უცხოელთა განქორწინება საქართველოში

რა უნდა გააკეთოთ

1. იუსტიციის სახლი (დავის არარსებობისას; დავისას — სასამართლო, სხვა შემთხვევაში — რეგისტრაციის ორგანო (სამოქალაქო კოდექსის 1123-ე მუხლი)): რეგისტრაციის ორგანო განქორწინებას არეგისტრირებს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ერთ-ერთი მეუღლე საქართველოს მოქალაქეა ან აქვს ბინადრობის ნებართვა, ან ქორწინება საქართველოშია რეგისტრირებული („სამოქალაქო აქტების შესახებ“ კანონის 55-ე მუხლი). ორი უცხოელი ბინადრობის ნებართვის გარეშე, საზღვარგარეთ დადებული ქორწინებით — ვერ გააფორმებს; კანონიერი ყოფნის საფუძვლის არარსებობისას რეგისტრირდება მხოლოდ დაბადება და გარდაცვალება („სამოქალაქო აქტების შესახებ“ კანონის მე-10 მუხლი). ბინადრობის ნებართვის არსებობისას — ერთობლივი განცხადება, რეგისტრაცია განცხადებიდან 5 სამუშაო დღის შემდეგ („სამოქალაქო აქტების შესახებ“ კანონის მე-60 მუხლი); უცხოური დოკუმენტები — ლეგალიზაციით ან აპოსტილით („სამოქალაქო აქტების შესახებ“ კანონის მე-11 მუხლი) + თარგმანი.

2. სასამართლო: ქართული სასამართლო კომპეტენტურია, თუ მოპასუხე მეუღლის ჩვეულებრივი ადგილსამყოფელი საქართველოშია (ან ერთ-ერთი მეუღლე საქართველოს მოქალაქეა) („საერთაშორისო კერძო სამართლის შესახებ“ კანონის მე-12 მუხლი); ასევე განქორწინების შედეგებზე (ბავშვები, ქონება) („საერთაშორისო კერძო სამართლის შესახებ“ კანონის მე-12 მუხლი). თუ მოპასუხე საქართველოდან წავიდა, კომპეტენცია შეიძლება არ არსებობდეს.

3. სამართალი: განქორწინებას ვრცელდება ქორწინების ზოგადი შედეგების მიმართ გამოსაყენებელი სამართალი („საერთაშორისო კერძო სამართლის შესახებ“ კანონის 47-ე მუხლი); ეს არის მეუღლეთა საერთო მოქალაქეობის სამართალი, შემდეგ — საერთო ჩვეულებრივი ადგილსამყოფელის სამართალი („საერთაშორისო კერძო სამართლის შესახებ“ კანონის 45-ე მუხლი) — ერთი ქვეყნის ორი მოქალაქისთვის ეს მათი ეროვნული სამართალია (მაგალითად, რუსეთის ფედერაციის), და არა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსი; თუ უცხოური სამართლის შინაარსის დადგენა შეუძლებელია, გამოიყენება ქართული სამართალი („საერთაშორისო კერძო სამართლის შესახებ“ კანონის მე-3 მუხლი) — დაურთეთ ნორმები თარგმანით. ბავშვები — ბავშვის ჩვეულებრივი ადგილსამყოფელი ქვეყნის სამართალი („საერთაშორისო კერძო სამართლის შესახებ“ კანონის 49-ე მუხლი). ქონების მიმართ — იგივე სამართალი, თუ მეუღლეებმა ნოტარიულად სხვა არ აირჩიეს („საერთაშორისო კერძო სამართლის შესახებ“ კანონის 45-ე მუხლი); საქართველოში არსებულ უძრავ ქონებაზე — მხოლოდ ქართული სასამართლო („საერთაშორისო კერძო სამართლის შესახებ“ კანონის მე-10 მუხლი).

4. შედეგი: ქორწინება წყდება განქორწინების რეგისტრაციის მომენტიდან („სამოქალაქო აქტების შესახებ“ კანონის 61-ე მუხლი). სამშობლოში აღიარებას წყვეტს მოქალაქეობის ქვეყნის სამართალი — განცხადების შეტანამდე გადაამოწმეთ მის საკონსულოში.

5. სად მივმართოთ: იუსტიციის სახლი (სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტო); რაიონული (საქალაქო) სასამართლო; მოქალაქეობის ქვეყნის საკონსულო.

6. მტკიცებულებები: პასპორტები, ბინადრობის ნებართვა, ქორწინების მოწმობა აპოსტილითა და თარგმანით, ბავშვების დაბადების მოწმობები, მოპასუხის საქართველოში ცხოვრების დადასტურება, ქონების დოკუმენტები.

7. ხაფანგები: ვივარაუდოთ, რომ იუსტიციის სახლი ნებისმიერ უცხოელს გააშორებს; ერთი ქვეყნის მოქალაქეთა განქორწინებაზე საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის გამოყენების მოლოდინი; მოქალაქეობის ქვეყანაში განქორწინების აღიარების დაპირება.

აუცილებლად გადაამოწმეთ

• იუსტიციის სახლი უცხოელთა განქორწინებას არეგისტრირებს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ერთ-ერთს აქვს საქართველოს ბინადრობის ნებართვა (ან მოქალაქეობა) ან ქორწინება საქართველოშია რეგისტრირებული; სხვა შემთხვევაში — სასამართლო
• ქართული სასამართლოს კომპეტენცია — თუ მოპასუხე მეუღლის ჩვეულებრივი ადგილსამყოფელი საქართველოშია; ვრცელდება ბავშვებსა და ქონებაზე
• გამოსაყენებელი სამართალი — მეუღლეთა საერთო მოქალაქეობის; ბავშვების მიმართ — ბავშვის ჩვეულებრივი ადგილსამყოფელის სამართალი
• უცხოური დოკუმენტები — აპოსტილით/ლეგალიზაციით და თარგმანით; სამშობლოში აღიარება — მოქალაქეობის ქვეყნის სამართლით