პოლიციაში მოწმის სახით გამოკითხვაზე მიბარებენ

რა უნდა გააკეთოთ

1. ვინ გიძახებთ და სად. გამომძიებლის, პროკურორის ან ადვოკატის ზარი „საუბრისთვის“ = გამოკითხვა: მხარეების (პოლიცია, პროკურორი, დაცვა) მიერ გამოკითხვა — მხოლოდ ნებაყოფლობით; ინფორმაციის მიცემის იძულება დაუშვებელია (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 113-ე მუხლი); ნებაყოფლობითობა უნდა განგემარტოთ დაწყებამდე, ოქმში აღნიშვნით (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 113-ე მუხლი). მაგისტრატი მოსამართლის უწყება/გამოძახება — სხვა რამეა: სასამართლო იძახებს უწყებით, ტელეფონით ან სხვა საშუალებით — იმის მითითებით, ვინ, სად, როდის და რა შედეგი მოჰყვება გამოუცხადებლობას (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 114-ე მუხლი).

2. გამოკითხვაზე: გამოკითხვაზე უარის თქმისასაც კი უნდა დაასახელოთ სწორი პირადი მონაცემები (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 113-ე მუხლი); გამოსაკითხ პირს უფლება აქვს, მივიდეს ადვოკატთან ერთად (საკუთარი ხარჯით) და არ მისცეს ინფორმაცია საკუთარი თავის ან ახლო ნათესავის წინააღმდეგ (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 113-ე მუხლი); ცრუ ინფორმაცია გამოკითხვისას და დაკითხვისას დანაშაულია (სისხლის სამართლის კოდექსის 370-ე მუხლი). თუ კითხვებიდან ჩანს, რომ ეჭვმიტანილი თქვენ ხართ — შეწყვიტეთ გამოკითხვა და წადით მხოლოდ ადვოკატთან ერთად.

3. გამოკითხვაზე უარი: გამოკითხვაზე უარის შემთხვევაში ბრალდებას (ან დაცვას) შეუძლია მოითხოვოს დაკითხვა მაგისტრატი მოსამართლის წინაშე (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 114-ე მუხლი); შუამდგომლობის დაკმაყოფილებისას დაკითხვა იწყება არაუგვიანეს 24 საათისა; ღამით არ კითხავენ (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 114-ე მუხლი); მაგისტრატის წინაშე ჩვენება სავალდებულოა, უარი იწვევს სისხლისსამართლებრივ პასუხისმგებლობას (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 114-ე მუხლი); სასამართლოს გამოძახებაზე საპატიო მიზეზის გარეშე გამოუცხადებლობისას შეიძლება იძულებით მიგიყვანონ (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 149-ე მუხლი); მაგისტრატთან მოწმესაც აქვს უფლება, ჰყავდეს ადვოკატი საკუთარი ხარჯით (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 114-ე მუხლი).

4. ნათესავები და თვითბრალდება: მოწმეს უფლება აქვს, არ მისცეს ჩვენება, რომელიც ამხილებს მას თავად ან მის ახლო ნათესავს (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 49-ე მუხლი); ბრალდებულის ახლო ნათესავი საერთოდ არ არის ვალდებული, იყოს მოწმე (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის მე-50 მუხლი); ახლობლები — მშობლები, მშვილებლები, შვილები, შვილიშვილები, პაპა-ბებია, ძმები/დები, მეუღლე (მათ შორის ყოფილი); თანაცხოვრებული არ შედის (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლი); მოწმის მიერ ჩვენებაზე უარი დანაშაულია; დაუსჯელია უარი საკუთარი თავის ან ახლო ნათესავის წინააღმდეგ ჩვენებაზე (სისხლის სამართლის კოდექსის 371-ე მუხლი).

5. სად მივმართოთ: პოლიცია/პროკურატურა (გამოკითხვა — ნებაყოფლობით); რაიონული (საქალაქო) სასამართლოს მაგისტრატი მოსამართლე (სავალდებულო დაკითხვა); ადვოკატი.

6. მტკიცებულებები: ვინ დარეკა (სახელი, გვარი, თანამდებობა, ორგანო, საქმის ნომერი), სასამართლოს უწყება/შეტყობინება, გამოკითხვის ან დაკითხვის ოქმის ასლი — წაიკითხეთ და შენიშვნები შეიტანეთ ხელმოწერამდე.

7. ხაფანგები: გამომძიებლის ზარის სავალდებულო გამოძახებად მიჩნევა — ეს ნებაყოფლობით გამოკითხვაზე მოწვევაა; მაგისტრატი მოსამართლის გამოძახების იგნორირება — ეს უკვე ვალდებულებაა, შესაძლებელია იძულებით მიყვანა; გამოკითხვაზე თანხმობა და ტყუილი — პასუხისმგებლობა ცრუ ინფორმაციისთვის; ფიქრი, რომ თანაცხოვრების პარტნიორის, ბიძის ან მეგობრის წინააღმდეგ ჩვენების მიცემა არ არის სავალდებულო — პრივილეგია მხოლოდ კანონით განსაზღვრულ ახლო ნათესავებს ეხებათ.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• გამოკითხვა პოლიციაში/პროკურატურაში ნებაყოფლობითია — შეიძლება უარის თქმა (მაგრამ პირადი მონაცემების დასახელებით), შეიძლება ადვოკატთან ერთად მისვლა
• უარის შემთხვევაში მხარეს შეუძლია მიაღწიოს მაგისტრატი მოსამართლის წინაშე დაკითხვას — იქ ჩვენება სავალდებულოა, უარი სისხლისსამართლებრივად დასჯადია, გამოუცხადებლობა — იძულებით მიყვანა
• უფლება, არ მისცეთ ჩვენება საკუთარი თავისა და ახლო ნათესავების წინააღმდეგ (მეუღლე, მათ შორის ყოფილი, მშობლები, შვილები, ძმები/დები, პაპა-ბებია, შვილიშვილები)
• ცრუ ცნობები — სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობა როგორც გამოკითხვისას, ისე დაკითხვისას