ბინის/ფართის ქირავნობა

რა უნდა გააკეთოთ

1. დეპოზიტი: საცხოვრებელი ფართის ქირავნობისას დეპოზიტი — არაუმეტეს ქირის სამჯერადი ოდენობისა (სამოქალაქო კოდექსის 552-ე მუხლი); შეტანილ დეპოზიტზე ირიცხება კანონით დადგენილი პროცენტი და ქირავნობის დასრულებისას ის პროცენტთან ერთად ბრუნდება; დამქირავებლის საზიანოდ განსხვავებული შეთანხმება ბათილია (სამოქალაქო კოდექსის 552-ე მუხლი). „რემონტის გამო“ დაკავება — მხოლოდ ნორმაზე მეტი ზიანისთვის: ხელშეკრულებით ჩვეულებრივი გამოყენებით გამოწვეული ცვეთისთვის დამქირავებელი პასუხს არ აგებს (სამოქალაქო კოდექსის 547-ე მუხლი); თითოეული მხარე ამტკიცებს თავისი მოთხოვნის გარემოებებს — ცვეთაზე მეტ ზიანს ამტკიცებს გამქირავებელი (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლი). ვადები: გამქირავებლის მოთხოვნები საცხოვრებლის გაუარესების გამო და დამქირავებლის მოთხოვნები ხარჯების ანაზღაურებაზე — 6 თვის განმავლობაში (სამოქალაქო კოდექსის 573-ე მუხლი); გამქირავებლისთვის ვადა აითვლება საცხოვრებლის დაბრუნებიდან (სამოქალაქო კოდექსის 573-ე მუხლი).

2. შეწყვეტა გამქირავებლის მიერ: შეწყვეტის შეტყობინების ვადა — 3 თვე, თუ ხელშეკრულებიდან ან გარემოებებიდან სხვა რამ არ გამომდინარეობს (სამოქალაქო კოდექსის 561-ე მუხლი); გამქირავებელი საცხოვრებლის ქირავნობას წყვეტს მხოლოდ საპატიო მიზეზით (არსებითი დარღვევა, საცხოვრებელი მას/ახლობლებს სჭირდებათ, ქირის საბაზრო გაზრდაზე უარი, უკანონო ქმედებები) (სამოქალაქო კოდექსის 562-ე მუხლი); მაგრამ ავეჯიანი ბინის ხელშეკრულება გამქირავებელს ყოველთვის შეუძლია შეწყვიტოს — შეტყობინების ვადის დაცვით (სამოქალაქო კოდექსის 562-ე მუხლი); 3 თვის ქირის გადაუხდელობისას გამქირავებელს უფლება აქვს ვადამდე შეწყვიტოს (სამოქალაქო კოდექსის 558-ე მუხლი); საცხოვრებლის ქირავნობის შეწყვეტა წერილობით ფორმდება (სამოქალაქო კოდექსის 563-ე მუხლი).

3. გამოსახლება — მხოლოდ კანონიერი გზით: სასამართლოს გადაწყვეტილებით გამოსახლებას ახორციელებს აღსრულების ეროვნული ბიურო („სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 84-ე მუხლი). საკეტების შეცვლა, ნივთების გატანა, კომუნალური მომსახურების გათიშვა: ეს თვითნებობაა (თუნდაც არსებული უფლების კანონის გვერდისავლით განხორციელება) — სამართალდარღვევაა (ადმინისტრაციულ სამართალდარღვევათა კოდექსის 174-ე მუხლი); ძალადობით ან მოტყუებით მფლობელობადაკარგულს უფლება აქვს მოითხოვოს მფლობელობის დაბრუნება მესაკუთრისგანაც კი (სამოქალაქო კოდექსის 160-ე მუხლი). დარეკეთ პოლიციაში, დააფიქსირეთ.

4. დამქირავებელი: დამქირავებელს შეუძლია ვადამდე გაემგზავროს, თუ 1 თვით ადრე გააფრთხილებს და ვადის დარჩენილი ნაწილისთვის შესთავაზებს გადახდისუნარიან, მისაღებ ჩამნაცვლებელს (სამოქალაქო კოდექსის 555-ე მუხლი); საცხოვრებლის ნაკლის შემთხვევაში ქირა მცირდება ვარგისიანობის შემცირების პროპორციულად (სამოქალაქო კოდექსის 536-ე მუხლი); გაქირავებული საცხოვრებლის გაყიდვა ქირავნობას არ წყვეტს — მყიდველი გამქირავებლის ადგილს იკავებს (სამოქალაქო კოდექსის 572-ე მუხლი).

5. სად მიმართოთ: პოლიცია (თვითნებობა); რაიონული (საქალაქო) სასამართლო ან მაგისტრატი მოსამართლე; აღსრულების ეროვნული ბიურო.

6. მტკიცებულებები: ქირავნობის ხელშეკრულება, ხელწერილები/გადარიცხვები (დეპოზიტი და ქირა), მიღება-ჩაბარების აქტი ფოტოებით შესვლისას და გასვლისას, მიმოწერა, შეწყვეტის შეტყობინებები.

7. ხაფანგები: გასვლა აქტისა და მდგომარეობის ფოტოების გარეშე — დავა დეპოზიტიდან „რემონტზე“; ზეპირი „გადი ერთ კვირაში“ წერილობითი შეწყვეტის გარეშე; ავეჯიანი ბინა — შეწყვეტისგან დაცვა სუსტია; დამქირავებელი ქირის გადახდას წყვეტს — გამქირავებელს ვადამდე შეწყვეტის შესაძლებლობას უხსნის.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• დეპოზიტის ბედი (ლიმიტი — სამჯერადი თვიური ქირა, დაბრუნება პროცენტით, ცვეთა)
• შეწყვეტის ვადები და საფუძვლები (შეტყობინების ვადა, საპატიო მიზეზები, გადაუხდელობა)
• თვითნებური გამოსახლების დაუშვებლობა — მხოლოდ სასამართლო და აღსრულების ბიურო
• მტკიცებულებები (ხელშეკრულება, აქტი, ფოტოები, მიმოწერა)