Ceza davaları
Bir suçun mağduru oldum: Gürcistan hukukuna göre ne yapmalı
Gürcistan'da bir suçun mağduru olduğunuzda: suç ihbarı ve belge alma, mağdur statüsü (48 saat, üst savcı, mahkeme), soruşturmanın durdurulmasına itiraz, parayı geri alma yolları ve saklanacak deliller.
Ne yapmalı
- Yazılı bildirin (polis/savcılık): başvuran, suç ihbarının yapıldığına dair yazılı belge alma hakkına sahiptir (CMK, md. 101); suç hakkında bilgi alan soruşturmacı/savcı soruşturma başlatmak zorundadır (CMK, md. 100). Dolandırıcıya para gönderildiyse — hemen kendi bankanıza ve alıcı bankaya başvurun (bloke/iade).
- Hemen mağdur sayılma başvurusu yapın: mağdur statüsü — savcının kararıyla; başvuruyu 48 saat içinde karşılamadıysa — üst savcıya bir kez şikâyet (CMK, md. 56); üst savcının reddi — soruşturma yerindeki bölge (şehir) mahkemesine (CMK, md. 56); mahkeme 15 gün içinde karar verir, karara itiraz edilemez (CMK, md. 56). Statü şunu sağlar: mağdur, soruşturmaya zarar vermiyorsa soruşturmanın gidişatı hakkında bilgi alma ve dosyayı inceleme hakkına sahiptir (CMK, md. 57).
- Dava kapatıldıysa: kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın bir örneğini savcı 1 hafta içinde mağdura gönderir (CMK, md. 106); kovuşturmanın sona erdirilmesi — üst savcıya bir kez şikâyet; onun kararı kesindir, istisnalar: özellikle ağır suçlar, aile içi şiddet/aile suçları ve savcılık soruşturma yetkisindeki işler (bu durumlarda — mahkeme) (CMK, md. 106).
- Para: büyük miktarda hırsızlık/zimmet — 10 000 lariyi aşan (Ceza Kanunu, md. 177); mahkûmiyet halinde, büyük miktarda dolandırıcılık dahil (Ceza Kanunu, md. 180 f. 3 «b»), karar mahkûmdan «mağdura tazminat» tahsil eder (CMK, md. 165³), mağdur yazılı olarak vazgeçmediyse (CMK, md. 165³); bu, zararın hukuk yoluyla tahsil edilmesi hakkını ortadan kaldırmaz (alınan düşülerek) (CMK, md. 165³). Fail biliniyorsa — karar beklenmeden zararın giderilmesi için hukuk davası: haksız fiil davası zamanaşımı — mağdurun zararı veya sorumlu kişiyi öğrendiği andan itibaren 3 yıl (Medeni Kanun, md. 1008). Karardan sonra: suçtan doğan zarar davasında (MUK, md. 309²⁰) kesinleşmiş kararla belirlenen zarar olgusunu mahkeme ispatlanmış sayar (MUK, md. 309²⁰).
- Başvuru yerleri: polis/savcılık; üst savcı; bölge (şehir) mahkemesi; banka — dolandırıcıya para gönderildiğinde derhal.
- Kanıtlar: yazışmalar ve ekran görüntüleri (URL, numara, tarih), havale ekstreleri ve makbuzları, arama kayıtları, kamera görüntüleri, şiddet halinde sağlık raporları, tanıklar; ihbar numarası ve savcı kararı.
- Tuzaklar: mağdur sayılma için yazılı başvuru yapmamak — statü olmadan bilgi ve itiraz hakkı yoktur; ceza davasını beklemek ve hukuk davasının zamanaşımını kaçırmak; başvuruda yalan veya abartı — asılsız ihbar sorumluluğu; sanığın savcıyla anlaşması parayı kendiliğinden iade etmez — tazminat talep edilmelidir.
Mutlaka kontrol edin
- suçu nasıl ve nereye bildirmeli ve teyidi nasıl almalı
- mağdur statüsü: 48 saat → üst savcı → mahkeme
- davanın kapatılmasına itiraz
- parayı nasıl geri almalı: banka, karara göre tazminat, hukuk davası ve zamanaşımı
- hangi delilleri saklamalı
Yürürlükteki hükümler (metinler Gürcüce)
საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსი
- მუხლი 56. პირის დაზარალებულად ცნობა # #
- მუხლი 106. გამოძიების ან/და სისხლისსამართლებრივი დევნის შეწყვეტის შესახებ გადაწყვეტილება
- მუხლი 100. გამოძიების დაწყების მოვალეობა
- მუხლი 57. დაზარალებულის უფლებები
- მუხლი 101. ინფორმაცია დანაშაულის შესახებ
- მუხლი 217. დაზარალებულის უფლებები საპროცესო შეთანხმების დადებისას
- მუხლი 95. საჩივრის შეტანის უფლება და წესი
- მუხლი 97. საჩივრის განხილვის ზოგადი წესი
- მუხლი 98. გადაწყვეტილება საჩივარზე