დანაშაულის მსხვერპლი გავხდი

რა უნდა გააკეთოთ

1. შეატყობინეთ წერილობით (პოლიცია/პროკურატურა): განმცხადებელს უფლება აქვს მიიღოს წერილობითი ცნობა დანაშაულის შესახებ შეტყობინების წარდგენის თაობაზე (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 101-ე მუხლი); დანაშაულის შესახებ ინფორმაციის მიღებისას გამომძიებელი/პროკურორი ვალდებულია დაიწყოს გამოძიება (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის მე-100 მუხლი). თუ თანხა თაღლითს გადაურიცხეთ — დაუყოვნებლივ მიმართეთ თქვენს ბანკსა და მიმღების ბანკს (დაბლოკვა/დაბრუნება).

2. დაუყოვნებლივ წარადგინეთ განცხადება დაზარალებულად ცნობის შესახებ: დაზარალებულის სტატუსი — პროკურორის დადგენილებით; თუ განცხადება 48 საათში არ დააკმაყოფილა — ერთჯერადი საჩივარი ზემდგომ პროკურორთან (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 56-ე მუხლი); ზემდგომი პროკურორის უარი — გამოძიების ადგილის მიხედვით რაიონულ (საქალაქო) სასამართლოში (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 56-ე მუხლი); სასამართლო წყვეტს 15 დღეში, გადაწყვეტილება არ საჩივრდება (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 56-ე მუხლი). სტატუსი იძლევა: დაზარალებულს უფლება აქვს მიიღოს ინფორმაცია გამოძიების მიმდინარეობის შესახებ და გაეცნოს მასალებს, თუ ეს გამოძიებას არ ავნებს (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 57-ე მუხლი).

3. თუ საქმე შეწყდა: საქმის შეწყვეტის დადგენილების ასლს პროკურორი დაზარალებულს უგზავნის 1 კვირის ვადაში (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლი); შეწყვეტა — ერთჯერადი საჩივარი ზემდგომ პროკურორთან; მისი გადაწყვეტილება საბოლოოა, გარდა განსაკუთრებით მძიმე დანაშაულებისა, ოჯახური ძალადობის/ოჯახური დანაშაულებისა და პროკურატურის გამოძიებისადმი ქვემდებარე საქმეებისა (მაშინ — სასამართლო) (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლი).

4. ფული: ქურდობის მსხვილი ოდენობა — 10 000 ლარზე მეტი (სისხლის სამართლის კოდექსის 177-ე მუხლი); მსჯავრდებისას, მათ შორის მსხვილი ოდენობით თაღლითობისთვის (სისხლის სამართლის კოდექსის 180-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტი), განაჩენით მსჯავრდებულისგან ამოიღება „კომპენსაცია დაზარალებულისთვის“ (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 165³ მუხლი), თუ დაზარალებულმა წერილობით უარი არ განაცხადა (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 165³ მუხლი); ეს არ ართმევს უფლებას, ზიანი სამოქალაქო წესით ამოიღოს (მიღებულის გამოკლებით) (სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 165³ მუხლი). თუ დამნაშავე ცნობილია — სამოქალაქო სარჩელი ზიანის ანაზღაურების შესახებ, განაჩენის მოლოდინის გარეშე: დელიქტური სარჩელის ხანდაზმულობა — 3 წელი იმ მომენტიდან, როცა დაზარალებულმა შეიტყო ზიანის ან ვალდებული პირის შესახებ (სამოქალაქო კოდექსის 1008-ე მუხლი). განაჩენის შემდეგ: დანაშაულით მიყენებული ზიანის სარჩელზე (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 309²⁰ მუხლი) კანონიერ ძალაში შესული განაჩენით დადგენილ ზიანის ფაქტს სასამართლო დამტკიცებულად მიიჩნევს (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 309²⁰ მუხლი).

5. სად მიმართოთ: პოლიცია/პროკურატურა; ზემდგომი პროკურორი; რაიონული (საქალაქო) სასამართლო; ბანკი — დაუყოვნებლივ, თაღლითისთვის გადარიცხვისას.

6. მტკიცებულებები: მიმოწერა და სკრინშოტები (URL, ნომერი, თარიღი), გადარიცხვების ამონაწერები და ქვითრები, ზარების ჩანაწერები, კამერების ვიდეო, ძალადობისას — სამედიცინო ცნობები, მოწმეები; შეტყობინების ნომერი და პროკურორის დადგენილება.

7. ხაფანგები: დაზარალებულად ცნობის წერილობითი განცხადების წარუდგენლობა — სტატუსის გარეშე ინფორმაცია და გასაჩივრება არ არსებობს; სისხლის სამართლის საქმის ლოდინი და სამოქალაქო სარჩელის ხანდაზმულობის გაშვება; განცხადებაში ტყუილი ან გაზვიადება — პასუხისმგებლობა ცრუ დასმენისთვის; ბრალდებულისა და პროკურორის გარიგება თავისთავად ფულს არ აბრუნებს — ანაზღაურება უნდა მოითხოვოთ.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• როგორ და სად შევატყობინოთ დანაშაულის შესახებ და როგორ მივიღოთ დადასტურება
• დაზარალებულის სტატუსი: 48 საათი → ზემდგომი პროკურორი → სასამართლო
• საქმის შეწყვეტის გასაჩივრება
• როგორ დავიბრუნოთ ფული: ბანკი, კომპენსაცია განაჩენით, სამოქალაქო სარჩელი და მისი ხანდაზმულობა
• რა მტკიცებულებები შევინახოთ