მოთხოვნა ავარიის ბრალეულის პასუხისმგებლობის მზღვეველის მიმართ

რა უნდა გააკეთოთ

1. ეს არის მოთხოვნა სხვის პასუხისმგებლობის მზღვეველთან: პასუხისმგებლობის მზღვეველი ფარავს დამზღვევის ვალდებულებას მესამე პირის წინაშე (სამოქალაქო კოდექსის 839-ე მუხლი); პასუხისმგებლობის მზღვეველი ვალდებულია ზიანი უშუალოდ დაზარალებულს აუნაზღაუროს მისი მოთხოვნით (სამოქალაქო კოდექსის 840-ე მუხლი) — „ჯერ მძღოლს უჩივლეთ“ კანონს არ შეესაბამება.

2. უცხოური ნომრები (სავალდებულო დაზღვევა): წერილობითი მოთხოვნა ცენტრს/მზღვეველს — ავარიიდან არაუგვიანეს 60 კალენდარული დღისა, წინააღმდეგ შემთხვევაში უარი („საქართველოს ტერიტორიაზე მოძრავი უცხო სახელმწიფოში რეგისტრირებული ავტოსატრანსპორტო საშუალების მფლობელის სამოქალაქო პასუხისმგებლობის სავალდებულო დაზღვევის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-8 მუხლი); გადახდა — ზიანის ოდენობაზე შეთანხმებიდან 15 დღეში, უარი — 10 სამუშაო დღეში (ამავე კანონის მე-9 მუხლი). სხვა შემთხვევაში ვადები პოლისშია; ხანდაზმულობა — 3 წელი იმ მომენტიდან, როცა ზიანის ან ვალდებული პირის შესახებ შეიტყვეთ (სამოქალაქო კოდექსის 1008-ე მუხლი).

3. უარი: კანონი მზღვეველს ათავისუფლებს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ დამზღვევმა ზიანი შეგნებულად გამოიწვია (სამოქალაქო კოდექსის 842-ე მუხლი); სხვა საფუძვლები შეამოწმეთ პოლისთან, მოითხოვეთ წერილობითი დასაბუთებული უარი.

4. ოდენობა: იხდის შემთხვევისა და ზიანის ოდენობის დადგენის შემდეგ (სამოქალაქო კოდექსის 814-ე მუხლი); ანაზღაურებამ უნდა აღადგინოს წინანდელი მდგომარეობა (შეკეთების რეალური ღირებულება) (სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლი); პლუს მიუღებელი შემოსავალი (სამოქალაქო კოდექსის 411-ე მუხლი); გადახდა — მხოლოდ სადაზღვევო თანხის (ლიმიტის) ფარგლებში (სამოქალაქო კოდექსის 821-ე მუხლი). ხელოვნურად შემცირებული კალკულაციის წინააღმდეგ — დამოუკიდებელი შეფასება/სერვისცენტრის ხარჯთაღრიცხვა.

5. წესი: პრეტენზია (მზღვეველს უნდა ჰქონდეს პრეტენზიების განხილვის წერილობითი პროცედურა (დაზღვევის სახელმწიფო მეთვალყურეობის სამსახურის ინსტრუქციის მე-6 მუხლი)); პასუხისმგებლობის დაზღვევისას დაზარალებული სადაზღვევო მომსახურების „მომხმარებელია“ („დაზღვევის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლი), ამიტომ უფლებების დარღვევისას — საჩივარი დაზღვევის სახელმწიფო მეთვალყურეობის სამსახურში („დაზღვევის შესახებ“ საქართველოს კანონის 20¹-ე მუხლი). ფულს ადგენს სასამართლო — მზღვეველისგან, ლიმიტზე მეტი ნაწილი — მფლობელისგან: სატრანსპორტო საშუალების მფლობელი თავად აგებს პასუხს მისი ექსპლუატაციით გამოწვეულ ზიანზე (სამოქალაქო კოდექსის 999-ე მუხლი); ლიმიტზე მეტი — პასუხისმგებელი პირისგან (უცხოური ავტოსატრანსპორტო საშუალების მფლობელის სამოქალაქო პასუხისმგებლობის სავალდებულო დაზღვევის შესახებ კანონის მე-9 მუხლი).

6. სასამართლო: საკუთარი ექსპერტიზის ჩატარება სასამართლოს გარეშეც შეიძლება, მაგრამ დასკვნა წარედგინება სარჩელთან ერთად ან საქმის მომზადების სტადიაზე (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 162-ე მუხლი).

7. სად მივმართოთ: ბრალეულის მზღვეველი → დაზღვევის სახელმწიფო მეთვალყურეობის სამსახური → რაიონული (საქალაქო) სასამართლო.

8. მტკიცებულებები: პოლისი/ბრალეულის მზღვეველის მონაცემები, პოლიციის დადგენილება და სქემა, ფოტოები, მზღვეველის კალკულაცია, სერვისცენტრის ხარჯთაღრიცხვა, დამოუკიდებელი ექსპერტიზა, პრეტენზია და პასუხი.

9. ხშირი შეცდომები: ზიანის ოდენობაზე შეთანხმების ან „პრეტენზია არ მაქვს“ განცხადების ხელმოწერა ხელოვნურად შემცირებულ თანხაზე; შეკეთება მზღვეველის მიერ დათვალიერებამდე; ვარაუდი, რომ სავალდებულო დაზღვევა ქართული ნომრებისთვისაა სავალდებულო (ის მხოლოდ უცხოური სატრანსპორტო საშუალებებისთვისაა); საჩივარი კონკურენციისა და მომხმარებლის დაცვის სააგენტოში დაზღვევის სახელმწიფო მეთვალყურეობის სამსახურის ნაცვლად.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• უშუალო მოთხოვნა ბრალეულის მზღვეველის მიმართ (ჯერ მძღოლთან სასამართლო დავა საჭირო არ არის)
• შეფასების გასაჩივრება — სრული ანაზღაურება, დამოუკიდებელი ექსპერტიზა, პრეტენზია
• სადაზღვევო თანხის ზღვარი და ნაშთის დაკისრება მფლობელზე/ბრალეულზე
• წესი: პრეტენზია → დაზღვევის სახელმწიფო მეთვალყურეობის სამსახური → სასამართლო; ხანდაზმულობა
• უცხოური ნომრებისას — განაცხადის შეტანის მკაცრი 60-დღიანი ვადა