ჯანმრთელობის დაზიანება: რისი ანაზღაურება შეიძლება და როგორ დავთვალოთ

რა უნდა გააკეთოთ

1. საფუძველი: ვინც მართლსაწინააღმდეგოდ, განზრახ ან გაუფრთხილებლობით მიაყენა ზიანი, ვალდებულია აანაზღაუროს იგი (სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლი); რამდენიმე ზიანის მიმყენებელი სოლიდარულად აგებს პასუხს (სამოქალაქო კოდექსის 998-ე მუხლი); დაზარალებულის ბრალი ამცირებს ანაზღაურებას (სამოქალაქო კოდექსის 415-ე მუხლი). ვადა: ხანდაზმულობა — 3 წელი იმ მომენტიდან, როცა დაზარალებულმა ზიანის ან ვალდებული პირის შესახებ შეიტყო (სამოქალაქო კოდექსის 1008-ე მუხლი).

2. სასამართლო და მტკიცებულებები: ჯანმრთელობისთვის ზიანის მიყენების გამო სარჩელზე სახელმწიფო ბაჟი არ იხდება (მოსარჩელე გათავისუფლებულია ბიუჯეტში სასამართლო ხარჯების გადახდისგან) (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 46-ე მუხლი); დაზიანების სიმძიმე და მისი კავშირი შემთხვევასთან — სასამართლო-სამედიცინო ექსპერტიზა — ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიურო, მათ შორის მოქალაქეთა მოთხოვნით (ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დებულების მე-12 მუხლი); სამედიცინო ბარათი პირველივე მიმართვიდან.

3. ხარჯები: მკურნალობისა და გადამზადების ხარჯები — შეიძლება წინასწარაც (სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლი) (მომავალი ოპერაცია — მკურნალობის გეგმის მიხედვით); პლუს მიუღებელი შემოსავალი (შრომის ანაზღაურება) (სამოქალაქო კოდექსის 411-ე მუხლი); ანაზღაურდება წინასწარ სავარაუდო ზიანი — მოქმედების უშუალო შედეგი (სამოქალაქო კოდექსის 412-ე მუხლი) — თითოეული თანხა დაადასტურეთ დოკუმენტით.

4. ხანგრძლივი შედეგები: შრომისუნარიანობის დაკარგვის/შემცირების ან მოთხოვნილებათა ზრდის (მოვლა) შემთხვევაში — ყოველთვიური სარჩო (სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლი); მის ნაცვლად — ერთჯერადი კომპენსაცია მნიშვნელოვანი საფუძვლის არსებობისას (სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლი).

5. მორალური ზიანი: ჯანმრთელობის დაზიანებისას — მორალური ზიანიც (სამოქალაქო კოდექსის 413-ე მუხლი) „გონივრული და სამართლიანი“ ანაზღაურების ოდენობით (ცხრილები არ არსებობს) (სამოქალაქო კოდექსის 413-ე მუხლი) — დაასაბუთეთ დაზიანების სიმძიმით, ტკივილით, მკურნალობის ხანგრძლივობით.

6. წესი: პრეტენზია ზიანის მიმყენებელს (და მის მზღვეველს) → სარჩელი. განაჩენის/დადგენილების არსებობისას: დანაშაულით ან ადმინისტრაციული სამართალდარღვევით გამოწვეული ზიანი — გამარტივებული სარჩელი (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 309¹⁶-ე მუხლი); განხილვა 1 თვეში, ზიანის ფაქტი განაჩენიდან/დადგენილებიდან დადგენილად ითვლება (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 309²⁰-ე მუხლი).

7. სად მივმართოთ: ზიანის მიმყენებელი და მისი მზღვეველი (პრეტენზია); რაიონული (საქალაქო) სასამართლო.

8. მტკიცებულებები: სამედიცინო დოკუმენტები, ჩეკები, მკურნალობის გეგმა, შემოსავლის ცნობები, სასამართლო-სამედიცინო ექსპერტიზა, დადგენილება ან განაჩენი, მოწმეები.

9. ხშირი შეცდომები: დაკარგული შრომის ანაზღაურების, მომავალი ხარჯებისა და მორალური ზიანის დავიწყება; დაზიანების დაუყოვნებლივ დაუფიქსირებლობა; „პრეტენზია არ მაქვს“ ხელწერილი მკურნალობის დასრულებამდე.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• სრული ჩამონათვალი: მკურნალობა (წინასწარაც), დაკარგული შრომის ანაზღაურება, ყოველთვიური სარჩო შრომისუნარიანობის დაკარგვისას, მორალური ზიანი
• მტკიცებულებები თითოეული მუხლისთვის; სასამართლო-სამედიცინო ექსპერტიზა
• დაზარალებულის ბრალი ამცირებს ანაზღაურებას; რამდენიმე ზიანის მიმყენებლის სოლიდარობა
• ვადა — 3 წელი; სარჩელი სახელმწიფო ბაჟის გარეშე; გამარტივებული წესი განაჩენის/დადგენილების არსებობისას