელმწიფო პენსიის შესახებ კანონის მე-5 მუხლი); უფლება აქვთ მოქალაქეებს, სტატუსის მქონე მოქალაქეობის არმქონე პირებს და საქართველოში უკანასკნელი 10 წლის განმავლობაში კანონიერად მუდმივად მცხოვრებ უცხოელებს (სახელმწიფო პენსიის შესახებ კანონის 1-ლი მუხლი); საჯარო სამსახურის პერიოდში პენსია არ ინიშნება/წყდება (სახელმწიფო პენსიის შესახებ კანონის მე-5 მუხლი).

2. გაფორმება: ორგანო — სოციალური მომსახურების სააგენტო (სახელმწიფო პენსიის შესახებ კანონის მე-4 მუხლი); გადაწყვეტილება — ყველა დოკუმენტის წარდგენიდან არაუგვიანეს 10 დღისა (სახელმწიფო პენსიის შესახებ კანონის მე-14 მუხლი); გადახდა — განცხადების შეტანის მომდევნო თვის პირველი რიცხვიდან (სახელმწიფო პენსიის შესახებ კანონის მე-14 მუხლი). ოდენობა: ოდენობას ყოველწლიურად ადგენს ბიუჯეტის კანონი; ინდექსაცია 70 წლამდე — არანაკლებ 20 ლარისა (სახელმწიფო პენსიის შესახებ კანონის მე-7 მუხლი).

3. შეჩერება: თუ პენსია 6 თვის განმავლობაში უწყვეტად არ მიგიღიათ — შეჩერება (სახელმწიფო პენსიის შესახებ კანონის მე-16 მუხლი); განახლებისას დავალიანება — არაუმეტეს 1 წლისა (სახელმწიფო პენსიის შესახებ კანონის მე-16 მუხლი); შეჩერებიდან 3 წლის შემდეგ — შეწყვეტა (სახელმწიფო პენსიის შესახებ კანონის მე-17 მუხლი).

4. დაგროვებითი პენსია (საპენსიო ფონდი): დასაქმებულებისთვის სავალდებულოა (ასაკობრივი გამონაკლისებით) — ხელფასის 2%-ით დამსაქმებლისა და დასაქმებულის მხრიდან (+ სახელმწიფო) (დაგროვებითი პენსიის შესახებ კანონის მე-3 მუხლი); დანაზოგი მონაწილის საკუთრებაა, მაგრამ მისი განკარგვა შეიძლება მხოლოდ საპენსიო ასაკიდან ან კანონით გათვალისწინებულ სხვა შემთხვევებში (დაგროვებითი პენსიის შესახებ კანონის 24-ე მუხლი); ასეთი შემთხვევაა შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირის სტატუსი (პენსია ნებისმიერ ასაკში) (დაგროვებითი პენსიის შესახებ კანონის 33-ე მუხლი); გარდაცვალებისას — მემკვიდრეებს; გადახდა ერთჯერადად ან ნაწილ-ნაწილ.

5. სოციალური დახმარება: საარსებო შემწეობა — ღარიბი ოჯახებისთვის, რომლებიც გამოვლენილია შეფასების სისტემით (რეიტინგი) (სოციალური დახმარების შესახებ კანონის მე-7 მუხლი); ოდენობა და ზღვარი — მთავრობის/მინისტრის გადაწყვეტილებებით.

6. უარი = ადმინისტრაციული აქტი: ადმინისტრაციული საჩივარი — ოფიციალურად გაცნობიდან 1 თვე (ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 180-ე მუხლი); ორგანოს დუმილი ვადაში უარის ტოლფასია (ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 177-ე მუხლი); სარჩელი სასამართლოში — საჩივარზე გადაწყვეტილებიდან (ან მისი განხილვის ვადის ამოწურვიდან) 1 თვე (ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22-ე მუხლი).

7. სად მივმართოთ: სოციალური მომსახურების სააგენტო; საპენსიო ფონდი (დანაზოგი); რაიონული (საქალაქო) სასამართლო.

8. მტკიცებულებები: პირადობის/ბინადრობის ნებართვის დოკუმენტი, ინფორმაცია ოჯახისა და შემოსავლების შესახებ, სააგენტოს გადაწყვეტილება და მიღების თარიღი, სამედიცინო დოკუმენტები.

9. ხაფანგები: გასაჩივრების ერთთვიანი ვადის გაშვება — ათვლა გადაწყვეტილების ოფიციალურად მიღებიდან იწყება; ნახევარი წლის განმავლობაში პენსიის არმიღება (გასვლა) — შეჩერება და გადახდების დაკარგვა; საჯარო სამსახურში მუშაობა წყვეტს სახელმწიფო პენსიის უფლებას.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• უფლების პირობები: ასაკი, მოქალაქეობა/სტატუსი, საცხოვრებელი ადგილი
• რომელი ორგანო ნიშნავს და რა ვადაში
• გადახდების შეჩერება/შეწყვეტა
• უარის გასაჩივრება: საჩივარი 1 თვის განმავლობაში, შემდეგ სასამართლო