Emekli maaşı ve sosyal yardım: Gürcistan hukukuna göre ne yapmalı

Ne yapmalı

1. Devlet emekli maaşı: devlet emekli maaşı 65 yaşından, kadınlar için 60 yaşından itibaren verilir (Devlet Emekliliği Kanunu, md. 5); hak, vatandaşlara, statüsü olan vatansızlara ve son 10 yıl Gürcistan'da yasal olarak daimi yaşayan yabancılara aittir (Devlet Emekliliği Kanunu, md. 1); kamu görevi süresince emekli maaşı bağlanmaz/kesilir (Devlet Emekliliği Kanunu, md. 5).
2. Başvuru: organ — Sosyal Hizmetler Ajansı (სოციალური მომსახურების სააგენტო) (Devlet Emekliliği Kanunu, md. 4); karar — tüm belgelerin verilmesinden itibaren en geç 10 gün içinde (Devlet Emekliliği Kanunu, md. 14); ödeme — başvuruyu izleyen ayın birinci gününden itibaren (Devlet Emekliliği Kanunu, md. 14). Tutar: tutar her yıl bütçe kanunuyla belirlenir; 70 yaşına kadar endeksleme — en az 20 lari (Devlet Emekliliği Kanunu, md. 7).
3. Durdurma: art arda 6 ay alınmazsa — durdurma (Devlet Emekliliği Kanunu, md. 16); yeniden başlandığında borç — en fazla 1 yıl için (Devlet Emekliliği Kanunu, md. 16); durdurmadan 3 yıl sonra — sona erme (Devlet Emekliliği Kanunu, md. 17).
4. Birikimli emeklilik (emeklilik fonu, საპენსიო ფონდი): çalışanlar için zorunludur (yaşa bağlı istisnalarla) — işveren ve çalışandan maaşın %2'şer oranında (+ devlet) (Birikimli Emeklilik Kanunu, md. 3); birikimler katılımcının mülkiyetindedir, ancak bunlar üzerinde yalnızca emeklilik yaşından itibaren veya kanunun öngördüğü diğer durumlarda tasarruf edilebilir (Birikimli Emeklilik Kanunu, md. 24); böyle bir durum — sınırlı imkânlara sahip kişi statüsüdür (her yaşta emekli maaşı) (Birikimli Emeklilik Kanunu, md. 33); ölüm hâlinde — mirasçılara; ödeme tek seferde veya parça parça yapılır.
5. Sosyal yardım: geçim yardımı (საარსებო შემწეობა) — değerlendirme sistemiyle (puan) tespit edilen yoksul ailelere (Sosyal Yardım Kanunu, md. 7); tutar ve eşik — hükümetin/bakanın kararlarıyla belirlenir.
6. Ret = idari işlem: idari itiraz — resmen vâkıf olunduğu tarihten itibaren 1 ay (Gürcistan Genel İdari Kanunu, md. 180); organın süre içinde sessiz kalması = ret (Gürcistan Genel İdari Kanunu, md. 177); mahkemeye dava — itiraz üzerine verilen karardan (veya itirazın inceleme süresinin dolmasından) itibaren 1 ay (Gürcistan İdari Usul Kanunu, md. 22).
7. Nereye başvurulur: Sosyal Hizmetler Ajansı; emeklilik fonu (birikimler); ilçe (şehir) mahkemesi.
8. Deliller: kimlik/oturma izni belgesi, aile ve gelir bilgileri, ajansın kararı ve alınma tarihi, tıbbi belgeler.
9. Tuzaklar: itiraz için aylık sürenin kaçırılması — kararın resmen alındığı tarihten itibaren sayın; emekli maaşını altı ay almamak (yurt dışına çıkış) — durdurma ve ödeme kaybı; kamu görevinde çalışmak devlet emekli maaşı hakkını sona erdirir.

Mutlaka kontrol edin

• hakkın koşulları: yaş, vatandaşlık/statü, ikamet
• hangi organın hangi sürede bağladığı
• ödemelerin durdurulması/sona ermesi
• retle itiraz: 1 ay içinde itiraz, ardından mahkeme